`
13
TASVIRIY SAN’AT MASHG’ULOTLARIDA ZAMONAVIY TA’LIM SHAKLINI
TASHKIL ETISHNING PEDAGOGIK ASOSLARI
Abdusalimova Asila Alimardon Qizi
Shahrısabz Davlat Pedagogıka Instıtutı 1-Kurs Talabası
https://doi.org/10.5281/zenodo.15836425
Annotatsiya.
Ta’limning bugungi vazifasi o‘quvchilarni kun sayin ortib borayotgan
axborot ta’lim muhiti sharoitida mustaqil faoliyat ko‘rsata olish, turli sohalarda zamonaviy
axborot texnologiyalarini samarali qo‘llash va axborot oqimidan oqilona foydalanishga
o‘rgatishdan iborat. Maqola zamonaviy ta’lim jarayonida amaliy mashg’ulotlarni tashkil etish
va bu orqali o’quvchilarning malakasini samarali rivojlantirish haqida.
Kalit so‘zlar
: amaliy mashg‘ulotlar, nazariy bilimlar, ko‘nikma, malaka, tajriba,muloqot,
munozara
АННОТАЦИЯ
Сегодняшняя задача образования - научить студентов уметь работать
самостоятельно в условиях возрастающей с каждым днем информационной
образовательной среды, эффективно использовать современные информационные
технологии в различных областях, разумно использовать потоки информации.
находится в процессе современного образования об организации производственной
практики и эффективном развитии навыков студентов посредством нее.
Ключевые слова
: практическая подготовка, теоретические знания, навыки,
компетентность, опыт, общение, дискуссия.
ANNOTATION
Today's task of education is to teach students to be able to work independently in an
information educational environment that is growing every day, to effectively use modern
information technologies in various fields, and to use information flows wisely. is in the process
of modern education about the organization of practical training and the effective development
of students' skills through it.
Key words:
practical training, theoretical knowledge, skills, competence, experience,
communication, discussion.
KIRISH
Ta’limning bugungi vazifasi o‘quvchilarni kun sayin ortib borayotgan axborot
ta’limmuhiti sharoitida mustaqil faoliyat ko‘rsata olish, turli sohalarda zamonaviy
axborottexnologiyalarini samarali qo‘llash va axborot oqimidan oqilona foydalanishga
o‘rgatishdaniborat. Bugungi kunda boshqa sohalar qatorida ta’lim sohasida islohatlar olib
borilmoqda shuo‘rinda Maktab menejmenti sohasida ham bir qancha ishlar amalga
oshirilmoqda. Bularjahondagi ta’limi rivojlangan davlatlar qatorida kirish, Prezidentimiz
Sh.M.Mirziyoyev aytganlaridek: “Ta’lim muassasalari faoliyatini tubdan yaxshilash, eng ilg’or
xorijiy tajribanio‘rganish, har jihatdan zamonaviy tizim yaratish bugungi kunning talabi,
ta’limnirivojlantirmasdan hech bir sohani rivojlantirib bo‘lmaydi”. Prezidentimizning bu
fikrlarinegizida qanchalik chuqur ma’no borligi bizga ma’lum. Bugungi kunda mustaqil
taraqqiyot yo‘lidan ildam borayotgan mamlakatimizning uzluksiz ta’lim tizimini isloh qilish
vatakomillashtirish, yangi sifat bosqichiga ko‘tarish, unga ilg’or pedagogik va
axborottexnologiyalarini joriy qilish hamda ta’lim samaradorligini oshirish davlat siyosati
`
14
darajasigako‘tarilgan. Mamlakatimizda olib borilayotgan ijtimoiy-iqtisodiy islohotlar ta’lim
tizimida hamo‘ziga xos o‘zgarishlarni kiritish va yangiliklarni joriy etish zaruratini belgilab
bermoqda.Yuqoridagi vazifalar ichida eng muhimi, bu o‘quv jarayonini tashkil etish uchun eng
maqbulbo‘lgan ta’lim texnologiyalarini ishlab chiqishdir.
Amaliy mashg‘ulot – bu ta’lim beruvchini ta’lim oluvchilar bilan faol suhbatga kirishishiga
yo‘naltirilgan, nazariy bilimlarni amaliy faoliyatda amalga oshirish uchun sharoitni
ta’minlovchi, mashg‘ulotni o‘qitish shaklidir. Amaliy mashg‘ulotning o‘ziga xos tomoni o‘quv
topshiriqlarining fan mazmunidagi o‘rni, o‘qituvchi va talaba faoliyatining tashkil etilishi bilan
xarakterlansada, amaliy mashg‘ulotning vazifasi amaliy va juda tor asosda belgilanadi. U asosan
ma’ruza, amaliy mashg‘ulotlarda egallagan bilimlar bayon etilgan bilimlar bayon etilgan
malumotlarni chuqur va puxta o‘rganishga talaba mustaqil ishining sifati va o‘zlashtirishning
samarasini aniqlash bilimlarni ko‘nikma va malakaga aylantirish maqsadida tashkil qilinadi.
Tasviriy san’at mashg’ulotlarida zamonaviy ta’lim shaklini tashkil etishning ahamiyatli
tomoni - unda jonli muloqot amalga oshadi, qarama-qarshi ziddiyatli fikrlar to‘qnashuvi, ularni
talabaga muvofiq hal etish ishlari yo‘lga qo‘yiladi. Shuning uchun amaliy olib boruvchi
o‘qituvchi auditoriyaga jonli muloqotni, bahs-munozara ishlarini, o‘z nuqtai nazarini dalilash,
o‘zgalar fikrini tinglay olish, muhokamaga kirishish yo‘llarini aniq tanlashi lozim.
Mashg‘ulotning yakunida o‘qituvchi umumiy xulosa yasab, amaliy mashg‘ulotining borishi,
ishtirokchilar faolligi yoki passivligini alohida qayd etib, navbatdagi amaliy mashg‘ulotini
o‘tkazish haqida tavsiyalar berish, o‘ylab ko‘rish, fikrlarni yanada to‘ldirish uchun savollar,
masalalarni ilgari surish, maslahatlar berish, adabiyotlar ro‘yxatini e’lon qilishi maqsadga
muvofiq bo‘ladi.
Amaliy mashg‘ulot darslarini ikki turga ajratish mumkin. Bular ma’ruza darsi mavjud
bo‘lgan va ma’ruza darsi mavjud bo‘lmagan fanlardan (masalan,qalam tasvir,rang tasvir)
o‘tkaziladigan amaliy mashg‘ulotlar. Amaliy mashg‘ulot darslari fan dasturlari va ishchi
dasturlari hamda kalendar tematik rejalariga qat’iy amal qilingan holda o‘tkaziladi.
Tasviriy san’at mashg’ulotlarida zamonaviy ta’lim shaklini tashkil etishni
shunday tuzish
kerakki, talabalarning malakasini samarali rivojlantirishi va zarur yordam ko‘rsatishi kerak.
Zamonaviy o‘quv jarayonida amaliy mashg‘ulotlarni tashkil etishga quyidagi strategiyalar
yordam beradi
Maqsad va natijalarni belgilash: Har bir amaliy ish boshida talabalar uchun maqsad va
kutilayotgan natijalar aniq belgilanishi kerak. Bu ularga qanday ko‘nikmalarga ega bo‘lishlarini
tushunishga yordam beradi va diqqatni o‘quv maqsadlariga qaratadi.
Kompyuterlar va dasturiy ta'minot: Tasviriy san’at, chizmachilik, grafik dizayn,
modellashtirish va boshqa vizual jarayonlar uchun maxsus dasturlar bilan jihozlangan
kompyuterlar bilan jihozlangan bo'lishi mumkin. Bu talabalarga raqamli muhitda zamonaviy
vositalardan foydalanish va ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirish imkonini beradi.
Raqamli uskunalar: raqamli tasvirlarni yaratish va ular bilan ishlash uchun raqamli
kameralar, skanerlar, printerlar va boshqa jihozlar bilan jihozlanishi mumkin. Bu talabalarga
raqamli vositalar yordamida yorug‘lik, kompozitsiya va tasviriy san’atning boshqa jihatlari
bilan tajriba o‘tkazish imkonini beradi.
Multimedia proyektorlari va audio jihozlari: Multimedia proyektorlari va audio
uskunalari kabi qo'shimcha jihozlar talabalarga o'z ishlarini namoyish qilish va taqdimotlarni
`
15
yanada dinamik va samaraliroq qilish imkonini beradi. Bu, shuningdek, interaktiv o'quv
muhitini yaratishga yordam beradi.
Baholash va fikr-mulohazalar: Baholash va fikr-mulohazalar uchun zamonaviy
texnologiyalardan ham foydalanish mumkin. Ishlarni topshirish, ijodiy jarayonni baholash va
muhokama qilish uchun onlayn platformalardan foydalanish mumkin. Zamonaviy tasviriy
san'at xonasi qulaylik, funksionallik va zamonaviy dizaynni birlashtirishi kerak.
Keng ish maydoni: Ish stoli barcha kerakli materiallarni (bo’yoqlar, mo’yqalamlar,
qalamlar va boshqalar) joylashtirish uchun etarlicha katta bo'lishi kerak, shuningdek, qulay
ishlash uchun etarli xajmga ega bo’lishi kerak.
XULOSA:
Kuzatishlarimiz shuni koʻrsatadiki, pedagogikadagi yangilanish jarayonlarini taʼlim
amaliyotiga tatbiq etish oʻziga xos murakkab, koʻp qirrali muammolardan boʻlib, oʻziga xos
xususiyatlarga ega.Taʼlim tarbiya jarayonining barcha tarkibiy qismlariga taalluqli boʻlgan
ijtimoiy tizim. Bunda oʻquvchi va oʻqituvchi faoliyati, jarayon maqsadi, mazmuni, metodi, shakli,
natijasi, shart sharoitlari, texnologiyalar va uni boshqarishga samarali taʼsir etadi. Taʼlim
tarbiya amaliyotiga bilvosita, yaʼni oʻqituvchi mahorati didaktik vositalar, taʼlim texnologiyalar
orqali kirib keluvchi koʻp qirrali muammodir. Kompyuter hamda axborot kommunikatsiya
texnologiyalari asosida amaliyotga tatbiq etish, shu sababdan barcha oʻqituvchilarni
kompyuter savodxonligi va axborot kommunikatsiya texnologiyalariga oid koʻnikmalarga ega
boʻlishdir.
References:
Используемая литература:
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
Sharifxo‘jaev M., Abdullaev q. Menejment. Daslik. - T.: o‘qituvchi, 2021.
2.
Azizxo‘jaeva N.N. Pedagogik texnologiya va pedagogik mahorat. T. Nizomiy nomidagi
TDPU. 2021 y.
3.
Shavkatovich, K. L. (2024). Integration of Digital Tools into Art Education.
Intersections of
Faith and Culture: American Journal of Religious and Cultural Studies (2993-2599)
,
2
(2), 63-65.
4.
Khalilov, L. S. (2022, November). SPECIFICITY OF THE LANDSCAPE GENRE IN THE
ORIENTATION OF FUTURE TEACHERS OF FINE ARTS IN THE PROFESSION. In
Next Scientists
Conferences
(pp. 4-10).
