`
22
NOFILOGIK O‘QUV YURTLARIDA INGLIZ TILINI INTERAKTIV METODLAR
ASOSIDA O‘QITISH
Tohirova Shohsanam Yunusovna
Qarshi davlat texnika universiteti
Xorijiy tillar kafedrasi assistenti
tokhirovashohsanam9420@gmail.com
https://doi.org/10.5281/zenodo.15003883
Kirish
Bugungi kunda ingliz tilini o‘rganish global tendensiyaga aylanib, ko‘plab kasbiy
sohalarda eng muhim ko‘nikmalardan biri sifatida tan olinmoqda. Ayniqsa, filologik bo‘lmagan
yo‘nalishlarda tahsil olayotgan talabalar uchun ingliz tilini mukammal egallash ularning
kasbiy faoliyatida yangi imkoniyatlar yaratib, xalqaro maydonda muvaffaqiyatli faoliyat
yuritishlariga yordam beradi. Shu bois, ta’lim jarayonida interfaol usullardan foydalanish
talabalar uchun samarali o‘quv muhitini shakllantirishda muhim rol o‘ynaydi.
Asosiy qism
An’anaviy o‘qitish usullari ko‘pincha grammatik qoidalarni yodlash va tarjima qilishga
asoslangan bo‘lsa, interfaol usullar orqali talabalar faol muloqot jarayonida tilni
o‘zlashtiradilar. Ushbu maqolada filologik bo‘lmagan ta’lim muassasalarida ingliz tilini
o‘qitishda interfaol usullarning o‘rni, afzalliklari va samaradorligi tahlil qilinadi.
Interaktiv metodlarning asosiy maqsadi talabalarni faollashtirish, ularning dars
jarayonidagi ishtirokini oshirish va kommunikativ ko‘nikmalarini rivojlantirishdan iborat. Bu
usullar orqali talabalar mustaqil fikrlash, muammolarni hal qilish va real hayotiy vaziyatlarda
muloqot qilish ko‘nikmalarini shakllantiradilar.
Interaktiv o‘qitish usullari quyidagi afzalliklarga ega:
Muloqotga yo‘naltirilganlik
– talabalar dars davomida faol ishtirok etib, o‘z fikrlarini
ifodalash imkoniyatiga ega bo‘ladilar.
Faollik va motivatsiya
– dars jarayonida o‘yinlar, rolli mashg‘ulotlar va jamoaviy
loyihalar talabalarni o‘qishga rag‘batlantiradi.
Muammoli ta’lim yondashuvi
– talabalar turli muammolarni ingliz tilida tahlil qilish va
ularni hal qilish orqali til bilish darajasini oshiradilar.
Jamoaviy ishlash ko‘nikmalarini rivojlantirish
– interaktiv metodlar talabalarni guruh
bo‘lib ishlashga o‘rgatadi, bu esa ularning ijtimoiy kompetensiyalarini oshirishga
xizmat qiladi.
Nofilologik o‘quv yurtlarida ingliz tilini o‘qitishda qo‘llaniladigan asosiy interaktiv
metodlar quyidagilardir:
Rol o‘yinlari (Role-play)
Debatlar va munozaralar
Case-study usuli
Jamoaviy loyihalar
Texnologiyalarni qo‘llash
`
23
Rol o‘yinlari (Role-play)
– talabalar turli kasbiy va hayotiy vaziyatlarni ingliz tilida
ifodalash orqali til ko‘nikmalarini mustahkamlaydilar.
Debatlar va munozaralar
– talabalar turli mavzular bo‘yicha bahs-munozaralar olib
borish orqali fikrlash va argument keltirish ko‘nikmalarini rivojlantiradilar.
Case-study usuli
– muammoli vaziyatlarni ingliz tilida tahlil qilish orqali kasbiy
terminologiyani o‘zlashtirish imkonini beradi.
Jamoaviy loyihalar
– talabalar guruhlarga bo‘linib, turli mavzularda taqdimotlar va
loyihalar ishlab chiqadilar.
Texnologiyalarni qo‘llash
– onlayn platformalar, mobil ilovalar va multimedia
resurslari yordamida talabalar mustaqil o‘rganish va o‘z ko‘nikmalarini rivojlantirish
imkoniyatiga ega bo‘ladilar.
Nofilologik o‘quv yurtlarida interaktiv metodlarni joriy qilish tajribasi shuni
ko‘rsatmoqdaki, talabalar an’anaviy usullarga nisbatan interaktiv yondashuvlar orqali tilni
tezroq o‘zlashtiradilar. Masalan, texnik yo‘nalishdagi talabalarga ingliz tilini o‘rgatishda Case-
study va Project-based learning metodlari juda samarali bo‘lib, talabalar kasbiy sohalari
bo‘yicha terminlarni real vaziyatlarda qo‘llash imkoniyatiga ega bo‘ladilar.
Shuningdek, zamonaviy texnologiyalardan foydalanish ham ta’lim jarayonini yanada
samarali qiladi. Onlayn dasturlar (Quizlet, Kahoot, Duolingo) orqali talabalar mustaqil
ravishda yangi so‘zlarni o‘rganish va ularni mustahkamlash imkoniyatiga ega bo‘ladilar. Bu
esa ta’lim samaradorligini oshirishga xizmat qiladi.
Xulosa
Nofilologik o‘quv yurtlarida ingliz tilini interaktiv metodlar orqali o‘qitish talabalar
uchun qiziqarli va samarali ta’lim muhitini yaratishga xizmat qiladi. Ushbu metodlar
talabalarni muloqotga yo‘naltirib, ularning mustaqil fikrlash va kasbiy faoliyatlarida
muvaffaqiyatli ishlashlariga yordam beradi. Ayniqsa, texnologik taraqqiyot sharoitida
interaktiv yondashuvlarni keng qo‘llash ingliz tilini o‘rganish jarayonini sezilarli darajada
yaxshilaydi. Shuning uchun o‘qituvchilar zamonaviy interaktiv metodlardan foydalanishni
rivojlantirib borishlari lozim.
