99
KO'RSATUVLARNI XODISA SODIR BO'LGAN JOYDA TEKSHIRISH TERGOV
XARAKATINI VIDEOYOZUV QAYD ETISHNING O'ZIGA XOS XUSUSIYATLARI
Suyunov Shaxzod Shovkat o’g’li
O‘zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi
“Tergov faoliyati” kafedrasi o‘qituvchisi.
Abdug’afforov Yahyobek Zuxriddin O’gli
O‘zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi 3-bosqich 325-guruh kursanti
https://doi.org/10.5281/zenodo.15686874
Annotatsiya:
Ushbu maqolada hodisa sodir bo‘lgan joyda olib boriladigan tergov
harakatlarini videoyozuv orqali qayd etishning o‘ziga xos xususiyatlari, uning huquqiy
asoslari va amaliy jihatlari o‘rganilgan. Tergov jarayonida videoyozuv vositalaridan
foydalanish hodisa joyidagi dalillarni aniq va to‘liq hujjatlashtirish imkonini beradi, tergov
sifatini oshiradi hamda sudda dalil sifatida taqdim etishda ishonchlilikni ta’minlaydi.
Maqolada videoyozuvning texnik jihatlari, uni tashkil etish tartibi, tergov harakatlari
davomida yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan qiyinchiliklar hamda ularni bartaraf etish yo‘llari
tahlil qilingan. Shuningdek, zamonaviy raqamli texnologiyalarning tergov amaliyotidagi roli
va ahamiyati haqida fikrlar bildirilgan. Maqola natijalari tergov jarayonining samaradorligini
oshirish va huquqni muhofaza qilish organlarida videoyozuvdan foydalanish tartibini
takomillashtirishga xizmat qiladi.
Kalit so’zlar
Tergov harakatlari, hodisa joyi, videoyozuv, dalil, huquqiy asoslar, raqamli
texnologiyalar, video tahlil.
Annotation
This article examines the specific features of recording investigative actions at the crime
scene through video recording, as well as its legal foundations and practical aspects. The use
of video recording tools during the investigation allows for precise and comprehensive
documentation of evidence at the crime scene, improves the quality of the investigation, and
ensures reliability when presenting evidence in court. The article analyzes the technical
aspects of video recording, the organization process, possible challenges during investigative
actions, and ways to overcome them. Additionally, the role and significance of modern digital
technologies in investigative practice are discussed. The findings of the article contribute to
enhancing the efficiency of the investigative process and improving the procedure for using
video recordings in law enforcement agencies.
Keywords
Investigative actions, crime scene, video recording, evidence, legal foundations, digital
technologies, video analysis.
Sud-tergov faoliyatining samaradorligini ta’minlash va jinoyatlarni fosh etish jarayonida
tergov harakatlarining to‘g‘ri va qonuniy olib borilishi muhim ahamiyatga ega. Ayniqsa,
ko‘rsatuvlarni hodisa sodir bo‘lgan joyda tekshirish tergov harakatlarining eng muhim va
mas’uliyatli bosqichlaridan biri sanaladi. Bu jarayon jinoyat sodir etilgan holatlarni to‘liq va
aniq qayta tiklash, guvoh, jabrlanuvchi yoki gumonlanuvchilarning bergan ko‘rsatuvlarini real
muhitda tekshirib ko‘rish, ulardagi moslik yoki ziddiyatlarni aniqlash imkonini beradi. Shu
sababli ham tergov amaliyotida ushbu jarayonni sifatli tashkil etish va uning huquqiy
100
asoslarini mustahkamlash dolzarb masalalardan biri bo‘lib qolmoqda. So‘nggi yillarda raqamli
texnologiyalarning jadal rivojlanishi huquqni muhofaza qiluvchi organlar faoliyatiga ham
sezilarli ta’sir ko‘rsatdi. Jumladan, tergov harakatlarini, xususan ko‘rsatuvlarni hodisa sodir
bo‘lgan joyda tekshirish jarayonini videoyozuv orqali qayd etish amaliyoti keng qo‘llanila
boshladi. Videoyozuv vositalarining qo‘llanilishi tergov harakatining to‘liq va xolis tarzda
hujjatlashtirilishini ta’minlab, keyingi bosqichlarda yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan bahsli
holatlarni bartaraf etishga xizmat qiladi. Bunda tergovchi harakatlarining qonuniyligi,
protsessual tartiblarga rioya qilinishi va ishtirokchilar huquqlarining kafolatlanishi
videoyozuv orqali ishonchli tarzda tasdiqlanadi
1
.
Shu bilan birga, ko‘rsatuvlarni voqea joyida tekshirish va uni videoyozuvga olish
muayyan protsessual, tashkiliy va texnik qiyinchiliklarni ham keltirib chiqaradi. Avvalo,
bunday holatda tergovchi maxsus tayyorgarlik, uslubiy yondashuv va zamonaviy texnik
vositalardan foydalanish bo‘yicha yetarli bilim va ko‘nikmaga ega bo‘lishi zarur. Bundan
tashqari, videoyozuv materiallarining saqlanishi, maxfiyligi va sudda dalil sifatida yaroqliligi
masalalari ham muhim ahamiyat kasb etadi. Ayniqsa, yozuv jarayonida guvoh yoki
jabrlanuvchining shaxsiy ma’lumotlari, maxfiy tafsilotlar va tergov sirlariga oid jihatlarning
oshkor etilmasligi, inson huquqlariga putur yetkazilmasligi lozim.
Ko‘rsatuvlarni hodisa sodir bo‘lgan joyda tekshirish tergov harakati jinoyatni to‘g‘ri
baholash, dalillarni tasdiqlash yoki inkor etish, guvoh va jabrlanuvchilarning aytganlarini real
muhitda sinovdan o‘tkazish maqsadida amalga oshiriladi. Ushbu harakat tergov jarayonining
hal qiluvchi bosqichlaridan biri bo‘lib, jinoyatning yuzaga kelish mexanizmini aniq tasavvur
qilish imkonini beradi. Jinoyat-protsessual qonunchilikda bu tergov harakatining tartibi,
ishtirokchilari va ularni jalb etish shartlari aniq belgilab qo‘yilgan. Mazkur bosqichda
haqiqatga mos bo‘lmagan ko‘rsatmalar aniqlanishi yoki avvalgi bayonotlarning ishonchliligi
tekshiriladi. Nazariy jihatdan bu tergov harakati real voqelikni tahlil qilish va
modellashtirishga asoslanadi. Ayniqsa, tergovchi va ekspertlarning birgalikdagi harakati
dalillarni yanada ishonchli qilib belgilashga xizmat qiladi. Shuningdek, tergovchi ushbu
harakatni faqat zarurat bo‘lgan hollarda va qonuniy asosda amalga oshirishi lozim.
Zamonaviy tergov amaliyotida videoyozuv vositalaridan foydalanish tergov
harakatlarini shaffof va obyektiv tarzda hujjatlashtirishda muhim vosita hisoblanadi.
Videoyozuv orqali qayd etilgan tergov harakati so‘nggi bosqichlarda tahlil qilish,
ishtirokchilarning harakatini baholash va protsessual qonunbuzarliklarni aniqlash imkonini
beradi. Ilmiy nuqtai nazardan qaralganda, videoyozuvning aniqlik, uzluksizlik va arxivlash
imkoniyatlari uni boshqa vositalardan ustun qo‘yadi. Shu bilan birga, yozuv sifati, tasvir
aniqligi, tovushning tozaligi va vaqt muhrining mavjudligi videoyozuvning dalil sifatidagi
yaroqliligiga bevosita ta’sir qiladi. Texnik jihatdan bu vosita raqamli formatda saqlanishi,
maxfiyligi ta’minlanishi va ruxsatsiz kirishdan himoyalangan bo‘lishi kerak. Tergovchi yoki
vakolatli shaxs videoyozuv jarayonini belgilangan protsessual tartibda boshlashi va
yakunlashi lozim. Bu esa uning sudda huquqiy kuchga ega bo‘lishini kafolatlaydi.
Videoyozuvdan foydalanish orqali tergovchi jinoyat sodir bo‘lgan joyda olib
borilayotgan tergov harakatlarini butun jarayoni bilan hujjatlashtira oladi. Bu nafaqat tergov
1
Б.Б.Муродов. Хусусий айблов институтини қўллаш самарадорлигини ошириш йўллари // Хусусий айблов ва
ярашув
институтларини
такомиллаштириш
чоралари:
Республика
илмий-амалий
конференцияси
материаллари. Т:Ўзбекистон Республикаси ИИВ Академияси, 2015й.Б. 34-40.
101
ishi ishonchliligini oshiradi, balki tergovga oid harakatlarning sudda tahlil qilinishini ham
yengillashtiradi. Videoyozuv materiallari guvoh yoki jabrlanuvchi ko‘rsatmalarining real
muhitda berilganligini isbotlashga xizmat qiladi. Shuningdek, gumonlanuvchining o‘z
harakatlariga munosabatini, joylashuvini va holatini aniqlash imkonini beradi. Videoyozuv
jarayonida yuzaga keladigan psixologik omillar, mimika va tana harakatlari kabi noverbal
belgilar ham qayd etilishi muhim ustunliklardan biri hisoblanadi. Shu sababli, u tergov
natijalarining holis va asosli bo‘lishiga xizmat qiladi. Sud-tergov amaliyotida videoyozuvli
materiallarga asoslanilgan xulosalar ancha ishonchli va e’tirozga kam sabab bo‘ladi. Bu esa
tergovchilarning faoliyatida mas’uliyat va ehtiyotkorlikni kuchaytiradi
2
.
Amaliyotda videoyozuv vositalaridan foydalanish ba’zida qator muammolarni keltirib
chiqaradi. Eng avvalo, texnik uskunalarning nosozligi, batareya quvvati yetishmasligi yoki
yozuv sifatining pastligi kabi holatlar tergov materiallarining dalil sifatida yaroqsiz bo‘lishiga
olib kelishi mumkin. Shu bilan birga, yozuv jarayonida tergov harakati qatnashchilarining
roziligi, shaxsiy hayot daxlsizligi, himoyachining ishtiroki kabi protsessual jihatlar hisobga
olinmasligi qonun buzilishi deb topiladi. Yana bir muammo – yozuvning ruxsatsiz
tahrirlanishi yoki kesilishi holatlaridir. Bunday vaziyatda yozuv materiallari sudda ishonchli
dalil bo‘la olmaydi. Shuningdek, videoyozuv fayllarining saqlanishi, arxivlanishi va raqamli
xavfsizligi bo‘yicha aniq reglamentlar mavjud emasligi ularning huquqiy kuchini pasaytiradi.
Shu bois, tergovchilarning maxsus o‘qitilishi, texnik bilimga ega bo‘lishi va protsessual
talablarni to‘liq bilishi muhim hisoblanadi
3
.
O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat-protsessual kodeksi tergov harakatlari videoyozuv
orqali qayd etilishi mumkinligini nazarda tutadi. Biroq bu boradagi qonunchilik hali to‘liq
shakllanmagan, ayniqsa videoyozuvlar qanday texnik mezonlarga javob berishi, ularni saqlash
va sudda qo‘llash tartibi aniq reglamentlanmagan. Sud amaliyotida esa bunday videoyozuv
materiallari ko‘proq yordamchi dalil sifatida baholanadi. Ammo ularning muhim protsessual
hujjatlar bilan uyg‘unligi tergov ishi obyektivligini oshiradi. Shu bilan birga, sudlar tomonidan
ayrim holatlarda videoyozuv materiallari e’tiborga olinmasligi, ularning noto‘g‘ri saqlanishi
yoki montajlanishi sababli yaroqsiz deb topilishi holatlari uchrab turadi. Shu boisdan
qonunchilikda bu boradagi bo‘shliqlarni to‘ldirish, amaliyotga mos qoidalarni ishlab chiqish,
tergovchilarning malakasini oshirish zarurdir
4
.
Ko‘rsatuvlarni hodisa sodir bo‘lgan joyda tekshirish tergov harakati tergov jarayonining
murakkab va mas’uliyatli bosqichlaridan biri bo‘lib, guvoh, jabrlanuvchi yoki
gumonlanuvchining ko‘rsatmalarini real muhitda sinovdan o‘tkazishga xizmat qiladi. Bu
jarayon jinoyat tafsilotlarini aniqlashtirishda, voqea sodir bo‘lgan joydagi holatlarni to‘liq
tahlil qilishda va mavjud dalillarni baholashda muhim ahamiyat kasb etadi. Ayniqsa, voqea
joyida tergov harakatini amalga oshirishda subyektiv xatoliklar va noto‘g‘ri talqinlar ehtimoli
2
Б.Б.Муродов. Хусусий айблов институтини қўллаш самарадорлигини ошириш йўллари // Хусусий айблов ва
ярашув
институтларини
такомиллаштириш
чоралари:
Республика
илмий-амалий
конференцияси
материаллари. Т:Ўзбекистон Республикаси ИИВ Академияси, 2015й.Б. 34-40.
3
Б.Б.Муродов. Хусусий айблов институтини қўллаш самарадорлигини ошириш йўллари // Хусусий айблов ва
ярашув
институтларини
такомиллаштириш
чоралари:
Республика
илмий-амалий
конференцияси
материаллари. Т:Ўзбекистон Республикаси ИИВ Академияси, 2015й.Б. 34-40.
4
Ш.Ш.Суюнов. Гиёҳвандлик воситалари ёки психотроп моддалар билан қонунга хилоф равишда муомала
қилишдан иборат жиноятларни квалификатсия қилишнинг муҳим жиҳатлари. “Талқин ва тадқиқотлар”
Республика илмий-услубий журнали 10сони. 01.10.2022 йил Б. 105-109.
102
mavjud bo‘lgani sababli, bu jarayonni iloji boricha obyektiv vositalar yordamida qayd etish
zaruratga aylanmoqda. Zamonaviy tergov amaliyotida videoyozuv vositalarining qo‘llanilishi
ushbu ehtiyojni qondirishga xizmat qilmoqda. Videoyozuv orqali tergov harakatining butun
jarayoni vizual va eshitiladigan shaklda qayd etilishi nafaqat tergovchining harakatlarining
qonuniyligini isbotlash, balki tergov materiallarining sudda ishonchli dalil sifatida tan olinishi
uchun ham muhimdir. Videoyozuv tergov ishtirokchilarining xatti-harakatlarini, psixologik
holatini, muloqot uslubini va boshqa muhim tafsilotlarni to‘liq aks ettiradi. Bu holat, ayniqsa,
guvoh yoki gumonlanuvchining ko‘rsatmasida keyinchalik yuzaga keladigan qarama-
qarshiliklarni aniqlashda katta yordam beradi
5
.
Biroq amaliyotda ushbu vositadan foydalanishda muayyan protsessual va texnik
muammolar ham yuzaga chiqmoqda. Masalan, videoyozuv jarayonining texnik sifati past
bo‘lishi, yozuvning to‘liq bo‘lmasligi yoki montajga uchrashi natijasida uni sudda dalil sifatida
qabul qilish imkoniyati kamayadi. Bundan tashqari, tergovchilarning videoyozuv
vositalaridan foydalanish ko‘nikmasi yetarli darajada bo‘lmagani yoki bu sohada yetarli
huquqiy me’yorlar mavjud emasligi ham muammolarni kuchaytiradi. Shu sababli, bu
jarayonga yondashishda bir necha omillarni texnik ta’minot, protsessual talablar, tergovchi
malakasi va maxfiylikni ta’minlash kabi jihatlarni kompleks yondashuv asosida hal qilish
zarur.Milliy qonunchilikda videoyozuvdan foydalanish imkoniyati nazarda tutilgan bo‘lsa-da,
bu borada aniq reglament va mezonlar yetarli emas
6
. Bu esa videoyozuv materiallarining sud
amaliyotida baholanishida turlicha yondashuvlarga sabab bo‘ladi. Sud-tergov amaliyotida
videoyozuvlar yordamchi dalil sifatida ko‘rib chiqilishi, ularning to‘g‘ridan-to‘g‘ri dalil sifatida
baholanmasligi, tergov sifatiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Shu boisdan tergov
harakatlarini videoyozuv orqali qayd etish bo‘yicha yagona standart va metodik
qo‘llanmalarni ishlab chiqish, tergovchilarni maxsus tayyorgarlikdan o‘tkazish, videoyozuvni
saqlash va huquqiy asosda foydalanish bo‘yicha hujjatlarni takomillashtirish dolzarb vazifa
bo‘lib qolmoqda. Umuman olganda, tergov harakatlarini videoyozuv yordamida qayd etish
tergov jarayonining shaffofligini, adolatliligini va obyektivligini oshiradi. Ammo bu vosita
samarali bo‘lishi uchun uni to‘g‘ri tashkil qilish, qonuniy asosda yuritish va texnik jihatdan
mukammal ta’minlash muhim ahamiyatga ega
7
.
O‘tkazilgan tahlil va amaliy kuzatuvlar asosida aniqlanishicha, ko‘rsatuvlarni hodisa
sodir bo‘lgan joyda tekshirish tergov harakatini videoyozuv orqali qayd etish jinoyat
protsessining ishonchliligi va shaffofligini ta’minlovchi eng samarali vositalardan biridir.
Videoyozuv tergov jarayonini hujjatlashtirishda yuqori aniqlik va ishonchlilik darajasini
ta’minlaydi, ayniqsa, ishtirokchilar ko‘rsatmalarining haqiqatga mosligini baholashda katta
ahamiyatga ega. Bu usul tergovchining xolis va qonuniy faoliyatini isbotlashga, sud
organlariga dalillarning muqobilligi va obyektivligini baholashda yordam beradi. Shuningdek,
ushbu tergov harakatini videoyozuvga olishda texnik va protsessual talablarning to‘liq
5
Ш.Ш.Суюнов. Ҳодиса содир бўлган жойни кўздан кечириш тергов харакатининг жиноят содир этган шахсларни
аниқлаш хамда уларнинг айбини исботлашдаги ахамияти. “Замонавий дунёда педагогика ва психология”
номли Республика илмий-амалий конференцияси.
6
Ш.Ш.Суюнов. Ҳодиса содир бўлган жойни кўздан кечириш тергов харакатининг жиноят содир этган шахсларни
аниқлаш хамда уларнинг айбини исботлашдаги ахамияти. “Замонавий дунёда педагогика ва психология”
номли Республика илмий-амалий конференцияси.
7
А.Т.Аширбоев. Айбланувчининг қаерда эканлиги номаълум бўлган ҳолларда жиноят ишини тўхтатишнинг
назарий ва амалий жиҳатлари. Жамият ва инновациялар № 1 (2024).– 2024. – 314-320 б.
103
bajarilishi, yozuvlarning tahrirsiz, uzluksiz va sifatli qayd etilishi, huquqiy me’yorlarga qat’iy
rioya qilinishi zarur ekani aniqlandi. Aks holda, yozilgan videomateriallar ishonchli dalil
sifatida baholanmasligi mumkin. Bu esa tergov natijalariga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Natijada,
tergov faoliyatida videoyozuvdan foydalanish bo‘yicha yagona standartlar va amaliy
ko‘rsatmalarni ishlab chiqish zarurati yaqqol seziladi.
Bundan tashqari, tergovchilarning videoyozuv texnologiyalari bilan ishlash malakasi
yetarli bo‘lishi, ularning ushbu vositadan qonuniy va maqsadga muvofiq foydalanishni bilishi
tergov sifati va huquqiy ishonchlilikni oshiradi. Shu nuqtai nazardan, tergov faoliyatida
videoyozuvdan foydalanish madaniyatini shakllantirish, bu yo‘nalishda maxsus o‘quv
dasturlarini joriy etish va huquqiy asoslarni takomillashtirish bugungi kundagi dolzarb
vazifalardan biridir. Umuman olganda, tergov harakatlarini videoyozuv asosida
hujjatlashtirish jinoyat ishlarini adolatli, obyektiv va ishonchli tarzda hal qilish imkonini
kengaytiradi. Bu uslubni to‘liq joriy etish orqali tergov faoliyatining samarasini oshirish va
inson huquqlarini himoya qilish kafolatlarini kuchaytirish mumkin
8
.
Ko‘rsatuvlarni hodisa sodir bo‘lgan joyda tekshirish tergov harakati – jinoyat ishini har
tomonlama, to‘laqonli va xolisona tergov qilishda muhim vositalardan biri hisoblanadi. Ushbu
harakatni videoyozuv asosida qayd etish esa, bugungi zamonaviy tergov amaliyotining
ajralmas qismi bo‘lib, huquqni muhofaza qiluvchi organlar faoliyatida ochiqlik, aniqlik va
ishonchlilikni ta’minlashga xizmat qiladi. Videoyozuv tergov harakatlarining to‘g‘ri
hujjatlashtirilishini, protsessual qonunlarga muvofiq yuritilishini va keyinchalik sud
jarayonida bu harakatlar asosida chiqariladigan qarorlarning qonuniy bo‘lishini ta’minlaydi
9
.
Tadqiqot davomida aniqlanishicha, videoyozuv yordamida tergov harakatlarini qayd etish
tergov jarayonida yuzaga keladigan subyektiv talqinlar, xatoliklar va noto‘g‘ri baholash
ehtimolini kamaytiradi. Bu usul, ayniqsa, guvoh, jabrlanuvchi va gumonlanuvchilarning
psixologik holatini, ularning ko‘rsatmalaridagi moslik yoki qarama-qarshiliklarni aniq
aniqlash imkonini berad
10
i. Shuningdek, bu jarayonni samarali tashkil qilish uchun
tergovchilarning malakasi, texnik vositalarning sifati va huquqiy asoslarning mukammalligi
muhim ahamiyat kasb etadi. Ayni paytda, milliy qonunchilikda videoyozuvdan foydalanish
nazarda tutilgan bo‘lsa-da, bu sohaga oid yagona metodik qo‘llanma va texnik reglamentlar
yetarli emas. Bu esa amaliyotda muayyan noaniqlik va cheklovlarga sabab bo‘lmoqda. Shu
bois, ko‘rsatuvlarni voqea joyida tekshirish tergov harakatini videoyozuv asosida amalga
oshirishda yagona yondashuvlar, aniq huquqiy normalar, standartlar va texnik talablarga
asoslangan tizimni joriy etish zarur. Bu orqali nafaqat tergovning sifatini oshirish, balki
8
А.Т.Аширбоев. Жиноят ишини тўхтатиш тушунчаси ва аҳамияти. Эксмерткриминалистик фаолият: истиқболлар
ва инновациялар мавзусидаги халқаро конференция материллари тўплами. Т., Ўзбекистон Республикаси Ички
ишлар вазирлиги Академияси, 2023. – Б. 381-388.
9
Н.Қ.Усманалиев. “Оқилона муддат” тамоийилини жорий этиш назарий ва амалий жиҳатлари //Наука и
инновации в системе образования. – 2025. – Т. 4. – №. 3. – С. 44-50.
10
Хушвактова Н.А. Коррупцияга оид жиноятларни фош қилиш ва тергов қилишда жамоатчилик ёрдамидан
фойдаланиш // «Давлат бошқаруви соҳасида коррупциявий хавф-хатарларни бартараф этиш механизмларини
такомиллаштириш масалалари»: республика илмий-амалий конференцияси тўплами – Тошкент давлат юридик
университетининг ихтисослаштирилган филиали, Т: 2022. Б.78-83.
104
fuqarolarning konstitutsiyaviy huquq va erkinliklarini ishonchli himoya qilish imkoniyatlari
kengayadi
11
.
References:
Используемая литература:
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси.
2.
Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг 25.01.2020 йилдаги
Олий Мажлисга Мурожаатномаси. // [Електрон манба].
3.
Ўзбекистон юридик энциклопедияси. –Т., 2009. – Б. 199.
4.
Ўзбекистон миллий энциклопедияси. Т.4. –Т., 2002. – Б. 47.
5.
Б.Б.Муродов.
Жиноят-протсессуал қонун нормаларини эркинлаштириш йўллари
// Олий юридик ўқув юртларида инсон ҳуқуқлари муҳофазасини таъминловчи
фанларнинг ўқитишнинг замонавий муаммолари. Тошкент. Ўзбекистон Миллий
университети ҳуқуқшунослик факултети 2009. Б. 66-69.
6.
Б.Б.Муродов.
Жиноят-протсессуал муносабатларда ҳимоячининг иштироки //
“Адвокатлик фаолияти: назария ва амалиёт масалалари” мавзусидаги илмий-амалий
конференция материаллари. ЎзР Президенти ҳузуридаги Амалдаги қонун ҳужжатлари
мониторинги институти. – Тошкент, 2010. Б. 171-175.
7.
Б.Б.Муродов.
Хусусий айблов институтини қўллаш самарадорлигини ошириш
йўллари // Хусусий айблов ва ярашув институтларини такомиллаштириш чоралари:
Республика илмий-амалий конференцияси материаллари. Т:Ўзбекистон Республикаси
ИИВ Академияси, 2015й.Б. 34-40.
8.
Б.Б.Муродов.
“Жиноятларни тергов қилиш методикаси” фанидан ўқув дастури. Т.:
Ўзбекистон Республикаси ИИВ Академияси, 2012. Б.24
9.
Ш.Ш.Суюнов.
Гиёҳвандлик воситалари ёки психотроп моддалар билан қонунга
хилоф равишда муомала қилишдан иборат жиноятларни квалификатсия қилишнинг
муҳим жиҳатлари. “Талқин ва тадқиқотлар” Республика илмий-услубий журнали
10сони. 01.10.2022 йил Б. 105-109.
10.
Ш.Ш.Суюнов.
Компютер техника воситалари орқали содир этилган фирибгарлик
жинояти турлари. “Замонавий дунёда педагогика ва психология” номли Республика
илмий-амалий конференцияси. 9.06.2023 йил
11.
Ш.Ш.Суюнов.
Ҳодиса содир бўлган жойни кўздан кечириш тергов харакатининг
жиноят содир этган шахсларни аниқлаш хамда уларнинг айбини исботлашдаги
ахамияти. “Замонавий дунёда педагогика ва психология” номли Республика илмий-
амалий конференцияси.
12.
Ш.Ш.Суюнов.
Гиёҳвандлик воситаларини, уларнинг аналогларини ёки психотроп
моддаларини сотиш мақсадисиз ноқонуний ишлаб чиқариш, олиш, сақлаш, жинояти
тушунчаси // Жамият ва инновация. – 2025. – В. 6. – Но 1/С. – Б. 267-277.
13.
А.Т.Аширбоев.
Айбланувчининг қаерда эканлиги номаълум бўлган ҳолларда
жиноят ишини тўхтатишнинг назарий ва амалий жиҳатлари. Жамият ва инновациялар
11
Ш.С.Агоев., Шакирова С. Қийнаш жиноятини тергов қилиш: назария ва амалиёт //Развитие и инновации в
науке. –2024. – Т. 3. – №. 6. – С. 75-81.
105
№ 1 (2024).– 2024. – 314-320 б.
14.
А.Т.Аширбоев.
Жиноят
ишини
тўхтатиш
тушунчаси
ва
аҳамияти.
Эксмерткриминалистик фаолият: истиқболлар ва инновациялар мавзусидаги халқаро
конференция материллари тўплами. Т., Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар
вазирлиги Академияси, 2023. – Б. 381-388.
15.
А.Т.Аширбоев.
Айбланувчининг иштирокини таъминлаш имкони бўлмаган
тақдирда дастлабки терговни тўхтатиш: Назария ва амалиёт. Ўзбекистон Республикаси
Фанлар Академияси Қорақалпоғистон бўлимининг Ахборотномаси № 1 (2024).– 2024.
95-98 б.
16.
А.Т.Аширбоев
. Cуриштирув ва дастлабки терговни тўхтатиш институти: халқаро
тажриба
ва
ўзбекистон
қонунчилигини
такомиллаштириш
истиқболлари
//Общественные науки в современном мире: теоретические и практические
исследования. – 2024. – Т. 3. – №. 14. – С. 37-42.
17.
Н.Қ.Усманалиев.
“Оқилона муддат” тамоийилини жорий этиш назарий ва амалий
жиҳатлари //Наука и инновации в системе образования. – 2025. – Т. 4. – №. 3. – С. 44-50.
18.
Н.Қ.Усманалиев.
Жиноят ишини юритишни тўхтатиш ва тиклаш муддатлари
билан боғлиқ айрим мулоҳазалар //Теоретические аспекты становления
педагогических наук. – 2025. – Т. 4. – №. 6. – С. 40-47.
19.
Н.Қ.Усманалиев.
Протсессуал
муддатларнинг
ҳисоблашда
қўлланилувчи
меъзонларнинг айрим жиҳатлари //проблемс анд солутионс оф сcиентифиc анд
инновативе ресеарч. – 2024. – Т. 1. – №. 3. – С. 25-30.
20.
Н.Қ.Усманалиев. Байназов Ж
. Ўғирлик жинояти бўйича ҳодиса содир бўлган жойни
кўздан кечириш тергов ҳаракатининг янги усуллари //Наука и инновации в системе
образования. – 2024. – Т. 3. – №. 8. – С. 69-74.
21.
Ш.С.Агоев., Шакирова С
. Қийнаш жиноятини тергов қилиш: назария ва амалиёт
//Развитие и инновации в науке. –2024. – Т. 3. – №. 6. – С. 75-81.
22.
Ш.С.Агоев., Абдухамидов А
. Гувохлантириш тергов харакатини ўтказишнинг
ахамияти //Общественные науки в современном мире: теоретические и практические
исследования. – 2024. – Т. 3. – №. 7. – С. 49-51.
23.
Ш.С.Агоев., Асатуллаев Д
. Ахборот технологиялари соҳасидаги ўғирлик
жиноятларни тергов қилишнинг ўзига хос хусусиятлари //Общественные науки в
современном мире: теоретические и практические исследования. – 2024. – Т. 3. – №. 7. –
С. 31-35.
24.
Ш.С.Агоев., Ташев У
. Экспертиза фаолиятининг арманистон республикаси жиноят-
протсессуал қонунчилигидаги ҳуқуқий асослари //Развитие и инновации в науке. –
2024. – Т. 3. – №. 6. – С. 48-56.
25.
Хушвактова Н.А
. Факторы, препятствующие эффективному использо-ванию
общественного участия в досудебном производстве / Н.А. Хушвактова //
Теоретические аспекты юриспруденции и вопросы правоприменения: сб. ст. по
материалам LXV Международной научно-практической конференции «Теорети¬ческие
аспекты юриспруденции и вопросы правоприменения». – № 11(65). – Москва, Изд.
«Интернаука», 2022. DOI:10.32743/25419889.2022.11.65.346588
26.
Хушвактова Н.А
. Коррупцияга оид жиноятларни фош қилиш ва тергов қилишда
жамоатчилик ёрдамидан фойдаланиш // «Давлат бошқаруви соҳасида коррупциявий
106
хавф-хатарларни бартараф этиш механизмларини такомиллаштириш масалалари»:
республика илмий-амалий конференцияси тўплами – Тошкент давлат юридик
университетининг ихтисослаштирилган филиали, Т: 2022. Б.78-83.
