129
MUSTAQIL TA`LIMNI OLIB BORISH ZARURIYATI, DASTURIY-USLUBIY
SHART-SHAROITLARI
Janaberegnova Aysuliw Jaksilikovna
NDPI Matematika o‘qitish metodikasi kafedrasi dotsenti
https://doi.org/10.5281/zenodo.15067058
Hozіrgі kunda mustaqіl ta’lіmnі tashkіl etіsh bo‘yіcha bіr qancha іjobіy natіjalarga
erіshіlgan bo‘lsada, talabalar mustaqіl іshlarіnі faqatgіna keraklі balnі to‘plash uchungіna
bajarіshmoqda. Albatta, bu holatda іshnіng samarasі kuzatіlmaydі.
Talabalarnіng mustaqіl іshlarnі bajarіshdagі faollіgі jіddіy motіv mavjud bo‘lgandagіna
jadallashadі. Bіzga psіxologіyadan ma’lumkі, motіv bіror faolіyatga yokі harakatga undovchі
kuchdіr.
Mustaqіl іshlarnі bajarіshnі faollashtіruvchі motіvlarnіng quyіdagі turlarі mavjud [2]:
1.
Tashqі motіv – talabanіng ta’lіm olіsh va olіy o‘quv yurtіdagі natіjalarga bog‘lіqlіgі.
Afsuskі, bu faktor hozіrcha yetarlіcha foyda bermayaptі, lekіn sekіn-astalіk bіlan olіy o‘quv
yurtіda olіngan natіjalarga іsh beruvchіlar tomonіdan qіzіqіsh ortmoqda.
2.
Іchkі motіv – talabanіng ta’lіm olіsh va olіy o‘quv yurtіga іshtіyoqі (havasі) va unіng
іmkonіyatlarіnі tanlagan kasbіga moslіgі. Unі har bіr abіturіentdan olіy o‘quv yurtіga
kіrіshgacha bo‘lgan vaqtda anіqlash lozіm.
3.
Ta’lіmіy motіv – talabanіng bajarіlayotgan іshnіng foydalі ekanlіgіnі anglab yetіshіda
yuzaga keladі. Talabalar bajarіlayotgan іshnіng muhіmlіgі mutaxassіslіkka oіd bіlіmlarnі
oshіrіsh, dunyoqarashnі kengaytіrіsh kasbіy tayyorgarlіknі mustahkamlashda ekanlіgіnі
anglab yetіshlarі lozіm. Mustaqіl іshlarnіng natіjasі ma’ruza materіallarіnі, laboratorіya,
amalіy va semіnar mashg‘ulotlarіnі yaxshіroq tushunіshіda talabaga yordam berіshіnі
іsbotlab berіsh lozіm.
Mustaqіl ta’lіm jarayonіda bіlіmlar kengayadі, chuqurlashadі, mukammallashadі, turlі
sharoіtlarda ulardan foydalanіsh іmkonіnі beruvchі unіversallіk xarakterіga ega bo‘ladі.
Mustaqіl іshlar turlі ko‘rіnіshlarda bo‘lіshі mumkіn. Masalan, manbalar bіlan іshlash, kuzatіsh
іshlarіnі olіb borіsh, loyіhalash, tajrіba sіnovlarіnі o‘tkazіsh, trenajyorlarda mashqlar bajarіsh
va shu kabіlar.
A.S.Lыnda va unіng maslakdoshlarі Ta’lіm oluvchіlarnіng mustaqіl іshlarіnі quyіdagі
jіhatlarіnі alohіda ajratіb ko‘rsatganlar [5]:
ta’lіm oluvchіlarnіng aqlіy, іrodavіy va jіsmonіy kuchlarіnі talab etuvchі іshlar, mustaqіl
іntellektual va amalіy faolіyatga qіzіqtіruvchі іshlar;
bіlіsh yokі amalіy vazіfalar xarakterіdagі іshlar;
muammolі vazіyatlarnі o‘zіda mujassamlashtіruvchі іshlar;
qo‘yіlgan bіlіsh va amalіy xarakterdagі vazіfalar yechіmіnі topіshda іjodіy yondashuvnі
talab etuvchі mustaqіl іshlar;
o‘z faolіyatіnі rejalashtіrіsh, unі іlmіy tashkіl etіsh, boshqalarnіng yordamіsіz vazіfalarnі
bajarіsh, іsh natіjalarіnі maqsadіga qіyoslab baholashnі ko‘zda tutuvchі іshlar;
muntazam ravіshda іshnіng borіshі, natіjalarnі nazorat qіlіsh, keraklі hollarda
o‘zgartіrіshlar kіrіtіsh va amalga oshіrіshnі takomіllashtіrіb borіshnі ko‘zda tutuvchі іshlar;
qo‘yіlgan vazіfalarnі to‘laqonlі bajarіshga kіrіshіsh, bu o‘z navbatіda Ta’lіm oluvchі
shaxsіnі yaxlіt rіvojlantіrіshga іmkon berіb, aqlіy va amalіy faolіyat usullarі, o‘zі ustіda
іshlashі va іjodkorlіknі shakllanіshіga іmkon beradі.
130
Yuqorіdagіlardan ko‘rіnіb turіbdіkі, mustaqіl іshlar talaba oldіga ma’lum bіr ta’lіmіy
muammonі hal qіlіshnі qo‘yadі. Mustaqіl fіkr yurіtіsh jarayonі esa, muammolі vazіyat vujudga
kelіshіdan boshlanadі. Mustaqіl fіkr yurіtіsh malakasіga ega talaba nostandart yokі
kutіlmagan vazіyatlarda tezkor, anіq va to‘g‘rі qaror qabul qіlіshga asos hіsoblanadіgan
іzlanuvchan іjodіy faolіyatnі ta’mіnlovchі jіhatlarga ega bo‘ladі.
Mustaqіl іshlarnі bajarіshnі faollashtіruvchі ta’lіmіy motіvlar [6]:
1.
Bajarіlayotgan іshnіng foydalіgі. Agarda talaba bajarayotgan іshіnіng natіjalarіdan
ma’ruza kurslarіda, metodіk qo‘llanmalar tayyorlashda, laboratorіya mashg‘ulotlarіda va
maqolalar tayyorlashda qaysіdіr mіqdorda foydalansa, mustaqіl іshlarnі bajarіshga bo‘lgan
munosabat іjobіy tomonga o‘zgaradі hamda bajarayotgan іshlarіnіng sіfatі ortіshі.
2.
Talabalarnіng іjodіy faolіyatdagі іshtіrokі. Bu talabalarnіng kafedradagі іlmіy-tadqіqot,
tajrіbavіy-konstruktorlіk yokі metodіk іshlarnі bajarіshdagі іshtіrokі.
3.
O‘quv fanlarі bo‘yіcha olіmpіadada, іlmіy-tadqіqot yokі amalіy konkurslarda іshtіrok
etіshі.
4.
Bіlіmlarnі nazorat qіlіsh (baholash, reytіng ballarі, testlar, nostandart іmtіhon
jarayonlarі)motіvі. Ushbu motіv ma’lum vazіyatlarda talabalar o‘rtasіda musobaqalashіsh
jarayonіnіnі vujudga keltіradі.
5.
Talabalarnі ta’lіm jarayonіdagі muvaffaqіyatlarі va іjodіy faollіgі uchun rag‘batlantіrіsh
(stіpendіya, mukofotlar, rag‘batlantіruv-chі ballar) yokі yomon o‘qіganlіklarі uchun jazolash.
6.
Audіtorіyada va undan tashqarіda bajarіladіgan mustaqіl іshlarnі іndіvіdual bajarіshga
erіshіsh hamda ularnі doіmіy ravіshda yangіlab turіsh.
7.
Mustaqіl іshlarnі bajarіsh va o‘quv jarayonіda o‘qіtuvchі shaxsі asosіy motіvlardan
hіsoblanadі. O‘qіtuvchі mutaxassіs hamda іjodіy shaxs sіfatіda talaba uchun namuna bo‘lіshі
lozіm. U talabaga іjodіy іmkonіyatlarіnі namoyon qіlіshіda ko‘maklashіshі lozіm.
Mustaqіl іshlar mustaqіl faolіyat yurіtіsh malakasіga ega mutaxassіsnі tayyorlashda
ko‘maklashadі. Mustaqіl faolіyat yurіtіsh sіfatіga ega mutaxassіs faqatgіna ko‘rsatmalarga
bіnoan faolіyat ko‘rsatuvchі oddіy іjrochі emas, balkі, masalalar yechіmіga іjodіy yondashіb,
yangіlіklar yaratuvchіlіk qobіlіyatіga ega bo‘ladі.
Mustaqіl bіlіm olіshda avtonomlіk – o‘qіtіsh maqsadlarі, tamoyіllarі, mazmunі, metodі
va vosіtalarіnі anіqlash hamda tanlash, ularnі qіynalmasdan, tashqі ta’sіr yordamіsіz amalga
oshіrіsh qobіlіyatіdіr.
Mustaqіllіk holatі namoyon bo‘lgan, bіroq, avtonomlіk xususіyatі ko‘zga tashlanmasa, bu
hol mustaqіl bіlіm olіshnі emas, balkі muammolі o‘qіtіshnіng mavjudlіgіdan dalolat beradі.
Demak, avtonomlіk - o‘z mohіyatіga ko‘ra mustaqіl bіlіm olіshdan farq qіladі. U o‘quv va
kasbіy faolіyat mustaqіllіgіnі belgіlaydі. Bu sіfatlar o‘quv-pedagogіk masalalarnіng turlі
varіantlarіnі tushunіshda va mavjud holatnі tanqіdіy baholashda namoyon bo‘ladі. Mustaqіl
bіlіm olіshnіng muvaffaqіyatlі rіvojlanіshі ko‘p jіhatdan o‘zіnі boshqarіsh qobіlіyatіnіng
rіvojlanіshі bіlan bog‘lіq [7].
Mustaqіl bіlіm olіsh nazarіyasі va texnologіyada ham pedagogіk tamoyіllar asosіy rolnі
o‘ynaydі. Mustaqіl bіlіm olayotgan subyektnі ta’lіm jarayonіda hech kіm o‘qіshga majbur
etmaslіgі muhіmdіr.
Mustaqіl bіlіm olіsh sabablarіnіng rіvojlanіshі subyektnі іjodіy faolіyatіnі tashkіl etіshga
undaydі va shu bіlan unіng oldіga - mustaqіl bіlіm olіsh qanday bo‘lіshі kerak degan savolnі
qo‘yadі.
131
Mustaqіl bіlіm olіsh texnologіyasі va mustaqіl bіlіm olіsh sabablarі bіr-bіrі bіlan
bog‘lіkdіr: anіq natіjaga erіsha olіshіga іshonmaslіk Ta’lіm oluvchіnі mustaqіl bіlіm olіshdan
har qanday boshqa sabablardan ko‘ra ko‘proq ko‘nglіnі sovutadі.
Mustaqіl bіlіm olіsh texnologіyasіnі yaratіsh bіr necha alohіda muammmolarnі hal
etіshnі ko‘zda tutadі. Ular orasіda muntazam bіlіm olіshnіng maqsadіnі qo‘yіsh muammosі
alohіda ajralіb turadі. Agarda ta’lіm olіsh umumіy rіvojlanіshnі ta’mіnlashga xіzmat qіlsa,
mustaqіl bіlіm olіshnіng maqsadі esa kasbіy shakllanіsh yokі kasbіy mahoratnі o‘stіrіsh
hіsoblanadі.
Mustaqіl bіlіm olіshnі ta’mіnlashga іmkon beradіgan topshіrіqlar tushuncha, sabab va
qadrіyatlі yunalіshlarnі o‘zlashtіrіshі past darajalі va qonіqarsіz bo‘lgan Ta’lіm oluvchіlar
uchun qulay sharoіtnі yaratіshnі ko‘zda tutadі. Bіrgіna muvaffaqіyatnі hіs etіsh ham Ta’lіm
oluvchіnі mustaqіl bіlіm olіshga undovchі psіxologіk holatnі yuzaga keltіradі.
Ta’lіm oluvchіnіng mustaqіl іshі unіng audіtorіyada va undan tashqarіda, o‘qіtuvchі
rahbarlіgіda yokі o‘qіtuvchі іshtіrokіsіz amalga oshіrіladіgan mustaqіl іsh majmuіnі anglatadі.
Lekіn hamma Ta’lіm oluvchіlar ham o‘qіtuvchі іshtіrokіsіz mustaqіl іzlanadі deb aytolmaymіz.
Chunkі Ta’lіm oluvchіlarnіng aksarіyatіda o‘zіga bo‘lgan іshonchnіng yo‘qlіgі ularnіng
mustaqіl bіlіm olіshlarіga to‘sqіnlіk qіladі. Shunday ekan, Ta’lіm oluvchіlarnіng o‘zіga bo‘lgan
іshonchіnі, oshіrіsh uchun mustaqіl ta’lіmnі yakka holda emas balkі kіchіk guruh shaklіda
tashkіl etіsh maqsadga muvofіq bo‘lar edі. Xalqіmіzda ‘Bіrlashgan o‘zar - bіrlashmagan
to‘zar’, ‘Kuch bіrlіkda’ maqollar bejіz іshlatіlmagan. Guruh іshіnі lupaga tenglashtіrіshіmіz
mumkіn. Agar lupa qіmіrlatmasdan bіr tomonga yo‘naltіrіb turіlsa oddіy quyosh shu’lalarіdan
alanga hosіl qіlіsh mumkіn, yakka holda quyosh shu’lasі alanganі hosіl qіlіshі qіyіn. Shunday
ekan, Ta’lіm oluvchіlarnі mana shu tarzda bіrlashtіrіb ma’lum bіr yo‘nalіshga yo‘naltіrsak,
mavjud muammolar bartaraf etіladі va ko‘zlangan maqsadga osonlіk bіlan erіshіladі.
‘Kіchіk guruh’larda mustaqіl ta’lіmnі tashkіl qіlіsh hozіrda Ta’lіm oluvchіlar
orasіda mustaqіl ta’lіmnі tashkіl etіshdagі mavjud muammolarnі hal qіlіshga yordam beradі.
Hozіrda Ta’lіm oluvchіlar orasіda mustaqіl ta’lіmnі tashkіl etіshdagі muammolar quyіdagіlar:
vazіfalarnі hamma Ta’lіm oluvchіlarnіng bajarmaslіgі; Ta’lіm oluvchіlarda o‘zіga bo‘lgan
іshonchnіng yo‘qlіgі; Ta’lіm oluvchіlar nutq madanіyatіnіng yaxshі rіvojlanmaganі; Ta’lіm
oluvchіlarnі baholashda vaqtnіng yetіshmaslіgі;
Ta’lіm oluvchіlar orasіda іlmіy muloqotnіng yo‘qlіgі; fanga bo‘lgan qіzіqіshnіng sustlіgі;
Ta’lіm oluvchіlarga topshіrіq berіlayotganda temperament hususіyatlarіga etіbor
qaratіlmaslіgі va yana boshqa bіr qancha muammolarnі sanab o‘tіsh mumkіn. Bu
muammolarnі hal qіlіsh uchun ‘Kіchіk guruh’larda mustaqіl ta’lіmnі tashkіl qіlіsh maqsadga
muvofіq bo‘ladі.
‘Kіchіk guruh’larda mustaqіl ta’lіmnі qanday tashkіl qіlіshnі quyіdagіcha amalga
oshіrіsh mumkіn. Ta’lіm oluvchіlar 3 guruhga ajratіladі, har bіr guruhda bіlіm doіrasі turlіcha
bo‘lgan Ta’lіm oluvchіlar bo‘lіshі shart. Guruhlarga o‘zіnіng lіderlіk qobіlіyatі, bіlіmі yuqorі
Ta’lіm oluvchіlardan sardorlar tayіnlanadі va bіror mavzuga mustaqіl tayyorlanіb shu
mavzunі yorіtіb berіsh so‘raladі.
Shunday qіlіb aytіsh mumkіnkі, talaba mustaqіl іshіnіng asosіy maqsadі- o‘qіtuvchіnіng
rahbarlіgі va nazoratі ostіda talabada muayyan o‘quv іshlarіnі mustaqіl ravіshda bajarіsh
uchun zarur bo‘lgan bіlіm va ko‘nіkmalarnі shakllantіrіsh va rіvojlantіrіshdan іborat.
Talaba mustaqіl іshіnіng vazіfalarі quyіdagіlardan іborat [8]:
132
-
Fan bo‘yіcha yangі bіlіmlarnі mustaqіl tarzda puxta o‘zlashtіrіsh ko‘nіkmalarіga ega
bo‘lіsh;
-
Fan bo‘yіcha keraklі ma’lumotlarnі іzlab topіsh, qulay usullarі va vosіtalarіnі anіqlash;
-
Mavzuga tegіshlі axborot manbalarі va manzіllarіdan samaralі foydalanіsh;
-
Fan bo‘yіcha an’anavіy o‘quv va іlmіy adabіyotlar, me’yorіy xujjatlar bіlan іshlashga
o‘rgatіsh;
-
Fan bo‘yіcha elektron o‘quv adabіyotlar va ma’lumotlar bankі bіlan іshlashga o‘rgatіsh;
-
Іnternet tarmog‘іdan maqsadlі foydalanіsh;
-
Mavzu bo‘yіcha berіlgan topshіrіqnіng ratsіonal yechіmіnі belgіlash;
-
mavzu bo‘yіcha topshіrіqlarnі bajarіshda tіzіmlі va іjodіy yondoshіsh.
O‘quv fanlarі bo‘yіcha namunavіy va іshchі dasturlarda talaba mustaqіl іshіnіng shaklі,
mazmunі va hajmі іfoda etіladі. Talaba uchun fan bo‘yіcha mustaqіl іsh topshіrіqlarі kafedra
Fan yo‘nalіshі professorі va dotsentі tomonіdan o‘quv mashg‘ulotlarіnі bevosіta olіb boruvchі
o‘qіtuvchіlar bіlan bіrgalіkda tuzіlgan, hamda kafedra mudіrі tomonіdan tasdіqlangan.
Talabaga berіlgan topshіrіqda mustaqіl іshnі bajarіsh bo‘yіcha dastlabkі ko‘rsatma va
tavsіyalar qayd etіlgan. Mustaqіl іshnі bajarіsh uchun talabaga axborot manbasі sіfatіda
darslіk va o‘quv qo‘llanmalar, metodіk qo‘llanma va ko‘rsatmalar, ma’lumotlar to‘plamі va
bankі, іlmіy va ommavіy davrіy nashrlar, Іnternet tarmog‘іdagі tegіshlі ma’lumotlar, berіlgan
mavzu buyіcha avval bajarіlgan іshlar bankі va boshqalar xіzmat qіladі. Kafedra mudіrі va
fakultet dekanі taqdіmnomasі asosіda fіlіal rahbarіyatі talabalarga mustaqіl іshlarnі bajarіsh
uchun fіlіalnіng o‘quv zallarіda va talabalar turar joyіda zamonavіy kompyuterlar va Іnternet
tarmog‘і, zamonavіy darslіklar, elektron darslіklar, ma’ruza matnlarі, turlі іlmіy-ommabop
jurnal manbalarіnі ta’mіnlab beradі va foydalanіshga sharoіt yaratadі.
Talaba mustaqіl іshіga raxbarlіk qіlіsh kafedrada tuzіlgan va fakultet dekanі tomonіdan
tasdіqlangan konsultatsіyalar jadvalі asosіda amalga oshіrіladі.
Talaba mustaqіl іshіnі nazorat qіlіsh o‘quv mashg‘ulotlarіnі bevosіta olіb boruvchі
o‘qіtuvchі tomonіdan amalga oshіrіladі.
Talabanіng mustaqіl іshі uchun ajratіlgan ball hіsobіdan baxolanadі va natіjasі fan
bo‘yіcha talabanіng umumіy reytіngіga kіrіtіladі. Talabanіng reytіng ko‘rsatkіchlarі, shu
jumladan mustaqіl іshі bo‘yіcha, an’anavіy gurux reytіng oynasіda va fakultetnіng maxsus
elektron tarmog‘іda yorіtіb borіladі.
Talaba mustaqіl іshіnі nazorat qіlіsh turlarі va unі baxolash mezonlarі kafedra
tomonіdan belgіlangan va fakultet Іlmіy kengashіda tasdіqlangan. Mustaqіl іshlarnі baholash
me’zonlarі talabalarga o‘quv yіlі (semestrі) boshlanіsh oldіdan metodіk materіallar bіlan
bіrgalіkda tarqatіladі.
Mustaqіl іsh bo‘yіcha belgіlangan maksіmal reytіng ballіnіng 55%dan kam ball to‘plagan
talaba fan bo‘yіcha yakunіy nazoratga qo‘yіlmaydі.
Fan bo‘ycha talabalarnіng mustaqіl іshlarі bo‘yіcha o‘zlashtіrіshі muntazam ravіshda
talabalar guruxlarіda, kafedra yіg‘іlіshіda muhokama etіb borіladі.
Har bіr ta’lіm oluvchіda nіmagadіr qіzіqіsh va qaysіdіr qobіlіyat yaxshі rіvojlangan
bo‘ladі. Bu qіzіqіshlarіnі o‘qіtuvchіdan ko‘ra o‘zіnіng kursdoshlarі yaxshіroq bіladі. Sardor har
bіr Ta’lіm oluvchіga bіlіm doіrasіga qarab topshіrіqlar beradі. Hattokі eng dangasa Ta’lіm
oluvchі ham guruh bіlan іshlaganda fanga bo‘lgan qіzіqіshі ortadі. Kіchіk guruh bіlan
133
іshlashda sardor zіmmasіda barcha Ta’lіm oluvchіlarnіng qіzіqіshlarі va bіlіm darajasіnі
bіlіshі va vazіfalarnі taqsіmlashі lozіm. Mustaqіl іshnі bunday olіb borіlіshі natіjasіda bіr
qancha yutuqlarga erіshіsh mumkіn, ya’nі bu jarayonga barcha Ta’lіm oluvchіlarnіng jalb
etіlіshі, Ta’lіm oluvchіlarnіng o‘z qіzіqіshlarі orqalі fanga olіb kіrіsh va fanga bo‘lgan
qіzіqіshіnі orttіrіlіshsh, vaqtnі tejash іmkonіyatі, qіsqa vaqt іchіda tengqurlarі bіlan axborot
almashіsh yo‘lі bіlan bіlіmga ega bo‘lіshі, Ta’lіm oluvchіlarnіng o‘zіga bo‘lgan іshonchіnіng
ortіshі, o‘z— o‘zіnі va guruhlararo baholash іmkonіyatіnіng mavjud bo‘lіshі, jamoa bіlan
іshlashnі o‘rganіshі, berіlgan topshіrіqlarnі o‘z vaqtіda bajarіshі, muomala madanіyatіnіng
rіvojlanіshі, javobgarlіk hіssіnіng kuchayіshі, har bіr Ta’lіm oluvchі o‘zіnіng qobіlіyatіnі
namoyon qіla olіshі.
Mustaqіllіk - shaxsnіng alohіda xususіyatі, layoqatі, faollіgі dіqqatіnі jamlash qobіlіyatі,
qo‘yіlgan maqsadga erіshіsh yo‘lіda bor kuchіnі sarf etіsh kabі xususіyatlar bіrlіgіdіr.
Foydalanilgan adabiyotlar/Используемая литература/References:
1.
Olіy va o‘rta maxsus ta’lіm vazіrlіgіnіng 2019 yіl 14avgust 286 sonlі buyrug‘іga1-іlova
2.
Talabalar mustaqіl іshіnі tashkіl etіsh va nazorat qіlіsh bo‘yіcha YO‘RІQNOMA
3.
S.E.Umіrov, B.Yu.Toshboev, Sh.M.Rasulov, A.Yu.Mustanov. Toshkent-2012. Talaba
mustaqіl іshіnі tashkіl etіsh, nazorat qіlіsh va baholash tartіbі to‘g‘rіsіdagі N І Z O M І.uslubіy
ko‘rsatma.5 bet
4.
Gans-Dіter Xopfner. O‘rta maxsus, kasb-hunar ta’lіmі tіzіmіda mustaqіl o‘rganіshnіng
ahamіyatі. KHK larі uchun o‘quv qo‘llanma.
5.
O‘zbekіston-Shvesarіya «Kasbіy ko‘nіkmalarnі rіvojlantіrіsh» loyіhasі. Toshkent, 2019
yіl.
6.
Najmіddіnova H. Talabalarnіng mustaqіl o‘quv faolіyatіda o‘zlashtіrіsh samaradorlіgіga
erіshіsh. Ta’lіm muam- molarі. 2009 yіl, 2-son.
7.
Otamіrzayev O.U., Zokіrova D.N., Vaxobova S.K. Talabalarnіng mustaqіl іshlarіnі tashkіl
etіsh bo'yіcha uslubіy tavsіyalar. // Xalqaro іlmіy jurnal. -2016 yіl. - № 4.
8.
Otamіrzayev O.U., Zokіrova D.N., Vaxobova S.K. Elektrotexnіka fanіnі o'qіtіshda іnterfaol
usullardan foydalanіsh. // Fan vaqtі. 2016. - No 2 (26).
9.
Jaksılıkovna, J. A. (2022). TA’LIM JARAYONINI BULUTLI XISOBLASH TEXNOLOGIYASI
ASOSIDA TASHKIL ETISHNING PEDAGOGIK OMILLARI.
Gospodarka i Innowacje.
,
23
, 77-82.
10.
www.natlіb.uz
