159
КЛАССИК ЖИГАР БУЛАКЧАСИДА ГЕМАЦИРКУЛЯТОР УЗАННИНГ
КИСМЛАРИ ХАРАКТЕРИСТИКАСИ
Абдигафурова Гузал
Ассистент Алфраганус университети Тиббиёт кафедраси, модул анатомия
guzalabdugafurova115@gmail.com
https://doi.org/10.5281/zenodo.15211559
Муаммонининг долзарблиги.
Куплаб олиб борилган тадкикотлар натижаси ва
адабиётлардан олинган маьлумотларга тахлили курсатадики
жигарнинг классик
булакчаси одатда сут эмизувчиларда аник ажралмайди,шунинг учун унинг
цитоархитектоникаси ва гемоциркулятор окими,айникса булакчалараро венани ичига
утиши, марказий венани булакчадаги топографияси, хамда марказий венани булакча
ости веналари билан богланишлари тулик урганилмаган. Жигарнинг турли хил
касалликларида ушбу худудлардаги узгаришлар жигардаги патоломорфологик
холатларни юзага келишида мухим ахамиятга эга.
Ишнинг максади.
Тажрибавий холестазнинг турли даврларида жигар классик
булакчасининг гемоциркулятор узанини хар хил булимлари – олиб келувчи,
циркулятор ва олиб кетувчи томирларини холатини урганиш.
Тадкикот материали ва усули
.Ок каламушларда тажрибавий холестаз модели,
(160-180 г вазнли) ут йулини боглаш йули билан яратилди. Тажрибавий
холестазнининг 10 ва 20 кунлари каламушларда ут окими жаррохлик йули билан кайта
тикланди.Холестазни тикланиш даврининг 15 ва 30 кунлари каламушлар
суйилиб,уларнининг жигари тукимаси гистологик ва жигар аьзо ичи кон томирларини
куйиш йуллари билан урганилди.
Тадкикот натижаси.
Тажрибада олинган
натижалар курсатадики 20 кун давом
этган холестаздан сунг жигарда патоморфологик узгаришларни кайта тикланиши 10
кунликга нисбатан секин ва узок муддат давом этади. Жигар паренхимасидаги
бириктирувчи тукима элементлари дастлаб булакча ичида йуколиб,уларнинг маьлум
бир кисми факат булакчалараро сохаларда сакланиб колади. Натижада патоморфологик
узгариш жараённи урганиш учун кулай шароит тугилади. Бу муддатлардаги жигар
тукимаси препаратларини урганиш курсатадики, жигарнининг оддий классик
булакчаси пентогонал шаклда булиб,унинг ён томонида булакчалараро вена
жойлашади, у булакча ичига калта тармок беради. Булакчалараро вена булакча
чегарасида хар хил септал вена 2-3 та синусоидларга тармокланади ва улар эса булакча
марказига йуналиб марказий венага куйилади. Кон синусоид капиллярлардан марказий
венага йуналади. Марказий вена жигарнинг олиб кетувчи кон томирларининг
бошлангич кисми хисобланади. Булакчанинг буйлама кетма-кет кесими тахлил
килинганда марказий вена унинг факат урта учдан бир булимида аксиал тарзда
жойлашади. Булакчанинг юкори кисмидаги синусоид капиллярлар марказий венага
нисбатан елпигичсимон, колган кисмида радиал йуналган.Булакчанинг пастки кисмида
марказий вена эгилиб киритма венага айланади,у эса булакчадан ташкарида
жойлашган булакча ости венаси билан туташади.Кон булакча ости веналардан йигилиб
жигар венасини хосил килади.
Хулоса.
Тажрибавий холестазда кон томирларини куйиб урганиш жигар аьзо ичи
кон томирларини урганишга катта имконият яратади. Тажрибавий яратилган
160
холестазнининг тикланиш даврида жигрнинг классик булакчаси аник куринади.
Булакча кундаланг кесимидан пентогонал шаклда буйлама кесимда полиэдрик призма
шаклга эга булиб унда аксиал тарзда марказий вена жойлашади.
Foydalanilgan adabiyotlar/Используемая литература/References:
1.
Одам анатомияси болалар анатомияси асослари билан. А.Г.Ахмедов Расулов
Х.А.«ИКТИСОД -МОЛИЯ» 2016. 612 б.
2.
Анатомия человека М.Р. Сафин,Д.Б.Никитюк,В.С.Ревазов Медицина Москва 2001.
640 стр.