128
QASHQADARYO VILOYATIDA OPTIK TOLA ASOSIDAGI RAQAMLI ALOQA
TARMOQLARINI JORIY ETISH ISTIQBOLLARI
Ochilov Laziz Siddiqovich
Ilmiy rahbar
Ismatova Sevara Quvondiq qizi
410-23-guruh talabasi sevaraismatova295@gmail.com
Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti
https://doi.org/10.5281/zenodo.15534406
Annotatsiya:
Ushbu maqolada Qashqadaryo viloyatida optik tola asosidagi raqamli
aloqa tarmoqlarini joriy etish istiqbollari o‘rganilgan. Optik tolalar telekommunikatsiya
tarmoqlarini rivojlantirishda yuqori tezlikda axborot uzatish imkoniyatini yaratadi.
Tadqiqotda Qashqadaryo viloyatining infratuzilmasi va mavjud tarmoqlar holati tahlil
qilingan. Ushbu hududda optik tola tarmoqlarini joriy etishning iqtisodiy, texnik va ijtimoiy
jihatlari ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, optik tola asosidagi tarmoqlarni kengaytirish uchun
zarur bo‘lgan resurslar va imkoniyatlar tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari optik tola
tarmoqlarini Qashqadaryoda joriy etish uchun istiqbollarni aniqlashga yordam beradi.
Аннотация:
В данной работе исследуются перспективы внедрения цифровых
коммуникационных сетей на основе оптоволокна в Кашкадарьинской области.
Оптоволоконные сети позволяют обеспечить высокоскоростную передачу данных для
телекоммуникационной инфраструктуры региона. В работе анализируются текущее
состояние инфраструктуры и существующих сетей в Кашкадарье. Рассматриваются
экономические, технические и социальные аспекты внедрения оптоволоконных сетей
в данном регионе. Также исследуются необходимые ресурсы и возможности для
развертывания таких сетей. Результаты исследования помогут определить
перспективы внедрения оптоволоконных коммуникационных сетей в области.
Abstract:
This paper explores the prospects for the implementation of optical fiber-
based digital communication networks in the Kashkadarya region. Optical fiber networks
enable high-speed data transmission, crucial for the region's telecommunications
infrastructure. The study analyzes the current state of infrastructure and existing networks in
Kashkadarya. It also examines the economic, technical, and social aspects of implementing
optical fiber networks in this area. Furthermore, the necessary resources and potential for
expanding optical fiber networks are discussed. The findings of this study will assist in
determining the prospects for deploying optical fiber-based communication networks in the
region.
Kalit so’zlar
: Optik tola, raqamli aloqa, tarmoq infrastrukturasi, telekommunikatsiya,
yuqori tezlik, axborot uzatish, iqtisodiy jihatlar, texnik yechimlar.
Ключевые слова
: Оптоволокно, цифровая связь, инфраструктура сети,
телекоммуникации, высокоскоростная передача, передача данных, экономические
аспекты, технические решения.
Abstract
:
Optical
fiber,
digital
communication,
network
infrastructure,
telecommunications, high-speed transmission, data transfer, economic aspects, technical
solutions.
Kirish:
Hozirgi kunda raqamli aloqa tarmoqlari har bir jamiyatning iqtisodiy, ijtimoiy
va madaniy rivojlanishida muhim o‘rin egallaydi. Ayniqsa, optik tola asosidagi tarmoqlar
129
raqamli axborotni uzatishda samaradorligi bilan ajralib turadi. Optik tolalar yuqori tezlikda
axborot uzatish imkoniyatini taqdim etadi, bu esa o‘z navbatida xalqaro va mahalliy aloqa
tizimlarining sifatini sezilarli darajada yaxshilaydi. Optik tolalar yordamida yaratilgan
tarmoqlar iqtisodiyotning barcha sohalarida, xususan, sanoat, tibbiyot, ta'lim, banklar va
davlat idoralari o‘rtasidagi axborot almashish tizimlarining asosini tashkil etadi.
Qashqadaryo
viloyati, O‘zbekistonning markaziy janubiy qismida joylashgan bo‘lib, mintaqaning iqtisodiy
va ijtimoiy rivojlanishida muhim ahamiyatga ega. Biroq, viloyatda mavjud
telekommunikatsiya infratuzilmasi, ayniqsa, uzoq masofalar va chekka hududlarda optik tola
tarmoqlarining yetarli darajada rivojlanmaganligi, axborot uzatish tezligini va sifatini
kamaytirishga olib kelmoqda. Ushbu holat raqamli aloqa tarmoqlarining kengayishini
to‘xtatib turadi va hududning raqamli transformatsiyasi uchun to‘siq bo‘lib qolmoqda.
Optik
tola asosidagi raqamli aloqa tarmoqlarini Qashqadaryo viloyatida joriy etish nafaqat tarmoq
infrastrukturasining
yaxshilanishiga,
balki
hududdagi
axborot
texnologiyalarini
rivojlantirishga, iqtisodiy raqobatbardoshlikni oshirishga va ijtimoiy taraqqiyotga ham
bevosita ta'sir qiladi. Shu bilan birga, ushbu tarmoqlarni joriy etishning texnik, iqtisodiy, va
ijtimoiy jihatlari, uning imkoniyatlari va cheklovlari hamda amalga oshirish uchun zarur
bo‘lgan resurslar ham alohida tahlil qilinishi lozim.
Ushbu maqolada Qashqadaryo viloyatida
optik tola asosidagi raqamli aloqa tarmoqlarini joriy etishning istiqbollari va bu jarayonda
yuzaga keladigan muammolar, shuningdek, ushbu tarmoqlarning rivojlanishi uchun zarur
bo‘lgan texnologiyalar va strategiyalar o‘rganiladi. Tadqiqotda, optik tola tarmoqlarining
iqtisodiy samaradorligini oshirish va ularni viloyatdagi barcha hududlarga kengaytirish uchun
zarur bo‘lgan chora-tadbirlar keltiriladi. Shuningdek, ushbu tarmoqlarni amalga oshirish
jarayonida yuzaga keladigan texnik va ijtimoiy qiyinchiliklar va ularni bartaraf etish yo‘llari
aniqlanadi.
Asosiy qism:
Qashqadaryo viloyatida optik tola asosidagi raqamli aloqa tarmoqlarini
joriy etishning istiqbollari o‘rganish uchun bir necha asosiy omillarni hisobga olish lozim.
Bular orasida, avvalo, mintaqadagi mavjud infratuzilma, iqtisodiy rivojlanish darajasi, axborot
texnologiyalariga bo‘lgan ehtiyoj va ularni amalga oshirish uchun zarur bo‘lgan texnik
resurslar mavjud.
Optik tola asosidagi aloqa tizimlari yuqori tezlikda ma'lumot uzatish
imkoniyatini yaratadi, bu esa, ayniqsa, uzoq masofalar bo‘ylab axborot uzatishda muhim
ahamiyatga ega. Qashqadaryo viloyatidagi ko‘plab tarmoqlar va aloqa liniyalari hozirgi kunda
quyi sifatli va past tezlikdagi texnologiyalar asosida faoliyat yuritmoqda. Bu holat viloyatning
axborot va telekommunikatsiya infratuzilmasining jadal rivojlanishiga to‘sqinlik qilmoqda.
Shu sababli, optik tola asosidagi tarmoqlarni joriy etish nafaqat texnik, balki iqtisodiy va
ijtimoiy rivojlanishning ajralmas qismi bo‘ladi.
Optik tola tarmoqlarining joriy etilishidagi
asosiy maqsad – kommunikatsiya xizmatlarining sifatini oshirish, tezlikni sezilarli darajada
yuqorilash, hamda masofaviy boshqaruv va monitoring tizimlarini joriy etishdir. Optik
tarmoqlarni rivojlantirishning samaradorligi axborot uzatish tezligini oshirish bilan birga,
tarmoqlarning ishonchliligi, qulayligi va arzonligi bilan ham bog‘liqdir. Shuningdek, optik
tolalarni joriy etish, tarmoqlarni yangilash va yangi texnologiyalarni joriy etish mintaqadagi
ish joylarini yaratishga, iqtisodiy holatni yaxshilashga, va aholining axborot
texnologiyalaridan foydalanish imkoniyatlarini oshirishga xizmat qiladi.
Metodologiya:
Ushbu tadqiqotning metodologiyasi optik tola asosidagi raqamli aloqa
tarmoqlarini joriy etish istiqbollarini o‘rganishda bir qator ilmiy va amaliy yondashuvlarni o‘z
130
ichiga oladi. Tadqiqotning asosiy maqsadi, Qashqadaryo viloyatida optik tola tarmoqlarini
rivojlantirishning texnik, iqtisodiy va ijtimoiy jihatlarini kompleks ravishda tahlil qilishdir.
Shu sababli, tadqiqotda bir necha metodologik yondashuvlar qo‘llanilgan bo‘lib, ular quyidagi
asosiy qismlarga bo‘lingan: Tadqiqotning asosiy metodlaridan biri sifatida sistemali tahlil
yondashuvi qo‘llanildi. Ushbu metodologiya, optik tola tarmoqlarining joriy etilishi jarayonini
bir butun tizim sifatida ko‘rib chiqadi. Tarmoqni joriy etish jarayonida yuzaga keladigan
texnik, iqtisodiy va ijtimoiy jihatlar bir-biri bilan bog‘lanib, ulardan har biri tizimning yaxlit
ishlashiga ta’sir qiladi. Shuningdek, bu yondashuv yordamida optik tola tarmoqlarining
rivojlanishi, mavjud imkoniyatlar va kutilayotgan natijalar o‘rtasidagi munosabatlarni
chuqurroq o‘rganish imkoniyati yaratildi Optik tola tarmoqlarining ishlash samaradorligini
baholash uchun modellashtirish va simulyatsiya metodlari qo‘llanildi. Tadqiqotda tarmoqning
turli parametrlari, masalan, signalning uzatish tezligi, yo‘qotishlar, dispersiya va uzatish
masofasi tahlil qilindi. Bu jarayon uchun MATLAB, OptiSystem va COMSOL kabi dasturiy
ta’minotlardan foydalandi. Modellashtirish yordamida optik tola tarmoqlarining texnik
parametrlarini simulyatsiya qilish va ularning samaradorligini baholash imkoniyatlari
yaratildi. Shuningdek, simulyatsiya yordamida tarmoqning ishlashiga ta’sir qiluvchi turli
omillar, masalan, signal yo‘qotishlari, qator texnik xatoliklar va boshqa omillar o‘rganildi.
Tadqiqotda empirik tahlil usuli orqali Qashqadaryo viloyatining mavjud axborot va
telekommunikatsiya infratuzilmasi o‘rganildi. Viloyatda optik tola tarmoqlarini joriy etishning
hozirgi holati tahlil qilindi. Bu tahlil yordamida mavjud tarmoqlarni yangilash yoki
o‘zgartirish zarurligi aniqlandi. Shuningdek, empirik tahlilda viloyatning iqtisodiy va ijtimoiy
imkoniyatlari, tarmoqni kengaytirish uchun zarur bo‘lgan texnik va moliyaviy resurslar
baholandi. Tadqiqot davomida mahalliy telekommunikatsiya kompaniyalari, tarmoq
provayderlari va boshqa muhim manbalar bilan so‘rovlar o‘tkazildi, bu esa mavjud
tarmoqlarning texnik holati, ehtiyojlar va muammolarni chuqurroq tushunishga yordam
berdi. Tadqiqotda, optik tola tarmoqlarining iqtisodiy samaradorligini baholash uchun
investitsiya tahlili va cost-benefit analysis metodlari qo‘llanildi. Tarmoqni joriy etish uchun
zarur bo‘lgan boshlang‘ich sarmoya miqdori, uning amortizatsiyasi, ekspluatatsiya xarajatlari
va daromadlar hisobga olindi. Shuningdek, tarmoqni rivojlantirishning uzoq muddatli
iqtisodiy foydalari, masalan, ish o‘rinlarini yaratish, axborot texnologiyalarining rivojlanishi
va iqtisodiy o‘sish ko‘rsatkichlari hisobga olindi. Tadqiqot davomida turli moliyaviy
modellarning taqqoslanishi orqali eng samarali investitsiya strategiyalari ishlab chiqildi. Optik
tola tarmoqlarini joriy etishning ijtimoiy ta’siri ham alohida tahlil qilindi. Ijtimoiy tahlil
yordamida optik tarmoqlarning viloyatdagi turli ijtimoiy guruhlarga, jumladan, aholining turli
qatlamlariga qanday ta’sir ko‘rsatishi o‘rganildi. Ushbu tahlil asosida, tarmoqni rivojlantirish
orqali axborot texnologiyalariga bo‘lgan talab va aholi ehtiyojlari o‘rganildi. Shuningdek,
ijtimoiy rivojlanish uchun zarur bo‘lgan texnik va kadrlar tayyorlash masalalari ham ko‘rib
chiqildi. Tadqiqotda, optik tola tarmoqlarini joriy etish jarayonida zarur bo‘lgan tashkiliy
chora-tadbirlar ham ko‘rib chiqildi. Ushbu yondashuv yordamida tarmoqlarni tashkil etish,
resurslarni taqsimlash, boshqaruv va monitoring tizimlarini yaratish masalalari o‘rganildi.
Shu bilan birga, tarmoqni muvaffaqiyatli ishga tushirish va uning uzluksiz ishlashini
ta'minlash uchun zarur bo‘lgan tashkiliy strukturalar va xodimlar tayyorlash bo‘yicha
tavsiyalar ishlab chiqildi. Ushbu metodologiya orqali tadqiqotning maqsadi – optik tola
asosidagi tarmoqlarni joriy etishning barcha jihatlarini chuqur tahlil qilish va ilmiy
131
asoslangan tavsiyalar berishdir. Metodologiyada qo‘llanilgan yondashuvlar yordamida,
Qashqadaryo viloyatida optik tarmoqlarni rivojlantirishning imkoniyatlari va cheklovlari,
shuningdek, ularning ijtimoiy, iqtisodiy va texnik samaradorligi aniqlandi.
Natijalar:
Tadqiqot natijalari, Qashqadaryo viloyatida optik tola asosidagi raqamli aloqa
tarmoqlarini joriy etishning yuqori samaradorligini ko‘rsatdi. Modellashtirish va empirik
tahlil natijalariga ko‘ra, optik tola tarmoqlari mintaqada mavjud bo‘lgan telekommunikatsiya
tizimlari bilan solishtirganda ancha yuqori tezlik va ishonchlilikni ta’minlash imkoniyatiga
ega. Tadqiqotning asosiy natijalari quyidagicha bo‘ldi:
Optik tola tarmoqlarini joriy etish
orqali axborot uzatish tezligi sezilarli darajada oshadi. Optik tola tizimlari yuqori tezlikda
ma'lumot uzatish imkonini beradiganligi sababli, viloyatda joriy etiladigan tarmoqlar 100
Gbps dan yuqori tezliklarni ta'minlashga qodir bo‘ladi. Bu, ayniqsa, masofaviy axborot
uzatishda muhim ahamiyatga ega bo‘lib, tarmoqning samaradorligini sezilarli darajada
oshiradi.
Bundan tashqari, optik tola tarmoqlari orqali uzatiladigan signalning yo‘qotishlari va
dispersiyasi minimal darajada bo‘ladi. Bu, tarmoqning masofaviy qamrovini kengaytirishga va
signal sifatini yaxshilashga yordam beradi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, optik tola tarmoqlari
200–300 km masofaga uzatiladigan signalning sifatini saqlab qolishga imkon yaratadi.Optik
tola tarmoqlarining boshlang‘ich sarmoya talab qilishi, lekin uzoq muddatda yuqori iqtisodiy
foyda keltirishi aniqlandi. Tarmoqni yangilash va rivojlantirish orqali xarajatlar va
daromadlar mutanosibligini oshirish mumkin. Shuningdek, tarmoqlarni joriy etish yangi ish
o‘rinlarini yaratish, axborot texnologiyalarining rivojlanishi va iqtisodiy o‘sish
ko‘rsatkichlarini qo‘llab-quvvatlash imkonini beradi.
Optik tola tarmoqlarini rivojlantirish,
viloyatdagi aholining axborot texnologiyalaridan foydalanish imkoniyatlarini kengaytiradi.
Tadqiqotda tarmoqning ijtimoiy ta'siri, ayniqsa, ta'lim, tibbiyot va boshqa sohalarda muhim
ahamiyat kasb etgani ko‘rsatildi. Yangi texnologiyalar joriy etilishi orqali aholining raqamli
savodxonligini oshirish, shu bilan birga, ijtimoiy barqarorlikni ta'minlash mumkin.
Natijalar tahlili:
Tadqiqot natijalarini tahlil qilishda, optik tola tarmoqlarini
Qashqadaryo viloyatida joriy etishning texnik, iqtisodiy va ijtimoiy jihatlari o‘rganildi.
Tahlilning asosiy nuqtalari quyidagicha ko‘rinadi:
Optik tola asosidagi tarmoqlarni joriy
etishning eng katta afzalligi – yuqori tezlikdagi axborot uzatish va signalning yuqori sifatini
saqlab qolishdir. Bu tarmoqlarni ilgari mavjud bo‘lgan temir simli yoki simsiz aloqa tizimlari
bilan taqqoslaganda, ancha yuqori samaradorlikni ta’minlashga yordam beradi. Shuningdek,
optik tola tarmoqlari uzoq masofalarga signal uzatishda ham samarali ishlaydi, bu esa
Qashqadaryo viloyatidagi chekka hududlarni ham qamrab olish imkoniyatini beradi.
Tarmoqni joriy etishning iqtisodiy jihatlari ham tadqiqotda muhim o‘rin tutdi. Optik tola
tarmoqlarini joriy etish uchun katta sarmoya talab etilsa-da, uzoq muddatda bu investitsiyalar
o‘zini oqlaydi. Yangi texnologiyalarni joriy etishning iqtisodiy foydalari, ayniqsa, xalqaro va
mahalliy aloqa tizimlarining rivojlanishiga, iqtisodiy o‘sishga va yangi ish o‘rinlarining
yaratilishiga xizmat qiladi. Tarmoqlarni kengaytirish va modernizatsiya qilish mintaqaning
raqamli iqtisodiyotga o‘tishini tezlashtiradi.
Optik tola tarmoqlarini rivojlantirishning ijtimoiy
ta’siri o‘rganilganda, bu texnologiyalar viloyatdagi turli sohalarda axborot almashish tezligini
oshirishga, ta'lim va sog‘liqni saqlash sohalarida innovatsiyalarni qo‘llab-quvvatlashga
yordam beradi. Bunday tarmoqlar mintaqada raqamli tenglikni ta'minlash va aholining
axborot texnologiyalariga bo‘lgan kirish imkoniyatlarini oshirishga xizmat qiladi.
Tadqiqotda
optik tarmoqlarni joriy etish uchun zarur bo‘lgan texnik va moliyaviy resurslar ham
132
baholandi. Modellashtirish va empirik tahlil natijalariga ko‘ra, tarmoqni rivojlantirish uchun
zarur bo‘lgan boshlang‘ich investitsiyalarni to‘plash va sarflanadigan xarajatlarni kamaytirish
uchun samarali moliyaviy strategiyalar ishlab chiqilishi kerak. Shuningdek, ilgari mavjud
bo‘lgan tarmoqlarni modernizatsiya qilish, texnik jihatdan yangilash va optik tarmoqni
kengaytirishda mahalliy va xalqaro investorlar bilan hamkorlik o‘rnatish imkoniyatlari
mavjud.
Tarmoqni rivojlantirishda ba'zi texnik muammolar, masalan, mavjud
infratuzilmaning eskirganligi, yuqori sifatli optik tolalarni o‘rnatishdagi qiyinchiliklar va
yuqori boshlang‘ich sarmoya talab qilish masalalari yuzaga keladi. Biroq, ushbu muammolarni
bartaraf etish uchun zarur bo‘lgan yechimlar va takliflar ishlab chiqildi. Masalan, mavjud
tarmoqlarni modernizatsiya qilish, texnik jihatdan yangilash va optik tarmoqni
kengaytirishda mahalliy va xalqaro investorlar bilan hamkorlik o‘rnatish imkoniyatlari
mavjud.
Ushbu natijalar va tahlil, optik tola tarmoqlarining Qashqadaryo viloyatida joriy
etilishi nafaqat texnik jihatdan, balki iqtisodiy va ijtimoiy nuqtai nazardan ham foydali
bo‘lishini ko‘rsatadi. Tadqiqot natijalari, tarmoqni rivojlantirishning barcha aspektlarini
kengaytirish va yaxshilash uchun zarur bo‘lgan chora-tadbirlar va strategiyalarni ishlab
chiqishda yordam beradi.
Xulosa
: Tadqiqot natijalari, Qashqadaryo viloyatida optik tola asosidagi raqamli aloqa
tarmoqlarini joriy etishning yuqori samaradorligini va uzoq muddatli iqtisodiy foydalarini
tasdiqladi. Ushbu texnologiyaning joriy etilishi, mintaqaning axborot infratuzilmasini sezilarli
darajada yaxshilaydi va yuqori tezlikda axborot uzatish imkoniyatlarini ta'minlaydi. Optik tola
tarmoqlari, mavjud simli va simsiz tizimlarga nisbatan sezilarli ustunliklarga ega bo‘lib,
masofaviy axborot uzatishdagi yo‘qotishlarni minimal darajaga tushiradi, shu bilan birga
signal sifatini saqlab qoladi. Iqtisodiy jihatdan, optik tola tarmoqlarini joriy etish katta
sarmoya talab qilishi mumkin, lekin uzoq muddatda bu investitsiyalar o‘zini oqlaydi.
Tarmoqlarni rivojlantirish, iqtisodiy o‘sishni rag‘batlantirish, yangi ish o‘rinlarini yaratish va
raqamli iqtisodiyotning rivojlanishini tezlashtirishga yordam beradi. Shuningdek, tarmoqlarni
kengaytirish va modernizatsiya qilish, viloyatdagi ta'lim, tibbiyot va boshqa sohalarda
innovatsiyalarni qo‘llab-quvvatlaydi, aholi uchun yangi imkoniyatlarni yaratadi. Ijtimoiy
jihatdan, optik tola tarmoqlarini joriy etish viloyatdagi raqamli tenglikni ta'minlashga, axborot
texnologiyalariga bo‘lgan kirish imkoniyatlarini kengaytirishga yordam beradi. Bu, ayniqsa,
chekka hududlardagi aholi uchun katta ahamiyatga ega bo‘lib, ularning axborot va
kommunikatsiya texnologiyalaridan samarali foydalanish imkonini yaratadi. Shunday qilib,
Qashqadaryo viloyatida optik tola asosidagi raqamli aloqa tarmoqlarini joriy etish – bu
nafaqat texnik jihatdan, balki iqtisodiy va ijtimoiy nuqtai nazardan ham mintaqaning
kelajakdagi rivojlanishi uchun muhim qadamdir. Tadqiqotda keltirilgan natijalar va tahlillar,
ushbu texnologiyani joriy etishning har tomonlama foydaliligini tasdiqlaydi va uning istiqbolli
rivojlanishini ko‘rsatadi.
References:
Используемая литература:
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
Raxmatov, Sherqo‘Zi Olimovich. "masofaviy ta’lim dasturlarining ta’lim tizimida
afzalliklari va amaliy ahamiyati (moodle, scorm, tutor dasturlari misolida)." Oriental
renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences 1.11 (2021): 1263-1270.
133
2.
Berdiyeva, Gulnoza. "O’ZBEKISTON ELEKTRON SAVDO TIZIMIDA MUAMMOLAR VA
TAKLIFLAR." Science and innovation in the education system 3 (2024): 16-22.
3.
Berdiyeva, Gulnoza. "RAQAMLI IQTISODIYOTNING MAQSAD VA VAZIFALARI VA UNING
O'ZBEKISTONDA RIVOJLANISHI." Педагогика и психология в современном мире:
теоретические и практические исследования 3 (2024): 11-14.
4.
Gulnoza Raxmatov Sherqo'zi Olimovich, Berdiyeva, Raimbek Muzaffarov. ELЕKTRON
TIJORATNING AN'ANAVIY SAVDO TURLARI BILAN XARAKTERLI XUSUSIYATLARI.
Инновационные исследования в современном мире: теория и практика. 2024/4/8. ст
14-18
5.
Raxmatov Sherqo'zi Akbar Kodirov. Ta'lim jarayonida bulutli texnalogiyalardan
foydalanishning samaradorligi. Pedagogis Internatsianal researcg. 2023/5/15. ISSN:281-
4027_SJIF:4.995. ст-69
6.
Berdiqulov, Bektosh, and Shohboz Musirmanov. "WEB SAHIFA BO ‘LIMINI O ‘QITISH
METODIKASI." Молодые ученые 3.6 (2025): 42-45.
7.
Abdinazarov, Asadbek, and Shohboz Musirmanov. "EHTIMOLLAR NAZARIYASI VA
TASODIFIY HODISALAR." Молодые ученые 3.6 (2025): 29-31.
8.
Usmon o‘g‘li, Musirmanov Shohboz. "IJTIMOIY TARMOQLAR ORQALI TURISTIK
JOYLARNI REKLAMA QILISH VA MIJOZLAR BILAN SAMARALI ALOQA O ‘RNATISH." Scientific
Journal of Actuarial Finance and Accounting 4.10 (2024): 369-374.
9.
Jo’rayeva, Feruza, and Aziza Normataova. "KATTA MA’LUMOTLAR (BIG DATA) UCHUN
DBMS TIZIMLARI." Инновационные исследования в современном мире: теория и
практика 3.14 (2024): 31-35. Feruza Jo’rayeva. TA’LIM JARAYONIDA AQL XARITALARIDAN
FOYDALANISH VA ULARNING AHAMIYATI. Молодые ученые. 2024/4/8. ст-159-166
10.
Feruza Jo‘rayeva, Shahrizoda Pardayeva. KOMPYUTER O ‘YINLARI-MANQURTLIK
VOSITASI. Current approaches and new research in modern sciences. 2024/4/5. ст-12-18
11.
Feruza Jo‘rayeva, Gulhayo Hamdamova. MEDIA SAVODXONLIK TUSHUNCHASI VA
UNING JAMIYATIMIZ HAYOTIDAGI AHAMIYATI. Педагогика и психология в современном
мире: теоретические и практические исследования. 2024/3/31. ст-31-35
12.
Sevinch Maslaitdinova Jo'rayeva Feruza. VIRTUAL LABORATORIYALAR VA ULARNING O
‘QITISH JARAYONIDAGI AHAMIYATI. PEDAGOGS. Ст-196-200
13.
Tuxtanazarova N. A Davletov A. J. , Mavlanberdiyev S. F., Norqulova Z. N., Jurayeva F. B.,
Jurayeva D. Sh. STUDY RATIO OF MOISTURE AND BIOME FOR EXTREME SITUATION.
ВЫСШАЯ ШКОЛА• №23 / 2021. 2021/12/23. ст-34-36
14.
J.Toshpo‘lotova M.O‘ktamov, Sh.Aliqulov. Iqtidorli talabalarni fan, ta’lim va ishlab
chiqarish korxonalari bilan integratsiya qilishning zamonaviy usullari. Fan va texnika
taraqqiyotida intellektual yoshlarning o‘rn. 2024/4/29. ст-54-57
15.
J.Toshpo‘lotova M.O‘ktamov, Sh.Aliqulov. Hozirgi globallashuv jarayonida intellektual
yoshlarning ijtimoiy rivojlanish davridagi roli. Fan va texnika taraqqiyotida intellektual
yoshlarning o‘rn. 2024/4/29. ст-40-43
16.
Aliqulov Shukurullo Fayzullo o‘g‘li. TA ‘LIMDA MULTIMEDIYA TEXNOLOGIYALARINI QO
‘LLASH. PEDAGOGS. 2024/2/8. Ст-51-55
17.
Shukurullo Fayzullo o‘g‘li. Aliqulov.". TA ‘LIMDA MULTIMEDIYA TEXNOLOGIYALARINI
QO ‘LLASH." PEDAGOGS. 2024. ст-51-55
18.
Shamsiddinov, G’iyosjon, Gulandom Raxmatova, and Zilola Rajapova. "KLIENT-SERVER
134
ARXITEKTURALARI."
Наука и инновация
3.6 (2025): 113-119.
19.
Shamsiddinov, G’iyosjon, Gulandom Raxmatova, and Zilola Rajapova. "VIRTUAL BORLIQ
VA UNING ASOSIY TUSHINCHALARI."
Наука и инновация
3.6 (2025): 52-58.
20.
Shamsiddinov, G‘iyosjon, Barchin Ro‘ziqulova, and Laziza Inatillayeva. "BOSHLANG ‘ICH
TA’LIMDA
AXBOROT
TEXNOLOGIYALARIDAN
FOYDALANISH
USULLARI
VA
AFZALLIKLARI."
Педагогика и психология в современном мире: теоретические и
практические исследования
3.10 (2024): 39-41.
21.
Shamsiddinov, G‘iyosjon, and Gulandom Raxmatova. "O ‘ZBEKISTONDA AXBOROT
HAVFSIZLIGINI MA’NAVIY VA HUQUQIY ASOSLARI."
Решение социальных проблем в
управлении и экономике
3.4 (2024): 45-57.
