49
KREDIT-MODUL TIZIMIDA O‘QITUVCHILARNING FAOLIYATI
Narkenbayeva Asemgul
Chirchiq davlat pedagogika universiteti
Pedagogika fakulteti magistranti
https://doi.org/10.5281/zenodo.14783857
Kirish
Kredit-modul tizimi zamonaviy ta’limning eng takomillashgan shakli sanaladi. Bugungi
kunda taraqqiyparvar insoniyat davlatlar o’rtasida ijtimoiy, iqtisodiy, harbiy va madaniy
sohalarda o’zaro kelishuvga erishish, hamkorlikni yo’lga qo’yishning yangidan yangi yo’llarini
izlashda davom etmoqda. Zamonaviy o’qitish texnologiyasi, OTMning jihozlanganligi, professor-
o’qituvchilar tarkibi faqat darajali, yuqori malakali kadrlardan iborat bo’lishi, o’qitishning yuqori
sifatlari – ECTS uchun dastlabki zaruriy talablar hisoblanadi. Kredit-modul tizimiga ko’ra o’quv
mashg’ulotlari shaxsga yo’naltirilgan o’qitish texnologiyalari va talabaning mustaqil o’qib
o’rganishiga asoslanadi.
Adabiyot tahlili va metodologiyasi
Oliy ta'lim sohasida kredit ko'pchilik odamlarga bank va moliya orqali tanish bo'lgan
qarzdorlik yoki moliyaviy majburiyat tushunchasini anglatmaydi. Shuning uchun oliy ta'lim
sohasida kredit so'zi ko'pincha "akademik" so'zi bilan birga qo'llaniladi. Akademik kredit -bu oliy
ta'limning ma'lum bosqichida talaba tomonidan ushbu darajadagi ta'limni olish uchun
muntazam ravishda to'planadigan ramziy o'lchov birligi. Bu birlik talabaning ma'lum miqdordagi
o'quv yukini bajarganligini va ma'lum o'quv natijalarini muvaffaqiyatli o'zlashtirganligini
anglatadi. Modul-ECTS tizimida ta'lim dasturi bir necha modullardan. Zamonaviy oliy ta'lim
kelajakdagi oliy ta'lim o'qituvchilari oldiga yangi va turli vazifalarni qo'yadi. Ular nafaqat
talabalarga dars beradi, balki o'quv dasturlarini boshqaradi, ta'lim sifatini baholaydi va oliy
ta'lim muhitini rivojlantiradi. Bularning barchasi ulardan yuqori muloqot va boshqaruv
qobiliyatlarini talab qiladi. Kommunikativ boshqaruv kompetensiyalarini rivojlantirish oliy
ta'lim o'qituvchilarini kasbiy tayyorlashning muhim elementidir. Bu ko'nikmalar ularga ta'lim
jarayonlarini samarali boshqarish, talabalarning sifatli ta'lim olishiga hissa qo'shish va
zamonaviy oliy ta'lim oldidagi qiyinchiliklarni yengib o'tishga yordam beradi.
Natijalar
Yosh o'qituvchilarning kredit-modul tizimiga didaktik moslashuviga ta'sir etuvchi
rivojlanish omillarini tushunishga yordam beradi. Natijalar o‘qituvchilarga, siyosatchilarga va
o‘quv dasturlarini ishlabchiquvchilarga o‘qituvchilarning ta’lim dasturlarini yaxshilash va
kredit-modul tizimiga samarali moslashishni rag‘batlantirish, pirovardida ta’lim
muassasalarida milliy qadriyatlarning muvaffaqiyatli uzatilishiga yordam berish uchun
tushuncha beradi.
Muhokama
Yosh o‘qituvchilar kredit-modul tizimiga samarali moslashish uchun maxsus pedagogik
tayyorgarlikni talab qiladi. Bu modulli dars rejalarini ishlab chiqish, milliy qadriyatlarni
integratsiyalash va innovatsion o'qitish strategiyalaridan foydalanish bo'yicha ko'rsatmalarni
o'z ichiga oladi. Mentorlik dasturlari,tengdoshlar tarmog'i va kasbiy rivojlanish imkoniyatlari
kabi qo'llab-quvvatlash mexanizmlari didaktik moslashuvni osonlashtirishda hal qiluvchi
ahamiyatga ega ekanligi aniqlandi.
50
Xulosa
Kredit-modul tizimiga xos boʻlgan pedagogik taʼlimni birlashtirishni, mustahkam qoʻllab-
quvvatlash mexanizmlarini oʻrnatishni, reflektiv amaliyotni targʻib qilishni va hamkorlikda oʻquv
muhitini rivojlantirishni tavsiya qiladi. Bu orqali o‘qituvchilar malakasini oshirish dasturlari
yosh o‘qituvchilarni kredit-modul tizimidan foydalanish va ta’lim muassasalarida milliy
qadriyatlarni targ‘ib qilish uchun samarali tayyorlashi mumkin.
References:
1.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekistonning yangi taraqqiyot davrida
ta’lim-tarbiya va ilm-fan sohalarini rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PF-6108 son
Farmoni. -T.: -2020 yil 6 noyabr.
2.
Usmonov B.Sh., Xabibullaev R.A. Oliy o‘quv yurtlarida o‘quv jarayonini kreditmodul
tizimida tashkil qilish. O‘quv qo‘llanma. –Toshkent, TKTI, 2020. -120 bet.
3.
Gʻ.B.Shoumarov,I.O. Oila psixologiyasi T.:2011-y,
4.
Аbdurasulov J., & Pardabayeva , M. (2024). MUSOBAQADAN OLDIN SPORTCHILARNI
PSIXOLOGIK TAYYORLASH. Евразийский журнал социальных наук, философии и культуры,
4(6 Part 2), 73–76. извлечено от
https://inacademy.uz/index.php/ejsspc/article/view/34717
5.
Burieva, K. E., & Kamilova, Z. A. (2022). The psychology of adolescence. Scientific progress,
3(4), 923-929.
6.
Sh.Umarova 2024. Psychological Features Of Workers And Factors Affecting
Them.
Pedagogical Cluster-Journal of Pedagogical Developments
. 2, 9 (Sep. 2024), 52–63.
7.
X.Raximova 2024. Current Role And Requirements Of Digital Pedagogy.
Pedagogical
Cluster-Journal of Pedagogical Developments
. 2, 9 (Sep. 2024), 38–51.
8.
2024. Psychological Features Of Workers And Factors Affecting Them.
Pedagogical Cluster-
Journal of Pedagogical Developments
. 2, 9 (Sep. 2024), 52–63.
9.
Абдурасулов, Ж. (2022). ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ИНФОРМАЦИОННЫХТЕХНОЛОГИЙ В
УСВОЕНИИ УРОКОВ ИСТОРИИ.
10.
Abduqodirova, D., & Abdurasulov, J. (2025). YOSHLARDA HARBIY-VATANPARVARLIK
TUYG‘USINI TAKOMILLASHTIRISHNING PSIXOLOGIK HUSUSIYATLARI. Педагогика и
психология в современном мире: теоретические и практические исследования, 4(1), 50–
53. извлечено от
https://in-academy.uz/index.php/zdpp/article/view/42882
11.
Жўраев , Ш. ., & Абдурасулов , Ж. (2024). ҲАРБИЙ ЖАМОАДАГИ ИЖТИМОИЙ ФИКР.
Журнал академических исследований нового Узбекистана, 1(2), 97–103. извлечено от
https://in-academy.uz/index.php/yoitj/article/view/28151
12.
Аbdurasulov J. (2024). HARBIY PEDAGOGIKANING BOSHQA FANLAR BILAN ALOQASI.
Молодые
ученые,
2(6),
48–52.
извлечено
от
https://inacademy.uz/index.php/yo/article/view/28164
13.
Турсунов
А
2022
ЧАҚИРУВГА
ҚАДАР
БОШЛАНҒИЧ
ТАЙЁРГАРЛИК
МАШҒУЛОТЛАРИДА ПЕДАГОГИК ВА ИННОВАЦИОН ТЕХНОЛОГИЯЛАРНИ ҚЎЛЛАШ ВА
УЛАРНИНГ ЎЗИГА ХОС ТОМОНЛАРИ Science and innovation, 1(B3), 432- 434
14.
Abdurasulov , J. (2022). HARBIY KOMPETENTSIYA KURSANTNING KASBIY MAHORATINI
SHAKLLANTIRISHNING KALITI SIFATIDA.
Евразийский журнал социальных наук, философии
51
и
культуры
,
2
(11),
231–234.
извлечено
от
academy.uz/index.php/ejsspc/article/view/5326
15.
Abdurasulov , J. (2022). CHAQIRUVGA QADAR BOSHLANGʼICH TAYYORGARLIK FANI
OʼQITUVCHISIGA
QOʼYILADIGAN
TALABLAR.
Евразийский
журнал
академических
исследований
,
2
(11),
983–988.
извлечено
от
academy.uz/index.php/ejar/article/view/5305
16.
Абдурасулов , Ж. (2024). ҲАРБИЙ ЖАМОАНИНГ ПСИХОЛОГИК АСПЕКТЛАРИ.
Бюллетень педагогов нового Узбекистана, 2(2), 59–65.
