Авторы

  • Р.Б. Абдулазизхожиева
    Андижон давлат тиббиёт институти

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.zdtf.112784

Аннотация

Ковид-19 ўтказган қандли диабет аёлларда репродуктив тизим касалликларини ривожланишида асосий хавф омилларидан бири гипергликемия эканлиги қатор адабиётларда кўрсатилган.Кўпчилик муаллифлар фикрига кўра қандли диабет касаллиги репродуктив ёшдаги аёлларда бепуштликни, олигоменореяни, чала хомила туғилишини, хайз циклини бузилишига олтб келади.  Айниқса КОВИД-19 инфекцияси бу каалликларни оғирроқ кечишига сабаб бўлди.


background image

54

КОВИД-19 ЎТКАЗГАН ҚАНДЛИ ДИАБЕТ 1-ТУР АЁЛЛАРДА

РЕПРОДУКТИВ ТИЗИМДА РИВОЖЛАНАДИГАН АСОРАТЛАРИНИ

ЎРГАНИШ

Абдулазизхожиева Р.Б.

Андижон давлат тиббиёт институти

https://doi.org/10.5281/zenodo.15734545

Аннотация.

Ковид-19 ўтказган қандли диабет аёлларда репродуктив тизим касалликларини

ривожланишида асосий хавф омилларидан бири гипергликемия эканлиги қатор
адабиётларда кўрсатилган.Кўпчилик муаллифлар фикрига кўра қандли диабет
касаллиги репродуктив ёшдаги аёлларда бепуштликни, олигоменореяни, чала хомила
туғилишини, хайз циклини бузилишига олтб келади. Айниқса КОВИД-19 инфекцияси бу
каалликларни оғирроқ кечишига сабаб бўлди.

Илмий иш мақсади:

Андижон вилоятида яшовчи анамнезида қандли диабет

касаллиги бўлган аёл беморларда репродуктив тизимда ривожланадиган асоратларини
ўрганиш.

Тадқиқот объектлари ва текшириш усуллари.

Тадқиқот объекти сифатида РИИАЭТМ Андижон филиалида “Д” назоратида турган

120 та қандли диабет аёл беморлар тахлил қилинди. Тадқиқотда қуйидаги текшириш
усулларидан фойдаланилди.

Булар қалқонсимон без (ҚБ) палпацияси, Ультра Товуш Текшируви(УТТ), бачадон

ва тухумдрнлар УТТ си, аёллар жинсий органларини гормонал аниқлаш (ФСГ, ЛГ, ТТГ,
Т

4

эркин, Анти ТПО).

Тадқиқот натижалари ва уларнинг мухокамаси.

Текширув жараёнида беморларнинг тиреоид гормонларининг текширганимизда

76та (57%) беморда эутироид, 35та (25%) беморда субклиник гипотиреоз ва 29та (9%)
беморда гипертиреоз холати кузатилди. Тадқиқотимизда қатнашган беморларнинг
қалқонсимон безини УТТ орқали текширганимизда 40та (30%) беморда I-II даража
катталашган, 45 (34%) беморда АИТ, 15 (12%) беморда тугунли буқоқ , 22 та (17%)
беморда диффуз захарли буқоқ касаллиги, 8 та (6%)беморда кўп тугунли буқоқ
касаллиги аниқланди. Олинган натижаларга кўра 1-гурух қалқонсимон анамнезида
қалқонсимон без касаллиги бор аёлларда бепуштлик 33%, спонтан абортлар 33%,
аменорея 20%, чақалоқлар ўлими 8%, қайд қилинди. Репродуктив органлар УТТ сида
эса 45% беморда бачадон гипоплазияси, 30% да тухумдонлар мультифолликулалари,
18% да тухумдонлар гипоплазияси аниқланди. 2-гурух қандли диабет касаллиги йўқ
туғиш ёшидаги аёлларда спонтан абортлар 3%, аменорея 5% аёлда аниқланди.
Бепуштлик ва чақалоқлар ўлими эса хеч қайси аёлда аниқланмади.

Хулоса.

1. Қандли диабет 1- тур касаллиги бор беморларнинг25 % и эутиреоид, 25% и

субклиник гипотиреоз ва 9% аёлда гипертиреоз холатида бўлганлар, бу эса
беморларнинг ишлаш қобилиятига салбий таъсир кўрсатиши мухим ахамиятга эга

2. УТТ орқали текширилганда 45 (34%) беморда АИТ, 15 (12%) аёлда тугунли

буқоқ , 22 та (17%) аёлда диффуз захарли буқоқ касаллиги, 8 та (6%) аёлда кўп тугунли


background image

55

буқоқ касаллиги аниқланди, ўз навбатида қалқонсимон безнинг тугунли хосилалари
ёмон сифатли ўсмаларга ўтиб кетиш хавфи юқори эканлиги исботланган.