61
SARIQ – YASHIL (XANTHOPHYTA) BO’LIMINING TAVSIFI, SISTEMATIKASI,
TARQALISHI VA AHAMIYATI
Odilov Odiljon Kozimjon o’g’li
Andijon Davlat Pedagogika Instituti
Aniq va Tabiiy fanlar fakulteti
Biologiya yo’nalishi 101-guruh talabasi
https://doi.org/10.5281/zenodo.15128743
Annotatsiya:
Bu tezisda sariq – yashil (Xanthophyta) bo’limining asosiy vakillari
tuzilishi, ko’payishi, xilma xilligi va ularni tabiatdagi ahamiyati haqida batafsil ma’lumotlar
berilgan.
Kalit so’z:
xromotofor, pigment, xlorofil, tallom, zoospora, oogamiya.
Аннотация
: В данной диссертации даны подробные сведения о строении,
размножении, разнообразии основных представителей отдела желто-зеленых
(Xanthophyta) и их значении в природе.
Ключевые слова
: хромофор, пигмент, хлорофилл, слоевище, зооспора, оогамия.
Annotatsion:
This thesis provides detailed information on the structure, reproduction,
diversity and importance of the main representatives of the yellow-green (Xanthophyta)
division.
Keywords:
chromatophore, pigment, chlorophyll, thallus, zoospore, oogamy.
Xanthophyta 600 dan ortiq turlarni o’z ichiga oladi. Bu bo’lim vakillari har xil sharoitda
keng tarqalgan, ammo toza chuchuk suv havzalarida juda ko’p uchraydi. Bu yashil suvo’t
toifalarga ancha o’xshashdir. Shuning uchun ham ilgari bu bo’lim vakillari yashil suvo’t
toifalarga qo’shib o’rganilgan. Hozirda bir qancha muhim belgilarini hisobga olib, mustaqil
bo’lim sifatida ajratilgan. Xromotofori donachasimon, xlorofill “ a” va “ b”, karatinoidga ega.
Zaxira oziq moddasi yo’g’, leykozin va valyutin hisoblanadi. Kraxmal to’planmaydi. Ko’payishi
2 xil usul bilan amalga oshadi. Jinssiz ko’payishi zoospore hosil bo’lishi bilan boradi. Jinsiy
ko’payishi oogamiya yo’li bilan amalga oshadi. Tallomining tuzilishi kokkoid, ipsimon,
plastinkasimon shakllarga ega.
Bo’lim. Sariq – yashi suv o’tlar yoki har xil xivchinlilar (Xanthophyta)
1. Sinf. Ksantomonadsimonlar – (Xanthomonadophyceae)
Qabila. Geteroxloridnomalar – (Heterochloridales)
Turkum. Geteroxloris – (Heterochloris)
2. Sinf. Ksantopodsimonlar – (Xanthopodophyceae)
Qabila. Rizoxloridnomalar – (Rhizochloridales)
Turkum. Rizoxloris – (Rhizochloris) Turkum. Mikroxloris – (Myxochloris)
3. Sinf. Ksantokarsimonlar – (Xanthocapsophyceae)
Qabila. Geteroleynomalar – (Heteroglocales)
Turkum. Gelmintogleya – (Helminthogloea)
Tur. Geteroxloris – (Gloeochloris planctonica)
4. Sinf. Ksantokoksimonlar ajdodi – (Xanthocossophyceae)
Turkum. Botriopsis – (Botrydiopsis)
Tur. B.eriensis Tur. Mishokokkus – (Mischococcus confervicola)
5. Sinf. Ksantotrixsimonlar ajdodi – (Xanthotrichophyceae)
62
Qabila. Tribonemanomalar – (Tribonematal)
Tur. Tribonemani – (Trobonema)
6. Sinf. Ksantosifonsimonlar – (Xanthosiphonophyceae)
Qabila. Botridinomalar – (Botrydiales)
Turkum. Botridium – (Botrydium)
Qabila. Vasheriyanomalar – (Vaucheriales).
Turkum. Vosheriya – (Vaucheria)
XULOSA.
Ushbu suv o’tlar bo’limiga mansub suv o’ti Vosheriya (Vaucheriya) ham foydali
ahamiyatga ega hisoblanadi. Foydali tomoni shundan iboratki, ular boshqa suv o’tlar bilan
birgalikda o’sib, suv havzalarini oziq modda bilan boyitadi; suv havzalarida va tuproqda
organik moddalarni to’plashda, suvni tozalashda sanitarlik indikator vazifasini bajaradi.
Foydalanilgan adabiyotlar/Используемая литература/References:
1.
Tursunboyeva G.S, Komilova Sh.R Botanika asoslari – T., 2009
2.
Tuban o’simliklar – T., “O’qituvchi” nashriyoti
3.
Qarsgiboyeva N.X, Usanov U.N, Karimova N.O, Yaxshiyeva M.SH Botanika (Tuban
o’simliklar nomenklaturasi) – T., 2015
4.
Mustafoyev S.M Botanika – T., “O’zbekiston” nashriyoti 2002
5.
Tuban o’simliklar sistematikasi fanidan o’quv – uslubiy majmua – Samarqand 2010
6.
Tojiboyev SH.J, Naraliyev N.M Botanika: Tuban o’simliklar –T., 2016
