www.sci-p.uz
II SON. 2025
94
МEHNAT RESURSLAR
INING HUDUDIY-DEMOGRAFIK XUSUSIYATLARI
Asqarova Muhabbat Ibraximovna
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti huzuridagi
“Oʻzbekiston iqtisodiyotini rivojlantirishning
ilmiy asoslari va muammolari” ilmiy
-tadqiqot markazi
ORCID: 0009-0002-0121-7925
Annotatsiya.
Maqolada mehnat resurslari toʻgʻrisidagi olimlarning nazariy qarashlari,
Oʻzbekiston
Respublikasi doimiy aholisining
hududlar boʻyicha taqsimlanishi, oʻsish tendensiyasi,
mehnat resurslarining iqtisodiy faol va nofaol aholi boʻyicha taq
simlanishi, ularning
mintaqalardagi oʻsish tendensiyalari, iqtisodiyot tarmoqlari boʻyicha taqsimlanishi haqida fikr
yuritiladi.
Kalit soʻzlar:
mehnatga layoqatli aholi, aholining yosh tarkibi,
tugʻilish, yuqori tugʻilish
darajasi, oʻlim, nikoh, ajralish, a
holi zichligi,
iqtisodiy oʻsish,
inson kapitali, mehnat resurslari,
doimiy aholi soni.
ТЕРРИТОРИАЛЬНО
-
ДЕМОГРАФИЧЕСКАЯ ХАРАКТЕРИСТИКА ТРУДОВЫХ РЕСУРСОВ
Аскарова Мухаббат Ибрахимовна
Научно
-
исследовательский центр
«Научные основы и проблемы развития экономики Узбекистана»
при Ташкентском государственном экономическом университете
Аннотация.
В статье рассматриваются теоретические взгляды ученых на
трудовые ресурсы, распределение постоянного населения Республики Узбекистан по
регионам, тенденции роста, структура трудовых ресурсов на экономически активное и
неактивное население, тенденции их роста по регионам, распределение по отраслям
экономики.
Ключевые слова:
трудоспособное население, возрастная структура населения,
рождаемость, высокая рождаемость, смертность, браки, разводы, плотность
населения, экономический рост, человеческий капитал, трудовые ресурсы, постоянное
население.
TERRITORIAL-DEMOGRAPHIC CHARACTERISTICS OF LABOR RESOURCES
Askarova Mukhabbat Ibrahimovna
Scientific Research Center "Scientific Foundations and Problems of the Development of the
Economy of Uzbekistan" under Tashkent State University of Economics
Abstract.
The article discusses the theoretical views of scientists on labor resources, the
distribution of the permanent population of the Republic of Uzbekistan by region, growth trends,
the breakdown of labor resources by economically active and inactive population, their growth
trends in regions, and their distribution by economic sectors.
Keywords:
working-age population, the age structure of the population, birth rate, high
birth rate, death rate, marriage, divorce, population density, economic growth, human capital,
labor resources, permanent population.
UOʻK:
332.133.314.93
94-100
www.sci-p.uz
II SON. 2025
95
Kirish.
Mamlakat aholisi
tarkibida mehnat resurslarining oʻsishi oʻsha mamlakat aholisining
koʻpayishi bilan bogʻliqdir. Aksariyat mamlakatlarda, shu jumladan Oʻzbekistonda ham mehnat
resurslarining yoshi 16-59 yosh deb belgilangan. Ularning soni yoshi iqtisodiyotda mehnat
resursl
arining miqdoriy sonini ifodalasa, bilim, sogʻlomligi, malaka, kasbiy mahorati,
ishbilarmonligi mehnat resurslarini sifat koʻrsatkichlarini belgilashga asos boʻladi va ular oʻz
oʻrnida mehnat bozorida taqsimlanadilar.
Har bir mamlakatning bebaho boyligi hisoblangan mehnat resurslari ishlab chiqarish
salohiyatini, milliy iqtisodiyotni rivojlantirishdagi imkoniyatlarini
va jahon xoʻjaligidagi
oʻrnini va
mavqeyini belgilashda hal qiluvchi,
е
takchi ahamiyatga ega. Mehnat resurslari
–
mamlakat aholisining mehnatga layoqatli yoshdagi qismi, iqtisodiy resurslarning tarkibiy
unsuri; 16 yoshdan 55 yoshgacha boʻlgan ayollar, 60 yoshgacha boʻlgan erkaklar mehnat
resurslariga kiritiladi
1
. Mehnat resur
slarini yoshi ulgʻayib bu guruhni sekin asta tark etib
boradi, ularning oʻrnini esa oʻsib kelayotgan yosh avlod vakillari egallashadi. Bu jarayon xuddi
tabiat qonunlaridek davomiylikka ega. Farqi esa bir insonni bu aylanma harakatda faqat bir
marotaba ishtirok etishidadir.
Mehnat salohiyatidan toʻlaroq foydalanish iqtisodiy ragʻbatlarning ish beradigan tizimi,
ishlab chiqarish imkoniyatlarining rivojlanganligi, ish oʻrinlarining zarur miqdorda yaratilishi,
ishsizlikni maksimal darajada pasaytirish maqsadida izchil bandlik siyosatini olib borish va
mehnat qilish shart-sharoitlarini yaxshilashni talab etadi. Mehnat resurslarining sifat
koʻrsatkichlarini oshirish bevosita fan va texnologiyalar va xususan axborot texnologiyalarning
yangi yutuqlarini hisobga ol
gan holda oʻrta va oliy taʼlimning rivojlanganlik holati bilan bogʻliq.
Har qanday davlatning iqtisodiyoti asosan mavjud mehnat resurslariga bogʻliq. Ular ish
uchun zarur boʻlgan jismoniy va intellektual qobiliyatlarga ega boʻlgan aholi qismini ifodalaydi
.
Mehnat resurslari tarkibiga mehnat faoliyati bilan shugʻullanadiganlar va unga potensial
qobiliyatli odamlar kiradi. Bunda mehnat faoliyati bilan shugʻullanuvchi odamlar (ishchilar)
mehnat resurslarining asosini tashkil qiladi. Aynan ular tovarlar va xizmatlar ishlab
chiqarilishini taʼminlaydilar va oxir
-oqibat davlat aholisining hayoti va faoliyati uchun iqtisodiy
sharoitlar yaratadilar. Binobarin, ularning miqdoriy va sifat oʻzgarishlarini tahlil qilish va
prognoz qilish iqtisodiyotni davlat boshqaruvining muhim jihati hisoblanadi .
Adabiyotlar sharhi.
Viloyatning mehnat resurslari
–
u mamlakat aholisining jismoniy va aqliy mehnat
qobiliyatiga ega boʻlgan va hozirgi va potensial ishchi kuchini ifodalovchi qismidir
.
«Mehnat
resurslari» atamasi ilk bor akademik Strumilin
(1922) tomonidan XX asrning 20-yillarida
yozgan maqolasida keltirilgan boʻlib, inson resurslarini markazlashgan boshqarish sharoitida
mehnatga layoqatli aholini hisobga olish va rejalashtirish amaliyoti sifatida qoʻllanilgan. Uning
fikriча: mehnat resurslari –
bu aholining mehnatga layoqatli qismini tavsiflovchi rejali va
hisobga olish toifasi.
Ilm-
fanning rivojlanishi postindustrial jamiyatda «mehnat resurslari» tushunchasining
asosiy parametrlari sifatida: demografik komponent (jins, yosh va boshqalar), ijodiy
q
obiliyatlar, taʼlim darajasi va shaxsiy rivojlanish darajasi, hayotiy va ishlab chiqarish tajribasi,
tarmoq yoki ilmiy hamjamiyat tomonidan malakaga ega boʻlgan maxsus tayyorgarlik darajasi
sifatida oʻrganishni talab qildi. Hozirgi kunda "mehnat resurslari
" tushunchasining turli xil
talqinlari mavjud boʻlib, P. E. Shlender, mehnat resurslari "mehnat salohiyati" va "ishchi
kuchining umumiy miqdori" iqtisodiy toifalari oʻrtasida oraliq oʻrinni egallaydigan toifa
sifatida, yaʼni "mehnat resurslari –
bu aholining jismoniy yoki intellektual imkoniyatlarga ega
boʻlgan, moddiy boyliklar ishlab chiqarish va xizmatlar koʻrsatishga qodir mehnatga layoqatli
qismidir" (
Макконел, 1992
) deb izohlaydi.
1
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi
www.sci-p.uz
II SON. 2025
96
Z.S.Bogatyrenko «mehnat resurslari mamlakat aholisining ishlab chiqar
uvchi kuchlarning
maʼlum bir rivojlanish darajasida va berilgan ishlab chiqarish munosabatlari doirasida milliy
iqtisodiyotda ishtirok etishga qodir qismidir» deb taʼriflaydi
(
Касимовский, 1975
).
A.P.Solovyev «mehnat resurslari faoliyat
yurituvchi va potensial ijtimoiy va individual ishchi
kuchi tashuvchilari va uni qayta ishlab chiqarish jarayonida yuzaga keladigan munosabatlar
toʻplamidir» deb hisoblaydi
(
Сонин, 1976
).
Tadqiqotlarning koʻrsatishicha mehnat resurslarining taʼlim darajas
ining oshishi
iqtisodiy oʻsishga taʼsir etib, ularning iqtisodiy faollik darajasini oshirish orqali hatto aholining
de-
populyatsiyasi jarayonida ham iqtisodiy koʻrsatkichlarning oʻsishini taʼminlaydi
(
Карпенко
,
2011).
Jahonda rivojlanish darajasi boʻyicha
еtakchi oʻrin egallagan AQSH mehnat resurslarining
taʼlim darajasiga koʻra oʻzgarish tendensiyalarini tahlil qilish respublikamiz uchun tegishli
xulosalarni shakllantirish imkonini beradi deb hisoblaymiz
.
Soʻnggi chorak asr davomida AQSH
mehnat resurslarin
ing tarkibida oliy taʼlim darajasiga ega boʻlganlarning ulushi keskin oshishi
bilan xususiyatlandi (Brundage, 2017).
Tadqiqot metodologiyasi.
Ilmiy tadqiqot olib borish jarayonida qiyosiy tahlil, guruhlash, tizimli yondashuv,
umumlashtirish, statistik tahlil, abstrakt-tahliliy usullar va boshqalardan foydalanildi.
- tadqiqotning dastlabki bosqichidan uning oxirgi bosqichigacha qiyosiy tahlili, statistik
tahlil, tizimli yondashuv usulidan foydalanildi, shuning natijasida ilmiy xulosalar qilindi;
-
maʼlumot, koʻrsatkichlarni tahlil va sintez qilishda statistik usullardan foydalanildi.
-
demografiyani oʻrgangan olimlarning ilmiy
- nazariy qarashlari, ilmiy yondashuvlari,
bergan taʼriflari tahlili va sintezi usullaridan foydalangan holda, ahamiyatli va muhim tomonlari
izohlab oʻtildi.
Tahlil va natijalar muhokamasi.
Oʻzbekiston Respublikasida 1991
-2024-
yillar mobaynida aholi sonining barqaror oʻsishi
kuzatilib,
doimiy aholisi soni
2
1991-yilda 20,6 mln. kishini, 2001-yilda 24,8 mln. kishini, 2006-
yilda 26,3 mln. kishini, 2011-yilda 29,1 mln. kishini, 2021-yilda 34,5 mln kishini, 2024-yilning
1-
yanvar holatiga koʻra, respublikaning doimiy aholisi soni 36,8 mln kishini tashkil etib, 1991
-
yilga nisbatan 16,2 mln kishiga yoki 1,6-martaga
oʻsgan.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi
maʼlumotlarga koʻra,
Oʻzbekistonning doimiy aholisi soni 2024
-yil 1-
oktyabr holatiga koʻra 37,4 mln kishini tashkil
etib, Respublikamizning doimiy aholisi soni oʻtgan yilning mos davri bilan solishtirilganda 2,1
foizga oshgan. Aholi soni 2024 yil boshidan
buyon 555,6 ming kishiga koʻpaygan. Jumladan,
2024 yilning har bir oyida oʻrtacha 61,7 ming kishiga oshgan.
2024 yilning har bir kunida
doimiy aholi soni oʻrtacha 2 ming kishiga koʻpaymoqda.
Doimiy aholining 18 545,9 ming
nafarini ayollar, 18 809,5 ming nafarini erkaklar tashkil qiladi. 2024 yilning 1 oktyabr holatiga
doimiy aholi tarkibidagi erkaklar soni ayollar sonidan 263,6 ming kishiga koʻp. doimiy aholi
sonining 9,6 mln nafarni 14
–
30 yoshdagilar tashkil etgan.
Oʻzbekistonda tugʻilish kamaydi, oʻlimlar soni esa oshdi. Joriy yilning 9 oyida tugʻilgan
chaqaloqlar soni 2023 yilning mos davridagidan 22 988 nafarga kam boʻldi. Nikohlanishlar soni
179,4 minggacha qisqargan. Bu oxirgi 8 yildagi eng past koʻrsatkich. Erkaklarning oʻrtacha
nikoh yoshi 27,4 yoshni, ayollarniki 22,5 yoshni tashkil qilgan.
2024 yil 1 yanvar holatiga Oʻzbekistonning doimiy aholisi tarkibi jinsi va yosh guruhlari
boʻyicha (65 yoshgacha boʻlganlar 5 yillik yosh intervalida, 65 va undan yuqori yoshdagilar esa
jamlangan holda)
tahlil qilinganda, erkaklar tarkibida 5 yoshgacha boʻlgan bolalar eng yuqori
koʻrsatkich –
2 mln 262,7 ming kishini tashkil etgan. Erkaklar tarkibida eng kam aholi soni 60-
2
Keltirilgan
statistik maʼlumotlar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligining
rasmiy
sayiti stat.uz sayitidan olingan.
www.sci-p.uz
II SON. 2025
97
64 yoshlilar hissasiga toʻgʻri kelgan –
657 ming kishi. Shuningdek, ayollar tarkibida ham 5
yoshgacha boʻlgan qizlar eng yuqori koʻrsatkich –
2 mln 108,1 ming kishini tashkil etgan boʻlsa,
eng kam ayollar soni 60-
64 yoshlilar hissasiga toʻgʻri kelgan –
736 ming kishi.
1-jadval
Oʻzbekiston
Respublikasi doimiy aholisining
hududlar boʻyicha
taqsimlanishi
(ming kishi)
2010
2015
2020
2021
2022
2023
2024
Oʻzbekiston Res
.
28001,4 31022,5 33905,2 34558,9 35271,3 36024,9 36799,8
Qoraqalpogʻiston
R.
1632
1763,1
1898,3
1923,7
1948,5
1976,2
2002,7
Andijon
2549,1
2857,3
3127,7
3188,1
3253,5
3322,7
3394,4
Buxoro
1612,5
1785,4
1923,9
1947,1
1976,8
2009,7
2044,0
Jizzax
1116,8
1250,1
1382,1
1410,5
1443,4
1475,5
1507,4
Qashqadaryo
2616,1
3
2958,9
3280,4
3335,4
3408,3
3482,3
3560,6
Navoiy
851,6
913,2
997,1
1013,6
1033,9
1055,5
1075,3
Namangan
2258,5
2554,2
2810,8
2867,5
2931,1
2997,5
3066,1
Samarqand
3119,0
3514,8
3877,4
3947,7
4031,3
4118,2
4208,5
Surxondaryo
2075,0
2358,3
2629,1
2680,8
2743,2
2806,5
2877,1
Sirdaryo
714,4
777,1
846,3
860,9
878,6
896,6
914
Toshkent
2585,9
2758,3
2941,9
2975,9
2941,5
2993,4
3051,8
Fargʻona
3074,6
3444,9
3752,0
3820,0
3896,4
3976,3
4061,5
Xorazm
1561,6
1715,6
1866,5
1893,3
1924,2
1958,1
1995,6
Toshkent sh.
2234,3
2371,3
2571,7
2694,4
2860,6
2956,4
3040,8
Manba:
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi maʼlumotlari asosida
tayyorlangan.
Doimiy aholi sonining eng koʻpi Samarqand viloyatida qayd etilgan –
4 million 249 ming
nafar. Bu butun Oʻzbekiston aholisining 11,4 foizi degani. Shuningdek, Fargʻona (4,1 million
kishi), Qashqadaryo (3,6 million kishi), Andijon (3,4 million kishi) va Namangan (3,1 million
kishi) viloyatlarida nisbatan koʻp aholi istiqomat qiladi.
1-rasm.
Oʻzbekiston
Respublikasi doimiy aholisining
hududlar boʻyicha oʻsish
tendensiyasi
Manba:
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi maʼlumotlari asosida
tayyorlangan.
3
Koʻsatilgan yillarda
doimiy
aholisi soni yuqori koʻrsatkichlarni qayd etgan hududlar
0
500
1000
1500
2000
2500
3000
3500
4000
4500
2010
2015
2020
2021
2022
2023
2024
www.sci-p.uz
II SON. 2025
98
Doimiy aholi sonining ulushi eng kam hudud Sirdaryo viloyati bo
ʻ
lib, u
е
rda 922,1 ming
kishi yashamoqda. Navoiy (1,1 million kishi), Jizzax (1,5 million kishi), Xorazm (2 million kishi)
viloyatlari va Qoraqalpog
ʻ
istonda (2 million kishi) nisbatan kam aholi istiqomat qiladi.
1-rasmdan ko
ʻ
rinib turibdiki, har bir hududda 2010-2024-yillarda aholi soni o
ʻ
sishi
kuzatilgan, lekin bu ko
ʻ
rsatkichlar notekisligini kuzatishimiz mumkin. Faqat Sirdaryo viloyatida
14-yillik ko
ʻ
rsatkichlarda tafovutlar boshqa hududlarga nisbatan sezilarli darajada emas.
Hududlar kesimida doimiy aholi sonining o
ʻ
sishi: Qoraqalpog
ʻ
iston Respublikasi
–
1,4 %;
Andijon viloyati
–
2,1 %; Buxoro viloyati
–
1,7 %; Jizzax viloyati
–
2,1 %; Qashqadaryo viloyati
–
2,2 %; Navoiy viloyati
–
1,8 %; Namangan viloyati
–
2,2 %;Samarqand viloyati
–
2,2 %;
Surxondaryo viloyati
–
2,5 %; Sirdaryo viloyati
–
1,9 %; Toshkent viloyati
–
1,9 %; Farg
ʻ
ona
viloyati
–
2,1 %; Xorazm viloyati
–
1,9 %; Toshkent shahri
–
2,7 % tashkil etdi.
Hozirda Oʻzbekistonning doimiy aholisi 37 million 335 ming nafarga
е
tgan. Bu demografik
oʻzgarishlar mamlakatda aholi oʻsish surʼatlarining pasayishiga taʼsir koʻrsatmoqda.
Mehnat
resurslari 19739,6 ming kishi, yaʼni umumiy aholining 53,4 foizini tashkil qiladi. Mehnat
resurslari tarkibida iqtisodiy faol aholi soni 15038,3 ming kishini tashkil etgan (jami mehnat
resurslarining 76,1 %) va bu koʻrsatkich 2000 yilga nisbatan 5 339 ming
kishiga yoki 59,2 %
oʻsgan.
2-
rasm. Oʻzbekistonda mehnat resurslarining iqtisodiy faol va nofaol aholi boʻyicha
taqchimlanishi
Izoh:
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi maʼlumotlari
asosida tayyorlangan.
Koʻrinib turibdiki, tahlil qilinayotgan yillar mobaynida iqtisodiy faol va ish bilan band
aholi soni
oʻsgan.
Mehnat resurslarining mamlakatimiz hududlari boʻyicha taqsimotiga koʻra,
respublika boʻyicha jami mehnat resurslarning eng yuqori ulushi Samarqand (11,1 %) va
Fargʻona (10,9 %) viloyatlariga toʻgʻri kelmoqda. Keyingi oʻrinlarda Qashqadaryo (9,6 %),
Andijon (9,2 %) viloyatlari va boshqa viloyatlar egallagan. Mehnat resurslarining eng past
ulushi Sirdaryo (2,5 %) va Navoiy (2,9 %) viloyatlariga toʻgʻri kelmoqda (1
-rasm).
Bundan tashqari, yillar davomida mehnat resurslarining oʻsish koʻrsatkichi eng kam
hududlar Sirdaryo, Navoiy, Jizzax viloyatlarida kuzatilmoqda. 1-
rasmdan koʻri
nib turibdiki,
mehnat resurslari oxirgi 14-yil ichida Toshkent shahri, Qashqadaryo, Samarqand, Surxondaryo
viloyatlarida sezilarli darajada oshgan.
Меhnat
resurslari:
19739,6 мing
kishi
Iqtisodiy faol
aholi soni:
15038,3 мing
kishi
Iqtisodiyotda
bandlar soni:
14014,2 мing
kishi
Iqtisodiy nofaol
aholi soni:
4701,3 мing kishi
www.sci-p.uz
II SON. 2025
99
3-rasm.
Mehnat resurslarining hududlar
dagi oʻsish tendensiyalari
Izoh:
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi maʼlumotlari
asosida tayyorlangan.
Aholining iqtisodiy faollik darajasi respublika boʻyicha 2023
- yilda 72,9 foizni tashkil
etgan boʻlsa, 2022 yilda bu koʻrsatkich 73,7 foizni 2021 yilda esa 74,1 foizni tashkil etgan. 2023
yilda aholining iqtisodiy faollik darajasi Toshkent shahri (87%) Toshkent viloyati (77,5 %),
Andijonda viloyati (75,9 %)larida kuzatildi. Oxirgi 10 yil davomida eng yuqori
ko
ʻrsatkich
Toshkent shahrida (88.8%) 2019 yilda kuzatilgan edi.
4- rasm. 2023-
yilda mehnat resurslarining iqtisodiyot tarmoqlari boʻyicha
taqsimlanishi
Izoh:
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi maʼlumotlari
asosida tayyorlangan.
Mehnat resurslaridan foydalanishning asosiy koʻrsatkichi ularning milliy iqtisodiyotda
ish bilan bandligida ifodalanadi. Ish bilan bandlik
–
bu iqtisodiy faol aholining qonun
hujjatlar
iga muvofiq, daromad keltiradigan faoliyatga ega boʻlishidir. Oʻzbekiston
Respublikasining «Aholini ish bilan taʼminlash toʻgʻrisida»gi Qonunining 2
-moddasiga asosan
ish bilan taʼminlash –
fuqarolarning qonun hujjatlariga zid kelmaydigan, oʻz shaxsiy va ij
timoiy
ehtiyojlarini qondirish bilan bogʻliq boʻlgan, ularga ish haqi (mehnat daromadi) keltiradigan
faoliyatidir.
0
500
1000
1500
2000
2500
2010
2015
2020
2021
2022
2023
0
500
1000
1500
2000
2500
3000
3500
4000
Suv bil
а
n t
а'
minl
а
sh; k
а
n
а
liz
а
tsiya tizimi, chiqindil
а
rni
…
Ko'chm
а
s mulk bil
а
n oper
а
tsiyal
а
r
S
а
n'
а
t, ko'ngil ochish v
а
d
а
m olish
А
xborot v
а а
loq
а
Boshq
а
rish bo'yich
а
f
а
oliyat v
а
yord
а
mchi xizm
а
tl
а
r
…
D
а
vl
а
t boshq
а
ruvi v
а
mudof
аа;
m
а
jburiy ijtimoiy
…
Sog`liqni s
а
ql
а
sh v
а
ijtimoiy xizm
а
tl
а
r ko'rs
а
tish
Qurilish
Ulgurji v
а
ch
а
k
а
n
а
s
а
vdo; motorli tr
а
nsport vosit
а
l
а
ri
…
Qishloq, o‘rmon vа
b
аliq xo‘jа
ligi
www.sci-p.uz
II SON. 2025
100
Xulosa va takliflar.
Mehnat resurslaridan foydalanish samaradorligiga faqat aholining ushbu guruhini
mamlakat iqtisodiyotiga maqbul jalb etish sharoitlarida erishish mumkin. Shu sababli mehnat
resurslaridan foydalanish samaradorligi koʻrsatkichlari tizimida mehnat resurslari balansi
boʻyicha iqtisodiy safarbarlik koʻrsatkichlari (iqtisodiyotda band boʻlganlar ulushining
mehnatga layoqatli qismiga nisbatan) muhim ahamiyatga egadir.
Mehnat resurslari sonining doimiy aholi oʻsish suratlariga nisbatan ustuvor ravishda
oʻsishi ularning milliy iqtisodiyotdagi bandligi tendensiyalariga ham jiddiy taʼsir etib, yangi ish
oʻrinlarini yaratish va ularni iqtisodiyot tarmoqlari va mintaqalari boʻyicha oqilona va samarali
band etish zaruratini keltirib chiqardi. Mehnat resurslaridan unumli foydalanishni taʼminlash
uchun quyidagilarni:
-
yangi ish oʻrinlarini yaratishni qoʻllab
-quvvatlashni yana-da kuchaytirish maqsadida
tadbirkorlikni rivojlantirish;
- zamonaviy iqtisodiyotni rivojlanishi va raqamlashtirishni inobatga olgan holda fan-
texnika taraqqiyoti yutuqlari va intensiv texnologiyalarni joriy etish hisobiga asosan yuqori
texnologik va daromadli ish oʻ
rinlarini barpo etish;
-
respublikaning tuman markazlarida qishloq xoʻjalik mahsulotlarini qayta ishlash,
saqlash va sotish hamda agroservis xizmati koʻrsatish
orqali mehnat resurslarini bandligini
oshirish
kabi ishlarni yoʻlga qoʻyish maqsadli deb hisob
laymiz.
А
d
а
biyitlar
/Литература/Reference:
Brundage V. (2017) Profile Of The Labor Force By Educational Attainment.
https://www.bls.gov/spotlight/2017/educational-attainment-of-the-labor-
force/pdf/educational-attainment-of-the-labor-force.pdf
Карпенко М.П. (2011) Образователная геодемография России. М.: СГУ,
-
224 с.
Касимовский, Е.В.
(1975)
Трудовые ресурсы: формирование и использование / Е. В.
Касимовский. –
М.: Экономика, –
254 с.
Макконел, К.Р.
(1992)
Экономикс: принципы, проблемы и политика / К. Р. Макконел,
С. Л. Брю. –
М. Дел., –
972 с.
Сонин, М.Я.
(1976)
Экономика труда / М. Я. Сонин, под общ. ред. И. П. Иванова. –
М.,
Струмилин, С.Г.
(1922)
Наши трудовые ресурсы и перспективы / С. Г. Струмилин. –
Хозяйственное строительство, –
Вып. 2. –
С. 32–
46.
