Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
Volume 1, Issue 4
217
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
QON BOSIMI NAZORATI VA MEDIKAMENTLAR BILAN
PARVARISHLASH STRATEGIYALARI
Norboyeva Z. E.
Saidov J. B.
Termez iqtisodiyot va servis universiteti
Tibbiyot fakulteti Davolash ishi talabasi
Termez iqtisodiyot va servis universiteti
Tibbiyot fakulteti o‘qituvchisi
Annotatsiya:
Ushbu maqolada arteriyal gipertenziyani davolash va qon
bosimini nazorat qilish bo‘yicha zamonaviy strategiyalar tadqiq qilingan. Turli
davolash usullari va dorilarning individual samaradorligi tahlil qilindi. Olingan
natijalar asosida qon bosimini optimal boshqarish uchun yangi tavsiyalar ishlab
chiqildi.
Kalit so‘zlar
: qon bosimi, gipertenziya, medikmentlar, davolash strategiyalari.
КОНТРОЛЬ АРТЕРИАЛЬНОГО ДАВЛЕНИЯ И СТРАТЕГИИ
ЛЕЧЕНИЯ С ИСПОЛЬЗОВАНИЕМ МЕДИКАМЕНТОВ
Norboyeva Z. E.
Саидов Ж. Б.
Студентка факультета лечебного дела
Терменского университета экономики и сервиса
Преподаватель медицинского факультета
Терменского университета экономики и сервиса
Аннотaция:
В данной статье исследованы современные стратегии лечения
артериальной гипертензии и контроля артериального давления. Проведен анализ
эффективности различных методов лечения и препаратов, учитывающий
индивидуальные особенности пaциентов. На основе полученных результатов
разработаны новые рекомендaции по оптимальному управлению артериальным
давлением.
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
Volume 1, Issue 4
218
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
Ключевые слова
: артериальное давление, гипертензия, медикаменты,
стратегии лечения.
BLOOD PRESSURE CONTROL AND TREATMENT STRATEGIES
WITH MEDICATIONS
Norboyeva Z. E.
Saidov J. B.
Teacher at the Medical Faculty of Termez
University of Economics and Service
Student at the Faculty of Medicine,
Termez University of Economics and Service
Abstract:
This article explores modern strategies for treating arterial
hypertension and controlling blood pressure. The effectiveness of various treatment
methods and medications, considering individual patient characteristics, has been
analyzed. Based on the findings, new recommendations for optimal blood pressure
management have been developed.
Keywords
: blood pressure, hypertension, medications, treatment strategies.
Kirish:
Arteriyal gipertenziya global miqyosdagi jiddiy sog‘liq muammosi
bo‘lib, insult, infarkt, va boshqa qator asoratlarga olib kelishi mumkin. Dunyodagi har
uchinchi katta yoshli inson ushbu kasallikdan jabr ko‘radi. Davolashning maqsadlari
faqatgina qon bosimini pasaytirish emas, balki umumiy xavfni kamaytirishdan
iboratdir.
Materiallar va metodlar:
Tadqiqot dizayni
Tadqiqotda jami 63 bemor ishtirok etdi. Ular uch guruhga bo‘lindi:
1.
1-guruh
: Diuretiklar qabul qilganlar (n=21).
2.
2-guruh
: Beta-blokerlar bilan davolanganlar (n=21).
3.
3-guruh
: Kalsiy kanallari bloklovchilari va ACE-inhibitorlari bilan
birgalikda davolanganlar (n=21).
O‘lchangan parametrlar
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
Volume 1, Issue 4
219
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
Sistolik va diastolik qon bosimi (mmHg).
Yurak qon hajmi.
Qon tahlili (lipidlar profili, kreatinin va elektrolitlar).
Natiyalar va muhokama
Jadval 1. Guruhlar bo‘yicha qon bosimi o‘zgarishlari
Davola
sh guruhi
Boshlang
‘ich
SQB
(mmHg)
Boshlang
‘ich
DQB
(mmHg)
Yaku
niy
SQB
(mmHg)
Yaku
niy
DQB
(mmHg)
B
pasayishi
(%)
Diureti
klar
160 ± 10
95 ± 7
148 ±
9
89 ±
6
7.5
%
Beta-
blokerlar
165 ± 12
98 ± 6
150 ±
10
90 ±
5
9.1
%
Kalsiy
kanallari va
ACE-
inhibitorlari
170 ± 11
100 ± 8
145 ±
9
85 ±
7
14.
7%
Grafik 1. Qon bosimining pasayishi dinamikasi
Tushuntirish
: Grafikda har bir guruhda davolash davomida sistolik qon
bosimining o‘zgarishi ko‘rsatilgan.
Tahlil
Diuretiklar bilan davolash oddiy hollarda samarali bo‘lgan, biroq 2-
guruhga nisbatan samaradorlik past bo‘lgan.
Beta-blokerlar asosiy darajada yurak-qon tomir kasalliklari xatarini
kamaytirishda qo‘llangan.
Kalsiy kanallari va ACE-inhibitorlari birgalikdagi davolashda eng yuqori
natijalar qayd etildi.
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
Volume 1, Issue 4
220
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
Muhokama
: Yuqoridagi natijalardan kelib chiqqan holda, davolash
strategiyalari har bir bemorning klinik holatiga ko‘ra tanlanishi lozim. To‘g‘ri
tanlangan kombinatsiyalar qan bosimini uzoq muddat nazorat qilish imkonini beradi.
Xulosa:
Arteriyal gipertenziyani boshqarishda turli yo‘nalishlardagi dorilar
kombinatsiyalari yuqori samaradorlik ko‘rsatdi. Ayniqsa, kalsiy kanallari va ACE-
inhibitorlari birgalikdagi qo‘llanilishi qon bosimini samarali nazorat qilishga yordam
berdi. Har bir bemorga individual yondashuv muhim ahamiyat kasb etadi.
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati:
1.
Shamsiyaev Sh. Yurak-qon tomir kasalliklari va ularni davolash usullari.
Toshkent: Tibbiyot nashriyoti, 2019.
2.
Ahmedov K.R., Shodiev X.K. Ichki kasalliklar propedevtikasi. Toshkent:
Tibbiyot nashriyoti, 2020.
3.
Kenjayev Y.M., Berdieva S.A., Termiz iqtisodiyot va servis universiteti.
"Yurak bo’lmacha va qorinchalari gipertrofiyasining elektrokardiografiya belgilari
o’zgarishlarini tahlili."
4.
Mamatqulovich K. Y. Meʼda osti bezi o ‘tkir va surunkali pankreatit
kasalliklarini gistomorfologik tahlili //American journal of applied medical science. –
2024. – T. 2. – №. 3. – S. 49-53.
5.
Mamatqulovich K. Y. et al. Glomerulonefrit kasalligida klinik labarator
tahlillarning o’rni va samaradorligi //American journal of applied medical SCIENCE.
– 2024. – T. 2. – №. 3. – S. 112-120.
6.
Mamatqulovich K. Y., Ismatulloevich X. I., Xabibullo o‘g‘li C. S.
Ko‘kyo‘tal kasalligi va uni oldini olish chora-tadbirlari //American journal of applied
medical science. – 2024. – T. 2. – №. 4. – S. 18-21.
7.
Mamatqulovich K. Y., Fayzullayevna R. S. Husnbuzarlar etiologiyasi,
klinikasi va davolash chora-tadbirlari //American journal of applied medical science. –
2024. – T. 2. – №. 3. – S. 126-130.
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
Volume 1, Issue 4
221
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
8.
Kenjayev Y. "Bio eko texno" ma’suliyati cheklangan jamiyatga qarashli
maishiy chiqindilarni saralash va qayta ishlash korxonasi xodimlarining salomatligi
//TISU ilmiy tadqiqotlari xabarnomasi. – 2023. – T. 1. – №. 2. – S. 172-176.
9.
Tursunof U., Ergashev Sh. Kardiologiyada medikamentlar va ularning
qo‘llanilishi. Toshkent: Tibbiyot nashriyoti, 2021.
10.
Qodirov B. Gipertoniya va yurak-qon tomir kasalliklarini nazorat qilish.
Toshkent: O‘zbekiston tibbiyot akademiyasi nashriyoti, 2018.
11.
Med.uz portali - "Gipertoniya va qon bosimini nazorat qilish usullari".
O‘zbekiston tibbiyot ma’lumot portali, 2023.
12.
James P.A., Oparil S., Carter B.L. 2014 Evidence-Based Guideline for the
Management of High Blood Pressure. JAMA, 2014, 311(5): 507-520.
13.
World Health Organization (WHO) - "Hypertension: Clinical Guidelines
for Primary Health Care in Low-Resource Settings", 2019.
14.
Baxtiyorov A., Tursunof R. Klinik kardiologiya va gipertenziya asoslari.
Toshkent: Tibbiyot nashriyoti, 2022.
15.
Mamadaliev R. Tibbiyotda zamonaviy diagnostika va davolash usullari.
Toshkent: Ilm Ziyo nashriyoti, 2021.
16.
emedicine.medscape.com - "Hypertension Management and Medication
Guidelines". Medscape Medical Reference, 2022.
