Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 1
186
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
QARAQALPAQ JAŃÍLTPASHLARÍNDA ANTROPONIM, TOPONIM
HÁM ORNITONIMLERDIŃ QOLLANÍW ÓZGESHELIKLERI
Ilimiy basshısı – Sh.Abdinazimov f.i.d., professor
Abullaev Allamurat – Qaraqalpaq mámleketlik universiteti, magistrantı
ANNOTACIYA:
Bul maqalda qaraqalpaq jańıltpashlarında ushıraytuǵın
antroponim, toponim hám ornitonimlerdiń qollanıwı qollanıwı analiz etiledi.
Maqalada bul atamalardıń xalıq awızeki dóretiwshiligindegi semantik áhmiyeti,
olardıń mádeniy hám tariyxıy konteksttegi ornı ashıp beriledi. Antroponimler ózlik
hám minez-qulıqtı ańlatıwda, toponimler arnawlı bir orın yamasa waqıya menen
baylanıslı mádeniy miyrastı saqlawda, ornitonimler bolsa tábiyat hám quslarǵa
baylanıslı túsiniklerdi sáwlelendiriwde qanday qollanılıwı úyreniledi. Bul izertlewde
ushraytuǵın atlar arqalı xalıqtıń dúnyaǵa kóz qarası hám qádiriyatları haqqında
tereńrek maǵlıwmat alıw múmkin. Maqala filologiya, folkloristika hám kulturologiya
tarawları ushın paydalı bolǵan ilimiy áhmiyetke iye.
АННОТАЦИЯ:
В данной статье рассматривается использование
антропонимов (личных имён), топонимов (географических названий) и
орнитонимов (названий птиц), встречающихся в узбекских народных
скороговорках. В статье освещается символическое и семантическое значение
этих имён в устном народном творчестве, их роль в культурном и историческом
контексте. Антропонимы используются для выражения личности и поведения,
топонимы сохраняют культурную память о конкретных местах или событиях, а
орнитонимы отражают представления о природе и жизни птиц. Это исследование
позволяет глубже понять мировоззрение и ценности народа через встречающиеся
в скороговорках имена. Статья имеет научную значимость для специалистов в
области лингвистики, фольклористики и культурологии.
ANNOTATION:
This article examines the use of anthroponyms (personal
names), toponyms (place names), and ornithonyms (bird names) found in Karakalpak
folk tongue twisters. The article highlights the symbolic and semantic significance of
these names in oral folk literature, as well as their role in cultural and historical
contexts. Anthroponyms are used to express personality and behavior, toponyms
preserve cultural memory associated with specific places or events, and ornithonyms
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 1
187
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
reflect perceptions of nature and bird life. This study provides deeper insights into the
worldview and values of the people through the names found in tongue twisters. The
article holds scientific significance for specialists in linguistics, folklore studies, and
cultural studies.
Qaraqalpaq xalqı kóp ásirlik bay tariyxqa iye. Sonıń menen birge ata-
babalarımızdan 100 tomlıq kórkem awızeki dóretpeler bizge miyras bolıp qalǵan.
Qaraqalpaq til biliminde bul folklorlıq shıǵarmalardıń tili azı-kem izertlengen búgingi
kúnde de izertlenip kelinbekte.
Sońǵı waqıtları til biliminde awızeki xalıq dóretpeleri tiliniń ózine tán
ózgesheliklerin úyreniw jumısları keńnen qolǵa alınıp Rossiyada Kursk, Voronej,
Petrazavodsk
lingvofolkloristikalıq
mektepleri
qáliplesti. A.T.Xrolenkoruń
«Lingvofolkloristikaǵa kirisiw» oqıw qollanbası (Moskva, 2010) járiyalandı.
Qaraqalpaq til biliminde de jańadan qáliplesip atırǵan «Lingvofolkloristika» baǵdarı
xalqımızdıń ruwxıy baylıǵı esaplanatuǵın awızeki xalıq dóretpeleri tiliniń ózine tán
ózgesheliklerin anıqlawda úlken áhmiyetke iye.
Qaraqalpaq lingvofolkloristikası qaraqalpaq til biliminiń jańadan qáliplesip
kiyatırǵan tarawı.
Ǵárezsizlik jıllarında ruwxıy dúnyamızdı bayıtıwda, milliy
ózligimizdi tanıwda úlken áhmiyetke iye milliy qádiriyatlarımızǵa bolǵan itibar
ayrıqsha kúsheydi. Ásirlerden ásirlerge, áwladlardan áwladlarga ótip biziń
dáwirimizge jetip kelgen milliy miyraslarımızdıń biri bolǵan dástanlardı hár tárepleme
úyreniw, xalıq arasında úgit-násiyatlaw dáwir talabına aylandı. Sońǵı jılları hár
tárepleme rawajlanǵan jas áwladtı Watanǵa súyiwshilik ruwxında tárbiyalawda
ayrıqsha orın tutatuǵın qaharmanlıq dástanlardı xalıq arasında úgit-násiyatlawǵa
arnalǵan xalıq aralıq konferenciyalardıń ótkeriliwi buǵan ayqın mısal bola aladı [1].
Qaraqalpaq til biliminde dástanlar tili boyınsha D.S.Nasırovtıń «Qaraqalpaq
qaharmanlıq dástanlarında áskeriy atlanıs hám urıslarda bayanlawda qollanılatuǵın
terminler»[2;
72-77
], O.Bekbawlovtıń «Qaharmanlıq epostıń arab-parsı leksikası hám
onıń tarıyxıy-lingvistikalıq xarakteristikası»[3] miyneti, Sh.Abdinazimovtıń «Qırıq
qız» dástanınıń leksikası»[4], A.Ábdievtiń «Alpamıs» dástanı tiliniń leksika-
semantikalıq hám stilistikalıq ózgeshelikleri»[5], X.Tolıbaevtıń «Qaraqalpaq
dástanlarındaǵı toponimlerdiń lingvokulturalogiyalıq analizi»[6], Z.Daniyarovanıń
«Qaraqalpaq dástanlarındaǵı antroponimlerdiń lingvokulturalogiyalıq analizi»[7]
degen arnawlı izertlew jumısları bar. Jańıltpashlar tili boyınsha G.Allambergenova
hám
U.Qosnazarovalardıń
«Qaraqalpaq
jańıltpashlarında
antroponimlerdiń
jumsalıwı»[8] degen jańıltpashlarda qollanılǵan adam atları boyınsha maqalası bar.
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 1
188
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
Antroponimika – onamastikanıń adam atların izertleytuǵın tarawı bolıp, onda
qaraqalpaq tilindegi adam atları, familyalar sinxroniyalıq hám diaxroniyalıq
aspektlerde úyreniledi. Usı dáwirge shekem folklorlıq shıǵarmalar tilinde qollanılǵan
antroponimlerdi izertlewge arnalǵan bir qatar jumıslar islendi. Ilimpaz
Z.Daniyarovanıń filologiya ilimleri boyınsha filosofiya doktorı (PhD) dissertaciya
jumısınıń I babı 1-bólimi «Antroponimlerdiń lingvistikalıq aspesektte izertleniwi» dep
atalǵan bolıp, onda qaraqalpaq antrponimikasınıń házirgi izertleniw jaǵdayı haqqında
sóz etilgen[7].
Qaraqalpaq tili sózlik xorınıń úlken bólegin antroponimler iyeleydi. Adam atları
jámiyetlik áhmiyetke iye bolıp, olarda jámiyettiń mádeniyatı hám jámiyetlik turmısı
sáwlelengen boladı. Ismler málim bir shaxstıń áwladı, onıń jámiyette tutqan ornı
haqqında da xabar beredi. Hár bir antroponim belgili bir sebeplerge baylanıslı payda
boladı. Dúnyaǵa kelip atırǵan perzentke ata-ana qanday da bir jaqsı niyet penen ism
qoyadı. Solqoyılǵan ismlerde milliylik sáwlelenedi, olar eskilik hám zamanagóylik
boyawı menen sińdirilgen boladı. Adamzat jámiyetinde náreste tuwılǵannan keyingi
eń áhmiyetli máselelerdiń biri oǵan at qoyıw bolıp esaplanadı. Atsız jámiyet haqqında
sóz bolıwdıń ózi múmkin emes[8;
57
].
Qaraqalpaq xalıq awızeki dóretpeleri, sonıń ishinde jańıltpashlardıń da tilinde
antroponimlerdi jiyi gezlestiremiz. Qaraqalpaq jańıltpashlarında Qudiyar, Tańjarbay,
Aydarbay, Ádenbay, Táńirbergen, Turman, Eshimbet, Erimbet, Barlıqbay degen adam
atları qollanılǵan.
Qul
Qudiyar
qudam edi,
Qudamdı men qudalandıra almadım,
Qudam meni qudalandıra almadı[9;
437
].
Mısaldaǵı Qudiyar degen er adam atı birikken qospa atlıq bolıp, ol Quday hám
yar degen eki sózdiń mánilik hóm formalıq jaqtan birigiwinene jasalǵan. Quday yar
bolsın degen mániste qoyılǵan. Bul at Allayar degen at penen sinonim bola aladı.
Tańjarbay
, Tańjarbay, bay Tanjarbay,
Qoyıńdı mol juwsanǵa jay,
Tańjarbay. Qoyıń ketti tawdan asıp,
Qoyıńdı qaytarıp jay, bay Tańjarbay [9;
438
].
Tańjar atı dúnyaǵa kelip atırǵan perzenttiń tuwılıw waqtına baylanıslı qoyılǵan
bolıp, tań ata baslaǵan waqıtta tuwılǵanlıǵınan derek berip tur [8;
57
]:
Áy, Tańjarbay,
Qoyıńdı mol juwsanǵa jay,
Tańjarbay, Tańjarbay,
Aydarbay
lar tolıp jatır.
Ey, Tańjarbay degeniń qay Tanjarbay?[9;
438
]
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 1
189
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
Xalıqtıń úrp-ádetleri boyınsha er balalarǵa tuwılǵanınan baslap jeti-segiz jasına
shekem aydar shash qoyılǵan. Adamlardıń túsinigi boyınsha ayırım balalar aydarı
menen tuwıladı degen bar. Aydarbay degen at aydarlı, aydarı menen tuwılǵan degen
mánisti bildiredi.
Táńirbergen
ákeniń tarǵıl tay baytalshası,
Baytalshası degeniń qay tarǵıl baytalshası? [9;
440
]
Táńirbergen degen er adamnıń atı atı da Táńir hám bergen sózleriniń mánilik
hóm formalıq jaqtan birigiwinen jasalǵan. Qudaybergen, Allabergen, Allambergen
degen ismler menen sinonim bolıp keledi. Kóp jıllar dawamında biyperzent bolǵan ata-
analardıń qudaydan perzent tilewi, nátiyjede kóp kútilgen perzentin táńir jarılqap berdi
degen mániste Táńirbergen qoyǵan. Jańıltpashlarda qollanılǵan adam atları arqalı jas
balalar ismlerdi de tolıq durıs etip jańılmay aytıwǵa úyrenedi. Kópshilik jaǵdayda
ismler awızeki sóylewde qısqartıp aytıladı, al jańıltpashlar arqalı tolıq aytıp úyrenedi.
Jer júzinde qala hám awıllar, shól hám tawlar, dárya hám teńiz sıyaqlı kóplegen
geografiyalıq obyektler bar. Olardıń kópshiligi óz atamalarına iye. Bunday atamalar
toponimler dep júritiledi.Tildegi toponimikalıq atamalar jámiyettiń kúndelikli
materiallıq hám ruwxıy turmısı, xalıqtıń ekonomikalıq hám siyasiy turmısı tiykarında
payda boladı. Sonıń menen birge toponimler milliy tilge tán eski leksikalıq, fonetikalıq
hám morfologiyalıq elementlerdi ózinde sáwlelendiredi. Qaraqalpaq xalıq
folklorındaǵı jańıltpashlardıń tilinde qollanılǵan toponimler de qaraqalpaq milliy tiline
tán eski leksikalıq, fonetikalıq hám morfologiyalıq elementlerdi saqlap qalǵan.
Usı
dáwirge shekem qaraqalpaq folklorlıq shıǵarmaları tilinde jumsalǵan toponimler
boyınsha Sh.Abdinazimovtıń «Qırıq qız» dástanınıń leksikası»[10] temasında
kandidatlıq dissertaciyası hám X.Tolıbaevtıń «Qaraqalpaq dástanları toponimleriniń
lingvokulturologiyalıq analizi»[6] temasındaǵı filologiya ilimleri boyınsha filosofiya
doktorı (PhD) dissertaciyasında qaraqalpaq folklorındaǵı dástanlar tilinde jumsalǵan
toponimler arnawlı túrde izertlenildi.
Jańıltpashlar tilinde de toponimler hárqıylı mánilerde qollanılǵanlıǵın kóremiz.
Olardıń bir toparı háriplerdiń birdeyligin támiyinlew ushın qollanılǵan bolsa, ayıımları
stillik maqsetlerde qollanılǵanlıǵın kóriwimizge boladı.
Áy Tańjarbay,
Qoyıńdı
Qoyshı qır
ǵa jay, Tańjarbay,
Qumnan qashqan qoyanday shubalańlap,
Qızlar qayda baradı toy tarqamay? [9;
438
]
Bul mısaldaǵı Qoyshı qır toponimi sharwalardıń qoy baǵatuǵın ornına baylanıslı
payda bolǵan. Sebebi, qoylardı kóbinese qırda baǵadı.
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 1
190
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
Ándijan
Ándijannan shıǵıp edik altı jan,
Altawımız hám palwan,
Atıp edik bir sawısqan,
Ol sawısqannıń terisi,
Altı árekene on eki báykem,
Bir gúlli gewish shıqtı da turdı [9;
439
].
Ándijan ózbek xalqınıń eski qalalarınıń biriniń atı, házirgi kúnde Ózbekstan
Respublikasınıń wálayatlarınıń biriniń atına aylanǵan. XIX ásirge shekem Ándijan
beklik bolǵan.
Taxta
da paxta ektim,
Paxtanı
Taxta
da ektim [9;
444
].
Bul jańıltpashta qaraqalpaqlardıń belgili rayonı Taxtakópirdiń atı qısqartp Taxta
kórinisinde qollanılǵan. Házirgi kúnde de awızeki sóylewde usılay qısqartıp qollanıw
ushırasadı.Jańıtpashlarda Qoyshı qır, Ándijan, Taxta(Taxtakópir), sıyaqlı
toponimikalıq atamalar qollanılǵanın joqarıdaǵı mısallardan kóriwimizge boladı.
Qoyshı qır toponimi arqalı xalqımızdıń sharwashılıq penen shuǵıllanǵanlıǵın, Óndijan
toponimi arqalı xalqımız ázelden qońsılas ózbek xalqı menen tıǵız baylanısta bolıp
otırǵanlıǵın, al Taxtakópir toponimi arqalı bolsa bul rayon atamasınıń ata tilimizde
burınnan bar ekenligin kóriwimizge boladı.
Qus atamaları – ornitonimler de leksemalar esaplanadı hám olar sóylew
procesinde, zárúrli orınlarda tekstler quramında da qollanıladı. Tilimizdegi ornitonim
– leksemalar da basqa leksemalar sıyaqlı mánilik toparlarǵa (LMT) bólinedi. LMT
degende belgili bir ulıwmalıq belgi (ulıwmalastırıwshı semalar) tiykarında ornitonim
– leksemalardı anıq bir toparlarǵa birlestiriw túsiniledi. Qaraqalpaq tilindegi ornitonim
– leksemalardı tómendegi segiz LMTǵa ajırattıq:
1) jırtqısh quslardıń atamaların bildiriwshi LMT: suńqar, lashın, mıyqı, qırǵıy,
tazqara, úki, quzǵın, bayıwlı, suńqar, qaraqus, qıran, búrkit hám t.b.
2) mádeniy-landshaft quslarınıń atamaların bildiriwshi LMT: shımshıq, kepter,
qumırı, búlbil, bódene hám t.b.
3) toǵay quslarınıń atamaların bildiriwshi LMT: keklik, qırǵawıl, tawıs, hákke,
toqıldawıq, torǵay hám t.b.
4) suwda jasawshı quslardıń atamaların bildiriwshi LMT: ǵaz, úyrek, aq quw,
qasqaldaq, pingvin, suw tawıq, láylek, suqsur hám t.b.
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 1
191
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
5) batpaqlıqta jasawshı yamasa awqatlanıwshı quslarınıń atamaların bildiriwshi
LMT: batpaqlıq bayıwlısı, batpaqlıq bóktergisi, batpaqlıq qamıs torǵayı, ılayshı,
balshıqshı hám t.b.
6) qurǵaqlıqtıń ashıq orınlarında jasaytuǵın quslardıń atamaların bildiriwshi
LMT: tırna, jorǵa tuwalaq, qarlıǵash, torǵay, jılqıshı, buldırıq, qarabawır, Afrika
túyequsı, Amerika túyequsı (nandu), Avstriya túyequsı (emu), tuwalaq hám t.b.
7) úy (asırandı) quslarınıń atamaların bildiriwshi LMT: tawıq, shaytan tawıq,
túye tawıq, shóje, qoraz, ǵaz, keklik, úyrek hám t.b.
8) ápsánawiy quslarınıń atamaların bildiriwshi LMT: suymurıq,
qumay, haqnus, búlbilgóya hám t.b [11].
qaraqalpaq jańıltpashları tilinde tómendegi qus atamaları ushırtasadı:
Daryanıń jaǵasında shúregey
úyrek
,
Búyregi qıń-keń,
Ot úrpelegen, suw shúrpelegen,
Búyrekli
úyrek
[9;
437
].
Úyrek – bul sóz ornitonim sıpatında «suwda júziwshi, bası menen súńgip
awqatlanatuǵın jalpaq tumsıqlı qus mánisin bildiredi. Bul sóz tariyxıy jaqtan dórendi
sóz bolıp, onıń bas morfeması yamasa birinshi komponenti or-ór-ur bolıp tabıladı. Bul
morfema túrkiy tillerdegi órmelew, óriw feyilleriniń ór – tiykarınıń ózi esaplanadı.
Úyrek suwda, tap adamnıń jerde órmelegenindey háreketler járdeminde júzedi. Mine
usınday tiykarǵı belgisi tiykarında onı basqa, túrli quslardan ajıratıp, háreketi itibarǵa
alınǵan halda atama berilgen. X ásirde jumsalǵan odirak variantında bolsa, biziń
pikirimizshe, seslik ózgerisler bolǵan bolsa kerek (metateza qubılısı). Biraq, qazaq,
qaraqalpaq tillerindegi úyrek, bashqurt tilindegi óyrek, uyǵır tilinde ódák sıyaqlı
variantlarda da metateza qubılısı (d-r) hám túrkiy tillerdegi fonetikalıq nızamlılıq «d»
nıń «y» lasıwına ámel qılınǵan. Kópshilik túrkiy tillerde bul «y» lasıw qubılısı júz
bermey, dáslepki forması saqlanıp qalınǵan. Sózdiń kómekshi morfeması -dak,-dók,-
dek,-dek,-rek da seslik ózgeriw qubılısına ámel qılınǵan (t >d > r). Kómekshi
morfemanıń tiykarı eski túrkiy tilindegi tek 1) bir qansha; 2) tınısh (oǵuz
tilinde)1sózleri bolıp tabıladı. Demek, bunnan úyrek sóziniń tiykarǵı mánisi «tınısh,
áste órmelewshi, júziwshi, háreket qılıwshı» degen juwmaq kelip shıǵadı. Qaraqalpaq
tilinde bul ornitonim quramındaǵı fonetikalıq ózgerislerdi tómendegishe kórsetiwge
boladı: ur – dak > urdak > urdek >urdek > úyrek [11].
Bes push altı biyday,
Tamnıń jarıǵında,
Turǵan ópejil
torǵay
,
Olardı jegenniń,
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 1
192
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
Tımpıǵı qurǵay [9;
442
].
Torǵay – bul sóz ornitonim sıpatında «Denesi pár menen jabılǵan, múyiz
tumsıqlı kishkene dala qusı» mánisin bildiredi.Eski túrkiy tilinde de usınday mánini
ańlatqan bul sóz dáslep toriǵa formasında aytılǵan.Keyin ala bul sózdiń aqırına
erkeletiw mánisin bildiriwshi –y qosımtası qosılǵan, ekinshi buwındaǵı qısqa dawıslı
aytılmay qısqarıwǵa ushıraǵan. Ayırım ilimpazlardıń shamalawı boyınsha torǵay sózi
tur feyiline -ǵay affiksiniń jalǵanıwı arqalı payda bolǵan. Sebebi, torǵay ádette
bálentlikte bir jerdiń ózinde uzaq waqıt tura aladı. Degen menen, kópshilik
ornitologiyalıq ádebiyatlarda torǵaydıń bunday ózgesheligi haqqında maǵlıwmatlar
berilmegen[11].
Atız ishi tolı kók shóp,
Jayılıp júr kóp
átshók
,
Kóp átshek, kók átshok,
Kók átshók, kóp átshók,
Kóp shóp kók, kók shóp kóp[9;
443
].
Átshók – bul sóz ornitonim sıpatında «ózi uya salmay, máyegin basqa quslardıń
uyasına tuwatuǵın toǵay qusı, sonday-aq, báhárde keletuǵın, basında tajısı bar, sırtqı
kórinisi júdá sulıw qus» mánilerin bildiredi. Atama eski túrkiy tilinde kak-kuk sózi
tiykarında payda bolǵan, qusqa onıń sayrawına qaray berilgen bolsa kerek. Eski túrkiy
tilinde bul sózdiń bólekleri birlesip, qosarlı kk dawıssızlarınıń biri aytılmay, túsirilip
qaldırılǵan: kak + kak = kakuk.
ÁDEBIYATLAR
1.
Abdinazimov Sh. Lingvofolkloristika. - Tashkent: «Sano-standart», 2018.
2.
Вестник Каракалпакского филиала АНУзССР. 1973. № 2. -С. 72-77.
3.
Бекбаўлов О. Кахарманлык эпостың араб-парсы лексикасы ҳәм онын
тарийхый-лингвистикалық харектеристикасы. - Нөкис: Қаракалпакстан,
1979.
4.
Абдиназимов Ш. «Қырық қыз» дәстанының лексикасы». Кандидатлық
диссертациясы. Нөкис. 1992.
5.
Abdiev A. «Alpamıs» dástanı tiliniń qısqasha túsindirme sózligi». - Nókis:
«Qaraqalpaqstan», 2012.
6.
Tolıbaev X. Qaraqalpaq dástanlarındaǵı toponimlerdiń lingvokulturologiyalıq
analizi. Filologiya ilimleri boyınsha filosofiya doktorı (PhD) dissertaciyası.
Nókis. 2023.
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 1
193
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
7.
Daniyarova
Z,
Qaraqalpaq
dástanlarında
antroponimlerdiń
lingvokulturologiyalıq analizi. filologiya ilimleri boyınsha filosofiya doktorı
(PhD) dissertaciyası. – Nókis: 2023.
8.
Бердақ aтындағы ҚМУ Хабаршысы. - Нөкис: 2022//№3(57).
9.
Қарақалпақ фольклоры. Көп томлық. 88-100том. – Нөкис: «ИЛИМ», 2010.
437-б.
10.
Абдиназимов Ш. «Қырық қыз» дәстанының лексикасы». Кандидатлық
диссертациясы. Нөкис. 1992.
11.
Хожанов М. «Қарақалпақ тилинде орнитонимлер». Монография. – Нөкис:
«Қарақалпақстан», 2019.
12.
Айназарова, Г., & Алламбергенова , Г. (2016). АДЪЕКТИВЛИК
ФРАЗЕОЛОГИЗМЛЕР
ҚУРАМЫНДА
КЕЛБЕТЛИКЛЕРДИҢ
ЖУМСАЛЫЎЫ
. ВЕСТНИК
КАРАКАЛПАКСКОГО
ГОСУДАРСТВЕННОГО УНИВЕРСИТЕТА ИМЕНИ БЕРДАХА, 32(3),
131–133.
извлечено
от
https://science.karsu.uz/index.php/science/article/view/839
13.
Алламбергенова, Г. (2017). И.ЮСУПОВ ШЫҒАРМАЛАРЫНДА
АДЪЕКТИВ ФРАЗЕОЛОГИЗМЛЕРДИҢ СТИЛЬЛИК ҚОЛЛАНЫЛЫЎЫ
.
ВЕСТНИК
КАРАКАЛПАКСКОГО
ГОСУДАРСТВЕННОГО
УНИВЕРСИТЕТА ИМЕНИ БЕРДАХА, 35(2), 153–155. извлечено от
https://science.karsu.uz/index.php/science/article/view/1008
14.
И. Юсупов шығармаларында фразеологизмлер менен психологиялық
халаттың берилиўи. Ilim ha’m ja’miyet А Гулжахан No’kis 1, 16-17, 2017
15.
Алламбергенова
,
Г.
(2016).
ФРАЗЕОЛОГИЯЛЫҚ
СӨЗ
ДИЗБЕКЛЕРИНДЕГИ
СИНОНИМИЯ
(И.Юсупов
шығармалары
мысалында). ВЕСТНИК КАРАКАЛПАКСКОГО ГОСУДАРСТВЕННОГО
УНИВЕРСИТЕТА ИМЕНИ БЕРДАХА, 33(4), 119–122. извлечено от
https://science.karsu.uz/index.php/science/article/view/905
16.
Фразеологиялық сөз дизбеклериниң көркемлеў қураллары хызметинде
қолланылыўы А Гулжахан Актуальные вызовы современный науки. VI
Международная научная конференция, 2016
17.
Юсупов асарларида синоним фразеологизмларнинг услубий қўлланилиши
АИ Гулжахан Ilm sarchashmalari. Urganch 6, 71-75
18.
Фраземалардың узуал стильлик функцияларда қолланылыўы Мумтоз
адабиёт ва жамиятни маънавий янгилаш масалалари» А Гулжахан Халқаро
илмий, 2017
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 1
194
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
19.
Выражение психологических состояний посредством фразеологизмов в
произведениях И. Юсупова Гулжахан Айтбаевна Алламбергенова
Российская тюркология, 58-64, 2018
20.
Юсупов поэзиясында соматикалық фразеологизмлердиң стильлик
қолланыўы АИ Гулжахан Ilim ha’m ja’miyet. No’kis 4, 11-13
