All articles
Навоий вилоятида касаначилик ва қўл меҳнати
Глобаллашув даврида асллар ва эркаклар хукук хамда имкониятларининг тенглиги БМТ томонидан асосий кадриятлардан бири сифатида тан олиниши билан биргаликда Узбскистонда хам бу сиёсатга давлат ахамияти даражасида каралди. Аёллар хукукларини кснгайтириш 2000 йилда 191 давлатнинг, шу жумладан, Узбекистоннинг, 147 нафар давлат рахбарлари ва вакиллари кабул килган хужжат - БМТнинг Минг йиллик Деклорациясига мувофик шакллантирилган минг йилликнинг ривожланиш максадларидан бири булди.[1, - Б. 6] Хориж тадкикотчиларининг берган маълумот-ларига кура, дунёда хотин -кизлар билимининг ошиши ахоли жон бошига тугри келадиган ялпи ички махсулотнинг усиши билан боглик булган.[2, -Б. 28]
Мутриб хонахароб хаёти ва ижодининг урганилиши
Tlic article is devoted to scientific analysis of the life and work of Mutriba Khonaharah.
Мутриб хонахароб ва унинг адабий мероси
Relevance and necessity of the dissertation topic. In the textual studies of the peoples of the world, attention to the study of national literary heritage based on primary sources is growing stronger than ever. The study of manuscript sources, regardless of the era in which they lived, allows to restore the texts of the works of a poet or writer according to the original (at least close to it). Without restoring a reliable text, the poet's work cannot be analyzed in terms of theoretical problems of literary studies. In world textology, research is being conducted on scientific problems such as comparative analysis of manuscript sources, creating a scientific biography of the creator, studying the history of the text of an artistic work. Among them, a great deal of experience, knowledge and material was collected in the framework of studying the sources of Eastern manuscripts scattered throughout the world's libraries, including the works of Alisher Navoi and Babur, great figures of Turkish literature. Extensive research is the basis for the creation of the theoretical foundations of textual studies. Uzbek textology is progressing on the basis of existing scientific experiences and has achieved and is achieving certain results in the study of classic literary sources. Researching the literary heritage of creators who left a bright mark in the history of national literature based on the original, studying manuscript and lithographic sources based on the latest scientific achievements is one of the priority tasks of source studies and textual studies. Because "... it is of great importance to study and promote Uzbek classic and modern literature at the international level, to analyze this multifaceted topic in integral connection with the most important processes taking place in the world literary space today, and to draw the necessary scientific and practical conclusions" 1 . Accordingly, it becomes clear that it is urgent to carry out a scientific-monographic study of the sources of the lyric book of Khorezm's representative Mutrib Khonakharob (1853-1923), to study the textual history of the poet's works, and to develop the principles of preparing a scientific-critical text. Decree of the President of the Republic of Uzbekistan No. PQ-4797 of May 13, 2016 "On the establishment of the Tashkent State University of Uzbek Language and Literature named after Alisher Navoi", No. PQ-2995 of May 24, 2017 "System of preservation, research and promotion of ancient written sources" the decision of the President of the Republic of Uzbekistan dated February 17, 2017 No. PQ-2789 "On measures to further improve the activities of the Academy of Sciences, the organization, management and financing of scientific research" and other related to this activity This thesis research serves to a certain extent in the implementation of the tasks defined in the regulatory and legal documents.
Мутриб хонахароб ва унинг адабий мероси
In the monograph, based on a handwritten and lithographic source, a scientific monographic description of the manuscripts of the poet's poems is carried out. Muthrib's poems have been analyzed comparatively and textually, and his lyrical works have been studied in the field of text history, editing and interpretation, and theoretical issues. Reliable texts of the artist's lyrical poems have been restored on the basis of primary sources. The monograph is intended for scientists, researchers and philologists who are interested in textual criticism and literary criticism, Uzbek classical and national Renaissance literature.
Мутриб девонининг кулезма манбалари
In the article it is written regarding the works of one of the productive poets, Mukhammad Khasan Mutrib who led a life in the late 19th and in the beginning of 20th centuries literal period in Khorazm. Moreover, it is illustrated some scientifically proven datum about the clause, article as well as about the copies of manuscript. The article “Devom Mutrib Khonaxarob” takes vitally important role with the feature that it indicates Mutr Khonaxarob’s whole legacy of creative works involving tautology and source ology.
Мустақилликнинг дастлабки йилларида Ўзбекистонни ижтимоий-иқтисодий ривожланиш стратегияси
Х,ар кандай давлат борки, юксак даражадаги тараккистга эришиш, ривожланган давлатлар каторида муносиб уринга эта булиш, уз фукаролари учуй фаровон турмуш тарзини яратиш максадида муайян ислохотларни амалга оширади. Ислохотлар мазмун-мохиятига кура бир канча турларга булинади. Улар жумласига иктисодий, ижтимоий, сиёсий, маънавий, маданий ва х.к сохалардаги ислохотларни киритиш мумкин.
Музбел ўрта палеолит даври устахонаманзилгоҳи
Ўзбекистон палеолит даврини тадқиқ этишда яққол намоён бўлган асосий муаммолардан бири бу ёдгорликларнинг ҳудудий ва даврий тақсимотидаги кескин фарқларнинг мавжудлигидир [1]. Республикамизда нисбатан ўрта палеолит даври ёдгорликлари кўплаб топиб ўрганилган бўлиб, улар асосан тош хомашёси манбаларига бой ҳудудлар атрофида тўпланган. Ўрта палеолит даври ёдгорликлари жойлашувидаги ушбу хусусият гоминидлар ҳаётида хомашёга бўлган эҳтиёж бошқа эҳтиёжлар каби муҳим аҳамиятга эга бўлганлигидан далолат беради. Сўнгги йилларда Оҳангарон воҳасида аниқланган Музбел ёдгорлигида олиб борилган тадқиқотлар палеолит даври жамоаларининг хомашёдан фойдаланиш стратегияси анча мураккаб бўлганлигини кўрсатади.
Методы проведения анализа на различных экологических почвенных шелочных средах на всхожесть семян подсолнечника в лабораторных условиях
В этой статье говариться о том, определение всхожести семян
подсолнечника в разной экологической шелочной полевой среде и
показатели их всхожести и энергия прорастания. Влияние температуры и продление лабораторных анализных дней, методы проведения анализа на
различных экологических почвенных шелочных средах в чашке Петри в термостате.Также говариться как можно определить всхожести и энергии
прорастания семян подсолнечника
Математико-статистические методы и компьютерные технологии в изучении репрессий против байства на рубеже 1920–1930-х гг
Экспроприации казахского байства проявилась в виде непосильного налогообложения, лишения избирательного права, незаконной конфискации имущества и скота, выселения семей с мест постоянного проживания. Она оказала существенное влияние на стагнацию индивидуального хозяйства и предпринимательства, осложнение социально-демографической ситуации в Казахстане, нарушила традиционную структуру жизнеобеспечения, устоявшиеся веками морально-этические традиции казахского народа, нанесла удар, как и по всей стране, крестьянскому традиционализму.
Марказий Осиёнинг қадимги тарихига оид юнон ва рим муаллифларининг тарихий ва географик манбалари тарихшунослигига доир
Ёзма манбалар тарихий манбаларнинг муҳим ва асосий тури бўлиб, улар инсоннинг ижтимоий фаолияти, ўзаро муносабатлари натижаси ўлароқ яратилган ва ўша замонларда юз берган ижтимоий-сиёсий воқеаларни ўзида акс эттирган манба сифтатида Ўзбекистон тарихини ўрганишда муҳим ўрин тутади[1, Б. 29]. Ўзбекистон ва умуман Марказий Осиёнинг қадимги даври тарихини ўрганишда қадимги Юнонистон ва Рим тарихчилари ҳамда географ олимларининг асарлари муҳим манба бўлиб хизмат қилади. Юнон-форс урушлари бошланиши билан ушбу сиёсий воқеаларда иштирок этган Марказий Осиё халқларининг тарихи қадимги юнон тарихчиларининг асарларида ёритилган.
Марказий Осиё минтақавий хамкорлик масалалари генезиси ва асосий муаммолари: Европа тажрибасидан сабоқлар
Марказий Осиё минтақаси қадимдан Ғарб ва Шарқ давлатларининг диққат марказида бўлиб келган, чунки у муҳим геосиёсий ва геоиқтисодий мавқега эга бўлиб, Осиё ва Европа давлатларини боғловчи кўприк бўлиб келган. Бир неча асрлар илгари Буюк ипак йўли Хитой ва Ҳиндистондан Европага ўтишни таъминлаган.
Мамлакатимизда темир йўл тармоқларини қуриш ва моддий техник таъминоти тарихидан
Темир йўл шахобчаларининг қурилиши Туркистонда аҳоли зич яшайдиган барча туманларни ўзаро боғлади. Бу шаҳобчалар йирик пахта заводлари ва корхоналарга ҳам етазилди. Натижада, ўлкада етиштирилган пахта толаси, мева, ипак ва бошқа товарлар Россия бозорларига ташила бошланди. Фақат Хива хонлигигина темирйўл орқали боғланмаган эди.. Тошкент-Оренбург темирйўли қурилиши билан Орол денгизида ҳам кемалар қатнови авж олди. Шундан кейин Хоразм пахтаси, Чоржўй орқали айланма йўл билан ташилмасдан. Амударё орқали Орол станциясига етказилиб берилла бошланди.
Мамлакат ижтимоий-маданий тараққиётида миллатлар ўртасидаги ҳамкорликнинг ривожланиш босқичлари (Корейс диаспораси мисолида)
Тарихий манбаларнинг гувоҳлик беришича, Корея ярим оролида юзага келган бирлашган Силла ва Корё қироллиги билан Ўрта Осиё халқлари ўртасидаги иқтисодий алоқалар Хитой қитъасини бирлаштирган Тан ва Ван қироллиги орқали бўлган, деган илмий қарашлар мавжуд. Айниқса, Ван давлати Осиё қитьаси билан бирлашганидан сўнг Чингизхон ёрдамида Ипак савдо йўлини бутунлай кўлга киритди. Ана шу тарихий воқеъликка таяниб, Корея ярим оролида тайёрланган маҳсулотлар узоқ давр мобайнида элчилар ва савдогарлар орқали Марказий Осиё ҳудудига олиб келингани тарихий манбаларда келтирилган.[1]
Лалмикор деҳқончиликда аждодлардан мерос анъана ва урф-одатлар (Кўҳитанг тоғ қишлоқлари мисолида)
Хўжаликка оид муаммоларни ўрганиш бугунги кунда этнология фанининг муҳим вазифаларидан бири ҳисобланади. Хўжалик соҳасидаги тажриба ва усуллар халқимизнинг кўп асрлар давомида ижод қилган бойлиги бўлишидан ташқари, унинг ижобий жиҳатларидан ҳозирга қадар фойдаланиб келинмоқда. Кўҳитанг тоғ қишлоқларидан бириХомкон географик жойлашиши сабаб, яъни тоғлик жой ва яйловлари кўп бўлганлиги учун бу ернинг аҳолиси азал-азалдан, асосан, чорвачилик билан шуғулланиб келган. Шунингдек, қисман лалми деҳқончилик, йилқичилик, ҳунармандчилик, шу билан бир қаторда яқин йиллардан бошлаб, яъни 1930-40 йиллардан боғдорчилик билан ҳам шуғулланган.
Кичик сўқмоқлардан катта йўллар бошланади...
1974 йилда шу сатрлар муаллифи Чироқчи тумани ҳудудида, ўтмишда Қоратикан номи билан аталган Кўкдала даштларида археологик қидирув ишларини амалга оширган. Дашт қишлоқларида уйлар бир биридан йироқда жойлашиб, илон изига ўхшаш эгри бугри дала йўллари ва сони кўп сўқмоқлар билан боғланган. Чўл эса кенг сариқ денгиз сингари, олисда уфққа қўшилиб кетарди. Лекин бу – алдамчи манзара. Негаки, кўзга кўриниб турган осмон чегараси ва ер юзи туташган жойда янгидан поёнсиз чўл бошланган.
Канпирак деворининг ўрганилиш тарихидан
Ўлкамизда илк ўрта асрларга оид жуда кўплаб мудофаа иншоотлари сақланиб қолган. Бугунги кунда уларнинг қурилиш тарихи ва қандай вазифа бажарганлиги ҳақида маьлум бир маълумотга эгамиз.
Канглы в родовой структуре каракалпаков
Большинство тюркоязычных этнических групп (гунны, тюрки, огузы, печенеги, кипчаки, канглы и др.) в определенный период времени оседали и формировались в Приаралье в народности из различных этнических компонентов. Они оставили свой след в культуре народов, формировавшийся на данной территории. Среди них надо особо отметить печенегов, кипчаков, канглы, которые играли немаловажную роль в этнокультурных контактах населения Приаралья, особенно в этногенезе каракалпаков
К историографии денежного обращения в Средней Азии древнего и античного периодов
Денежное обращение древнего и античного периодов в Средней Азии – тема широко обсуждаемая специалистами, археологами, нумизматами и искусствоведами, как отечественными, таки зарубежными. Первая характеристика древних монет Средней Азии, найденных в 1917-1927 гг., осуществлена М.Е. Массоном в 1928 г.[14]
Источники деятельности русских духовнокультурных учреждений в Туркестане конец XIXначало XX вв
Одним из важных направлений изучения новой истории Узбекистана является объективное освещение переломного исторического периода, связанного с завоеванием и господством царской России в Средней Азии и системное изучение многоаспектного воздействия колониального режима на общественный строй и жизненный уклад народов края
История повседневности как направление «новой социальной истории» (по материалам истории Каракалпакстана 60-80-х годов ХХ в.).
История Бухары, от возникновения до Тимуридов
Археологические исследования оазиса Бухары и его историческую реконструкцию никогда нельзя считать завершенными. Как указано во введении, данный труд интересен тем, что в нем показана эволюция человеческих поселений и поведения человека в его собственной природной и социоэкономической среде, а также — характеристики городской и материальной культуры в обширном регионе, где динамика преобразований началась еще в бронзовом веке и продолжается по сей день. К этому следует добавить важные результаты, полученные в ходе геоморфологического исследования, в котором отслеживается история водных ресурсов оазиса, а также изменение климата и последствия этого явления для Центральной Азии.
Исторические факты об узбекских военнопленных во Второй Мировой войне
Проблема воспитания патриотизма, в первую очередь среди молодежи, является чрезвычайно актуальной в современном Узбекистане и работа различных государственных и общественных структур в данном направлении приобретает все более системный и комплексный характер. Вместе с тем в патриотическом воспитании молодежи существует немало нерешенных проблем, задействованы далеко не все возможности, много формализма, низка эффективность. В молодежной среде широкое распространение получили аполитичность, нигилизм, отсутствие патриотизма, различные формы ухода от реальной жизни. Широкие возможности для воспитания патриотизма предоставляет наша история, ее героические страницы, к числу которых относится Великая Отечественная война и в целом участие Узбекистана во Второй мировой войне. Данная тема всегда будет привлекать к себе самое живое внимание.
Ислом тарихидан: Миср
XXI асрда дунёнинг турли ҳудудларида “ислом омили’нинг давлатлар ички ва ташқи сиёсатидаги таъсир доираси ортиб бораётганлиги очиқ намоён бўлди. Бу таъсир “совуқ уруш”нинг якунланиши, икки қутбли тизимнинг йўқ бўлиши, жаҳонда бир қутбли ривожланиш жараёнининг бошланиши, турли давлатлар манфаатларининг бузилиши, янги мустақил давлатлар нинг пайдо бўлиши ҳамда уларнинг умумжаҳон сиёсати ва иқтисодиётида фаол субъект сифатидаги иштироки натижасида рўй берган глобал геосиёсий ўзгаришлар билан узвий боғлиқдир. Исломнинг жамият ва сиёсатдаги ролининг глобаллашуви нафақат мусулмон давлатлари ва ҳудудлари, балки мусулмон бўлмаган, ғарб давлатларини ҳам қамраб олди.
Информационные технологии в сохранении культурного наследия
Сохранения культурного наследия во все времена относится к наиболее актуальным и дискуссионным проблемам: что сохранять и как? Необходимо помнить, что не вся производимая в обществе информация социально необходима, и не все входит в активно используемую часть инфофонда. Некоторая информация может быть вообще не используется в человеческой практике. Но тот факт, что информация не используется здесь и сейчас не означает, что она не потребуется в будущем. Поэтому создание культурного фонда – задача наиважнейшая
Информационно-картографическое обеспечение исторических исследований Транссибирской магистрали
Исследование проводится в рамках научного проекта «Роль Транссибирской магистрали в развитии инфраструктуры, экономики и социально-демографического потенциала восточных районов позднеимперской России», поддержанного в 2021 г. Русским географическим обществом (РГО)