Page 33
CENTRAL ASIAN JOURNAL OF MULTIDISCIPLINARY
RESEARCH AND MANAGEMENT STUDIES
Volume 2, Issue 8, August 2025
www.in-academy.uz
BANK TIZIMI VA PUL-KREDIT SIYOSATI
Fayzullayev Jonibek Mambetsaliy o‘g‘li
ALFRAGANUS UNIVERSITY dotsenti, PhD
Ollayorov Behruzbek Sardor o‘g‘li
ALFRAGANUS UNIVERSITY Iqtisodiyot yo‘nalishi talaba
https://doi.org/10.5281/zenodo.16832561
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Received: 11
th
August 2025
Accepted: 12
th
August 2025
Published: 13
th
August 2025
Ushbu maqolada bank tizimining mazmun-
mohiyati,
asosiy
funksiyalari
hamda
pul-kredit
siyosatining nazariy asoslari tahlil qilingan. Shuningdek,
O‘zbekistonda bank tizimining shakllanish bosqichlari,
pul-kredit siyosatining amaliyotdagi ko‘rinishlari va uning
iqtisodiy jarayonlarga ta’siri ilmiy asosda yoritilgan.
Maqolada mavjud muammolar va istiqbolli yo‘nalishlarga
ham e’tibor qaratilgan.
KEYWORDS
bank tizimi, pul-kredit
siyosati,
Markaziy
bank,
inflyatsiya,
moliyaviy
barqarorlik, kredit, foiz stavkasi,
iqtisodiy o‘sish
Kirish.
Zamonaviy bozor iqtisodiyoti sharoitida bank tizimi va pul-kredit siyosati har qanday
mamlakat iqtisodiyotining barqarorligi va samarali ishlashini ta’minlovchi muhim omillar
sirasiga kiradi. Banklar nafaqat moliyaviy vositachi sifatida, balki milliy iqtisodiy siyosatni
amalga oshirishda ham muhim rol o‘ynaydi. Pul-kredit siyosati esa Markaziy bank tomonidan
inflyatsiyani jilovlash, iqtisodiy o‘sishni qo‘llab-quvvatlash, moliyaviy barqarorlikni saqlash va
to‘lov tizimining samaradorligini ta’minlash maqsadida olib boriladi. O‘zbekiston
Respublikasida mustaqillik yillarida bank tizimini shakllantirish va rivojlantirish bo‘yicha
qator muhim islohotlar amalga oshirildi. Jumladan, milliy valyutaning joriy etilishi, banklar
faoliyatining huquqiy asoslari yaratilishi, raqobatbardosh bank muhitining shakllanishi,
raqamli texnologiyalarning joriy qilinishi ushbu sohaning bosqichma-bosqich rivojlanishiga
turtki berdi. Ayniqsa, so‘nggi yillarda amalga oshirilayotgan liberallashtirish va
raqamlashtirish islohotlari bank tizimining xalqaro standartlarga moslashuvi yo‘lida muhim
qadam bo‘lmoqda. Mazkur maqolada bank tizimining mohiyati va asosiy funksiyalari, pul-
kredit siyosatining nazariy asoslari, O‘zbekistondagi bank tizimining rivojlanish bosqichlari,
pul-kredit siyosatining amaliyotdagi ko‘rinishlari hamda mavjud muammolar va istiqbollar
ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Bu orqali moliyaviy siyosatning iqtisodiy jarayonlardagi o‘rni va
ahamiyati chuqur o‘rganiladi.
Bank tizimining mohiyati va funksiyalari.
Bank tizimi – bu davlatdagi barcha bank
institutlari va moliyaviy vositachilar tizimi bo‘lib, u moliya bozorining ajralmas qismidir.
Banklar iqtisodiy tizimda vositachilik rolini o‘ynaydi, ya’ni jamg‘armalarni aholiden va
korxonalardan yig‘ib, ularni kredit shaklida iqtisodiyotning turli sohalariga yo‘naltiradi.
Bank tizimi ikki asosiy darajadan iborat bo‘ladi:
-
Markaziy bank – davlatning asosiy pul-kredit siyosatini yurituvchi vakolatli organi
(O‘zbekistonda: O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki).
-
Ikkinchi darajali banklar (tijorat banklari) – yuridik va jismoniy shaxslar bilan
to‘g‘ridan-to‘g‘ri moliyaviy xizmatlar ko‘rsatuvchi banklar (masalan: Ipoteka bank,
Kapitalbank, Trustbank, Asakabank va boshqalar).
Bank tizimi iqtisodiyotda moliyaviy vositachilik, pul aylanishini ta’minlash, to‘lov tizimlarini
yuritish va kredit munosabatlarini boshqarish funksiyalarini amalga oshiradi.
Page 34
CENTRAL ASIAN JOURNAL OF MULTIDISCIPLINARY
RESEARCH AND MANAGEMENT STUDIES
Volume 2, Issue 8, August 2025
www.in-academy.uz
Bank tizimining asosiy funksiyalari:
-
Depozitlarni jalb qilish. Tijorat banklari jismoniy va yuridik shaxslardan omonatlarni
(depozitlarni) qabul qiladi. Bu jamg‘armalar asosida banklar kredit ajratish faoliyatini yuritadi.
Depozitlar muddatli, talab qilib olinadigan va jamg‘arma turida bo‘ladi. [1]
-
Kredit berish. Banklar o‘z mijozlariga kredit ajratish orqali ularning biznes faoliyatini
kengaytirish, iste’mol xarajatlarini moliyalashtirish va investitsion loyihalarni amalga oshirish
imkoniyatini yaratadi. Kreditlar qisqa, o‘rta va uzoq muddatli shaklda bo‘lishi mumkin. [2]
-
Pul muomalasini tashkil etish. Banklar naqd va naqdsiz pul muomalasining asosiy
ishtirokchilaridir. Ayniqsa, hozirgi davrda elektron to‘lovlar, mobil banking va onlayn to‘lov
tizimlari bank tizimi orqali yuritiladi.
-
To‘lovlar va hisob-kitoblarni amalga oshirish. Banklar vositachiligida yuridik va
jismoniy shaxslar o‘rtasida turli moliyaviy operatsiyalar amalga oshiriladi. Bu moliyaviy
barqarorlik, pul oqimlarining izchilligi va iqtisodiy aloqalarning soddalashuvini ta’minlaydi.
-
Valyuta operatsiyalari. Tijorat banklari ichki va tashqi valyuta bozorida konversiya
(ayirboshlash), eksport-import hisob-kitoblarini amalga oshiradi, xalqaro moliyaviy xizmatlar
ko‘rsatadi.
-
Likvidlikni boshqarish va risklarni taqsimlash. Banklar o‘z aktiv va passivlarini
samarali boshqarish orqali moliyaviy xavflarni kamaytirishga harakat qiladi. Likvidlik – bu
bankning qisqa muddat ichida o‘z majburiyatlarini bajarish qobiliyatidir.
-
Investitsion faoliyatю Ba’zi banklar o‘z mablag‘larini qiymatli qog‘ozlarga
(obligatsiyalar,
aksiyalar)
yo‘naltirib,
qo‘shimcha
daromad
oladi
va
bozorni
moliyalashtirishda ishtirok etadi.
Tizimning samarali ishlashi uchun shartlar:
-
Mustahkam qonunchilik bazasi (Banklar va bank faoliyati to‘g‘risidagi qonun)
-
Markaziy bankning samarali nazorati va tartibga solishi
-
Audit va moliyaviy shaffoflik
-
Innovatsion texnologiyalarni joriy etish (raqamli bank xizmatlari)
-
Aholining moliyaviy savodxonligini oshirish [3]
Bank tizimi iqtisodiy muomalada vositachilik qiluvchi markaziy institut bo‘lib, uning barqaror
va samarali ishlashi milliy iqtisodiyotning barqaror o‘sishiga xizmat qiladi. Pul aylanishining
soddalashuvi, kredit resurslarining yetkazilishi va to‘lovlar tizimining ishonchliligi orqali
banklar makroiqtisodiy barqarorlikning muhim omiliga aylanadi.
Pul-kredit siyosatining nazariy asoslari.
Pul-kredit siyosati (yoki monetar siyosat) — bu
davlat tomonidan Markaziy bank vositasida iqtisodiyotdagi pul massasini, foiz stavkalarini,
kredit hajmini va likvidlikni boshqarish orqali umumiy makroiqtisodiy barqarorlikni
ta’minlashga qaratilgan siyosatdir.
Pul-kredit siyosatining asosiy maqsadlari quyidagilardan iborat:
-
Inflyatsiyani nazorat qilish
-
Milliy valyutaning barqarorligini saqlash
-
Iqtisodiy o‘sishni rag‘batlantirish
-
Bandlik darajasini ushlab turish
Monetar siyosatning ikki asosiy turi:
-
Ekspansion (kengaytiruvchi) pul-kredit siyosati. Bu siyosat iqtisodiy inqiroz yoki
pasayish davrida qo‘llaniladi. Uning maqsadi – iqtisodiy faollikni oshirish. Markaziy bank
quyidagi choralarni ko‘radi:
-
Asosiy foiz stavkasini pasaytiradi
-
Kredit olishni osonlashtiradi
-
Pul massasini ko‘paytiradi
Natijada korxonalar kredit olib investitsiya kiritadi, aholi iste’moli ortadi, talab ko‘payadi va
iqtisodiy o‘sish rag‘batlantiriladi.
Page 35
CENTRAL ASIAN JOURNAL OF MULTIDISCIPLINARY
RESEARCH AND MANAGEMENT STUDIES
Volume 2, Issue 8, August 2025
www.in-academy.uz
Restriktiv (cheklovchi) pul-kredit siyosati. Bu siyosat inflyatsiya yuqori bo‘lganda qo‘llaniladi.
Maqsad – narxlar o‘sishini jilovlash. Markaziy bank:
-
Foiz stavkasini oshiradi
-
Kredit shartlarini qattiqlashtiradi
-
Pul massasini qisqartiradi
Natijada talab qisqaradi, inflyatsiya tushadi, lekin iqtisodiy o‘sish sekinlashishi mumkin. [4]
Pul-kredit siyosatining vositalari. Monetar siyosatni amalga oshirishda Markaziy bank
quyidagi asosiy vositalardan foydalanadi:
-
Foiz stavkalari boshqaruvi. Markaziy bank tomonidan belgilangan asosiy stavka
(asosiy foiz) orqali iqtisodiyotdagi kreditlar va depozitlar qiymati boshqariladi. Stavka
oshirilsa – kreditlar qimmatlashadi (restriktiv siyosat), pasaytirilsa – arzonlashadi
(ekspansion siyosat).
-
Majburiy zaxira me’yorlari. Tijorat banklari o‘z depozitlarining bir qismini Markaziy
bankda zaxira sifatida saqlashga majbur. Bu me’yor oshirilsa – kreditlash kamayadi;
pasaytirilsa – ko‘payadi.
-
Ochiq bozor operatsiyalari (OMO). Markaziy bank davlat obligatsiyalarini sotib olish
yoki sotish orqali bozor likvidligini tartibga soladi. Obligatsiyalar sotilsa – bozor puldan
tortiladi; xarid qilinsa – pul massasiga qo‘shiladi.
Pul-kredit siyosati va fiskal siyosat o‘zaro bog‘liqligi. Pul-kredit siyosati mustaqil bo‘lsa-da,
davlatning fiskal (byudjet) siyosati bilan muvofiqlashtirilgan bo‘lishi zarur. Misol uchun, agar
fiskal siyosat orqali davlat xarajatlarini oshirsa, monetar siyosat talabni cheklab inflyatsiyani
nazorat qilishi mumkin. Aks holda, siyosatlar bir-biriga zid bo‘lib, iqtisodiy muvozanatsizlikka
olib keladi. [5]
Pul-kredit siyosatining samaradorligiga ta’sir qiluvchi omillar:
-
Moliyaviy bozorlar rivojlanganlik darajasi
-
Bank tizimining likvidligi
-
Valyuta kursining erkinligi
-
Aholi va biznesning Markaziy bankga bo‘lgan ishonchi
-
Inflyatsion kutishlar (expectations)
Masalan, agar aholining inflyatsiyaga bo‘lgan kutishlari yuqori bo‘lsa, foiz stavkasi oshirilgan
taqdirda ham narxlar barqaror bo‘lmasligi mumkin.
Pul-kredit siyosati – iqtisodiy barqarorlikni ta’minlashda eng muhim davlat vositalaridan
biridir. Markaziy bank asosiy foiz stavkasi, majburiy zaxira me’yorlari va ochiq bozor
operatsiyalari orqali iqtisodiyotdagi pul massasini tartibga soladi. Bu esa inflyatsiyani
jilovlash, iqtisodiy o‘sishni qo‘llab-quvvatlash va milliy valyutaning barqarorligini saqlashga
xizmat qiladi.
O‘zbekiston bank tizimining rivojlanish bosqichlari.
Mustaqillikdan keyingi dastlabki
yillar (1991–2000). O‘zbekiston 1991-yilda mustaqillikka erishganidan so‘ng, sobiq Sovet
Ittifoqi moliyaviy tizimidan uzilgan holda milliy bank tizimini shakllantirishga kirishdi. 1991-
yil 2-sentabrda O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki tashkil etildi.
Asosiy o‘zgarishlar:
-
1992-yil – milliy valyuta sifatida so‘m muomalaga kiritildi.
-
“Banklar va bank faoliyati to‘g‘risida”gi qonun (1996) qabul qilinib, bank tizimining
huquqiy bazasi yaratildi.
-
Davlatga tegishli banklar hukmron bo‘lib, kreditlar asosan yirik sanoat korxonalariga
ajratilgan. [6]
Bozor iqtisodiyotiga o‘tish va tizimni kengaytirish (2001–2010). Bu davrda bank sektori asta-
sekin bozor tamoyillariga asoslangan faoliyatga moslashdi. Tijorat banklarining soni va
moliyaviy xizmatlari kengaydi.
Asosiy jarayonlar
:
-
Elektron to‘lov tizimlari joriy qilina boshlandi.
Page 36
CENTRAL ASIAN JOURNAL OF MULTIDISCIPLINARY
RESEARCH AND MANAGEMENT STUDIES
Volume 2, Issue 8, August 2025
www.in-academy.uz
-
Birinchi raqamli bank xizmatlari (plastik kartalar, bankomatlar) paydo bo‘ldi.
-
Banklar o‘rtasida raqobat kuchaydi.
-
Markaziy bankning nazorat va tahlil funksiyalari mustahkamlandi.
Statistik ma’lumot (2008-yil):
-
Faoliyat yuritayotgan banklar soni: 30 dan ortiq
-
Tijorat banklarining umumiy aktivlari YaIMning 22% ini tashkil qilgan. [7]
Barqarorlashtirish va modernizatsiya (2011–2016). 2010-yillarning boshlarida iqtisodiy
barqarorlikni mustahkamlash maqsadida bank tizimiga qator tarkibiy islohotlar kiritildi.
Asosiy o‘zgarishlar:
-
Bank kapitalining yetarliligi normativlari kuchaytirildi (Basel I va Basel II talablari).
-
Davlat korxonalarini kreditlash kamaytirildi.
-
Banklar uchun xalqaro moliya tashkilotlari (IMF, EBRD, ADB) bilan hamkorlik yo‘lga
qo‘yildi.
Muammolar:
-
Kredit portfellarining yuqori darajada davlat loyihalariga yo‘naltirilganligi.
-
Xususiy sektor ulushining pastligi.
-
Xorijiy banklar ishtirokining cheklanganligi.
Ochiqlik va raqobat muhitini yaratish (2017–2020). 2017-yildan keyin Prezident Shavkat
Mirziyoyev rahbarligida bank tizimini liberallashtirish siyosati boshlab yuborildi. U moliya
sektorini xalqaro standartlarga moslashtirishni maqsad qildi.
Muhim islohotlar:
-
Milliy valyutaning erkin konvertatsiyasi joriy qilindi (2017).
-
Xorijiy investitsiyalar uchun bank sektorini ochish boshlandi.
-
“Bank tizimini rivojlantirish strategiyasi – 2020” ishlab chiqildi.
-
Fintech xizmatlari va mobil ilovalar jadal rivojlana boshladi. [8 ]
Xalqaro integratsiya va raqamli transformatsiya (2021–hozirgi vaqtgacha). So‘nggi yillarda
bank tizimida raqamli texnologiyalar va xorijiy kapital ishtiroki jadal sur’atlarda
kengaymoqda.
Yangi bosqich xususiyatlari:
-
Xalqaro banklar (TBC Bank, OTP Bank) O‘zbekistonga kirib keldi.
-
Davlat banklarini xususiylashtirish siyosati boshlandi (masalan, Ipoteka bank
aksiyalarining bir qismini xorijiy investorlar sotib oldi).
-
Elektron identifikatsiya, QR to‘lovlar, mobil banking keng joriy qilinmoqda.
-
2023-yildan boshlab, “Open Banking” tamoyillari sinov tariqasida joriy etilmoqda.
Statistika (2024):
-
Faoliyat yuritayotgan banklar soni: 33 ta
-
Tijorat banklarining umumiy aktivlari: 670 trillion so‘mdan oshgan
-
Aholining bank xizmatlariga qamrovi: 72% [9]
O‘zbekiston bank tizimi bosqichma-bosqich islohotlar yo‘li bilan rivojlanib, bugungi kunda
ochiq, raqobatbardosh va raqamlashtirilgan moliyaviy infratuzilmaga aylanish yo‘lida.
Xalqaro standartlarga moslik, xorijiy kapital jalb qilinishi va raqamli bank xizmatlarining
kengayishi orqali tizimning samaradorligi sezilarli darajada oshmoqda. Kelgusida moliyaviy
barqarorlik va bank xizmatlari qamrovini yanada kengaytirish strategik yo‘nalishlardan biri
bo‘lib qoladi.
Pul-kredit siyosatining amaliyoti O‘zbekistonda.
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki
pul-kredit siyosatini yuritishda makroiqtisodiy barqarorlikni ta’minlash, inflyatsiyani nazorat
qilish va bank tizimi likvidligini tartibga solish kabi vazifalarni bajaradi. So‘nggi yillarda pul-
kredit siyosatining liberallashuvi va institutsional mustahkamlanish jarayonlari sezilarli
darajada faollashdi.
Page 37
CENTRAL ASIAN JOURNAL OF MULTIDISCIPLINARY
RESEARCH AND MANAGEMENT STUDIES
Volume 2, Issue 8, August 2025
www.in-academy.uz
Markaziy bankning asosiy siyosiy maqsadi. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining
asosiy maqsadi — pul-kredit siyosati orqali narxlar barqarorligini ta’minlash. Bu 2019-yildan
boshlab kuchga kirgan yangi “Markaziy bank to‘g‘risida”gi qonun asosida rasmiylashtirilgan.
Markaziy maqsad:
-
Inflyatsiyani barqaror past darajada ushlab turish
-
2025-yilga borib maqsadli inflyatsiya darajasi: 5% [10]
Asosiy foiz stavkasi boshqaruvi. Foiz stavkasi Markaziy bank tomonidan bozor
ishtirokchilariga signal sifatida qo‘llaniladi. So‘nggi yillarda stavka inflyatsiyaga mos ravishda
moslashtirildi.
Foiz stavkasi inflyatsiya prognozlari asosida belgilab boriladi. U kredit bozorida narxlarning
shakllanishiga va banklararo foiz stavkalariga kuchli ta’sir ko‘rsatadi.
Likvidlikni boshqarish: banklararo kreditlash va REPO bozorining rivojlanishi. Markaziy bank
tijorat banklari likvidligini muvozanatlash uchun bir kunlik va qisqa muddatli likvidlik
vositalarini (overnight lending, REPO operatsiyalari) amalga oshiradi. 2023–2024 yillarda
REPO bozori sezilarli darajada faollashdi. Ochiq bozor operatsiyalari (OMO). Markaziy bank
davlat qimmatli qog‘ozlarini sotib olish/sotish orqali pul massasini tartibga soladi. Bu usul
yordamida bozor likvidligi markazlashgan tarzda boshqariladi. Majburiy zaxira siyosati.
Banklar jalb qilgan depozitlarning bir qismini majburiy zaxira sifatida Markaziy bankda
saqlashadi. Zaxira normasi Markaziy bank tomonidan belgilab boriladi:
-
2024-yil holatiga ko‘ra, so‘mda jalb qilingan depozitlar uchun zaxira normasi: 4%
-
Valyutadagi depozitlar uchun: 12%
Bu vosita inflyatsiyaviy bosimni kamaytirish, kredit hajmini tartibga solish va valyuta
bozoriga bosimni cheklashda ishlatiladi.
Inflyatsiyani jilovlash amaliyoti. 2017-yildan boshlab O‘zbekistonda inflyatsiyani nishonga
olish (inflation targeting) tizimiga o‘tish siyosati boshlangan. Bu tizimda inflyatsiya uchun
aniq maqsad belgilanadi va siyosiy vositalar shu maqsadga yo‘naltiriladi.
Milliy valyuta va valyuta bozoriga ta’sir. 2017-yilda O‘zbekiston valyuta kursining erkin
konvertatsiyasi siyosatini joriy etdi. Bu o‘zgarishlar Markaziy bankning bevosita
intervensiyalarini qisqartirdi. Valyuta bozoridagi barqarorlik pul-kredit siyosatining yana bir
ustuvor vazifasidir.
Markaziy bank o‘zining valyuta intervensiyalari orqali valyuta kursini keskin o‘zgarishlardan
himoya qiladi.
Pul-kredit siyosatining muammolari va takliflar:
Muammolar:
-
Foiz stavkalari real sektor uchun hanuz baland (qimmat kreditlar)
-
Raqobatning pastligi: ayrim banklar kreditlarni asosan davlat loyihalariga yo‘naltiradi
-
Inflyatsion kutishlar hali to‘liq barqaror emas
-
Tashqi iqtisodiy bosimlar (import narxlari, valyuta o‘zgaruvchanligi)
Takliflar:
-
Kredit bozorini chuqurlashtirish, foiz stavkalarini real sektorga moslashtirish
-
Aholi va biznesga Markaziy bank siyosatini tushuntirishni kuchaytirish
(kommunikatsiya strategiyasi)
-
Pul-kredit siyosatini fiskal siyosat bilan yaxshiroq muvofiqlashtirish [11]
O‘zbekistonda pul-kredit siyosati so‘nggi yillarda sezilarli darajada rivojlandi va xalqaro
tamoyillar asosida shakllanmoqda. Markaziy bank asosiy e’tiborni inflyatsiyani nazorat
qilishga va makroiqtisodiy barqarorlikni saqlashga qaratmoqda. Pul-kredit siyosatining
amaliyoti asta-sekin bozor tamoyillariga moslashtirilmoqda, lekin real sektor bilan o‘zaro
integratsiyani kuchaytirish uchun hali ham tizimli yondashuv zarur.
Xulosa
Bank tizimi va pul-kredit siyosati har qanday milliy iqtisodiyotning asosiy tayanchi
hisoblanadi. Banklar moliyaviy vositachilar sifatida jamg‘armalarni iqtisodiyot tarmoqlari
Page 38
CENTRAL ASIAN JOURNAL OF MULTIDISCIPLINARY
RESEARCH AND MANAGEMENT STUDIES
Volume 2, Issue 8, August 2025
www.in-academy.uz
o‘rtasida taqsimlaydi, kredit munosabatlarini tartibga soladi va to‘lov tizimining uzluksiz
ishlashini ta'minlaydi. Markaziy bank esa pul-kredit siyosatini amalga oshirish orqali
inflyatsiya, likvidlik, valyuta kursi va iqtisodiy o‘sishga bevosita ta’sir qiladi. O‘zbekiston
misolida qaralganda, mustaqillikdan so‘ng bosqichma-bosqich shakllangan bank tizimi
bugungi kunga kelib xalqaro standartlarga mos ravishda isloh qilinmoqda. So‘nggi yillarda
tizimda muhim o‘zgarishlar – milliy valyutaning erkin konvertatsiyasi, raqamli moliyaviy
xizmatlarning kengayishi, xorijiy banklarning kirib kelishi, foiz siyosatining shaffofligi
kuzatilmoqda. Pul-kredit siyosatining samarali yuritilishi natijasida inflyatsiya darajasi
pasaymoqda, bozordagi pul massasi va foiz stavkalari o‘rtasidagi muvozanat saqlanmoqda.
Shu bilan birga, iqtisodiyotda hali ham yuqori foiz stavkalari, kredit resurslarining
cheklanganligi, moliyaviy savodxonlik pastligi kabi muammolar mavjud. Kelgusida bank
tizimining barqarorligi va pul-kredit siyosatining samaradorligini oshirish uchun quyidagi
chora-tadbirlar muhim ahamiyat kasb etadi: raqobat muhitini kengaytirish, bank xizmatlarini
aholining barcha qatlamlariga yetkazish, makroiqtisodiy prognozlar asosida moslashuvchan
siyosat yuritish va moliyaviy islohotlarni chuqurlashtirish. Umuman olganda, bank tizimi va
pul-kredit siyosatining uyg‘unlashuvi iqtisodiy o‘sishni rag‘batlantiruvchi muhim omil bo‘lib,
milliy rivojlanishning asosiy tayanchlaridan biri sanaladi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
Frederic S. Mishkin, “The Economics of Money, Banking and Financial Markets”, 2021
2.
CBU – Kredit portfeli tahlili, 2023 yil 4-chorak
3.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020 yil 12 noyabrdagi PF-6107-son
Farmoni, “Bank tizimini rivojlantirish strategiyasi”
4.
Blanchard O., Johnson D.R. “Macroeconomics”, Pearson, 2017.
5.
Dornbusch R., Fischer S., “Macroeconomics”, McGraw-Hill Education, 2014.
6.
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki, tarixiy ma’lumotlar — www.cbu.uz
7.
Jahon banki, “Uzbekistan Financial Sector Review”, 2011
8.
Prezident farmoni PF-4947, 2017-yil 7-fevral — “Harakatlar strategiyasi”
9.
CBU “Bank tizimining ko‘rsatkichlari”, 2024-yil 1-chorak
10.
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki, “Pul-kredit siyosatining asosiy yo‘nalishlari
– 2024 yil”
11.
Juraevich, T. A. (2018). Assessment of Internal Audit for the Management of
Environmental Quality and Ways to Improve them. IMPACT: International Journal of Research
in Humanities, Arts and Literature (IMPACT: IJRHAL), 6(2), 145-150.
12.
Туйчиев, А. Ж., & Ганиев, А. Н. (2018). РОЛЬ АУДИТА В ОБЕСПЕЧЕНИИ
КАЧЕСТВЕННОГО УЧЕТА. In Неделя науки СПбПУ (pp. 130-132).
13.
Мэтякубов, А. Д., & Матризаева, Д. Ю. (2020). Экономический анализ
эффективности управления инвестициями в промышленности. Бюллетень науки и
практики, 6(7), 251-256.
14.
Ташмухамедова, К. С., & Мэтякубов, А. Д. (2019). Методология определения
эффективности инвестиций. Бюллетень науки и практики, 5(4), 288-292.
15.
Мэтякубов, А. Д. (2022). Развитие промышленности и её роль в национальной
экономике. In Инвестиции, градостроительство, недвижимость как драйверы
социально-экономического развития территории и повышения качества жизни
населения (pp. 153-159).
16.
Jonibek, F. (2022). Industrial development and role in the national economy.
Бюллетень науки и практики, 8(4), 445-449.
17.
Alisher, T. (2024). Moliyaviy hisobotning xalqaro Standartlari o'zbekiston uchun
Qanday afzallik tomonlari mavjud. Alfraganus, (1 (6)), 27-31.
18.
Туйчиев, А. Ж., & Ганиев, А. Н. (2018). РОЛЬ АУДИТА В ОБЕСПЕЧЕНИИ
КАЧЕСТВЕННОГО УЧЕТА. In Неделя науки СПбПУ (pp. 130-132).
Page 39
CENTRAL ASIAN JOURNAL OF MULTIDISCIPLINARY
RESEARCH AND MANAGEMENT STUDIES
Volume 2, Issue 8, August 2025
www.in-academy.uz
19.
Мэтякубов, А. Д., & Матризаева, Д. Ю. (2020). Экономический анализ
эффективности управления инвестициями в промышленности. Бюллетень науки и
практики, 6(7), 251-256.
20.
Mambetsaliy O‘g‘li, F. J. (2025). Cluster System as a Strategy for Efficiency in
Construction Materials Industry. Academia Open, 10(2), 10-21070.
21.
Jonibek, F. (2020). The Role and Importance of the Production of Building Materials in
the Development of the Economy of Uzbekistan. Бюллетень науки и практики, 6(12), 292-
296.
