CURRENT APPROACHES AND NEW RESEARCH IN
MODERN SCIENCES
International scientific-online conference
130
KORONAR ARTERIYALARNING KRITIK STENOZLARI FONIDA
OG‘RIQSIZ MIOKARD ISHEMIYASINING UCHRASHISH
CHASTOTASINI BAHOLASH
Mominov Aziz Alisherovich
Toshkemt Tibbiyot Akademiyasi 1-sonli Oilaviy tibbiyotda ichki kasalliklar va
preventiv tibbiyot asoslari kafedrasi assistenti PhD
Azzamov Jasur Azamat o'g'li
MChJ “Neomed Cardio”, klinikasi, kardiolog va funksional diagnostika shifokori
Yakubov Mansur Mutairovich
Toshkemt Tibbiyot Akademiyasi 1-sonli Oilaviy tibbiyotda ichki kasalliklar va
preventiv tibbiyot asoslari kafedrasi Kardiologiya yo’nalishi magistratura
talabasi
https://doi.org/10.5281/zenodo.15580794
Dolzarblik.
Yurak ishemik kasalligi (YuIK) dunyo bo‘yicha kasallanish va o‘limning
yetakchi sabablaridan biri bo‘lib qolmoqda. Uning bir shakli bo‘lgan og‘riqsiz
miokard ishemiyasi (OMI) ayniqsa xavfli hisoblanadi. Bu holatda bemorda yurak
mushagida ishemik jarayonlar rivojlanadi, biroq sub’ektiv shikoyatlar, xususan,
anginoz og‘riq bo‘lmaydi. Ayniqsa ≥90% darajadagi kritik stenozlar fonida
simptomlarsiz kechuvchi yurak ishemiyasi miokard infarkti, yurak
yetishmovchiligi, aritmiya va hatto to‘satdan yurak o‘limi xavfini bir necha bor
oshiradi. Shu sababli simptomlarsiz kechayotgan, lekin angiografik yoki
funksional tekshiruvlar orqali aniqlangan ishemiya holatlarini erta aniqlash va
monitoring qilish — zamonaviy kardiologiyada ustuvor yo‘nalish hisoblanadi.
Maqsad.
Koronar angiografiya natijalariga asoslanib, ≥90% darajadagi kritik stenoz
mavjud bo‘lgan bemorlar orasida og‘riqsiz miokard ishemiyasi (OMI) uchrashish
chastotasini baholash hamda anginoz ishemiya shakllari bilan solishtirish.
Materiallar va usullar.
2024–2025 yillarda MChJ “Neomed Cardio” klinikasida koronar
angiografiyadan o‘tgan 64 nafar bemorning tibbiy hujjatlari retrospektiv tahlil
qilindi. Barcha bemorlarga EKG, EXOKG tekshiruvlari o‘tkazilgan, ayrim hollarda
esa veloergometriya (VEM) yoki treadmill testi (TMT) bajarilgan. Tadqiqotga
≥90% darajadagi kritik stenoz mavjud bo‘lgan bemorlar kiritildi. Ulardan 33
nafari (51,6%) og‘riqsiz ishemiya (OMI), 31 nafari (48,4%) anginoz (og‘riqli)
ishemiya shaklida tasniflandi. OMI — yurakda ishemik o‘zgarishlar bo‘lishiga
qaramasdan, anginoz simptomlar bo‘lmagan holatlar deb belgilandi.
CURRENT APPROACHES AND NEW RESEARCH IN
MODERN SCIENCES
International scientific-online conference
131
Koronar arteriyalar (LAD, RCA, LCx, LM) stenoz darajasiga ko‘ra baholandi.
Arterial zararlanish darajasi — bir tomirli yoki ko‘p tomirli (≥2) holatlar
aniqlanib, guruhlar orasida taqqoslandi.
Natijalar.
64 bemorning 46 nafari (71,9%) da hech bo‘lmaganda bitta koronar
arteriyada ≥90% darajadagi kritik stenoz aniqlandi. Bu guruhda 26 bemor
(56,5%) da og‘riqsiz ishemiya, 20 bemor (43,5%) da esa anginoz ishemiya shakli
kuzatildi. Shuningdek, umumiy guruh bo‘yicha 33 bemorda OMI (51,6%), 31
bemorda anginoz miokard ishemiyasi (48,4%) shakllari aniqlandi.
OMI guruhida ko‘p tomirli zararlanish 61,5% holatda qayd etilgan bo‘lib, bu
anginoz miokard ishemiyasi guruhidagi mos ko‘rsatkichdan (50%) yuqori edi.
Klinik simptomlar bo‘lmaganiga qaramay, OMI bemorlarining ko‘pchiligida
EKGda ST-T segment o‘zgarishlari, EXOKGda esa gipokineziya yoki lokal devor
harakati buzilishlari aniqlangan.
Bemorlarning yoshi, jinsiy tarkibi, arterial gipertoniya, qandli diabet va
boshqa yurak-qon tomir xavf omillari guruhlar bo‘yicha taqsimlanganda jiddiy
farqlar kuzatilmadi. Bu esa og‘riqsiz shaklning rivojlanishi faqat klinik belgilar
bilan emas, balki funksional va instrumental tekshiruvlar bilan aniqlanishi
kerakligini tasdiqlaydi.
Xulosa.
Koronar arteriyalarda kritik (≥90%) stenoz mavjud bo‘lgan bemorlarning
yarmidan ko‘pida og‘riqsiz ishemiya shakli aniqlangan. Og‘riqsiz shakllar klinik
amaliyotda yetarli e’tibor berilmagan va ko‘pincha kech diagnostika qilinadi. Bu
holatlar yashirin kechishi sababli infarkt, yurak yetishmovchiligi va to‘satdan
yurak o‘limi xavfini oshiradi. Shuning uchun simptomlari bo‘lmagan, biroq xavf
omillariga ega bo‘lgan bemorlarda angiografik va funksional diagnostika
usullaridan foydalangan holda doimiy monitoring va skrining muhim
ahamiyatga ega. OMI holatlarini erta aniqlash yurak kasalliklarining og‘ir
oqibatlarini kamaytirishga xizmat qiladi.
Adabiyotlar:
1.
Oganov R.G., Boytsov S.A. Ishemik yurak kasalligi: epidemiologiya,
diagnostika va davolash. – Moskva: GEOTAR-Media, 2022. – 448 b.
2.
Braunwald E. Braunwald's Heart Disease: A Textbook of Cardiovascular
Medicine. – 12-nashr. – Elsevier, 2021.
3.
Mironenko A.V., Chazov E.I. Bezbolevye formy ishemicheskoy bolezni
serdtsa: diagnostika i prognoz. – Kardiologiya. – 2020; 60(2): 75–80.
4.
ESC Guidelines for the diagnosis and management of chronic coronary
syndromes. European Heart Journal. 2020; 41(3): 407–477.
CURRENT APPROACHES AND NEW RESEARCH IN
MODERN SCIENCES
International scientific-online conference
132
5.
Yusuf S. et al. Global burden of cardiovascular diseases: part I. Circulation.
2020; 144(9): 1066–1074.
6.
Knuuti J., Wijns W., Saraste A. et al. 2019 ESC Guidelines for the diagnosis
and management of chronic coronary syndromes. Eur Heart J. 2020; 41(3): 407–
477.
