CURRENT APPROACHES AND NEW RESEARCH IN
MODERN SCIENCES
International scientific-online conference
142
SOG‘LOM TURMUSH TARZINI TARKIB TOPTIRUVCHI OMILLAR
O.To‘htasinov
Qo‘qon universiteti
5-24 iqtisod guruxi talabasi
N. Xolmirzaev
“Ijtimoiy fanlar”
kafedrasi v.b professori
https://doi.org/10.5281/zenodo.14974226
Hozirgi kunga kelib sog‘lom hayot kechirishning muhim omillaridan biri
bo‘lgan soglom turmush tarziga davlat siyosati darajasida e’tibor qaratilmoqda.
Buning sababi sog‘lom turmush tarzi va barqaror taraqqiyot xalqlar o‘rtasidagi
tinchlik va hamjihatlikni ta’minlovchi vositaga aylanganidir.
Sog‘lom turmush tarzini yaratish uchun quyidagi jihatlarga e’tibor
qaratish to‘g‘risida o‘z tavsiyalarimizni kiritishni lozim topdik.
- Erta turmush qurishning salbiy oqibatlari yoritilgan filmlarni
televideniyada namoyishini yanada ko‘paytirish, turli yuqumli kasalliklar
profilaktika choralarini yanada kuchaytirish hamda targ‘ibot-tashviqot ishlari
jarayonida zamonaviy axborot-tehnologiyalari imkoniyatlaridan unumli
foydalanish, jismoniy mashqlarni me’yorida va muttasil bajarib borish,
televideniya orqali ko‘rsatuvlar va filmlar namoyishi chog‘ida tamaki chekib
turish holatlari tushirilgan tasvirlarni olib tashlash, zero bu norasmiy
reklamani keltirib chiqaradi. Shuningdek yoshlar kompyuter o‘yinlari orasida
zo‘ravonlikni targ‘ib qiluvchi o‘yinlar yo‘qligini nazorat qilib borish ham
foydadan holi bo‘lmaydi.
Sport mamlakatni dunyoga tanitadigan va dovrug‘ini ko‘taradigan muhim
vositalardan biridir. Ayni paytda mamlakatimizda bolalar sporti sohasiga har
qachongidan ham katta ye’tibor qaratilayotganligi bejiz yemas. Mamlakatimizda
uch bosqichli sport o‘yinlari tizimi yaratilganligi yoshlarni kelajakka munosib
voris bo‘lish uchun tayyorlovchi muhim omil vazifasini o‘tamoqda. Aynan shu
sababdan mamlakatimiz bolalar va yoshlar sporti doirasida katta yutuqlarni
qo‘lga kiritmoqda. Ayni paytda bu xarakatlar o‘z samarasini berayotganligini
barchamiz o‘z ko‘zimiz bilan ko‘rib guvoh bo‘lmoqdamiz. Jumladan
mamlakatimiz yoshlar futbol jamoasining Argentina maydonlarida o‘tkazilgan
jahon chempionatida chorak finalgacha yetib borishi futbolimiz tarixidagi yeng
katta yutuqlardan biri bo‘lganligini hali ko‘pchilik unutmanmagan bo‘lsa kerak.
Xozirgi kunga kelib sport sohasida katta yutuqlar qo‘lga kiritilayotgan bo‘lsada
hali oldinda bajarilishi kerak bo‘lgan ayrim masalalar ham yo‘q yemas. Jumladan
hozirda bolalar sportini yanada rivojlantirish va sportni yoshlarni doimiy hayot
CURRENT APPROACHES AND NEW RESEARCH IN
MODERN SCIENCES
International scientific-online conference
143
yo‘siniga aylantirish uchun bizning fikrimizcha quyidagi omillarga ye’tibor
qaratish muhimdir.
Maktabgacha ta’lim muasasalarida jismoniy tarbiya mashg‘ulotlarini
ko‘paytirish, maktabgacha ta’lim muasaslaridayoq bolalarni qaysi sport turiga
iqtidori borligini aniqlash va shu sport turiga yo‘naltirish muximdir. Zero bu
tadbir kelajakda proffessional sportchilarning yangi avlodini shakllantrishga
sabab bo‘ladi. Shu bilan birgalikda bolalar sportini rivojlantirish jamg‘armasi
rahbarligida sportning turli sohalarida tumanlarda bolalar ligalarini tashkil
yetish va uni muttasil faoliyat olib borishini ta’minlash sportning
ommalashishiga va sog‘lom turmush barpo yetishga yordam beradi. Ayni paytda
gimnastika sport turini yoshlar, ayniqsa qizlar o‘rtasida yanada ommalashtirish,
bolalar va o‘smirlar sport maktablarini moddiy texnik bazasini o‘stirish xam
sog‘lom bola tug‘ilishida va tarbiya topishida katta rol o‘ynaydi. Korxona va
tashkilotlarda xaftaning aynan bir kunini, misol uchun juma kunini “Sport-
sog‘lomlashtirish kuni” deb e’lon qilish va shu kunda xodimlar o‘rtasida
jarayonga xalal bermagan xolda turli sport musobaqalari tashkil etish ishchi
xodimlar uchun madaniy xordiq bo‘lib, ayni paytda ularda ishchanlikni xam
oshiradi. Televideniyalar orqali sport bu katta hayotga qo‘yilgan dastlabki
qadam ekanligini ochib beruvchi va sportning ijobiy oqibatlari yoritilgan
reklamalar berib borish va shu kabi teledasturlar sonining ortishi xam foydadan
xoli bo‘lmaydi. Zero ushbu omillar sog‘lom turmush tarzini shakllantirsh va
rivojlantirishga poydevor bo‘ladi .
Xulosa o‘rnida aytish mumkinki umuman olganda hozirgi paytda
mamlakatimizda sportga hamda sog‘lom turmush tarziga qaratilayotgan
ye’tibor tahsinga sazovordir. Shu bilan birgalikda yuqorida ko‘rsatilgan ob’ektiv
omilarni hayotga tadbiq etish foydadan holi bo‘lmaydi.
Foydalanilgan manbalar va adabiyotlar ro‘yhati:
1.
Abramova T.F. Osteoporoz i fizicheskaya aktivnost: metodicheskie
rekomendatsii / T.F.Abramova, T.M.Nikitina, N.I.Kochetkova – M.: Sovetskiy
sport, 2001. – 32 s.
2.
Karpman V.L. Testirovanie v sportivnoy meditsine / V.L.Karpman,
Z.B.Belotserkovskiy, I.A.Gudkov. – M.: FIS, 1988. - 208 s.
3.
Balsevich V.K. Fizicheskaya kultura dlya vsex i dlya kajdogo /
V.K.Balsevich. – SPb.: SPbAFK im. P.F. Lesgafta, 1997. – 74 s.
4.
Jigalova Ya.V. Proektirovanie kompleksnыx ozdorovitelnыx fitnes-
programm dlya jenshin 30-50 letnego vozrasta: dis. ... kand. ped. nauk /
Ya.V.Jigalova. – M., 2003. – 166 s
