CURRENT APPROACHES AND NEW RESEARCH IN
MODERN SCIENCES
International scientific-online conference
76
KOREYS TILIDA GAPIRISH QOBILIYATINI RIVOJLANTIRISHNING
SAMARALI USULLARI
Sagatova Muhabbat Hasanovna
O‘zbekiston davlat jahon tillari universiteti Koreys filologiyasi kafedrasi
o‘qituvchisi
https://doi.org/10.5281/zenodo.15526853
Annotatsiya.
Ushbu maqolada koreys tilida gapirish qobiliyatini samarali
rivojlantirish usullari tahlil qilinadi. Gapirish malakasini oshirish til o‘rganishda
eng muhim vazifa hisoblanadi, chunki bu qobiliyat tilni amaliy foydalanishga
yo‘naltiradi va muloqot qobiliyatlarini shakllantiradi. Maqolada til o‘rganuvchilar
uchun interaktiv metodlar, nutqni shakllantirish texnikalari, kommunikativ
vaziyatlarda faol ishtirok etish va madaniy kontekstni chuqur anglash kabi
samarali yo‘nalishlar ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, zamonaviy texnologiyalar va
onlayn
platformalarning
koreys
tilidagi
so‘zlashuv
ko‘nikmalarini
rivojlantirishdagi o‘rni ham tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari koreys tilini
o‘rganayotgan talabalar va o‘qituvchilar uchun amaliy ko‘rsatmalarni taqdim
etadi hamda til o‘rganishda yuzaga keladigan qiyinchiliklarni yengishga yordam
beradi.
Kalit so‘zlar:
Koreys tili, gapirish qobiliyati, til o‘rganish metodlari,
kommunikativ ko‘nikmalar, nutqni rivojlantirish, madaniy kontekst, onlayn
ta’lim, interaktiv o‘qitish
Kirish
Bugungi globallashuv davrida tillarni o‘rganish insonlarning shaxsiy va
professional rivojlanishida muhim o‘rin tutmoqda. Xususan, koreys tili nafaqat
Janubiy Koreyaning iqtisodiy va madaniy salohiyatining o‘sishi bilan, balki K-pop,
kino va texnologiya sohalaridagi jahon miqyosidagi ta’siri tufayli ham keng
qamrovli o‘rganilmoqda. Biroq, tilni o‘rganish jarayonida faqat grammatika va
lug‘at boyligini oshirish yetarli emas, balki tilni amalda, ayniqsa, gapirish orqali
qo‘llash muhimdir. Gapirish qobiliyati til o‘rganishda eng murakkab va talabchan
ko‘nikmalardan biri hisoblanadi, chunki u nafaqat to‘g‘ri so‘z tanlashni, balki
talaffuz, intonatsiya va madaniy jihatlarni ham o‘z ichiga oladi.
Koreys tilida ravon va erkin gapira olish nafaqat samarali kommunikatsiya
uchun, balki madaniyatni chuqurroq anglash, ijtimoiy munosabatlarni yaxshilash
va o‘rganilgan bilimlarni mustahkamlash uchun zarurdir. Shu sababli, koreys
tilida gapirish qobiliyatini samarali rivojlantirish usullarini aniqlash va tatbiq
etish til o‘rganuvchilarning muvaffaqiyati uchun hal qiluvchi ahamiyatga ega.
Zamonaviy pedagogik yondashuvlar, interaktiv metodlar, texnologik vositalar va
CURRENT APPROACHES AND NEW RESEARCH IN
MODERN SCIENCES
International scientific-online conference
77
madaniy kontekstni inobatga olgan o‘quv dasturlari gapirish ko‘nikmalarini
yanada tez va sifatli shakllantirishga yordam beradi.
Ushbu maqolada koreys tilida gapirish qobiliyatini rivojlantirishda samarali
bo‘lgan usullar, ularning nazariy asoslari va amaliy tatbiqlari, shuningdek, yuzaga
keladigan qiyinchiliklar va ularni yengish yo‘llari batafsil tahlil qilinadi. Maqola til
o‘rganuvchilar, o‘qituvchilar hamda tilshunoslar uchun amaliy yo‘riqnoma
vazifasini o‘taydi.
Asosiy qism
Gapirish qobiliyatini rivojlantirishning nazariy asoslari
Gapirish qobiliyati til o‘rganishda nafaqat grammatik qoidalarni bilish, balki
ularni amalda qo‘llay olishni ham talab qiladi. Masalan, koreys tilida
“
안녕하세요
”
(annyeonghaseyo)
so‘zi salomlashish uchun ishlatiladi, biroq uning rasmiy yoki
norasmiy shakllarini to‘g‘ri tanlash til madaniyatini anglashga bog‘liq. Shu bois,
gapirish malakasi bu tilni kontekstga mos ravishda qo‘llashdir. Interaktiv
mashg‘ulotlar til o‘rganishda muhim ahamiyatga ega. Masalan, o‘quvchilar
guruhda “rol o‘yinlari” o‘ynash orqali kundalik hayotdagi vaziyatlarni
simulyatsiya qiladilar. Bir o‘quvchi do‘konda mahsulot sotib oluvchi, boshqasi
sotuvchi rolini bajaradi. Bu jarayonda ular quyidagi gaplarni ishlatadi:
-
“
이거
얼마예요
?” (Igo olmayeyo?)
— Bu qancha turadi?
-
“
조금
깎아
주세요
.” (Jogim kkakka juseyo.)
— Bir oz arzonroq
qiling.
Bunday mashqlar nutqni jonli va tabiiy qiladi hamda so‘z boyligini oshiradi.
Koreys linida bu tilning madaniyatini tushunmasdan gapirish qiyin. Masalan,
koreys tilida rasmiy nutqda
“-
습니다
”
qo‘shimchasi ishlatiladi,
“
감사합니다
”
(Kamsahamnida)
rahmat degan ma’noni ifodalaydi. Bu so‘z asosan rasmiy
davralarda ishlatiladi. Ammo do‘stlar orasida foydalaniladigan norasmiy shakl
“
고마워
.” (komavo)
ko’rinishi ham bor. Til o‘rganuvchi bu farqni bilmasa,
noto‘g‘ri so‘zlashishi mumkin, bu esa norozilik yoki noto‘g‘ri tushunishga olib
keladi.
Texnologiyalar yordamida koreys tilida nutq ko‘nikmalarini oshirish
mumkin. Masalan,
HelloTalk
ilovasida ona tilida so‘zlashuvchi bilan muloqot
qilish orqali o‘quvchilar real vaziyatlarda gapirishni mashq qiladilar. Shuningdek,
koreys seriallarini subtitr bilan tomosha qilib, talaffuz va intonatsiyani
o‘rganishlari mumkin. Masalan, serialda uchraydigan
힘내세요
!” (Him neseyo!)
-
CURRENT APPROACHES AND NEW RESEARCH IN
MODERN SCIENCES
International scientific-online conference
78
Jasoratli bo‘ling! - iborasini o‘rganish nafaqat so‘z boyligini oshiradi, balki
motivatsiyani ham kuchaytiradi.
Organish jarayonida o‘z-o‘zini baholash va doimiy mashq qilish
Talaba o‘z nutqini yozib, keyin tinglash orqali kamchiliklarini ko‘rib chiqishi
mumkin. Masalan, o‘quvchi telefon yordamida qisqa nutq yozadi va uni tinglab,
talaffuzdagi xatolarni aniqlaydi. Shu tariqa, vaqt o‘tishi bilan nutq ravonligi
oshadi. Ko‘p til o‘rganuvchilar uchun koreys tilining talaffuzi qiyin bo‘lishi
mumkin, ayniqsa
“
ㄹ
”
harfi talaffuzi (o‘zbek tilida bunday tovush yo‘q). Masalan,
so‘zda
“
사랑
” (sarang)
— sevgi, talaffuz qilinishi kerak. Bunday tovushlarni
mashq qilish uchun talaffuzga e’tibor qaratish, ona tilida so‘zlashuvchilarning
nutqini ko‘p tinglash va imitatsiya qilish foydalidir.orasini o‘rganish nafaqat so‘z
boyligini oshiradi, balki motivatsiyani ham kuchaytiradi.
Organish jarayonida o‘z-o‘zini baholash va doimiy mashq qilish
Talaba o‘z nutqini yozib, keyin tinglash orqali kamchiliklarini ko‘rib chiqishi
mumkin. Masalan, o‘quvchi telefon yordamida qisqa nutq yozadi va uni tinglab,
talaffuzdagi xatolarni aniqlaydi. Shu tariqa, vaqt o‘tishi bilan nutq ravonligi
oshadi. Ko‘p til o‘rganuvchilar uchun koreys tilining talaffuzi qiyin bo‘lishi
mumkin, ayniqsa “
ㄹ
” harfi talaffuzi (o‘zbek tilida bunday tovush yo‘q). Masalan,
so‘zda “
사랑
” (sarang) — sevgi, talaffuz qilinishi kerak. Bunday tovushlarni
mashq qilish uchun talaffuzga e’tibor qaratish, ona tilida so‘zlashuvchilarning
nutqini ko‘p tinglash va imitatsiya qilish foydalidir.
References:
1.
Asqarov, M.
Til o‘rganishda kommunikativ yondashuv. Toshkent, 2020.
2.
Karimova, D.
Til pedagogikasi asoslari. Toshkent: Fan, 2019.
3.
Mirzaev, B.
Koreys tili va madaniyati. Toshkent: Tilshunoslik nashriyoti,
2021.
4.
Sultonova, N.
Xalqaro tillarni o‘rgatishda interaktiv metodlar. Samarqand:
Universitet nashri, 2018.
5.
Yusupov, O.
Zamonaviy texnologiyalar va til o‘rganish. Toshkent:
Innovatsion ta’lim, 2022.
6.
Lee, J. Effective methods for developing Korean speaking skills. Seoul:
Korean Language Institute, 2017.
7.
Kim, H. Cultural aspects in Korean language education. Seoul: Language and
Culture Press, 2019.
