314
ЁҒЛАРНИ КАМАЙТИРИШ ТЕРАПИЯСИДА
ЭНДОКРИНОЛОГНИНГ РОЛИ
Хушманов Р.Т
., 406-
гурух
1
Педиатрия ва халқ табобати факультети Илмий
рахбар
:
ассистент Абдувахабова М.Б
.
ТошПТИ
,
Эндокринология
,
болалар эндокринологияси
кафедраси
Долзарблиги
:
Қандли
диабет
-XXI
асрнинг
асл
эпидемиясидир
.
БЖССТ
маълумотларига кўра охирги ўн йилликда бу касаллик билан хасталанганлар сони
4
мартага
ошди
.
Башоратчи-экспертларнинг фикрига кўра
, 2030
йилга бориб ушбу касаллик ўлим
сабабининг еттинчи ўрнига кўтарилади
.
Бундан ташқари
,
атеросклеротик юрак қон
-
томир
касалликларидан юрак ишемик касаллиги
,
цереброваскуляр касалликлар
,
қандли диабет
касаллигида ўлимнинг асосий сабабларидир
.
Қандли диабет касаллигида хам ўз навбатида
юрак ва қон-томирларда асоратлар кечади
.
Бу мезонлар ўз навбатида бу муаммони катта
ахамиятли қилиб
,
ижтимоий ва иқтисодий томондан қамраб олади
.
Мақсад
:
Янги авлод препаратлари вакили бигуанидлар
қандли диабетли
беморларда ва атеросклеротик юрак қон-томир касалликларида липидлар миқдорини
камайтиришдан иборат.Нима учун статинларнинг самараси юқори бўлган бир даврда янги
ушбу препартларни қўллашга туртки бўлмоқда
?
Натижалар мухокамаси
:
Статинлар билан даволанганда самара кузатилмаган
беморлар гурухидир
.
Бу тоифадаги беморларга оилавий гиперхолестеринемиялилар киради
(бу гурухдагилар миқдори аввалгиларига қараганда кўпчиликни ташкил қилди ва статинларга
ножўя таъсирлари борларии бу препартларни истеъмол қила олмайдилар
.
Бундан ташқари
прогрессив атеросклерозли беморларда
,
оптимал стандарт липидларни камайтириш
терапиясига қарамасдан
,
қайта-қайта юрак қон-томир ўзгаришлари содир бўлмоқда
Бигуанидлар гуруҳи препаратларининг яратилиши ва қўлланилиши липидларни камайтириш
терапиясида катта аҳамият касб этди
.
Бу препаратлар ўзининг таъсир доирасидан келиб
чиқган холда липопротеинларнинг атероген фракцияларини камайтиради
,
плацебо билан
қўйилган холда ва олдин даволаш самарасиз бўлган беморларда яхши натижаларга
эришилмоқда.Бугунги кундаги тадқиқотларга кўра
,
бигуанидлар атеросклеротик қон-томир
касалликларида юрак қон-томир касалликлари хавфини сезиларли камайтириши маълум
бўлди.Бундай беморлар максимал дозадаги статинларни қабул қилганлар ва бу ўз навбатида
даволаш самарасини бермаган
.
Энг аввало касалликнинг бирламчи ва иккиламчи олдини олиш
чоралари кўрилиши зарурдир
.
Юрак қон-томири хавфини қандли диабетли беморларда хаёт
тарзини ўзгартириш
,
гликемия назоратини олиб бориш
,
антиагрегант терапияни тўғри танлаш
,
қон босими назоратини олиб бориш ва дислипидемияни коррекция қилиш каби йўллар билан
амалга оширилади
.
Айниқса юқоридагиларнинг охиригиси бу гурухдаги касалликларнинг
ривожланишига ва ундан келиб чиқган ўлим холатларини олдини олишга жуда катта таъсир
кўрсатади.Статинлар билан даволаш самарадорлиги
-
атеросклерознинг олдини олишнинг
олтин ва мухим стандартидир
.
Халқаро ва Россиялик олимлар қандли диабетли
,
атеросклеротик юрак қон-томирли беморларда статинлар билан даволашда липид
алмашинувининг нормаллашда қуйи зичликдаги липопротеинларнинг камайтиришни мақсад
қилганлар
.
Қўпгина тадқиқотлар шуни кўрсатдики
,
бу даволаш усули максимал даражада
юрак қон-томир касалликлари ривожланиш хавфини камайтиради
.
Хулоса
:
Шуни таъкидлаш жоизки
,
қандли диабетли беморларда ва юрак қон-томир
касалликларини ривожланишида даволашни кўп қирали ва сифатли олиб борилсагина юрак
қон-томир касалликлари ривожланиши хавфини камайтирилади
.
Шу билан бир қаторда
315
қандли диабетли беморларнинг умри узайиши ва хаёт тарзи ижобий томонга ўзгаради
.
Асосан
шифокорлардан айниқса эндокринологдан бу тамойилда қарашларимизни бирлаштириб
биргаликда фаол равишда қандли диабет ва атеросклероз билан хасталанган беморларга ёрдам
беришимиз ва асоратларни олдини олишимиз мумкиндир
.
Адабиётлар рўйхати
:
1.
Мищенко
,
Т
.
С
., and
И
.
В
.
Здесенко
. "
Терапевтические возможности коррекции венозных
нарушений при дисциркуляторной энцефалопатии
."
Международный неврологический
журнал
2 (56) (2013): 141-146.
