136
Volume 5, Issue 10: Special Issue
(EJAR)
ISSN: 2181-2020
MPHAPP
THE 6TH INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL
CONFERENCE
“
MODERN PHARMACEUTICS: ACTUAL
PROBLEMS AND PROSPECTS
”
TASHKENT, OCTOBER 17, 2025
in-academy.uz
"KVERTEKS" PREPARATI SAMARALI TISH VOSITASIDIR
Mirakilova D.B.
1
Muxitdinov S.A.
2
Rezvanov A.S.
3
O'zbekiston kimyo-farmatsevtika ilmiy-tadqiqot instituti (O'zKFITI), Toshkent shahri,
O'zbekiston
e-mail: uzkfiti2018@rambler.ru
https://doi.org/10.5281/zenodo.17325499
Karies, gingivit va periodontit kabi og'iz kasalliklari dunyodagi eng keng tarqalgan
kasalliklardan biridir. JSST ma'lumotlariga ko'ra, dunyo bo'ylab 3,5 milliardga yaqin odam og'iz
bo’shlig’i kasalliklaridan aziyat chekmoqda. Ushbu kasalliklar tishlarning yo'qolishi, yurak-qon
tomir kasalliklari kabi jiddiy asoratlarga olib kelishi mumkin. Og'iz bo'shlig'ining yallig'lanish
kasalliklarini davolash uchun ishlatiladigan dorilar asosan chet eldan keltiriladi. Respublikada
dorivor o'simliklar zaxiralarining boy maydoni mavjud bo'lishiga qaramay, ular asosida stomatologik
preparatlar ishlab chiqarish yo'lga qo'yilmagan va ular Respublikamiz tomonidan yiliga 2,6 million
AQSh dollaridan ortiq miqdorda chet el valyutasiga sotib olinmoqda.
Hukumat loyihasi doirasida biz tomonimizdan o'tkazilgan tadqiqotlar doirasida yallig'lanishga
qarshi, yaralarni davolash va gemostatik ta'sirga ega dori vositasi ishlab chiqilgan edi. Dorivor
o'simliklar kombinatsiyasi asosida suyuq ekstrakt olish texnologiyasi ham ishlab chiqilgan.
An'anaviy ravishda "Kverteks" deb nomlangan preparatning optimal tarkibi topildi va
Vaqtinchalik Farmakopeya loyihasi ishlab chiqildi. Ushbu preparatning klinik oldi farmakologik
tadqiqotlari to'liq amalga oshirildi. Shunday qilib, mahalliy dorivor o'simliklarning kombinatsiyasi
asosida og'iz bo’shlig’i kasalliklarini davolashda ishlatiladigan xorijiy dori vositalaridan kam
bo'lmagan yangi dori vositasi yaratildi. Ushbu arzon va hamyonbop dori vositasini ishlab chiqarishga
joriy etish import o'rnini bosish va valyutani tejashga olib keladi.
Bu yil loyiha tadqiqotchilari "Lafz" MCHJ bazasida "Kverteks" stomatologik vositasini ishlab
chiqarishni tashkil etishni taklif qilmoqdalar. Preparat laboratoriya hayvonlarida og'iz bo'shlig'ining
yallig'lanish kasalliklarini davolashda tasdiqlangan farmakologik faollikni ko'rsatdi. Grant natijasida
yangi dori vositasini davlat ro'yxatidan o'tkazish uchun me'yoriy-texnik hujjatlar tayyorlandi. Davlat
ro'yxatidan o'tkazish uchun DVTBTTESDM Davlat unitar korxonasida klinik sinovlar va davlat
ro'yxatidan o'tkazish rejalashtirilgan. Og'iz bo’shlig’i kasalliklarida ishlatiladigan mahalliy dorivor
o'simliklar kombinatsiyasiga asoslangan "Kverteks" preparatini tayyorlash texnologiyasi birinchi
marta yaratilgan. Ushbu texnologiya O'zbekiston Respublikasi intellektual mulk agentligi tomonidan
patentlanadi.
Hozirgi vaqtda respublikamizda mahalliy o'simliklar asosida to'liq biofarmasevtik
tadqiqotlardan o'tgan, klinik sinovlarga tayyor stomatologik vositalar soni juda kam, bu esa olib
borayotgan tadqiqotlarimizning ahamiyatini yanada oshiradi.
