536
Volume 5, Issue 10: Special Issue
(EJAR)
ISSN: 2181-2020
MPHAPP
THE 6TH INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL
CONFERENCE
“
MODERN PHARMACEUTICS: ACTUAL
PROBLEMS AND PROSPECTS
”
TASHKENT, OCTOBER 17, 2025
in-academy.uz
FDP PLYUS VA L-
KARNITIN BIOLOGIK AKTIV QO‘SHIMCHASINI
LABORATOR HAYVONLARNING JISMONIY MEXNAT FAOLLIGIGA TA’SIRINI
O‘RGANISH
Qudratov A.X.
Qosimov A.Sh.
Toshkent farmasevtika instituti
e-mail: azizjonn2020@mail.ru
tel: +998907317001
https://doi.org/10.5281/zenodo.17344042
Jahon miqyosida sport yutuqlarining doimiy o'sishi sport sohasida ishlaydigan tadqiqotchilarni
sportchilar tanasini jismoniy faoliyatga moslashtirish chegaralarini kengaytiradigan samarali
vositalar va usullarni izlashga majbur qilmoqda. Ular orasida dori-darmonlar eng keng qo'llanilishini
o‘z o‘rnini topdi, ular asosli foydalanish bilan mashg'ulot yuklaridan keyin tiklanish jarayonlarini
sezilarli darajada tezlashtirishga, tananing o'quv jarayonini idrok etishni yaxshilashga va tananing
jismoniy faoliyatga moslashishining tarkibiy asoslarini rivojlantirishga yordam beradi. Shunday qilib,
sport farmakologiyasi sohasida yangi dori-darmonlarni ishlab chiqish, ilmiy yondashuv va ruxsat
etilgan farmakologik preparatlarni qo'llash algoritmidan foydalanish sportchilarning jismoniy
ko'rsatkichlarini tiklaydigan va oshiradigan moslashish va energiya ta'minotining asosiy
mexanizmlariga maqsadli ta'sir ko'rsatishga imkon beradi.
Maqsad:
FDP Plyus va L-karnitin biologik aktiv qo‘shimchalarini qabul qilish fonida
hayvonlarning ish qobiliyatini samaradorligini oshirish.
Materiallar va usullar:
dorilarning jismoniy ishlashga ta'siri 22-24 g og'irlikdagi 24 ta oq zotli
sichqonlarda o'rganildi, ularning har biri 6 tadan iborat 4 guruhga randomizatsiyalangan:
1 – guruh – nazorat-distillangan suv;
2 – guruh – “L-Carnitine”, preparati 1000 mg tabletka, “NOW Foods” tomonidan ishlab
chiqarilgan, AKSh 500 mg/kg dozada
3 - guruh – “FDP plyus” preparati 500 mg kapsula “I-VITA” tomonidan ishlab chiqarilgan,
Uzbekiston 500 mg/kg dozada
4 - guruh – «L-Carnitine», preparati 1000 mg tabletka, «NOW Foods» tomonidan ishlab
chiqarilgan, AKSh 500 mg/kg dozada + “FDP plyus” preparati 500 mg kapsula “I-VITA” tomonidan
ishlab chiqarilgan, Uzbekiston 500 mg/kg dozada.
Tajribada “Majburiy suzish testi” (modifikatsiyalangan Porsolt testi, tana vaznining 7% yuki
bilan) ning klassik usulini o'rganilayotgan preparatlarning adaptogen va aktoprotektiv xususiyatlarini
aniqlash uchun ishlatildi. Tajribada suzish davomiyligi sekundomer bilan qayd etildi. Hayvonning
suzishdan bosh tortishiga qadar har bir suzishning davomiyligi qayd etildi. Sinov predmetlari
yuqorida ko'rsatilgan dozalarda intragastral ravishda suzishni boshlashdan 1 soat oldin bir marta
yuborilgan. Olingan ma'lumotlarni statistik qayta ishlash mezonidan foydalangan holda amalga
oshirildi.
Tadqiqot natijalari:
olingan natigalar gadvalda krltirilgan.
№
Suzish vaqtini daqiqada
%
1 guruh
16,8±1,4
-
2 guruh
19,5±1,9
16,07
3 guruh
21,7±1,7
29,2
537
Volume 5, Issue 10: Special Issue
(EJAR)
ISSN: 2181-2020
MPHAPP
THE 6TH INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL
CONFERENCE
“
MODERN PHARMACEUTICS: ACTUAL
PROBLEMS AND PROSPECTS
”
TASHKENT, OCTOBER 17, 2025
in-academy.uz
4 guruh
23,3±2,5
38,7
“L-Carnitine”, preparati 1000 mg tabletka, “NOW Foods” tomonidan ishlab chiqarilgan, AKSh
500 mg/kg dozada ishlatilgan guruxda sichqonlarning jismoniy faolligini oshirib, sichqonlarning
suzish vaqtini nazorat guruhidagi sichqonlarga nisbatan 16,07% ga uzaytirdi. Shunga o'xshash
sharoitlarda “FDP plyus” preparati 500 mg kapsula “I-VITA” tomonidan ishlab chiqarilgan,
Uzbekiston 500 mg/kg dozada preparati sichqonlarning suzish davomiyligini 29,2 foizga oshirdi. “L-
Carnitine”, preparati 1000 mg tabletka, “NOW Foods” tomonidan ishlab chiqarilgan, AKSh 500
mg/kg dozada + “FDP plyus” preparati 500 mg kapsula “I-VITA” tomonidan ishlab chiqarilgan,
Uzbekiston 500 mg/kg doza kombinatsiyasi sichqonlarning suzish davomiyligini nazorat
sichqonlariga nisbatan 38,7% ga oshirdi.
Xulosa:
ikki dori vositasining kombinatsiyasi jismoniy ko'rsatkichlarni tiklaydigan va
oshiradigan moslashish va energiya ta'minotining asosiy mexanizmlariga maqsadli ta'sir ko'rsatdi.
