Barcha maqolalar
Қон тизими патологиясида бурун ва бурун ёндош бўшлиқлари касалликлари клиникаси, патогенези ва даволаш
Диссертация мавзусининг долзарблиги ва зарурати. Жаҳон соғлиқни саклаш ташкилотининг маълумотларига кўра, юкори нафас йўлларининг йирингли яллигланиш касалликлари ЛОР аъзолари патологияси тузилмасида 70-80 фоизни ташкил этади. Сўнгги ўн йил ичида синуситлар билан огриган беморлар сони икки баробарга ошган, ЛОР стационарларга ётқизилган беморлар сони хар Йили 1,5-2 фоизга ортиб бомокда.
Ҳар бир касаллик сабабининг табиати ва хусусиятига карамай, хужайра, тўқима, органлар ва улар оркали бутун организмнинг шикастланашидан бошланади. Тирик тананинг турли даражада шикастланишидан келиб чиккан тузилиши ва функциясининг бузилиши нормал ҳаётга тўсқинлик қилади ва ташки муҳит шароитида организмнинг мосланган ҳолда яшашини қийинлаштиради. Ҳар бир касаллик асосан ўзига хос клиник кечишга эга ва бу хар бир одамнинг, патоген омилнинг табиати, таъсир этиш хусусиятлари билан боглик. Жумладан, бурун ва бурун ёндош бўшлиқларининг йирингли яллигланиш касалликларининг клиник кечиши, уларни даволаш ҳамда уларнинг асоратлари, бир томондан, бемор организмидаги ўзгарувчан реактивликка таъсир кўрсатади, антибактериал дори-дармонларга нисбатан микробли агентлар бардошлилигининг ошиши бошка томондан, айникса кон тизими касалликларида таъсир кўрсатиши кузатилади. Бу касалликларда юзага келадиган патологик жараёнлар юкори нафас йўллари шиллик каватларининг репарация ва регенерация жараёнлари бузилишига олиб келади ва уларнинг инфекцияларга бардошлилигини пасайтиради.
Қон тизимига алоқадор лейкоз, апластик анемия ва тромбоцитопатияда юқори нафас йўллари касалликларининг кечиш этиологияси, патогенези, даволаниши ва профилактикасида иммунологик, генетик, фармакологик омилларни ойдинлаштириш, уларни даволаш усулларини такомиллаштириш ҳамда самарали ёндашувни ишлаб чиқиш жаҳон миқёсидагт муҳим илмий вазифалардан бири ҳисобланади.
ЖССТнинг статистик маълумотларига кўра, тромбоцитопатиялар аҳолининг 5-10% да аниқланади, лейкозлар эса ўсма касалликлар орасида 3 фоизни ташкил килади. Охирги йилларда бу касалликларнинг болаларда ҳам ривожланиши кузатилмокда. Ушбу патологияларда беморларнинг 73%ида қон кетишининг биринчи аломатлари 1 ёшдан 18 ёшгача аниқланади.
Қон тизими патологияси бўлган беморларда бурун ва бурун ёндош бўшликларининг йирингли яллигланиш касалликларининг юзага келиши ва кечишини ўрганиш муаммоси оториноларингологиянинг кам ўрганилган жиҳатларидан бири ҳисобланади. Қониқарсиз натижалар сабаблари тадқиқотнинг кўпроқ маълумот берувчи усулларини ўз ичига оладиган, гематологии беморлардаги ЛОР аъзолари патологияларида турли ихтисосликдаги врачларнинг ўзаро хамкорлиги ва улар иши навбатининг тартибини белгилаб берадиган, ишлаб чикилган диагностик алгоритмнинг мавжуд эмаслигидир. Бу эса ўз навбатида мазкур касалликлар
профилактикаси ва давоси самарадорлигини оширишнинг илмий-услубий асосларини такомиллаштиришда алоҳида аҳамият касб этади.
Узбекистан Республикаси Президентининг 2011 йил 28 ноябрдаги «Соғликни сақлаш тизимини ислоҳ килишни янада чукурлаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПҚ-1652-сонли Қарорида белгиланган вазифаларни амалга оширишда мазкур диссертация хизмат қилади. Хусусан, кон тизими патологиясидаги бурун ва бурун ёндош бўшлиқлари касалликларининг дастлабки диагностикаси, патогенезини аниклаш ва кам инвазив даволаш усулларини ишлаб чикиш замонавий талаб ва стандартларга мувофик гематологик беморларга юкори сифатли тиббий ёрдам кўрсатишни ва ихтисослаштирилган тиббиёт муассасалари фаолияти самарадорлигини оширади.
Тадқиқот мақсади - кон тизими патологиясида бурун ва бурун ёндош бўшликларининг морфофункционал ҳолатини, касалликлар клиник белгиларининг ўзига хос хусусиятларини ўрганиш ва патогенетик асосланган комплекс даволашни ишлаб чиқиш.
Тадқиқотнинг илмий янгилиги куйидагилардан иборат:
анемиянинг оғир кўринишлари, гемостаз ва гемобластоз ҳолатида кечадиган бурун ва бурун ёндош бўшлиқлари касалликларининг учраши даражаси (частотаси) аникланган (қон патологияси бўлган беморларнинг 66,9 фоизида бурун ва бурун ёндош бўшлиқлари касалликлари ташҳисланган);
анемиянинг оғир шакллари, гемостаз, гемобластоз патологиясида бурун ва бурун ёндош бўшликлари касалликлари клиник кечишининг ўзига хос хусусиятлари аникланган;
кон патологиясида бурун ва бурун ёндош бўшликлари яллигланиш касалликлари патогенезини кон патологияси кўринишини ҳисобга олган ҳолда диффсренциацияланган даволаш усуллари ишлаб чикилган;
сурункали лейкемия ва апластик анемия экспериментал моделларида юкори жаг ва бурун бўшлиғи шиллиқ қаватининг ҳолати баҳоланган;
илик аплазияси ва лейкемияда бурун ва бурун ёндош бўшлиқларининг структуравий (тузилмавий) бузилишларнинг умумий ва ўзига хос хусусиятлари аникланган;
кон тизими патологияси бўлган беморларда бурун ва бурун ёндош бўшликлари касалликларини кам инвазив даволаш ва ЛОР аъзолари ҳолатининг узок муддатли динамик кузатувини ўтказиш алгоритми ишлаб чикилган.
ХУЛОСА
1. Қон касалликлари билан оғриган беморларнинг 66,9 фоизида бурун ва бурун ёндош бўшликлари касалликлари аниқланди. Анемиянинг огир шакллари бўлган беморларнинг 68,9 фоизида, гемостаз патологиясидаги беморларнинг 72,8 фоизида ва гемобластоз патологиясидаги беморларнинг 59,4 фоизида бурун ва бурун ёндош бўшлиқлари касалликлари аникланди. Барча беморларда бурун ҳамда бурун ёндош бўшликларининг икки ва ундан ортиқ касаллиги аниқланди. Касалликларнинг ҳаммасида кўпинча бурундан қон кетиши, атрофик ринитлар, сурункали этмоидитлар, юкори жагнинг сурункали синуситлари кузатилади.
2. Бурун ҳамда бурун ёндош бўшлиқлари касалликлари ва уларнинг клиник намоён бўлиши белгилари кон патологиясига боглик равишда турларга ажратилди. Апластик анемия билан огриган беморларда, айниқса, болаларда асосан бурундан кон кетиши кузатилади, темир танқислиги анемиясининг огир шаклида ва аралаш анемияларда бурун ёндош бўшликларининг сурункали йирингли-яллигланиш касалликлари кузатилади. Гемостаз патологиясида, айниқса, тромбоцитопатия ва тромбоцитопенияда аксарият ҳолларда бурундан кон кетиши кузатилди. Ўткир гемобластозларда, айниқса, болаларда асосан бурундан кон кетиши (42,4%) кузатилади, сурункали гемобластозларда эса бурундан кон кетиши бурун ёндош бўшликларининг йирингли-яллигланиш касалликлари билан биргаликда кечади.
3. Анемиянинг огир шаклидаги, гемостаз, гемобластоз патологиясидаги беморларда бурун ва бурун ёндош бўшлиқлари патологияси ҳам бўлса, организм интоксикацияси юкори даражада намоён бўлиши кузатилади, бунда ЛИИ, ЛИ кўрсаткичлари, нейтрофиллар ва моноцитларнинг ўзаро нисбати индекси, лимфоцитлар ва эозинофилларнинг ўзаро нисбати индекси ошиши билан намоён бўлади.
4. Иликнинг экспериментал аплазиясида бурун бўшлиғи барча қисмларидаги шиллиқ пардаларнинг юпқалашиши, деструктив ва дистрофик ўзгаришларнинг кучайиши, ташки ва ички хужайрали мукополисахаридлар метаболизмининг пасайиши кузатилиб, унда сурункали атрофик ринитнинг ривожланаётганидан далолат беради.
5. Экспериментал сурункали лейкозда морфологик ўзгаришлар томирлар деворларининг, аввало, микроциркулятор окимининг шикастланиши билан бошланади, сўнгра бошқа йирик томирлар лейкоз тўқималари инфильтрациясидаги альтернатив шикастланишлар хисобига томирлар деворларидан атрофдаги тўқималарга ўтказувчанликнинг ортиши кузатилади. Лейкоз инфильтратлар ва дисциркуляторнинг юзага келиши эпителий коплами цитоплазмасида оқсил дистрофияси кўринишидаги иккиламчи ўзгаришлар ривожланишига, мукоид, фибрин бўртишларга, бириктирувчи тўқиманинг барча толали тузилмаларида ҳамда бурун ва бурун ёндош бўшликларининг шиллик пардаси остида фибрин некрозга олиб келади.
6. Бурун ва бурун ёндош бўшлиқлари касалликларини даволаш кон патологияси кўринишлари (анемия, коагулопатия, гемобластозлар) дифференциациясини (фарқларини) ҳисобга олган холда, кам инвазив даволаш усулларини кўллаш ва ЛОР органлари холатининг узок муддатли динамик кузатувидан фойдаланиб олиб борилиши лозим.
Қандли диабет касаллиги билан оғриган беморларда ўпка ўткир абсцесси ва гангренасининг диагностикаси ва даволаш усулларини такомиллаштириш
узоқ муддатли танланган интра-артериал катетер терапияси орқали катта миқдорда
антибактериал дорилардан маҳаллий фойдаланиш мумкин
Янги антигипоксант окагерм – 4 токсикометрик таҳлили
параметрларини (ЛД 16 , ЛД 50 , ЛД 84 , ЛД 99 ) ва хавфни (мутлоқ токсислик, актив токсик таьсир зонаси,
эгилиш бурчаги функцияси, умумий ва интеграл токсислик индексларини) аниқлашга имкон берадиган
токсикометрик тадқиқотлар натижалари (ОКАГЕРМ-4) иссиқ қон учун, шу жумладан, одамлар учун
хос. Қабул қилинган маълумотлар интраперитонеал инфекция шароитида ушбу бирикмани паст
токсик моддалар гуруҳи (IV синф) деб таснифлаш имконини беради, бу эса, ОКАГЕРМ-4 ни янада
гипоксик синдромни тузатувчи терапевтик ва профилактик агент сифатида янада чуқурроқ
тадқиқотлар учун экспериментал асосдир
Юқори частотали осцилятор вентиляциянинг янги туғилган чақалоқларда оғир нафас етишмовчилигидаги самадорлиги
Ушбу тадқиқотда интенсив даволаш шароитида бўлган, оғир нафас етишмовчилиги бўлган 30 та чақалоқни текшириш натижалари келтирилган. Уларда ўпканинг юқори частотали осцилятор вентиляция (ЮЧОВ) сининг самараборлиги анъанавий усулларда сунъий вентиляциясида бўлган болалар билан таққосланган ҳолда баҳоланган. Гемодинамика ЭхоЭГ курсаткичлари, АБ ва юрак қисқаришлари сони кўрсаткичлари бўйича баҳоланган. Кислород сатурацияси, лаборатор кўрсаткичлар ва клиник текширувларни динамик кузатишлари олиб борилган.
ЮЧОВ қўлланилиши барча чақалоқларда кислород сатурациясининг яхшиланишига, ҳамда ўпканинг сунъий вентиляцияси (ЎСВ)дан эрта чиқарилишига олиб келган.
Юқори лаб ва танглай кемтиклари туғма нуқсонли болаларда бурун ва бурун ёндош бушлиқларининг клиник-функционал холати
Юқори жағ сурункали йирингли синусити бўлган беморларда тиотриазолинни қўллаб комплекс даволашда экссудатнинг фибринолитик фаоллиги ҳолати
қўлланилиб комплекс даволашда юқори жағ бўшлиқлари экссудат фибринолитик фаоллигига таъсири хусусиятлари ўрганилди. Юқори жағ сурункали йирингли синусити бўлган 20 нафар беморда тиотриазолин қўлланмасдан стандарт даволаш усулларидан фойдаланилди (назорат гуруҳи), 43 нафар
беморга тиотриазолин маҳаллий ва умумий қўлланилиб даволанди. Маълум бўлдики, даволаш
жараёнида фибринолитик фаоллик пасая бошлади. Тиотриазолин қўллангандан сўнг юқори жағ
бўшлиқларида экссудат фибринолитик фаоллигида ноферментатив фибринолиз ниҳоятда пасайди ва
даволаш даври қисқарди
Юқори жағ сурункали йирингли синусити бўлган беморларда секретор иммуноглобулин «а»нинг хроноритмлари
бўлиши катта аҳамиятга эга эканлиги аниқланди. 6.00 ва 15.00да секретор иммуноглобулин А нинг
икки вақтда максимал пик концентрацияси аниқланди. Шунинг билан бирга энг минимал
концентрацияси соат 10.00 ва 21.00да эканлиги аниқланди. Ёғларнинг протеолитик, фибринолитик
фаоллиги ва перекисли оксидланишини ўрганишда сурункали йирингли гайморитда куннинг маълум
вақтида секретор иммуноглобулин А ишлаб чиқарилишига комплекс негатив таъсири аниқланди.
Олинган натижалар юқори жағ сурункали йирингли синусити бўлган беморларда хронотерапия ишлаб
чиқаришда бир омил бўлиб хизмат қилади
Юрак ишемик касаллиги ва ўпканинг сурункали обструктив касаллигининг коморбид кечиши: патогенезнинг қўшилган бўfинлари
Юношеская ангиофиброма носоглотки. Эпидемио логия, этиология и патогенез
Юкори жаг бушлиги яллигланиш касалликларда ультрасонография ахамияти
Тадкикот объектлари: 120 бемор юкори жаг бушлиги яллигланиш касалликлари билан (177 касалланган бушлик).
Ишнинг максади: Икки улчамли ультрасонография ердамида юкори жаг бурун ендош бушлиги яллигланиш касалликлари ташхисини яхшилаш Тадкикот методлари: ультрасонография, рентгенография ва магнит резонанс томография.
Олинган натижалар ва уларнинг янгилиги: текширув натижалари куйдагини курсатди: уткир гайморитни хамма шаклида ультрасонография спецификлиги паст булди - 50.0+6.7%. Лекин ушбу усулни сезгирлиги катарал ва йирингли уткир синуситда етарли булди - 75.0+11.6% ва 93.0+3.9%. Сурункали гайморитда натижалар икки улчамли ультрасонография юкори информативлигини курсатди: деворли-гиперпластик турида - сезгирлик 82.0+5.2%, спецификлик - 95.0+3.0%; йирингли - сезгирлик 88.0+6.8%, спецификлик-79.0+8.5%; киста ва полипларда -сезгирлик 87.0+5.0%, спецификлик - 93.0+3.8%.
Мазкур текширувда юкори жаг бушлиги яллигланиш касалликларини ташхислашда ультрасонография имкониятлари курсатилган. Икки улчамли ультрасонографияга турли юкори жаг ендош бушлиги яллигланиш касалликларида диагностик ахамиятига бахо берилди. Турли яллигланиш касалликларда амалиет жихатидан куллай сонограммалар укиш методикаси ва юкори жаг бушлиги ультрасонографик текшириш протоколи ишлаб чикилди. Юкори жаг яллигланиш касалликларини ультрасонографик дифференциал ташхис мезонлари ва ультратовуш усулини нур ташхиси алгоритмида урни аникланди.
Амалий ахамияти: гайморитлар диагностика яхшиланди. Бемор учун нурланиш дозаси (патология йуклида рентгенография кулланилиши) ва инвазив текширувлар сони камайди (диагностик пункция шилик кават гиперплазиясида еки кистада).
Тадбик этиш даражаси: тадкикот натижалари Биринчи ТошДавТИ ЛОР ва нур ташхиси булимларида тадбик этилган.
Кулланиш сохаси: нур ташхиси, оториноларингология.
Эффективность хирургического лечения папиллом полости носа и гайморовой пазухи с использованием хирургического лазера
Эффективность профилактики респираторного дистресс синдрома на респираторную терапию у недоношенных новорожденных
Частота встречаемости респираторного дистресс синдрома (РДС) в странах ЕС варьирует от 0.75 до 1.5%, от общего числа новорождённых, в Узбекистане в структуре ранней неонатальной смертности РДС составляет 46 – 41%. (2016 г). Современная профилактика РДС включают в себя антенатальное введение кортикостероидов беременным при угрозе преждевременных родов, так и введение сурфактанта новорожденным в первые 20 минут жизни. (Е.С. Сахарова и др. 2017 г.)
Эффективность применения флутиказона пропионата в лечении гипертрофии глоточной миндалины у детей
Гипертрофия глоточной миндалины является одной из наиболее частых причин назальной обструкции у детей, примерно у 70% детей дошкольного возраста, с жалобами на нарушение носового дыхания. Считается, что увеличение размеров глоточной миндалины у детей в возрасте 1–7 лет носит физиологический характер и обусловлено закономерными транзиторными изменениями иммунной системы возрастного характера.
Эффективность небулайзеротерапии при рефлюкс ассоцированной астме
Эффективность линезолида в комплексной терапии больных с лекарственно устойчивым туберкулёзом легких
Эффективность двух режимов дозирования ципрофлоксацина у пациентов с ранней нозокомиальной пневмонией
отделяемое трахебронхи- ального дерева, лейкоцитоз и пр.), при исключении инфекций, которые находились в инкубационном периоде на момент поступления больного в стационар
Эффективность вакцинопрофилактики пневмококковой пневмонии у детей
резко - до 90-95% - повысился охват детского населения Узбекистана всеми календарными прививками, что повлекло за собой снижение заболеваемости. Резкое сокращение противопоказаний к введению вакцин, позволившее увеличить охват прививками, не сопровождалось ростом числа осложнений [1].
Эффективность ботулотоксина а в лечении «малого мочевого пузыря» при туберкулезе мочевых путей
Эффективность беклометазона в лечении и профилактике рецидивирующего обструктивного бронхита у детей
Эрта ёшли болаларда бронхообструктив синдром: ривожланиш хавфи ва сабаблари
Хулоса килиб айтганда, болаларда бронхообструктив синдромга олиб келувчи хавф омилларининг аниклани-ши, уларда бронхиал обструкциянинг учраш тезлигини ва огирлик даражасини камайтиради.
Эрта ёшдаги болаларда шифохонадан ташқари пневмонияда цитокинлар ўрнининг тавсифи
Ушбу мақола шифохонадан ташқари пневмония билан касалланган 25 нафар беморларда қон зардобидаги цитокинлар- интерлейкин -1 (ИЛ-1), интерлейкин - 4 (ИЛ-4), интерферонлар: -интерферон-альфа, аферон альфантиинтер, интерферон-гамма миқдорини текширишни ўз ичига олади. Муаллифлар фикрига кўра, назорат гуруҳи билан таққосланганда бемор болаларда яллиғланиш олди ва яллиғланишга қарши цитокинлар миқдори қон зардобида ортганлиги касалликнинг даврига ва патологик жараёнларга боғлиқдир.
Эрта ёшдаги болаларда пневмонияларда юрак-қон томир тизимидаги ўзгаришлар
Эрта ёшдаги болаларда пневмониялар
Эрта ешдаги болаларда обструктив бронхитнинг клиник-имуннологик тавсифи ва иммун терапияни асослаш
бўлган болаларда текширувлар ўтказилди. Кичик ёшдаги болаларда обструктив бронхит касаллигига мойиллик аниқланди. Болаларда обструктив бронхит касаллигининг ривожланишида тўқима ва гуморал иммун ҳолатини, нейтрофилларнинг фагоцитар активлиги камайиши кузатилади. Обструктив бронхит билан касалланган кичик ёшдаги болаларни даволашда, шу жумладан обсруктив бронхитни тез-тез такрорланиши кузатилганда Т-активин 2 мкг/кг дозада 5 кун давомида қўллаш тавсия қилинди.
Эрта ёшдаги болаларда бронхообструктив синдромни комплекс баҳолашда модифицирланган бронхография
Эрта ёшдаги болаларда бронхообструктив синдром диагностикаси мезонларини тасдиқлаш учун модифицирланган бронхография методини ишлаб чиқиш. 60 та соғлом ва 60 ўткир бронхиолит билан оғриган беморлар текширилди. Компьютер ва нафас шовқинларини қайд этувчи тизимдан ташкил топган модифицирланган бронхография методи ишлаб чиқилди. Респиратор шовқинлар таҳлилини таъминловчи дастур асосида ўрганилди. Эрта ёшдаги болаларда бронхообструктив синдром диагностикасида модифицирланган бронхография методи ўзининг объективлиги, соддалиги ва қуллайлиги туфайли педиатрия амалиётида муҳим ўрин тутади. Болаларда бронхообструктив синдром диагностикасининг янги информатив мезонлари ишлаб чиқилди: - E:I index, бу индекс E:I index≥1,20 бўлса бронхообструктив синдром мавжуд, E:I index≤1,19 бўлганда бронхообструктив синдром мавжуд эмас деб баҳоланади
- 1-25 / 576
- Keyingi