Все статьи

657-659 71 0

Psychologisher und pedagogisher rolle der romane “Steppenwolf” von herman hesse

Хулькар Алимкулова

Bücher spielen eine wichtige Rolle in der Entwicklung der Gesellschaft und werden auch als wichtig für die persönliche Weiterentwicklung angesehen. Jeder Buchleser zieht einige Schlussfolgerungen aus der Arbeit, die ihm gefällt. Besonders hervorzuheben sind die Werke der englischen Schriftstellerin Herman Hesse , die einen unvergleichlichen Beitrag zu den von den Lesern geliebten Detektivwerken geleistet hat. Bei der Analyse ihrer Werke müssen mehrere Aspekte berücksichtigt werden.

630-632 124 0

Psychological value of the novels by agatha christie

Джалолхан Маърипов

Books play an important role in the development of society and are also considered important for personal improvement. Every book reader draws some conclusions from the work he likes. In particular, the works of the English writer Agatha Christie, who made an incomparable contribution to the detective works that are loved by readers, should be highlighted. In the process of analyzing her works, it is necessary to take into account several aspects.

101-109 171 0

Primary creative research of Luqmon Burixon’s story genre (on the example in the stories named “Pauper”(“Yalangoyoq”) by Luqmon Burixon and “Thief” (“O’g’ri”) by A. Qahhor)

Barchin Shukurova
This article analyzes the primary creative exercises in the story genre of Luqmon Burixon, a prolific writer in the modern Uzbek prose.
In particular, the author's story “Pauper” (“Yalangoyoq”) is compared with the story named “Thief”(“O’g’ri”) by the master of the Uzbek story genre A. Qahhor. The creative influence of Luqmon Burixon on Qahhor is studied in the example of a story
81-97 434 0

Poetik mazmun yangilanishida individual ijodiy tafakkurning o‘rni (Tavallo adabiy merosi misolida)

Дилдора Рахмонова
Ushbu maqolada poetik shakl va mazmun munosabati, individual ijodiy tafakkur haqidagi qarashlar tahlili o'rin olgan. Poetik mazmun tushunchasi har bir ijodkorning o'ziga xosligini belgilab beruvchi asosiy tendensiyalardan ekanligi Tavallo ijodi misolida yoritib beriladi. Tavallo ijodida ham mumtoz poetik obrazlar: gul, bulbul; zamondosh ijodkorlari kabi Vatan, ilm-ma’rifat masalalari badiiylikni ta’minlashga xizmat qilgan bo'lsa ham, individual ijodiy tafakkur orqali ularni yangilay oldi. An’anaviy obrazlarga yangi ma'no yuklash asnosida mazmuniy novatorlikka erishgan Tavallo adabiy merosi muayyan tasniflarga turkumlangan holda maqolada keng tahlil etiladi.
126-128 131 0

Phase in general linguistics

Азиз Латипов

Phase verbs are quite well studied in many languages of the world, although so far opinions of leading linguists differ regarding their status, belonging to the aspectual semantic zone and semantics itself. In English given verbs, consideration of phase verbs faces the problem of their categorical membership.

151-156 289 0

Paralingvistikaning nazariy jihatlari

Зарифа Низомова

Maqolada paralingvistik vositalar haqida qisqacha ma’lumot berilgan hamda ularning o‘rganilish darajasi va ahamiyati ochib berilgan. Murojaatda noverbal shakllari ham keng tahlil qilingan. Shuningdek, lingvistik va nolingvistik aloqalar, ular o‘rtasidagi o‘zaro ta’sir va qarama-qarshiliklar , ma’lum tasvirni yaratish imkoniyatlari muhokama qilingan. Muloqot jarayonida noverbal vositalarning xususiyatlari masalasi ham yoritilgan.

132-135 58 0

O‘zbek va turk tillari uchun elektron tarjimon infologik modeli

Н Мадетбаева, Ш Абидова

Maqolada ikki til orasida tarjima jarayonini amalga oshirish tizimi, mohiyati yoritilgan. Shuningdek, ikki til elektron tarjimon infologik modeli tahlil qilingan.

62-65 442 0

O‘zbek tilidagi latifalarning xususiyatlari

Угилой Эгамбердиева

Ushbu maqolada o‘zbek xalq latifalarining shakllanish davri,ularning janr hamda nutq shakllariga xos xususiyatlarini o‘rganish, asrlarosha yashab kelayotgan lati- falarni imkon boricha kengroq tadqiq etish asosiy maqsad qilib qo‘yilgan.

148-150 139 0

O‘zbek tilida ko‘plik ifodalanishi (Ot so‘z turkumi misollari asosida)

Аброрходжа Мухаммадов

O‘zbek tilida birlik va ko‘plik, ya’ni son kategoriyasining o‘rganilish masalalariga,tahliliga bag‘ishlanadi. Ko‘plik ma’nolarining tuzilishi, mazmuni, vazifasi va qo‘llanishini, o‘zbek tili tarixida ko‘plikning grammatik ko‘rsatkichlari yozma manbalar asosida aniqlanishi, ko‘plik ma’nosini ifodalovchi morfologiyaga doir ishlarda ot turkumida gram matik kategoriya sifatida o‘rganildi.

132-142 521 0

O‘zbek milliy romanlarida ilohiy motiv va rivoyatlarning sintezlashuvi tajribasi

Умида Мухторова
Miflardan foydalanish barcha davrlarda ham mavjud bo'lgan, ijodkor o'z davri siyosiy-ijtimoiy, iqtisodiy hayotiga doir haqiqatni so'zlamoqchi bo'lganda, odatda, miflardan foydalanadi. Bu holni hazrat Alisher Navoiy asarlarida, xususan, "Xamsa" dostonida kuzatish mumkin. Navoiydek daho mutafakkir, davlat arbobi o'z davri haqida miflar tili bilan so'ylagani ijodkor va davr o'rtasida konflikt mavjudligini tasdiqlaydi. Professor Jabbor Eshonqul "Folklor - millatning boqiy tarixi" nomli maqolasida mashhur adib Borxesning "Adabiyot mif bilan boshlanib, mif bilan tugaydi" degan fikrini keltiradi va so'z san'ati asarlarining folklordan boshlanishi va badiiy ijod taraqqiyotida ham folklorning ahamiyati nihoyatda kattaligini ta'kidlaydi.
343-345 360 0

O‘zbek adabiyotshunosligida ruhiy tasvir tadqiqi

Лайло Xаитова
Ruhiy tasvir nafaqat dunyo adabiyotshunosligida, balki o'zbek adabiyotshunosligida ham atroflicha o‘rganilmoqda. Mazkur maqolada bu tushunchaning o'zbek adabiyotshunosligida kasb etgan mohiyati, xususan, badiiy psixologizm muammosining o'zbek adabiyoti va adabiyotshunosligida tutgan o‘rni va tadqiqi masalasi o‘rganildi.
3-136 136 0

O‘zbek adabiyoti tarixini o‘qitishning manbaviy asoslari (mutrib ijodi)

Сохиба Мадиримова

В текстологии народов мира как никогда усиливается внимание к изучению национального литературного наследия на основе первоисточников. Изучение рукописных источников дает возможность восстановить тексты произведений поэта или писателя в соответствии с оригиналом (хотя бы близким к нему) вне зависимости от периода, в котором они жили. Без восстановления достоверного текста творчество поэта невозможно анализировать с точки зрения теоретических проблем литературоведения. В мировой текстологии ведутся исследования по таким научным проблемам, как сравнительный анализ рукописных источников, создание научной биографии творца, изучение истории текста художественного произведения. Среди них большой опыт, знания и материал собран в рамках изучения источников восточных рукописей, разбросанных по библиотекам мира, в том числе произведений великих деятелей турецкой литературы Алишера Навои и Бабура. Обширные исследования являются основой для создания теоретических основ текстологии. Узбекская текстология развивалась на основе имеющегося научного опыта и достигла определенных результатов в изучении классических литературных источников. Исследование литературного наследия авторов, оставивших яркий след в истории отечественной литературы, изучение рукописных и литографических источников на основе новейших научных достижений является одной из первостепенных задач источниковедения и текстологии. Ведь «…изучение и популяризация узбекской классической и современной литературы на международном уровне, анализ этой многогранной темы в неразрывной связи с важнейшими процессами, происходящими сегодня в мировом литературном пространстве, создание необходимых научно – практических выводов является имеет большое значение..." 1 . Соответственно становится ясным, что необходимо провести научно-монографическое исследование истоков лирического дивана представителя Хорезмской литературной среды Мутриба Хонахароба (1853-1923), изучить текстологическую историю творчества поэта, разработать принципы подготовка научно-критического текста. Изучение творчества Мутриба началось еще при жизни поэта. Табиби признает достижения поэта в поэзии и музыке в сборниках «Маджмуат уш-шуаройи пайрави ферузшахи» и «Маджмуат мухаммасот уш-шуаройи ферузшахи». "Жизнеописания поэтов и писателей Хивы" Гасанмурада Лаффаси, "Поэты и музыканты Хорезма" Бободжона Тарроха, "Тазкирайи Кайюмий" Полатджона Кайюмий также содержат ценные сведения о творчестве поэта. О. Шарафиддинов, М. Юнусов, Н.М. Маллаев, Ю. Юсупов, М.Пирназаров, А.Абдугафуров опубликовали статьи. Эти статьи освещают биографию поэта, идейный размах и художественность его произведений, тематические и жанровые особенности его литературного наследия. Но в большинстве из них произведения поэта интерпретировались под влиянием коммунистической идеологии. М. Пирназаров изучил рукописные и литографические источники лирического наследия Мутриба, тематический охват, жанровые особенности, художественное мастерство. Хотя это исследование дало ценную для своего времени информацию, такие задачи, как создание научной биографии поэта, исследование творчества автора в области теоретических проблем текстологии, создание научно-критического текста, еще ждут своего решения. В изучении литературного наследия поэта заслуживает внимания книга «Мутриб Хонахароби (Исх. сборник)». Однако кроме того, что текст этих стихотворений неполный, встречаются и ошибки в чтении слов. В данном пособии использованы рукописи под номерами 906/VII, 903/IV, 2679/II Отдела Мухаммада Хасана Мутриба, хранящиеся в основном фонде и фонде Х. Сулеймана Академии наук Республики Узбекистан, а также рукописи на турецком языке. в байозах, сложных и тазкира стихах, стихах в рукописных байозах, хранящихся в Хивинском музее Ичанкала Мухаммада Рахимхана Феруза II.

43-44 88 0

O‘zbek mumtoz adabiyotida ahmadjon sahhof ijodi

Завкиддин Бурханов

Jahon adabiyotshunosligida biror-bir xalq adabiy-estetik ideali yuzasidan xulosa chiqarishda barcha davr ijodkorlari merosi asosida umumlashma va xulosalar bildirish muhim sanaladi. Zero, har bir xalqning adabiy-estetik idealining badiiy ifodasining shakli o‘zgarib turadi.

66-68 116 0

O‘zbek lirikasida she‘riy turkumlar

Азиза Эргашева

Ushbu monografiya mavzusi istiqloldan oldingi yillar o‘zbek lirikasi tabiatiga xos ichki sifat va struktura o‘zgarishlarini o‘rganish, poetik shakllarning badiiy o‘ziga xosliklarini aniqlash, ularning yaxlit badiiy-estetik tizim sifatidagi xossalarini belgilashdan iborat.

253-257 173 0

O‘zbek adabiy tili tarixi va uning vazifasi

А Хайруллаев, М Рахимжанова

O‘zbek adabiy tili tarixi shakllanishi jamiyatning iqtisodiy va siyosiy rivojlanish omillari bilan yaqin aloqada bo‘lgan ijtimoiy fikrlar tarixi, madaniyati va adabiyot tarixi bilan uzviy ravishda bog‘langan. Ammo tilning barcha xususiyat va tomonlari hamma vaqt ham jamiyat hayotidagi iqtisodiy va siyosiy o‘zgarishlarni bevosita, bir xilda aks ettiravermaydi. O‘z navbatida, tarixiy taraqqiyotning turli davrlarida til qurilishida va uning xizmat qilish sohalarida yuz beradigan o‘zgarishlar ham jamiyatning rivojlanishi bilan bir xil darajada bog‘langan emas.

20-26 70 0

O‘z yurti ishqida yongan shoh va shoir

Зебунисо Амиркулова

Maqolada atoqli hikoyanavis Hayriddin Sultonovning “Panoh” hikoyasida Bobur obrazining ifodalanish xususiyatlari tarixiy voqealar asosida bayon qilingan.

222-225 120 0

Ona-tilim sen ruhimning qanotisan

Дияра Сапарниязова

Ushbu maqolada o‘zbek tilining nafis, jozibadorligi, xalqimiz uchun uning tarixiy ahamiyati, o‘zbek tilini yuqori cho‘qqiga ko‘targan she’riyat sultoni A. Navoiyning tilimiz boyishiga qo‘shgan benazir hissasi, o‘zbek tiliga davlat tili maqomining berilishi bugungi kunda ona tilimizning birligi va rivojlanishi yo‘lidagi ba’zi bir muammolar va ularning yechimi haqida bayon etilgan.

288-291 260 0

Ona tili va o‘qish sav odxonligi darslarida matn ustida ishlash yo‘llari

Джавохир Зокиров

Mazkur maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining badiiy asarni o‘rganishda bevosita asar matni ustida ishlashga bog‘liq bo‘lishi, matn ustida ishlashning xilma-xil usullari, ana shular orasidan obrazlarning portretini o‘rganish muhim hisoblanishi, badiiy asarlarda qatnashuvchi qahramonlar ham bir-biridan farq qilishi, insonlar tashqi ko‘rinishi, xarakterlari, kiyinishi bilan bir-biriga o‘xshamasligi, har bir inson o‘ziga xos tashqi ko‘rinishga va ichki xislatlarga ega bo‘lishi haqida fikr yuritildi.

168-170 135 0

Oila jamiyat poydevori

С Норбоева, E Шадиев

Maqolada oilaning jamiyatdagi o‘rni, uning rivojlanishidagi ta’siri, oilalar mustahkamligidagi kamchiliklar, mamlakat miqyosida amalga oshirilgan chor- tadbirlar ilmiy tadqiq etilgan.

18-32 257 0

Nizomiy va Navoiy: bir mavzuning turfa talqini

Ильёс Исмаилов

Adabiyot tarixi jahon xalqlari tarixi bilan bevosita aloqador bo‘lib, uning taqdiri insoniyat kamoloti va tanazzuli bilan parallel kechadi. Shunga muvofiq dunyo adabiyotining mavzular galereyasi ham xilma-xil, ular ning orasida esa jangnoma yoki shohnoma mavzusi alohida ajralib turadi. Bu mavzuning moyasi mashhur sarkarda, podshoh yoki pahlavonlar hayoti-faoliyati bo‘lib, ulardan ba’zilari dunyo adabiyotida an’ana yoki turkum asarlar yuzaga kelishiga sabab bo’lgan. Butun dunyoda adabiy shon-sharaf qozongan ana shunday qahramonlardan biri Iskandar (Sharqda Iskandar, G‘arbda esa Alexander The Great deb ataluvchi shaxs) bo‘lib, Sharq va G‘arb adabiyotiga birdek ta’sir ko‘rsatgan bunday siymoni qayta uchratish mushkul. Uning nomi tillarda doston bo’ldi va amalga oshirgan ishlari ijodkorlarni ilhomlantirdi. Xususan, Iskandar mavzusi Sharqda keng yoyilib, ko’plab iskandarnomalar yuzaga kelishiga sabab bo’ldi. Ushbu maqolada xamsanavislik an’anasi doirasida yaratilgan ana shunday dostonlar Nizomiy Ganjaviyning “Iskandarnoma” va Alisher Navoiyning “Saddi Iskandariy” dostonlari qiyosiy tahlil etish maqsad qilingan. Har ikki adibning ijodiy originalligi “Iskandarning Chinga yurishi epi- zodi” tasviri misolida ochib berilgan. Muallif bunda ishonchli manbalarga tayangan va o’z maqsadiga erishish uchun qiyosiy-tarixiy, madaniy-tarixiy, genetik tahlil kabi usullardan foydalangan.

264-266 145 0

Nazar Eshonqul ijodida badiiy makon va xarakter uyg‘unligi

Нилуфар Чолиева

Ushbu maqolada Nazar Eshonqul qissa va hikoyalarida badiiy makon va uning xususiyatlari, tanlangan adabiy makonning obraz va xarakterlar bilan uyg‘unligi tadqiq va tahlil etilgan.

4-14 206 0

Navoiy qahramonlarining o‘limi

Акрамжон Дехконов

Maqolada Alisher Navoiyning “Xamsa” asaridan joy olgan “Farhod va Shirin” hamda “Layli va Majnun” dostonlari qahramonlarining o‘limi tafsilotlari tahlil qilinadi. Dostonlar qahramonlari – Farhod va Shirin, Layli bilan Majnunning o‘limlari sababi yoritib berilgan. Shuningdek, ko‘pchilik o‘quvchilarning “bu qahramonlar o‘zlarini o‘ldirgan”, degan tasavvurlarining noto‘g‘ri ekanligi, bu qahramonlarning o‘zlarini o‘ldirishlari Navoiyning axloqiy-e'tiqodiy, ma'naviy qarashlariga mutlaqo zid ekani isbotlangan. Bu qahramonlarning o‘limi mutlaqo tabiiy ravishda, o‘zlari tomonidan biror-bir sababni yuzaga chiqarmasdan yuz bergani dostonlardan olingan misollar yordamida ko‘rsatib berilgan. Insonning eng chorasiz qolgan vaqtlarida ham o‘z joniga qasd qilmay, taqdirga rozi bo‘lib, duoning odobiga rioya qilgan holda Yaratuvchiga iltijo qilishi lozimligi xususida so‘z yuritiladi.

41-49 330 0

Navoiy obrazi va poetik tasvir uyg‘unligi

Гульбахор Ашурова
O'zbekiston mustaqillikka erishgach o'zbek adabiyotida buyuk mutafakkir Alisher Navoiy siymosini badiiy talqin etish yangi bosqichga ko'tarildi. Chunki bu davrda milliy o'zlikni anglash, milliy qadriyatlarni tikiash bosh masalaga aylandi. Alisher Navoiy adabiyotda ma'naviy-axloqiy kamolotning timsoli sifatida haqli e’tirof etildi. lining ibratli hayoti, shaxsiyati namuna o'laroq tasvirlandi. Mustaqillik davri o'zbek adabiyotida buyuk mutafakkirga bag'ishlab yaratilgan asarlar ayol shoiralar ijodida o'ziga xos, alohida sahifalarni tashkil etadi. Ushbu maqolada Alisher Navoiy obrazining Halima Xudoyberdiyeva, Oydin Hojiyeva va Farida Afro'z she'rlarida badiiy talqini masalasi yoritildi.
49-53 224 0

Mutrib she’rlarida matn tahriri va uning namoyon bo‘lish usullari

Сохиба Мадиримова

В данной статье с текстологической точки зрения исследуются лирические поэмы поэта хорезмской литературной среды Мухаммада Хасана Мутриба Хаджи Табиба сына (1853-1923). Стихотворения поэта изучались на основе классификации авторского издания и переписного издания.

15-26 179 0

Mutrib asarlaridagi matn tafovutlari tahlili

Сахиба Мадиримова

Ushbu maqolada Xorazm adabiy muhiti shoiri Muhammad Hasan Mutrib Hoji Tabib o‘g‘lining (1853–1923) lirik she’rlari matnshunoslik aspektida tadqiq qilingan. Shoirning nashr qilingan she’rlari, O‘zbekiston Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik instituti fondida 903/IV, 906/VII raqami ostida saqlanayotgan qo‘lyozmalari, Laffasiyning 12561 raqamli tazkira qo‘lyozmasiva, Matnazar Pirnazarovning “Mutrib Xonaxarobiy (Risola majmua)”si, Bolta Davlatovning “Xorazm haqiqati” gazetasi (1991-yil, 20-iyul soni), “Guliston jurnali” (1974-yil 7-soni), Polvonnazir Bobojonov (Laffasiy. Tazkirayi shuaro. 1992) tomonidan nashr qilingan she’rlari qiyoslab o‘rganilgan.
Mutrib devoni qo‘lyozmasini joriy imlodagi nashri bilan qiyosiy o‘rganish natijasida aniqlangan farqlar ilmiy tasnif etilgan va tahlil qilingan. Qiyosiy tahlillar natijasida Mutrib devonining mukammal nashrlarini tayyorlash matnshunoslik oldidagi dolzarb vazifalardan ekanligi ta’kidlangan.