ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-71
Часть–5_ июня–2025
295
2181-
3187
ZAMONAVIY SIYOSIY YETAKCHILIKDA KADRLAR
SIYOSATINING O‘RNI VA DOLZARBLIGI
Nazarova Madina Husen qizi
Mirzo Ulug’bek nomidagi
O’zbekiston Milliy Universiteti
Ijtimoiy fanlar fakulteti
siyosatshunoslik yo’nalishi
3-kurs talabasi
Annotatsiya:
Ushbu maqolada zamonaviy siyosiy jarayonlarda liderlik
konsepsiyasi, yetakchilik va kadrlar siyosati o‘rtasidagi bog‘liqlik tahlil qilinadi.
Kadrlar siyosatining samarali yuritilishi siyosiy yetakchilikni mustahkamlashi, tizimli
islohotlarning muvaffaqiyati kadrlar tanloviga bevosita bog‘liqligi isbotlar bilan
yoritiladi.
Kalit so‘zlar:
siyosiy yetakchilik, lider, kadrlar siyosati, boshqaruv, siyosiy
islohot.
Аннотация:
В статье рассматривается концепция лидерства в современных
политических процессах, анализируется взаимосвязь между политическим
лидерством и кадровой политикой. Обосновано, что эффективная кадровая
политика усиливает лидерство и напрямую влияет на успех политических
реформ.
Ключевые слова:
политическое лидерство, лидер, кадровая политика,
управление, политические реформы.
Abstract:
This article explores the concept of leadership in modern political
processes and examines the relationship between political leadership and personnel
policy. It is substantiated that an effective personnel strategy strengthens leadership
and directly impacts the success of political reforms.
Keywords:
political leadership, leader, personnel policy, governance, political
reforms.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-71
Часть–5_ июня–2025
296
2181-
3187
KIRISH:
Siyosiy liderlik muayyan bir jamiyatda hokimiyatni egallash va uni
boshqarish jarayonida boshqaruv subyekti sifatida qatnashuvchi shaxs yoki guruhning
rolini anglatadi. Bugungi globallashuv davrida mamlakatlarda samarali boshqaruv
tizimini shakllantirishda siyosiy liderlarning salohiyati va ularning kadrlar siyosatini
olib borishdagi yondashuvi alohida ahamiyat kasb etadi [1]. Siyosiy elitani
shakllantirish, davlat xizmatini modernizatsiyalash, boshqaruv kadrlari zaxirasini
yaratish kabi strategik masalalar aynan yetakchilarning kadrlar siyosatiga bo‘lgan
munosabati bilan bog‘liqdir [2]. Kadrlar siyosati esa davlat organlarida malakali, fidoyi
va professionallarni aniqlash, tarbiyalash va joylashtirish tizimidir.
ASOSIY QISM:
Siyosiy liderlik va kadrlar siyosati o‘rtasidagi bog‘liqlik-
Kadrlar siyosatining muvaffaqiyati birinchi navbatda rahbarning strategik tafakkuriga,
boshqaruv ko‘nikmalariga va jamiyat ehtiyojlarini to‘g‘ri anglashiga bog‘liqdir.
Zamonaviy siyosiy lider — bu nafaqat jamiyatni harakatlantiruvchi kuch, balki
professional va siyosiy kadrlarga baho beruvchi asosiy mezondir [3]. Lider shunchaki
topshiriq beruvchi emas, balki bo‘ysunuvchilarini tanlashda, ularga ishonch bildirishda
va rag‘batlantirishda faol bo‘lishi kerak. Ayniqsa, davlat idoralarida qaror qabul
qiluvchi lavozimlarga tayinlovlarda yetakchining dunyoqarashi va kadrlar siyosatiga
doir pozitsiyasi hal qiluvchi rol o‘ynaydi.
So‘nggi yillarda O‘zbekiston Respublikasida olib borilayotgan islohotlarda
kadrlar siyosati yangi bosqichga ko‘tarilmoqda. Prezident Administratsiyasi huzurida
faoliyat yuritayotgan Kadrlar zaxirasi tizimi, “Yoshlar – kelajagimiz” loyihasi,
mahalliy hokimiyat vakolatlarining kengayishi kadrlar tanloviga doir yondashuvlarni
chuqurlashtirdi[4]. Kadrlar siyosatida ochiqlik, shaffoflik, meritokratiya (qobiliyat
asosida lavozim berish) kabi mezonlar yetakchilikning haqiqiy bahosini ko‘rsatmoqda.
Bunda siyosiy liderlar zamonaviy boshqaruvga oid bilimlarga ega bo‘lishi, inson
kapitalini rivojlantirishda yetakchi rol o‘ynashi zarur. Ko‘plab davlatlar tajribasi shuni
ko‘rsatmoqdaki, kadrlar siyosati sust yuritilgan mamlakatlarda siyosiy islohotlar
samara bermaydi. Masalan, Janubiy Koreya yoki Singapurda kadrlar siyosatiga alohida
e’tibor berilishi islohotlarning muvaffaqiyatli bo‘lishiga asos bo‘lgan.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-71
Часть–5_ июня–2025
297
2181-
3187
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 21-apreldagi PQ–121-son
qarori asosida “Yangi avlod kadrlar siyosati” konsepsiyasi tasdiqlandi. Unda
boshqaruv tizimiga yosh, bilimli va innovatsion fikrlovchi mutaxassislarni jalb qilish
ustuvor vazifa etib belgilangan. 2022-yildan boshlab davlat xizmatiga tanlov asosida
ishga qabul qilish tartibi kuchaytirildi. 2023-yil yakunlariga ko‘ra, 8000 dan ortiq
rahbarlik lavozimiga ochiq tanlov asosida nomzodlar tayinlandi. Ayniqsa, hokimlar
zaxirasiga 500 dan ortiq yoshlar kiritilgani davlat siyosatida kadrlar muhim o‘rin
egallayotganini ko‘rsatadi. Yetakchilar uchun maxsus “Liderlik maktabi” tashkil etilib,
bu yerda har yili yuzlab kadrlar strategik boshqaruv yo‘nalishida tayyorlanmoqda.
Raqamli boshqaruv tizimi joriy etilishi bilan kadrlar haqida yagona ma’lumotlar bazasi
shakllantirildi. Bularning barchasi siyosiy yetakchilikda kadrlar siyosati natijalarga
bevosita ta’sir ko‘rsatishini isbotlaydi. O‘zbekiston misolida esa, tuman va shahar
hokimlari, vazirliklar rahbarlari tanlov asosida belgilanayotgani, bu jarayonda
yetakchilarning shaxsiy pozitsiyasi muhim ahamiyat kasb etayotganini ko‘rish
mumkin.
Davlat xizmatlari agentligi ma’lumotlariga ko‘ra, 2023-yilda davlat boshqaruvi
tizimiga 12 458 nafar yangi kadr jalb qilingan. Shundan 67% ini 40 yoshgacha bo‘lgan
yosh mutaxassislar tashkil etdi. Rahbarlik lavozimlariga tayinlanganlarning 38%
ayollar bo‘lib, gender tenglikka e’tibor ortgani kuzatilmoqda. Shuningdek, 2500 dan
ortiq kadr “Liderlik kompetensiyalari” bo‘yicha malaka oshirish dasturlarini
tamomlagan. Ushbu ko‘rsatkichlar kadrlar siyosati samaradorligining bosqichma-
bosqich oshib borayotganini tasdiqlaydi [5].
XULOSA VA TAVSIYALAR:
Zamonaviy siyosiy yetakchilik samarali kadrlar
siyosatisiz tasavvur etib bo‘lmaydi. Kadrlarni tanlash, ularni tarbiyalash va ularga
imkon berish orqali lider jamiyatda ishonch uyg‘otadi va islohotlarga tayanch yaratadi.
O‘zbekistonda olib borilayotgan siyosiy islohotlar muvaffaqiyati aynan kadrlar
siyosati bilan chambarchas bog‘liqdir.
Tavsiyalar:
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-71
Часть–5_ июня–2025
298
2181-
3187
1. Yetakchilarning siyosiy va menejment salohiyatini baholashda ularning kadrlar
siyosatidagi qarorlariga alohida e’tibor berilishi zarur.
2. Siyosiy partiyalar va davlat idoralari zamonaviy liderlik ko‘nikmalariga ega
bo‘lgan kadrlar tayyorlash tizimini joriy etishlari lozim.
3. Kadrlar tanlovida shaffoflikni oshirish, aholining ishonchini mustahkamlashda
muhim omildir.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI:
1. Вебер М. Политика как призвание и профессия. — М., 1990.
2. Nye J. The Powers to Lead. Oxford University Press, 2008.
3. Ким М.С. Политическое лидерство: теория и практика. — Тошкент, 2020.
4. Fukuyama F. Political Order and Political Decay. — FSG, 2014.
5. Raqamli hukumatni rivojlantirish agentligi hisobotlari, 2023.
