Том 71 № 5 (2025)
Статьи
KREDITLASH VA UNING SAMARADORLIGINI OSHIRISH YO’LLARI
Ushbu maqolada kreditlash tizimining hozirgi holati, uning
iqtisodiyotdagi o‘rni va samaradorligini oshirish yo‘llari atroflicha tahlil qilinadi.
Kredit — bu moliyaviy resurslarni samarali taqsimlash vositasi sifatida ishlab
chiqarishni kengaytirish, tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash hamda aholi ehtiyojlarini
qondirishda muhim rol o‘ynaydi. Maqolada aynan kreditlash samaradorligini
oshirishga xizmat qiluvchi mexanizmlar, ya'ni foiz siyosatini takomillashtirish, kredit
olish shartlarini yengillashtirish, raqamli texnologiyalarni joriy etish va moliyaviy
savodxonlikni oshirish kabi omillar alohida o‘rganiladi. Shu bilan birga, kredit
mablag‘laridan foydalanishda yuzaga keladigan muammolar va ularning oldini olish
bo‘yicha tavsiyalar ham berilgan. Maqola xulosalarida iqtisodiy o‘sish va moliyaviy
barqarorlikka erishishda kreditlash tizimining yaxshilanishi katta ahamiyat kasb etishi
qayd etilgan.
TABIIY DORI VOSITALARIDAN FARMATSEVTIKA AMALIYOTIDA FOYDALANISH
Mazkur maqolada tabiiy dori vositalarining zamonaviy farmatsevtika
amaliyotidagi o‘rni, afzalliklari, qo‘llanilish sohasi va ulardan foydalangan holda
tayyorlanadigan preparatlar haqida ma’lumot beriladi. Tabiiy kelib chiqishga ega
bo‘lgan vositalar organizmga nisbatan yumshoq ta’sir ko‘rsatishi, kam nojo‘ya ta’sirlar
bilan ajralib turishi tufayli dolzarb hisoblanadi.
FERMER XO‘JALIKLARIDA XARAJATLARNI BOSHQARISHDA ETAKCHILIK STRATEGIYASIDAN FOYDALANISH
Maqolada
mamlakatimiz fermer xo‘jaliklarida xarajatlarni
boshqarishda etakchilik strategiyasidan foydalanish modellari, fermer erkin bozorga
kirib kelishi, fermer xo‘jaliklari rahbarlari faoliyati to’g’ri tashkil qilinishi xaqida
yoritilgan.
VITAMINLAR, ULAR HAQIDA NIMALARNI BILISH KERAK
Ushbu maqolada vitaminlarning organizmdagi ahamiyati, ularning turlari,
yetishmovchiligi oqibatlari va to‘g‘ri iste’mol qilinishi haqida so‘z yuritiladi.
Vitaminlarning har biri o‘ziga xos biologik funksiyaga ega bo‘lib, inson salomatligini
saqlashda muhim rol o‘ynaydi.
DORIVOR O'SIMLIK MAHSULOTLARINI TAYYORLASH, SAQLASH, QADOQLASH
Mazkur maqolada tabiiy dori vositalarining zamonaviy farmatsevtika
amaliyotidagi o‘rni, afzalliklari, qo‘llanilish sohasi va ulardan foydalangan holda
tayyorlanadigan preparatlar haqida ma’lumot beriladi. Tabiiy kelib chiqishga ega
bo‘lgan vositalar organizmga nisbatan yumshoq ta’sir ko‘rsatishi, kam nojo‘ya ta’sirlar
bilan ajralib turishi tufayli dolzarb hisoblanadi.
TABIIY O'SIMLIK MAHSULOTLARIDAN OLINGAN DORI VOSITALARI
Ushbu maqolada tabiiy o'simlik mahsulotlaridan olingan dori vositalarining
turlari, ularning tayyorlanish usullari, saqlash va qo'llanilish sohalari haqida
ma'lumotlar berilgan. Tabiiy o'simlik dori vositalari inson sog'lig'ini tiklashda, turli
kasalliklarni davolashda muhim rol o'ynaydi. Maqolada tabiiy dori vositalarining
afzalliklari, zamonaviy farmakologiyada o'rni va ularni ishlab chiqarishda amal
qilinadigan asosiy qoidalar ko'rib chiqiladi.
METHODOLOGY FOR SOLVING METRIC PROBLEMS IN DESCRIPTIVE GEOMETRY
This article explores methodological approaches to solving metric
problems in the subject of Descriptive Geometry. It analyzes both theoretical and
practical ways of developing students' spatial thinking, deep understanding of
projection laws, and graphic representation skills when solving metric problems. The
research demonstrates the effectiveness of a step-by-step methodical approach and
visual tools used in the teaching process.
THE ROLE OF FISCAL POLICY IN ENSURING THE STABILITY OF THE STATE BUDGET AND ITS FORMATION
This article analyzes the role of fiscal policy and its main mechanisms in ensuring the stability of the state budget. It examines solutions to issues such as
optimizing tax revenues, rationalizing expenditures, budget deficits, and debt burden.
Based on Uzbekistan’s experience in fiscal policy, the article presents proposals for
effective budget management.
TOURISM GEOGRAPHY: ECOLOGICAL AND CULTURAL TOURISM POTENTIAL IN UZBEKISTAN
This article provides a geographic analysis of the ecological and
cultural tourism potential in Uzbekistan. It explores tourist destinations, available
resources, existing problems, and promising directions from a scientific perspective.
The paper also offers practical recommendations for the sustainable development of
these
tourism
sectors.
TA’LIM TIZIMDA BOSHQARUVNING PSIXOLOGIK USULLARI
Ushbu maqolada shaxsda yuzaga keladigan boshqaruv jarayonidagi psixologik konfliktlarning kelib chiqishiga sabab raxbarning boshqaruv uslubidagi psixologik kamchiliklarning nazariy va amaliy tarzda yoritlgan.
SHAXS EMOTSIONAL XOLATLARINING PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada shaxsda yuzaga keladigan xissiy xolatlarni
namoyon bo’lishi va uning psixologik xususiyatlarini mazmun va moxiyati nazariy
jixatdan yoritilgan.
SHAXS VA UNDA YUZAGA KELADIGAN STRESSLARNI PROFILAKTIKASI VA KORREKSIYASI
Ushbu maqolada shaxs ijtimoiylashuv jarayonida yuzaga
keladigan stressli vaziyatlarning psixologik jixatlari vca uning psixoprofilaktikasi
nazariy va amaliy jixatlari yoritilgan.
SHAXSGA QARSHI JINOYATLARNING UMUMIY TAVSIFI VA TURLARI
Shaxsga qarshi jinoyatlarni Jinoyat kodeksi Maxsus qismining birinchi
bo‘limidan o‘rin olishi respublikamizda aynan shaxsning hayoti, sog‘lig‘i, uning
huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini oliy qadriyat sifatida himoya
qilishning konseptual g‘oyalaridan kelib chiqadi. Mazkur konsepsiyaning o‘zi
O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 13-moddasida: “O‘zbekiston Res-
publikasida demokratiya umuminsoniy prinsiplarga asoslanadi, ularga ko‘ra inson,
uning hayoti, erkinligi, sha’ni, qadr-qimmati va boshqa daxlsiz huquqlari oliy qadriyat
hisoblanadi”, – degan qoidaga asoslangan. Shundan kelib chiqqan holda, shaxs
manfaatlarini, uning huquq va erkinliklarini jinoiy tajovuzlardan himoya qilish
O‘zbekiston Respublikasi jinoyat qonunining asosiy vazifasi hisoblanadi.
IQTISODIYOT SOHASIDAGI JINOYATLARNING UMUMIY TAVSIFI VA TURLARI
Bozor munosabatlarini rivojlantirishga qaratilgan O‘zbekiston iqtisodiyotining
negizini xilma-xil shakllardagi mulk tashkil etadi. Davlat iste’molchilarning huquqi
ustunligini hisobga olib, iqtisodiy faoliyat, tadbirkorlik va mehnat qilish erkinligini,
barcha mulk shakllarining teng huquqliligini va huquqiy jihatdan bab-baravar
muhofaza etilishini kafolatlaydi. Xususiy mulk boshqa mulk shakllari kabi daxlsiz va
davlat himoyasidadir.
EKOLOGIYA SOHASIDAGI JINOYATLARNING UMUMIY TAVSIFI VA TURLARI
Ekologiya sohasidagi jinoyatlar ijtimoiy xavflilik darajasining yuqoriligi shu
bilan shartlanadiki, ularning sodir etilishi natijasida hayot va sog‘liq uchun
atmosferaning ozon qatlamiga, atmosfera havosiga, yer, yer ostiga, yer usti va osti
suvlariga, o‘rmon va boshqa o‘simliklarga, hayvonot dunyosiga, mikroorganizmlarga,
genetik fondga, tabiiy landshaftlarga zarar yetkazish xavfi yuzaga keladi.
EKOLOGIYA SOHASIDAGI JINOYATLARNING UMUMIY TAVSIFI VA TURLARI
Ekologiya sohasidagi jinoyatlar ijtimoiy xavflilik darajasining yuqoriligi shu
bilan shartlanadiki, ularning sodir etilishi natijasida hayot va sog‘liq uchun
atmosferaning ozon qatlamiga, atmosfera havosiga, yer, yer ostiga, yer usti va osti
suvlariga, o‘rmon va boshqa o‘simliklarga, hayvonot dunyosiga, mikroorganizmlarga,
genetik fondga, tabiiy landshaftlarga zarar yetkazish xavfi yuzaga keladi.
BARQAROR RIVOJLANISHNI ISTIQBOLLARI: YASHIL TEXNOLOGIYALAR, MUQOBIL ENERGETIKA, YASHIL IQTISODIYOT TAMOYILLARI, EKOLOGIK SANOAT VA EIZLAR IMKONIYATLARI
Maqola O‘zbekistonni ekologik xavfsiz va innovatsion
iqtisodiyotga yo‘naltirishda EIZlarning muhim rolini ta’kidlaydi va yashil
iqtisodiyotga o‘tish jarayonining davom etishini ko‘rsatib o‘tadi.
AUTSORSING NIMA VA U BILAN O 'ZARO HAMKORLIK.
Mazkur maqolada autsorsing va autstaffig tushunchasi,
autsorsing usullari, uni mamlakatimizda qo’llanishni boshlangani va autsorsing
boyucha qonunlar yoritib o’tilgan.
QOʻRQUV PSIXOLOGIYASI MOHIYATI
Mazkur maqolada inson ruhiyatidagi eng muhim hissiy holatlardan
biri — qo‘rquvning psixologik asoslari yoritilgan. Qo‘rquvning tabiiy va ijtimoiy
sabablari, u paydo bo‘lishining biologik va psixologik mexanizmlari, shuningdek, u
bilan bog‘liq klassik eksperimentlar “Kichkina Albert” tahlil qilingan. Maqolada
bihevioral, psixoanalitik va kognitiv yondashuvlar asosida qo‘rquvga ilmiy izoh
berilgan hamda uni yengish usullari psixoterapiya, meditatsiya, ekspozitsion terapiya
haqida ma’lumotlar keltirilgan. Qo‘rquv inson hayotida qanday ijobiy va salbiy rol
o‘ynashi tushuntirilib, uni boshqarish psixologik salomatlik uchun naqadar muhim
ekani ta’kidlangan.
BOBURNING HAYOTI: ILMIY TAHLIL VA ADABIY MEROSI
Mazkur ilmiy maqolada o‘zbek adabiyoti va tarixining yirik
namoyandasi — Zahiriddin Muhammad Boburning hayoti, siyosiy faoliyati va adabiy
merosi keng yoritilgan. Maqolada Boburning bolalik davri, Movarounnahrdagi taxt
kurashlari, Qobul va Hindistonda amalga oshirgan siyosiy islohotlari, shuningdek,
Boburiylar imperiyasiga asos solgan tarixiy yurishlari ilmiy-nazariy jihatdan tahlil
qilinadi. Shuningdek, muallif Boburning adabiy ijodi, xususan “Boburnoma” asarining
tarixiy, madaniy va badiiy ahamiyatini chuqur tahlil qiladi. Boburning o‘zbek adabiy
tilining rivojiga qo‘shgan hissasi, uning lirik she’riyatidagi insoniy tuyg‘ular va tabiat
tasvirlari yoritiladi. Maqola zamonaviy yoshlar uchun Bobur shaxsiyatini namunaviy
qilib ko‘rsatish, uni har tomonlama o‘rganish zarurligini asoslab beradi
РОЛЬ РУССКОГО ЯЗЫКА В ФОРМИРОВАНИИ ПРОФЕССИОНАЛЬНОЙ КОМПЕТЕНТНОСТИ СТУДЕНТОВ ПОЛИТЕХНИКУМА
В данной статье рассматривается значение русского языка в системе профессионального образования. Особое внимание уделяется его роли в формировании коммуникативных навыков, необходимых для успешной профессиональной деятельности. Подчёркивается важность владения русским языком как средством межкультурного общения, а также как инструментом получения специализированной информации. В статье представлены примеры
эффективного внедрения русского языка в образовательный процесс и его влияние на развитие личности студента.
ONA TILINING KASBIY FAOLIYATDA TUTGAN O‘RNI.
Mazkur maqolada ona tilining kasbiy faoliyatdagi ahamiyati, turli sohalarda
to‘g‘ri va taʼsirli nutq madaniyatini shakllantirishdagi o’rni tahlil etilgan. Shuningdek,
o‘zbek tilida sohaga xos atamalardan foydalanish, kasbga oid hujjat yuritish, muloqot,
xizmat madaniyatidagi taʼsiri yoritilgan
LAZERLI PAYVANDLASHNI TAHLILI VA TASNIFI
Lazerli payvandlash materialni kichik maydonda qisman isitish uchun yuqori
energiyali lazer impulslaridan foydalanadi.Lazer nurlanishining energiyasi issiqlik orqali
materialga uzatiladi, bu uning erishi va ma'lum bir hovuz hosil bo'lishiga olib keladi.Bu
yangi payvandlash usuli bo'lib, asosan yupqa devor materialining nozik qismlarini
payvandlash uchun ishlatiladi, nuqtali payvandlash payvand chokining bir-birining
ustiga yopishtiruvchi payvandlashni yakunlashi mumkin, payvandlash kengligi kichik,
issiqlik ta'sir qiladigan zonaning kichik deformatsiyasi, payvandlash tezligi, payvandlash
sifati yuqori, aniqlik aniq nazorat qilinishi mumkin, joylashishni aniqlash aniqligi yuqori
va avtomatlashtirish oson.
DETERMINANTS OF PHYSICAL DEVELOPMENT IN ATHLETES: RISK FACTORS AND CHALLENGES
That is why all-round mature, healthy and mature upbringing of the
younger generation is in the ashes of pedagogues, educators, medical staff, parents.
Physical development is an important indicator of the health of a growing organism
and has two meanings: the first describes the maturation, formation and biological age
of the organism, and the second classifies the morpho-functional state at any time.
КОРРЕКЦИЯ НАРУШЕНИЙ ИММУННОЙ СИСТЕМЫ У БОЛЬНЫХ ХРОНИЧЕСКИМ ПАНКРЕАТИТОМ
Иммунную систему изучили у 64 больных хроническим
панкреатитом (ХП) и у 36 здоровых лиц. У больных ХП выявили дефицит
Т-лимфоцитов и его субпопуляций, напряжение гуморального звена
иммунитета. Использование тимогена (доза 0,8-1,2 мг на курс) в сочетании
с
традиционным лечением у больных ХП приводило к возрастанию
показателей клеточного иммунитета во все сроки наблюдения. Тимоген
обладал иммунокорригирующим и лечебным действием у больных ХП.
SYMBOLIC IMAGERY IN DORIS LESSING’S SHORT STORIES LITTLE TEMBI AND NO SALE FOR WITCHCRAFT
Doris Lessing’s short stories “Little Tembi” and “No Sale for Witchcraft” are
profound explorations of cultural identity, racial prejudice, and social conflict,
rendered through rich symbolic imagery.
CLIMATE CHANGE AND ITS EFFECTS ON FUTURE GENERATIONS
This article provides a deep analysis of climate change and its long-term consequences on future generations, encompassing environmental, social, economic, and health aspects. As global temperatures continue to rise due to
greenhouse gas emissions, the planet faces increased sea levels, extreme weather events, biodiversity loss, food insecurity, and economic disruption. The article explores how these environmental shifts will affect children born today, their livelihoods,
mental and physical health, economic stability, and social structures. Drawing from scintific literature, climate reports, and international policies, the paper discusses
potential mitigation strategies and the role of global cooperation in ensuring a livable
future.
KUNDALIK HAYOTDA MATEMATIKA FANINING O'RNI
Matematika fani kundalik hayotda juda muhim o‘rin tutadi. Uning
ahamiyati inson faoliyatining deyarli barcha sohalarida seziladi va bu fan yordamida
biz murakkab muammolarni hal qilish, turli vazifalarni bajarish imkoniga ega
bo‘lamiz. Matematika nafaqat ilmiy fan sifatida, balki amaliy hayotda ham keng
qo‘llaniladi. U bizga dunyoni yaxshiroq tushunishga yordam beradi, shuningdek,
mantiqiy fikrlashni rivojlantiradi. Bu esa har bir insonning kundalik hayotida yuzaga
keladigan muammolarni samarali hal etish uchun zarurdir.
МОДЕРНИЗАЦИЯ СФЕРЫ УСЛУГ В УЗБЕКИСТАНЕ
В современном мире сфера услуг играет ключевую роль в
национальных экономиках, генерируя основную часть валового внутреннего
продукта и предоставляя рабочие места большинству трудоспособного
населения. Сфера предоставления услуг населению признана одной из самых
быстрорастущих и стратегически важных отраслей. Таким образом, данные
направления нематериального производства активно внедряются и
развиваются в национальных экономических системах по всему миру.
MITIGATION OF DDOS ATTACKS ON WEB APPLICATIONS USING ADAPTIVE RATE-LIMITING AND ALGORITHMIC FILTERING TECHNIQUES
This paper presents a hybrid approach for mitigating
Distributed Denial of Service (DDoS) attacks on web applications through the
integration of adaptive rate-limiting and algorithmic filtering techniques. The
adaptive rate-limiting module dynamically adjusts request thresholds based on
real-time traffic behavior, while the algorithmic filtering component utilizes
heuristic rules and machine learning classifiers to detect and block malicious
traffic. Experimental results show that this combined method significantly
improves attack detection rates, reduces false positives, and maintains optimal
server performance under stress. The proposed framework provides a scalable,
intelligent, and effective defense strategy against modern application-layer DDoS
attacks.
ODIL YOQUBOVNING “DIYONAT” ASARIDA HALOLLIK VA ADOLAT MUAMMOSI
Mazkur maqolada o‘zbek adabiyotining yirik vakili Odil
Yoqubovning “Diyonat” asarida halollik va adolat muammosining badiiy ifodasi
o‘rganiladi. Asarda ijtimoiy va ma’naviy hayotning murakkabliklari fonida insoniy
qadriyatlar, ayniqsa halollik va diyonat masalasi chuqur yoritilgan. Maqolada bosh
qahramonlar orqali yozuvchi halol insonning jamiyatdagi kurashi, adolatsizliklarga
qarshi ichki ziddiyatlari va ma’naviy tanlovi poetik uslubda tahlil etiladi.
ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ИНТЕРАКТИВНЫХ ПЕДАГОГИЧЕСКИХ ТЕХНОЛОГИЙ В ПРЕПОДАВАНИИ РУССКОГО ЯЗЫКА
В статье рассматривается актуальность применения
интерактивных педагогических технологий в процессе преподавания русского
языка. Анализируются эффективные формы и методы, способствующие
повышению мотивации обучающихся, развитию коммуникативных навыков и
критического мышления. Приведены примеры использования конкретных
интерактивных методик на уроках русского языка.
ВНЕДРЕНИЕ ГИБРИДНЫХ ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ ТЕХНОЛОГИЙ НА УРОКАХ РУССКОГО ЯЗЫКА
В статье рассматривается сущность и значение гибридного
обучения при преподавании русского языка. Раскрываются его преимущества,
структура и основные методы реализации. Представлены результаты
практического применения гибридных технологий в учебном процессе и их
влияние на мотивацию и успеваемость студентов.
XIRURGIK ASORATLAR: OLDINI OLISH VA NAZORAT QILISH STRATEGIYALARI
Xirurgik amaliyotlar zamonaviy tibbiyotning ajralmas qismi bo‘lib, ko‘plab
kasalliklarning davosida muhim rol o‘ynaydi. Biroq, har qanday jarrohlik aralashuvi
muayyan xavf va asoratlar ehtimoli bilan kechadi. Ushbu maqolada xirurgik
aralashuvlardan keyin yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan asosiy asoratlar — infeksion,
gemorragik, tromboembolik va boshqa turdagi buzilishlar — tahlil qilinadi. Ayniqsa,
bu asoratlarning klinik ko‘rinishlari, xavf omillari va ularning inson salomatligiga
ta’siri keng yoritiladi. Shuningdek, maqolada asoratlarni oldini olish choralariga
alohida e’tibor qaratilib, preoperatsion (operatsiyagacha), intraoperatsion (operatsiya
jarayonida) va postoperatsion (operatsiyadan keyingi) profilaktika choralarining
tizimli bayoni berilgan.
HOMILADOR AYOLLARDA ZARARSIZ QON KO‘PAYTIRADIGAN DORI VOSITALARI
Ushbu maqolada homiladorlik davrida uchraydigan kamqonlik holatlari va ularni
bartaraf etishda qo‘llaniladigan zararsiz, samarali dori vositalari haqida ma’lumotlar
keltirilgan. Ayol organizmida yuz beradigan fiziologik o‘zgarishlar, ayniqsa, temir
tanqisligi anemiyasi holatlari va bu holatlarni tuzatishda keng qo‘llanilayotgan
zamonaviy preparatlar tahlil qilinadi.
CHUQUR O‘RGANISHGA ASOSLANGAN HOLDA AQLLI SHAHAR UCHUN AQLLI MUHITNI LOYIHALASH VA REJALASHTIRISH
Ushbu maqolada chuqur o‘rganish (deep learning)
texnologiyalariga asoslangan holda aqlli shaharlar uchun aqlli muhitni samarali
loyihalash va rejalashtirish masalalari yoritiladi. Aqlli shahar infratuzilmasida real
vaqtli monitoring, bashoratlash, resurslarni optimal boshqarish hamda fuqarolar
xavfsizligi va qulayligi asosiy ustuvor yo‘nalishlardan biri sifatida qaraladi. Shu
nuqtai nazardan, maqolada chuqur o‘rganish modellari yordamida katta hajmdagi
ma’lumotlarni tahlil qilish, kontekstga mos qarorlar qabul qilish va tizimning
adaptivligi kabi jihatlar keng muhokama qilinadi. Loyihalash jarayonida atrof-muhit
holatini o‘lchash, harakatni aniqlash, transport oqimini boshqarish va energiya
samaradorligini ta’minlash kabi komponentlar chuqur o‘rganish algoritmlari bilan
uyg‘unlashtirilgan holda tavsiflanadi. Maqola yakunida aqlli muhitni barpo etishda
chuqur o‘rganish texnologiyalarining ustunliklari va ularni amaliyotga tatbiq
qilishdagi dolzarb masalalar xulosa tarzida bayon etiladi.
SHAXSNING IJTIMOIYLASHUV JARAYONI VA UNING PSIXOLOGIK JIHATLARI
Shaxsning ijtimoiylashuvi — bu inson hayotining butun a
bosqichma-bosqich jarayondir. Ushbu maqolada shaxsning jamiyat bilan o‘zaro ta’siri
asosida
shakllanadigan
ijtimoiy-psixologik
xususiyatlari
chuqur
tahlil
qilinadi.Tadqiqotda Jorj G. Midning “Ijtimoiy Men” konsepsiyasi, Erik Eriksonning
psixososial rivojlanish bosqichlari hamda L.S. Vygotskiyning madaniy-tarixiy
rivojlanish nazariyasi va yana bir qator olimlar nazariyalari keltirib oʻtilgan.
TOSHKENT AMALIY FANLAR UNIVERSITETI IQTISODIYOT FAKULTETI, TARMOQLAR IQTISODIYOTI VA BUXGALTERIYASI KAFEDRASI O’QITUVCHISI
Mazkur maqolada raqamli texnologiyalar va innovatsion yechimlarning sanoat
siyosatini takomillashtirishdagi o‘rni, ularning ishlab chiqarish samaradorligiga ta’siri,
O‘zbekiston misolida amalga oshirilayotgan islohotlar tahlil qilinadi. Shuningdek,
sohaga raqamli texnologiyalarni joriy etishda mavjud muammolar va kelgusidagi
istiqbollar yoritiladi.
IQTIDORLI YOSHLAR - XALQ IFTIXORI
Mazkur maqolada iqtidorli yoshlarning jamiyat rivojidagi o‘rni,
ularni aniqlash, qo‘llab-quvvatlash va har tomonlama rivojlantirish borasida olib
borilayotgan ishlar tahlil qilinadi. Iqtidorli yoshlar – har bir millatning bebaho boyligi,
kelajak taraqqiyotining tayanchi sifatida baholanadi. Shu nuqtai nazardan, ularga
e’tibor davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biri sifatida ko‘rilmoqda.
Maqolada iqtidorli yoshlarning yutuqlari, ularning xalqaro miqyosdagi
muvaffaqiyatlari, shuningdek, ularni rag‘batlantirishning samarali mexanizmlari
haqida ham fikr yuritiladi. Tahlillar orqali yoshlarning faolligi, tashabbuskorligi va
vatanparvarlik tuyg‘ularining yuksalishiga xizmat qiluvchi omillar yoritiladi.
POLITEXNIKUMDA O’QUV JARAYONINI ISHLAB CHIQARISH BILAN INTEGRATSIYALSH MUAMMOLARI VA YECHIMLARI
Ushbu maqolada politexnikum o‘quvchilarini kasbga yo‘naltirishning, metodik
yondashuvlar va pedagogik tadbirlarning samaradorligi tahlil etilgan. Shuningdek,
o’quv jarayonini ishlab chiqarish bilan uyg’unlashtirishning dolzarbligi ,mavjud
muammolar va ularning amamliy yechimlari tahlil qilinadi.Integrasiyalashgan ta’lim
jarayoni o’quvchilarning kasbiy kompetensiyalarini shakllantirishda muhim ahamiyat
kasb etishi,o‘quvchilarni bozor iqtisodiyoti talablariga javob beradigan kasb va
hunarlarga yo‘naltirishdagi muammo va yechimlar yoritilgan.
KASB-HUNAR TAʼLIMIDA OʻQITUVCHI VA ISHLAB CHIQARISH TAʼLIMI USTASINING OʻRNI
Mazkur maqolada kasb-hunar taʼlimi tizimida oʻqituvchi va ishlab chiqarish
taʼlimi ustasining tutgan oʻrni, ularning kasbiy mahorati, pedagogik yondashuvi hamda
zamonaviy talablar asosida taʼlim sifatini oshirishdagi roli haqida fikr yuritilgan.
IDEA AND IMAGE IN YUSUF SHOMANSUR'S PATRIOTIC POEMS
This article discusses the content of the poet Yusuf Shomansur's
poems. The ideas reflected in his poems are analyzed.
BOLA HUQUQLARI: KASB-HUNAR TAʼLIMI KONTEKSTIDA
Ushbu maqolada bola huquqlari, ularning xalqaro va milliy qonunchilikdagi
o‘rni, shuningdek, kasb-hunar ta’lim muassasalarida o‘quvchilar huquqlarining
ta’minlanish masalalari tahlil qilinadi. Bola huquqlarining amalda himoya qilinishi,
yoshlar tarbiyasi, ta’lim olishi va xavfsiz muhitda rivojlanishiga alohida e’tibor
qaratilgan. Politekhnikum sharoitida o‘quvchi-tinglovchilarning shaxsiy daxlsizligi,
fikr erkinligi, tenglik huquqlari konstitutsion va pedagogik jihatdan yoritiladi.
AQLLI MUHITDA BOSHQARUV QARORLARINI QABUL QILISH USULLARI TAHLILI
Ushbu maqolada aqlli muhit (smart environment) tizimlarida
boshqaruv qarorlarini qabul qilish usullari tahlil qilinadi. IoT (Internet of Things),
sun’iy intellekt (AI) va sensor texnologiyalar asosida shakllanayotgan aqlli tizimlarda
qaror qabul qilish real vaqt rejimida, yuqori aniqlik bilan va moslashuvchan
algoritmlar yordamida amalga oshirilishi kerak. Maqolada ko‘p mezonli qaror qabul
qilish (MCDA), ekspert tizimlari, mashinali o‘rganish asosidagi yondashuvlar,
shuningdek, agentga asoslangan modellar ko‘rib chiqiladi. Har bir uslubning
afzalliklari, kamchiliklari va qo‘llash doiralari tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari aqlli
shaharlar, sog‘liqni saqlash, transport va atrof-muhit monitoring tizimlarida samarali
boshqaruvni ta’minlashga xizmat qiladi.
RAQAMLI TRANSFORMATSIYA: ZAMONAVIY IQTISODIYOTNING ASOSIY HARAKATLANTIRUVCHI KUCHI
Ushbu maqolada raqamli transformatsiya tushunchasi, uning mazmun
mohiyati va iqtisodiy-ijtimoiy sohalarda tutgan o‘rni tahlil qilinadi. Raqamli
texnologiyalar
yordamida
tashkilotlar
faoliyatining
zamonaviylashtirilishi,
samaradorlik va raqobatbardoshlik darajasining oshirilishi masalalari yoritilgan.
Shuningdek, raqamli transformatsiya jarayonida duch kelinadigan muammolar va
O‘zbekistonda olib borilayotgan islohotlar ham tahlil qilinadi. Maqola yakunida
raqamli transformatsiyani muvaffaqiyatli amalga oshirish bo‘yicha tavsiyalar berilgan.
AQLLI MUHITDA SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARINI QO’LLASH SAMARADORLIGI
Ushbu maqolada aqlli muhitda sun’iy intellekt (SI)
texnologiyalarini qo‘llash samaradorligi tahlil qilinadi. Sun’iy intellekt aqlli
shaharlar, sog‘liqni saqlash, transport, energetika, xavfsizlik va boshqa
infratuzilmaviy tizimlarda qaror qabul qilishni avtomatlashtirish, optimallashtirish va
samaradorligini oshirishda muhim vosita sifatida namoyon bo‘lmoqda. Tadqiqot
davomida SI texnologiyalarining asosiy yo‘nalishlari, amaliy qo‘llanilishi va ularning
funksional afzalliklari chuqur o‘rganilib, ularni amalga oshirish jarayonida yuzaga
keladigan muammolar va ularning yechimlari tahlil qilinadi. Maqola yakunida sun’iy
intellekt asosida boshqariluvchi aqlli tizimlarning samaradorligini baholash
mezonlari keltiriladi va kelajakda bu texnologiyalarning rivojlanish istiqbollari
haqida fikr yuritiladi.
LUGʻAT SATHIDAGI YOT SO‘ZLAR VA ULARGA TENG KELUVCHI MUQOBIL IFODALARNI TOPISH MASALASINING DOLZARBLIGI VA AHAMIYATI
Ushbu maqolada o‘zbek tilini yot so‘zlardan tozalash va til sofligini saqlash
masalasining istiqboli hamda muammolari qisqacha tahlil qilinadi. O‘zlashmalarning
til taraqqiyoti va rivojlanishi sohasidagi ahamiyati, xususan, o‘zbek tilining yaqin
tarixdagi leksik tarkibi, unda o‘zlashgan qatlam so‘zlarining ulushi hamda mos
ravishda o‘zgarib borishi misollar yordamida o‘rganilib, o‘zbek tilini yot so‘zlardan
tozalash, tilning sofligini saqlashga bo‘lgan turli davrlardagi harakat va urinishlar
qisman tahlil qilinadi, bu yo‘ldagi yutuq va kamchiliklar hamda bularga sabab bo‘lgan
omillar haqida fikr va mulohazalar yuritiladi.
ELEKTR ENERGIYASINING YO‘QOTILISHIGA TA’SIR ETUVCHI OMILLAR
Ushbu maqolada elektr energiyasining yo‘qotilishiga ta’sir etuvchi asosiy omillar
tahlil qilinadi. Fizik, texnologik va tashkiliy omillar, xususan Joule-Lenz qonuni
asosida yuzaga keluvchi issiqlik yo‘qotishlari, transformatsiya jarayonidagi aktiv va
reaktiv yo‘qotishlar, reaktiv quvvat oqimi va izolyatsiya materialining sifati kabi
jihatlar ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, energiya samaradorligini oshirishga qaratilgan
chora-tadbirlar ham bayon etiladi.
CHAYKOVSKIYDIŃ OPERA JANRINDAǴI 3 BÓLIMLI FORMANIŃ ORNI
Bul
maqalada
Rus kompozitorı P.I.Chaykovskiydiń
dóretiwshiligindegi Evgeniy Onegin operasınıń Lenskiy ariyası “Я вас люблю” diń
talıqlanıwı haqqında sóz etiledi.
XORMEYSTER GÚLZAR NAǴMETOVA
Bul maqalada xor tarawında kóp jıldan berli, miynet islep balalarǵa
bilim berip kiyatırǵan xormeyster Gúlzar Naǵmetovanıń ómiri haqqında aytıp ótilgen.
XORMEYSTER KADIROVA RANO
Bul maqalada xor tarawında kóp jıldan berli, miynet islep balalarǵa
bilim berip kiyatırǵan xormeyster Kadirova Rano ómiri haqqında aytıp ótilgen.
KALSIY YETISHMOVCHILIGINING SUYAKLARGA TA’SIRI .
Uzoq muddatli kaltsiy etishmovchiligi tish o'zgarishlariga,
kataraktaga, miyadagi o'zgarishlarga va suyaklarning mo'rtlashishiga olib keladigan
osteoporozga olib kelishi mumkin. Biroq, kaltsiy etishmovchiligi erta alomatlarga olib
kelishi mumkin emas. Odatda engil, ammo davolanmasa, hayot uchun xavfli bo'lishi
mumkin.Ushbu maqolada biz kaltsiy etishmovchiligi kasalligining oldini olish yoki
davolashni tasvirlaymiz. Shuningdek, biz uning alomatlarini va kim xavf ostida
ekanligini tasvirlaymiz.
XURSHID DO‘STMUHAMMADNING “PANOH” QISSASIDA BADIIY PSIXOLOGIZM
Mazkur maqolada badiiy psixologizmning haqida to‘xtalib, asar
bosh qahramonining ruhiy kechinmalari va o‘y-xayollari tahlillar orqali tadqiq etilgan
Ilmiy-nazariy qarashlar umumlashtirildi.
FACTORS AND MECHANISMS OF ECONOMIC RESILIENCE IN THE REPUBLIC OF UZBEKISTAN
This article explores the significance of economic resilience as a key
factor in the long-term economic stability of Uzbekistan. It provides a theoretical
overview of both classical and modern approaches to economic resilience, including
the Solow model and endogenous growth theory. Special attention is given to the
analysis of macroeconomic indicators of the Republic of Uzbekistan over the period
from 2013 to 2023, with a focus on real GDP growth rates. The study identifies major
challenges such as inflation, income inequality, investment dependency, and
environmental issues. It proposes strategies to enhance the sustainability of growth
through institutional reforms, support for innovation, and a transition to a green
economy. The article concludes that combining quantitative indicators of growth with
qualitative improvements in education, healthcare, and environmental protection is
essential for achieving long-term socio-economic resilience.
РОЛЬ ЭКОНОМИЧЕСКОГО РОСТА В УСТОЙЧИВОМ РАЗВИТИИ НАЦИОНАЛЬНОЙ ЭКОНОМИКИ
В данной статье рассматривается значение экономического
роста как ключевого фактора устойчивого развития национальной экономики.
Приведён теоретический обзор классических и современных подходов к
пониманию экономического роста, включая модели Солоу и эндогенного роста.
Особое внимание уделено анализу макроэкономических показателей
Республики Узбекистан за период 2013–2023 гг., включая статистику по темпам
роста
ВВП. Выделены основные проблемы, такие как инфляция,
неравномерность распределения доходов, зависимость от инвестиций и
экологические вызовы. Предложены пути повышения устойчивости роста на
основе институциональных реформ, поддержки инноваций и «зелёной»
экономики. Сделан вывод о необходимости сочетания количественных и
качественных аспектов экономического роста для достижения долгосрочной
социально-экономической устойчивости.
ЧТО ТАКОЕ ЭКОНОМИКА И ДЛЯ ЧЕГО ОНА НУЖНА?
В статье рассматриваются базовые понятия экономики, её
ключевые функции, задачи и значение в жизни общества. Особое внимание
уделяется центральной проблеме экономики — противоречию между
ограниченностью ресурсов и неограниченностью потребностей. Описываются
функции экономической теории, роль экономических законов и категорий.
Подчёркивается, что экономика играет фундаментальную роль в обеспечении
благосостояния населения, развитии науки, культуры и международного
сотрудничества. Работа направлена на формирование общего представления об
экономике как научной и практической дисциплине.
NAVOIY SHAHRIDA 2018-YIL BIRINCHI YARIM YILLIGI ATMOSFERA HAVOSI IFLOSLANISHI HAMDA UNING TAHLILI
Ushbu ilmiy maqolada Navoiy shahri 2018-yil atmofera havosini
iflantiruvchi gazlar changlar miqdori va ularning tahlili yoritilgan. Shuningdek, shahr
hududiga kuzatilgan meteorologik elementlarning qiymatlariga ham maqolada
qisqacha to‘xtalib o‘tilgan.
RAQAMLI IQTISODIYOTNING XUSUSIYATLARI
Mazkur tezisda raqamli iqtisodiyotning xususiyatlari haqida so’z
boradi tezis davomida turli fikr va mulohazalar berib o’tilgan.
ARAB XALIFALIGI DAVRIDA MOVAROUNNAHRDA IJTIMOIY IQTISODIY VA MADANIY HAYOT
Ushbu maqolada Arab xalifaligi davrida Movarounnahr hududida
madaniy hayotning rivojlanishi tahlil qilinadi. Xususan, islom dini va arab
madaniyatining kirib kelishi, ilm-fan, adabiyot va me’morchilik sohalaridagi yutuqlar,
madrasalar va kutubxonalar faoliyati hamda mahalliy ilmiy an’analar bilan
uyg‘unlashuvi ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, ushbu davrda yashagan mashhur olim va
mutafakkirlarning ilmiy merosi tahlil qilinadi. Maqolada tarixiy manbalar va
tadqiqotlar asosida Movarounnahrning madaniy taraqqiyotiga xalifalik siyosatining
ta’siri o‘rganiladi.
ARAB XALIFALIGI DAVRIDA MOVAROUNNAHRDA IJTIMOIY IQTISODIY VA MADANIY HAYOT
Ushbu maqolada Arab xalifaligi davrida Movarounnahr hududida
madaniy hayotning rivojlanishi tahlil qilinadi. Xususan, islom dini va arab
madaniyatining kirib kelishi, ilm-fan, adabiyot va me’morchilik sohalaridagi yutuqlar,
madrasalar va kutubxonalar faoliyati hamda mahalliy ilmiy an’analar bilan
uyg‘unlashuvi ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, ushbu davrda yashagan mashhur olim va
mutafakkirlarning ilmiy merosi tahlil qilinadi. Maqolada tarixiy manbalar va
tadqiqotlar asosida Movarounnahrning madaniy taraqqiyotiga xalifalik siyosatining
ta’siri o‘rganiladi.
TERMIZ DAVLAT UNIVERSITETI YURIDIK FAKULTETI BAKALAVR BOSQICH TALABASI "BACHELOR'S DEGREE STUDENT OF THE FACULTY OF LAW AT TERMEZ STATE UNIVERSITY"
Davlatning axborot suvereniteti, so‘z erkinligi, kiber xavfsizlik,
“Internetda
so‘z
erkinligi
to‘g‘risida”gi
qo‘shma deklaratsiya, axborot
texnologiyalarining rivojlanishi, konstitutsiyaviy tendentsiya, moderatsiya, federal
qonun, aksiologik, gnoseologik, texnologik va axloqiy.
BARQAROR RIVOJLANISHNI ISTIQBOLLARI: YASHIL TEXNOLOGIYALAR, MUQOBIL ENERGETIKA, YASHIL IQTISODIYOT TAMOYILLARI, EKOLOGIK SANOAT VA EIZLAR IMKONIYATLARI
Maqola O‘zbekistonni ekologik xavfsiz va innovatsion iqtisodiyotga yo‘naltirishda EIZlarning muhim rolini ta’kidlaydi va yashil
iqtisodiyotga o‘tish jarayonining davom etishini ko‘rsatib o‘tadi.
THE IMPACT OF SLEEP ON COGNITIVE BRAIN FUNCTIONS
Sleep is not a passive state but an active physiological process that plays a decisive
role in maintaining cognitive health. This article examines sleep phases,
neurophysiological mechanisms, and the influence of sleep on attention, memory,
learning, and decision-making. Special attention is given to the consequences of
chronic sleep deprivation and sleep disorders. Neuroscientific data are presented,
emphasizing the need for quality sleep to ensure effective mental performance.
Keywords: sleep, cognitive functions, memory, attention, brain, sleep stages, sleep
deprivation, neuroplasticity.
OSHQOZON OSTI BEZI RAKI: ETIOLOGIYASI, KLINIK BELGILARI VA DAVOLASH USULLARI
Oshqozon osti bezi raki (pankreatik adenokarsinoma) dunyo bo‘yicha o‘lim darajasi
eng yuqori bo‘lgan onkologik kasalliklardan biri hisoblanadi. Kasallikning kech
aniqlanishi va o‘smaning invaziv xususiyatlari davolashning murakkabligi va past
samaradorligiga olib keladi. Mazkur maqolada pankreatik rakning etiologiyasi, xavf
omillari, klinik belgilari, diagnostik usullari, zamonaviy davolash strategiyalari va
prognozi atroflicha tahlil qilinadi. Ilmiy manbalar asosida, kasallikka qarshi kurashda
profilaktika va erta tashxislash muhimligi asoslab beriladi.
TUG’RUQDAN KEYINGI INFEKSIYALAR: OLDINI OLISH VA DAVOLASH
Maqolada tug‘ruqdan keyingi infektsiyalar va ularning oldini olish hamda davolash
usullari haqida ma’lumot beriladi. Tug‘ruqdan keyingi infektsiyalar ayollarda jiddiy
asoratlarga sabab bo‘lishi mumkin, shuning uchun ularni o‘z vaqtida aniqlash va
davolash juda muhim. Profilaktik choralar, antibiotik terapiya va gigiyena qoidalariga
amal qilish infektsiyalarning oldini olishda muhim rol o‘ynaydi. Zamonaviy
diagnostika va davolash usullari tug‘ruqdan keyingi infektsiyalar bilan kurashishda
samarali hisoblanadi.
ZAMONAVIY SIYOSIY YETAKCHILIKDA KADRLAR SIYOSATINING O‘RNI VA DOLZARBLIGI
Ushbu maqolada zamonaviy siyosiy jarayonlarda liderlik
konsepsiyasi, yetakchilik va kadrlar siyosati o‘rtasidagi bog‘liqlik tahlil qilinadi.
Kadrlar siyosatining samarali yuritilishi siyosiy yetakchilikni mustahkamlashi, tizimli
islohotlarning muvaffaqiyati kadrlar tanloviga bevosita bog‘liqligi isbotlar bilan
yoritiladi.
OQINLAR IJODIDA MIFOLOGIK VA FOLKLOR ELEMENTLARINING BERILISHI
Mazkur maqolada o‘zbek oqinlari ijodida mifologik va folklor elementlarning
ifodalanish xususiyatlari tahlil qilinadi. Xalq og‘zaki ijodining muhim qismi bo‘lgan
oqinlik san’atida qadimiy timsollar – dev, ajdaho, pari kabi mifologik obrazlar hamda
folkloriy syujet va marosimlar qanday tarzda badiiy ifoda topgani IMRAD usulida
o‘rganiladi. XIX-XX asr hamda zamonaviy davr oqinlari ijodidan namunalar asosida
folklor obrazlarining ijtimoiy, axloqiy va estetik mazmuni yoritiladi. Maqola oqinlik
san’atining milliy madaniyat va tarixiy xotiradagi o‘rnini aniqlashga qaratilgan.
2-AMINO 4-XLORBENZOY KISLOTASINING FOYDALANISH SOHALARI HAMDA ERUVCHANLIGI HAQIDA UMUMIY MA’LUMOT
2-amino 4-xlorbenzoy kislotasi H2NC6H3(Cl)CO2H formulali organik
birikmadir. Benzoy kislota halqasidagi Hatomlari o’rniga xlor hamda amino guruhning
joylashuvidan hosil bo’lib, kuchli kislotalik xossalarini namoyon qiladi. 2-amino 4
xlorbenzoy kislotasi 4-xlorantranil kislotasi deb ham ataladi. 4-xlorantranil kislotasi 2
xloro 4-nitrobenzoy kislotasidan sintez qilinadi.
PARA-AMINOBENZOY KISLOTA HOSILALARINING TUT BARGLARI NAMLIGINI SAQLASHGA TA’SIRI
Ushbu maqolada para-aminobenzoy kislota (PABK) va uning
hosilalarining tut barglari namligini saqlashga ta’siri o‘rganildi. Tadqiqotlar shuni
ko‘rsatdiki, mazkur modda va uning ba’zi hosilalari barglarda namlikni saqlash,
ularning tez qurib qolishini sekinlashtirish, shuningdek, silkworm (ipak qurti) uchun
oziqlanish sifatini saqlashda ijobiy natijalar beradi.