ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–3_ Мая –2025
368
2181-3187
BADIIY MATN ESTETIK BUTUNLIK SIFATIDA
Maloxat Raximova
Qarshi xalqaro universiteti o‘qituvchisi
Abstract:
This article explores the development, subject matter, and
methodological foundations of the field of linguopoetics. It analyzes the
interrelation and poetic functions of linguistic levels
—
phonetic, lexical,
morphological, syntactic, and compositional
—
in constructing a literary text as an
aesthetic whole. The study also highlights the historical development of the
linguopoetic approach in Uzbek linguistics, examining the legacy of thinkers such
as Alisher Navoi and Izzat Sultan as subjects of linguopoetic analysis.
Keywords:
linguopoetics, literary text, language levels, aesthetic integrity,
phonopoetics, syntactic poetics, expressiveness, poeticity
Annotatsiya:
Mazkur maqolada lingvopoetika fanining shakllanishi,
predmeti va metodologik asoslari tahlil qilinadi. Badiiy matnning estetik butunlik
sifatida yaratilishida til sathlarining (fonetik, leksik, morfologik, sintaktik va
kompozitsion) o‘zaro uyg‘unligi hamda ularning poetik vazifalari ochib beriladi.
Tadqiqotda o‘zbek tilshunosligida lingvopoetik yo
ndashuv tarixiy taraqqiyot
doirasida yoritilib, Alisher Navoiy, Izzat Sulton kabi mutafakkirlar merosi
lingvopoetik tahlil obyekti sifatida ko‘rib chiqiladi
.
Kalit so‘zlar:
lingvopoetika, badiiy matn, til sathlari, estetik butunlik,
fonopoetika, sintaktik poetika, ekspressivlik, poetiklik
Kirish.
Til – inson uchun eng muhim omil hisoblanadi. Chunki insonlar til orqali
bir-birlari bilan aloqada bo’ladilar. Bundan tashqari, til – insonlarning o‘y – fikrlari va his –
tuyg’ularini ifodalashning yagona va muhim vositasi. Til jamiyat a’zolari uchun umumiy
bo’lib, barchaga baravar xizmat qiladi.Tilning tabiati, mohiyati, kishilik jamiyatida
bajaradigan vazifasi va bu strukturani tashkil etgan struktura elementlarining o’zaro
munosabati uning ichki munosabati, ishlash tamoyillarini, tilning o’rganilganlik darajasini
ko’rsatadi.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–3_ Мая –2025
369
2181-3187
Hozirgi kunda tilshunoslik fanining doirasi tobora kengayib bormoqda va fanning
yangidan-yangi psixolingvistika, sotsiolingvistika, antropolingvistika, generativ lingvistika,
kompyuter lingvistikasi kabi qator tarmoqlarining paydo bo’lishi, bir tomondan, fanning
obyekti, tilning ko’p aspektli hodisa ekanligini ko’rsatib tursa, ikkinchi tomondan, fan
taraqqiyotining ko’rsatkichi hamdir. Tilshunoslik fanining predmeti tushunchasi ilmiy
abstraksiya natijasi bo’lib fanning taraqqiyoti, uning amaliy ahamiyati insoniyat ehtiyojini
qay darajada qondirishga xizmat qilishi bilan belgilanadi.
Lingvopoetika – tilshunoslik va adabiyotshunoslikni bog’lovchi oltin halqa.Tilning
ekspressiv vazifasi tilshunoslik va adabiyotshunoslikni baravar qiziqtiruvchi obyekt sanaladi.
Badiiy nutqning asosiy belgilaridan biri ekspressivlikdir. Ekspressivlik xususiyatlari
lingvistik qonuniyatlariga tayangandagina ilmiy asosga ega bo’ladi. Shuning uchun hozirgi
kunda tilshunoslik bilan adabiyotshunoslik oralig’ida alohida fan yo’nalishi maydonga
keldiki, bu yo’nalish lingvopoetika nomi bilan yuritila boshlandi. Lingvopoetika qisqargan
shakl bo’lib, poetik lingvistika yoki badiiy nutqning lingvistikasidir.
Lingvopoetika til strukturasining barcha sathlarini qamrab oladi, chunki tilni barcha
sath birliklari tinglovchiga ta’sir qilish quvvatiga ega, hatto o’zi alohida ma’no
ifodalamaydigan birliklar ma’noli birliklar tarkibida kelib ularning ma’nosini farqlash uchun
xizmat qiladigan fonemalar ana shunday vazifadan holi emas. Shuning uchun ham tilning
qaysi sath birliklari ekspressiv vazifa bajarayotganiga ko’ra lingvopoetika ham bir necha ichki
qismlarga bo’linadi. Ular fonopoetika, morfopoetika va sintaktikpoetika va boshq. Badiiy
nutqni o’rganuvchi lingvopoetika til sistemasining barcha sath birliklarining badiiy estetik
vazifasini tekshiradi. Deylik, fonologik sathda fonetik birliklarning badiiy estetik
vazifasi,xususan, bir xil tovushlarning, bir xil bo’g’inlarning takrorlanishi she’riyatda
ta’sirchanlikni ta’minlovchi vosita sifatida qo’llanishi bilan bog’liq jihatlariga e’tibor
qaratiladi. Leksik sathda leksemalarning ko’chma ma’nolarda qo’llanishi (metafora,
metonimiya, sinekdoxa, vazifadoshlik, mubolag’ali tagma’nolilik jihatlari), omonimik,
sinonimik munosabatlar va boshqa shu kabi leksik-semantik hodisalar ham
lingvopoetikaning tekshirish obyekti hisoblanadi. Shuningdek, gap bo’laklarining o’rin
almashishi, gap tarkibida bir xil bo’lakning takrorlanishi kabi hodisalar badiiy nutqning
shakllantirishda xizmat qiladi.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–3_ Мая –2025
370
2181-3187
Ma’lumki, o’zbek tilining bir necha asrlik behad boy tarixida badiiy til masalasiga
bo’lgan e’tibor hech qachon susaygan emas. Birgina A. Navoiyning “Muhokamatul
lug’atayn’’ asarini olib ko‘raylik. M. Qodirov juda o’rinli ta’kidlaganidek, “Muhokamatul
lug’atayn’’ning biz tilshunos va adabiyotshunoslarga o’rnak bo’ladigan yana bir xislati bor.
Navoiy asarda til masalalarini adabiyotdan – badiiyatdan ajratib , alohida holda
tekshirmaydi, tildagi xususiyatlarni badiiy nutq talabiga muvofiq holda ko’radi. Agar bu
asarni chuqurroq o’rganib chiqsak, hozirgi til va adabiyot ilmidagi kemtiklikning sabablarini
seza boshlaymiz’’
1
. Bundan boshqa ko’plab asarlarda ham A. Navoiy so’z, ma’no va
badiiyat masalalariga katta mas’uliyat bilan qaragan.
Zamonaviy o‘zbek tilshnosligida XX asrning birinchi yarmida badiiy asar
tilini ilmiy asosda o’rganishning boshlanishi ikki ulkan alloma – adabiyotshunos va adib
Izzat Sulton hamda benazir tilshunos Ayub G’ulomov nomlari bilan bog’liq ekanligini
alohida ta’kidlash lozim. Ular badiiy tilni o’rganishning adabiyotshunoslik va tilshunoslik
nuqtai nazaridan ilmiy- nazariy asoslari, tamoyillrini ko’rsatib berishga harakat qilganlar.
2
Badiiy asar tili, badiiy nutq stilistikasi haqida gap ketganda, R. Qo’ng’urov,
I. Qo’chqortoyev, B. Yo’ldoshev, X. Doniyorov, B. Umurqulov, S. Mirzayev, E. Qilichev, S.
Karimov, N. Mahmudov kabi ko’plab olimlarnig nomarini tilga olish mumkin.
3
Tilning estetik vazifasining asosiy namoyon bo’lish o’rni badiiy asar matni ekan,
bu vazifaning o’ziga xos xususiyatlarini o’rganishdan adabiyot nazariyasi, adabiyot tarixi,
poetika kabi adabiyotshunoslik yo’nalishlari va lingvistik stilistika, til tarixi, leksikologiya,
semasiologiya, etimologiya, grammatika kabi tilshunoslik yo’nalishlari bir-biri bilan
hamkorlikda ish ko’rishi lozim.Tilning estetik vazifasi masalasi bu ikki yirik fan
oralig’idagi murakkab muammodir. Badiiy matnning lingvopoetik jihatdan tadqiq
etishdagi muhim va o’zak nuqtalar sifatida matn tarifi, tipologiyasi va matn birliklari,
1
.Qodirov M. Navoiyning tilshunoslikdagi mahorati //Tilshunoslikning dolzarb masalalari(O’zMU ilmiy maqolqlar
to’plami).
-Toshkent: Yniversitet,2002, 85-bet
2
Sultonov I. Badiiy as
ar tili // O’zbekiston adabiyoti va san’ati,1939, 5
-
son; G’ulomov A. Badiiy adabiyotning tili haqida
// Adabyot va san’at,1941, 5
-son.
3
Qarang
:
Qo’ng’urov R. O’zbek tili stilistikasidan ocherklar.
-Samarqand, 1975;
Qo’chqortoyev
I. Badiiy nutq stilistikasi.-
Toshkent,1975; Y
o’ldoshev
B. Badiiy nutq stilistikasi.-Samarqand,1982.; Qilichev E. Badiiy tasvirning leksik vositalari.-
Toshkent: Fan,1982.; Umurqulov B. Poetik nutq leksikasi.-
Toshkent:Fan,1990; Mahmudov N. O’zimiz va so’zimiz.
-
Toshkent,1987.
Doniyorov X. , Mirzayev S. So’z san’ati.
-
Toshkent: O’zadavnashr,1962.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–3_ Мая –2025
371
2181-3187
badiiy matn va unga lingvopoetik yondashuv tamoyillari, badiiy matnda til vositalarining
poetik aktuallashuvi e’tirof etiladi.
M.Yo‘ldoshev matnlarni hajm belgisiga ko’ra hamda ifoda maqsadi va mazmun
belgisiga ko’ra matn tiplariga ajratadi.” Badiiy uslubda hikoya, qissa, roman, epopeya kabi
yirik hajmli asarlar maksimal matn hisoblanadi.“
4
Badiiy matnda muallifning o‘quvchi yoki
kitobxonga estetik ta’sir qilish maqsadi birinchi planda turadi. Nobadiiy matnda esa asosiy
maqsad o‘quvchi yoki kitobxonga kommunikativ ta’sir qilishdan iborat bo’ladi. Boshqacha
qilib aytganda, nobadiiy matnda muayyan axborotning mazmuni va uning ifodasi
birlamchi bo‘lsa, badiiy matnda bunday axborot birlamchi emas, balki shu axborot
vositasida aytilmoqchi bo‘lgan fikr –g‘oyaning estetik ta’sirli ifodasi mutlaqo hal
qiluvchidir. Badiiy va nobadiiy matn tiplari bir - biridan, eng avvalo, ularda tilning estetik
vazifasining salmog‘iga ko‘ra farqlanadi.
4
Yo’ldoshev M. Badiiy matn lingvopoetikasi.
-
Toshkent: “Fan”, 2008,12
-15-betlar
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–3_ Мая –2025
372
2181-3187
Metodologiya.
Tadqiqotda tavsifiy-analitik, lingvopoetik tahlil, sathiy tahlil
(fonetik, leksik, morfologik, sintaktik), tarixiy-tipologik yondashuvlar asosida
ishlov berildi. Asosiy metod sifatida badiiy matnni sintagmatik va paradigmatik
munosabatlar asosida tahlil qilish yo‘li tanlandi. Shuningdek, klassik va
zamonaviy tilshunoslikdagi ilmiy qarashlar tahlil qilinib, o‘zbek adabiyoti
namunalari
lingvopoetik
mezonlarda
ko‘rib
chiqildi.
Ammo shuni ay
tish kerakki, “ tilning estetik vazifasi’’ atamasi filologik
adabiyotlarda nisbatan ko’p ishlatiladi. Bunday bo’lishi ham tabiiy, chunki
estetik vazifa tushunchasi ekspressivlik, badiiylik, poetiklik kabi bir qator
tushunchalarni o’z ichiga olgan h
olda ularni umumlashtira oladi. Badiiy
matndagi estetik qimmatni undagi birliklarning sintagmatik munosabati yoki
yana ham kengroq qaraladigan bo’lsa, birliklarning gorizontal ketma
-ketligi
(tilshunoslikda“linear’’
-chiziqli munosabat ham deyiladi) asosida baholash qiyin.
Nobadiiy matnni esa undagi birliklarning ayni sintagmatik munosabati yoki
gorizontal ketma -
ketligining o’zidan kelib chiqib, bemalol idrok etish,
tushunish mumkin.
Badiiy matndagi estetik qimmatni undgi birliklarning
sintagmatik munosabati yoki yana ham kengroq qaraladigan bo’lsa, birliklarning
gorizontal ketma - ketligi asosida baholash qiyin. Nobadiiy matnni esa undagi
birliklarning ayni sintagmatik munosabati yoki gorizontal ketma - ketligining
o’zidan kelib chiq
ib, bemalol idrok etish,tushunish mumkin.
Tildagi estetik vazifani ishga solish uchun ijodkor o’z badiiy niyatiga muvofiq
ravishda tildagi bitmas - tuganmas ifoda imkoniyatlaridan istaganini tanlaydi. Bunday
imkoniyat esa tilning fonetik, leksik, morfologik, sintaktik va yana yuqori sathlarining
barchasida mavjud. Har bir sath birliklarining va sathlararo birliklarning turli
kombinatsiyalari asosida badiiy-estetik butunlik sari boradi. Ijodkor hech qachon muayyan
bir sathga oid estetik imkoniyat bilan chegaralanib qolmaydi. Badiiy matnda ifoda
imkoniyatlari va usullarining rang - barangligi, o’ziga xosligi va betakrorligi ham bunday
matnning ijobiy sifatlari tarzida baholanadi. Badiiy matnda tilning nafaqat zamonaviy, balki
zaruriyatga ko’ra tarixiy unsurlar ham estetik vazifa bajarishi mumkin.
Demak, tilning estetik vazifasi butun o‘ziga xosligi va murakkabligi bilan, albatta,
kommunikativ vazifaga ham asoslangan, uni transformatsiya qilgan, badiiyat manfaatlariga
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–3_ Мая –2025
373
2181-3187
to’lasicha xizmat qildirgan holda bevosita badiy matnda namoyon bo’ladi. Umumxalq
tilidagi barcha sath birliklari badiiy matnda u yoki bu darajada estetik qimmat kasb etadi.
Natijalar.
Tadqiqot davomida quyidagi asosiy natijalarga erishildi:
1.
Lingvopoetika
badiiy matn tilining estetik ifoda vositalarini
o‘rganadigan fan sifatida o‘z predmeti va kategoriyalariga ega ekani aniqlandi.
2.
Badiiy asar tilida
fonetik
birliklar (ohang, takror, aliteratsiya) hamda
leksik
vositalar (metafora, antonimiya, sinonimiya) orqali estetik ta’sir kuchi
oshiriladi.
3.
Sintaktik sath
dagi vositalar (inversiya, ellips, takror) matn
kompozitsiyasiga dinamiklik bag‘ishlaydi.
4.
O‘zbek lingvopoetikasi taraqqiyotida Alisher Navoiy, Izzat Sulton, R.
Qo‘ng‘irov, E. Qilichev, S. Karimov kabi olimlar va mutafakkirlarning ilmiy
yondashuvlari muhim o‘rin tutadi.
5.
Lingvopoetik tahlil — matnni nafaqat mazmunan, balki shaklan ham
tushunish imkonini beradi.
Ma’lumki, yozuvchi yoki so‘zlovchining badiiy matn tuzishdan asosiy maqsadi
kitobxonga estetik ta’sir qilishdan iborat bo’ladi. Ammo ayni paytlarda yozuvchi yoki
so’zlovchi mazkur maqsadi doirasida ifodaning mazmunini shakllantirishda quyidagi
niyatlarni ham ko’zda tutishi mumkin: 1) o’zining yoki qahramonning boshidan o’tgan
biror voqea - hodisa haqida hikoya qilish, xotiralari haqida so’zlash; 2) qahramon qiyofasi
va ichki dunyosi yoki voqealar bo’lib o’tgan joy, muhitni batafsil tasvirlash; 3) biror voqea
–hodisaning ishonarliligini ta’minlash uchun turli dalil va izohlar keltirish, ayrim hodisalar
mohiyatini izohlash; 4) kimgadir pand - nasihat qilish, hayotiy voqealar orqali tarbiyalash,
yo’l ko’rsatish, turli tavsiyalar berish; 5) biror bir voqea-hodisa haqida xabar berish,
ogohlantirish, eslatish; 6) buyruq va turli ko’rsatmalar berish, niyat - istak bildirish; 7)
qahramonning ichki kechinmalarini, emotsional holatini, voqelikka hissiy munosabatini aks
ettirish.
Ana shulardan kelib chiqqan holda, badiiy matnnig quyidagi mazmuniy turlarini
farqlash mumkin: 1. Hikoya mazmunli matn 2.Tasviriy matn 3. Izoh mazmunli matn 4.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–3_ Мая –2025
374
2181-3187
Didaktik matn 5. Xabar mazmunli matn 6. Buyruq –istak mazmunli matn 7. Hissiy ifoda
mazmunli matn. Lekin shuni ham ta’kidlab o‘tish lozimki, ushbu turlarning faqat bittasi
asosida shakllantirilgan badiiy matnni kamdan – kam hollarda uchratish mumkin. Badiiy
asar tarkiblanish jihatidan ham, mazmun jihatidan ham o‘ta murakkab tuzilishga ega
bo’lganligi bois , unda matnning barcha mazmuniy turlarini yoki ma’lum bir turning
ayrim xuxusiyatlrinigina uchratish mumkin. Shuning uchun biror asarning matn turini
aniqlashda asarning umumiy ruhiga va yozuvchining asl maqsadiga e’tibor qaratish lozim.
Avvalo shuni qayd etish lozimki, matnning maqsad - mohyatida tilning ikki muhim
vazifasi: kommunikativlik yoki estetik-emotsionallik kabi jihatlar namoyon bo’ladi. Shunga
ko’ra matnning ikki oppozitiv jihatdan farqlash zarur, ya’ni 1) badiiy matn va 2) nobadiiy
matn. Asosiy maqsad - mohiyatida kommunikativ vazifa yetakchilik qilgan matnni nobadiiy
matn deb, asosiy maqsad - mohiyatida estetik vazifa yetakchilik qilgan matnni esa badiiy
matn deyish mumkin. Badiiy matnda muallifning o’quvchi yoki kitobxonga estetik ta’sir
qilish maqsadi birinchi planda tursa, nobadiiy matnda muallifning asosiy maqsadi o’quvchi
yoki kitobxonga kommunikativ ta’sir qilishdan iborat bo‘ladi. Boshqacha qilib aytganda,
nobadiiy matnda muayyan axborotning mazmuni va uning ifodasi birlamchi bo’lsa, badiiy
matnda bunday axborot birlamchi emas, balki shu axborot vositasida aytilmoqchi bo’lgan
fikr-g‘oyaning estetik ta’sirli ifodasi mutlaqo hal qiluvchidir. Shuningdek, badiiy va
nobadiiy matn tiplari bir- biridan, eng avvalo, ularda tilning estetik vazifasining salmog’iga
ko‘ra farqlanadi. Shu o’rinda yana bir masalaga to’xtalib o‘tish lozim. Tildagi estetik vazifani
ishga solish uchun ijodkor o’z badiiyniyatiga muvofiq ravishda tildagi bitmas-tuganmas ifoda
imkoniyatlardan istaganini tanlaydi. Bunday imkoniyat esa tilning fonetik, leksik,
morfologik, sintaktik va yana yuqori sathlarning barchasida mavjud. Har bir sath
birliklarining va sathlararo birliklsrning turli kombinatsiyalari asosida badiiy – estetik
butunlik sari boradi. Ijodkor hech qachon muayyan bir sathga oid estetik imkoniyat bilan
chegaralanib qolmaydi. Badiiy matnda tilning nafaqat zamonaviy, balki zaruriyatga ko’ra
tarixiy unsurlari ham estetik vazifaning xizmatida bo’ladi.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–3_ Мая –2025
375
2181-3187
Muhokama.
Badiiy matn tilining lingvopoetik tahlili uni estetik butunlik
sifatida anglashda kalit vazifasini bajaradi. Har bir sath birlik (tovushdan tortib
kompozitsiyagacha) o‘z estetik yuklamasiga ega. Bu jihat lingvopoetika fanining
qamrovini kengaytiradi va uni mustaqil tadqiqot yo‘nalishi sifatida
shakllantiradi. Tadqiqot shuni ko‘rsatdiki, adib badiiy obraz yaratishda ti
l
birliklarini shunchaki vosita sifatida emas, balki estetik konstrukt sifatida
ishlatadi. Bunday yondashuv matnning ichki estetik tuzilishini tahlil qilish
imkonini beradi.
Demak, tilning estetik vazifasi butun o’ziga xosligi va
murakkabligi bilan, albatta, kommunikativ vazifaga ham asoslangan, uni
transformatsiya qilgan, badiiyat manfaatlariga to’lasicha xizmat qildirgan
holda bevosita badiiy matnda u yoki bu darajada estetik qimmat kasb etadi.
Badiiy matnni lingvopoetik tahlil etishning asosiy tamoyillari sifatida
quyidagilarni alohida ajratib ko’rsatish mumkin:
Xulosa
. 1.Badiiy asar, demakki, badiiy matn ham shaklan, ham mazmunan
mutlaqo o’ziga xos bo’lgan murakkab va serqatlam estetik butunlikdir. Unda mazmun
qanchalik muhim bo’lsa, shakl ham shunchalik favqulodda ahamiyatlidir. Ba’zan shakl hatto
mazmun darajasiga ko’tarilishi, mazmun maqomini olib, haqiqiy mazmunning qimmatiga
(badiiyat maqsadi bilan) daxldor bo‘lishi ham mumkin. Badiiy matnda muallifning mazmunni
shaklga solish mahorati, bundagi individual xususiyatlar alohida qimmatga ega. Ammo badiiy
matnda shakl birlamchi, mazmun esa ikkilamchi deb bo’lmaydi, ularning har ikkisi ham
muhim, faqat ular orasidagi dialektik munosabatning namoyon bo’lish tarzi butunlay o’ziga
xosdir. Badiiy matnning lingvopoetik tahlilida, eng avvalo, ana shu jihat, ya’ni shakl va
mazmun birligi birlamchi tamoyil sifatida to’liq nazarda tutilishi lozim
5
. Shakl va
mazmunning ochiq yoki yashirin muvofiqligi muallif badiiy niyatining aniq va to’la
namoyon bo’lishi uchun jiddiy zamindir.
2.
Badiiy matnning lingvopoetik xususiyatlari tekshirilayotganda undagi har bir
til hodisasiga makon va zamon birligi tushunchasini hisobga olib yondashish kerak. Chunki
har qanday asar makon va zamon bilan bog’liq holda yuzaga keladi. O’rganilayotgan matn
5
.
O’rinboyev B. va boshq. Badiiy tekstning lingvistik tahlili .-Toshkent: O’qituvchi,1990, 13-21-betlar
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–3_ Мая –2025
376
2181-3187
tilini umumxalq tili va adabiy tilga munosabatini nazarda tutish ham yana bir
tamoyildir.V.V.Vinogradov “Badiiy adabiyot tili haqida” (1959) nomli asarida
ta’kidlaganigdek, badiiy adabiyot tilinining tarixiy harakatini umumxalq tili hamda uning
turli tarmoqlanishi tarixidan va adabiy til tarixidan tamoman ajratilgan holda o’rganish
mumkin emas.
Foydalanilgan adabiyotlar
1.
Navoiy, A.
Muhokamat ul-lug‘atayn
. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi
nashriyot, 1980.
2.
Sulton, I.
Adabiyot va hayot
. – Toshkent: O‘qituvchi, 1964.
3.
Qo‘ng‘irov, R.
Til va uslub masalalari
. – Toshkent: Fan, 1985.
4.
Qilichev, E.
Badiiy asar tili
. – Toshkent: Fan, 1992.
5.
Karimov, S.
Matn lingvistikasi asoslari
. – Toshkent: Fan, 2010.
6.
Doniyorov, X.
Badiiy matnning lingvistik strukturalari
. – Toshkent: Fan, 2018.
7.
Mahmudov, N.
Tilshunoslikka kirish
. – Toshkent: Universitet, 2004.
8.
Rahimqulova, L. (2024). Jahon tilshunosligida ijtimoiy tarmoq yozishmalarining
tadqiqi: Jahon tilshunosligida ijtimoiy tarmoq yozishmalarining tadqiqi.
MODERN
PROBLEMS AND PROSPECTS OF APPLIED MATHEMATICS
,
1
(01). Retrieved from
https://ojs.qarshidu.uz/index.php/mp/article/view/666
