ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–2_ Мая –2025
243
2181-3187
MUVAFFAQIYATLI SPORTCHILARNING ODATLARI
Ergashaliyeva Shirinxon Soyibjon qizi
FarDU 2-bosqich talabasi
Annotatsiya
Ushbu maqolada muvoffaqiyatli sportchilarning kundalik hayotidagi odatlari,
psixologik tayyorgarligi, intizomi va sog‘lom turmush tarziga rioya qilishlari
yoritilgan. Sportchilarning jismoniy va ruhiy muvaffaqiyatga erishishlarida muhim rol
o‘ynaydigan omillar, masalan, doimiy mashg‘ulotlar, to‘g‘ri ovqatlanish, uyqu rejimi
va motivatsiya manbalari tahlil qilinadi. Shuningdek, sportchilarning o‘z oldilariga
aniq maqsadlar qo‘yishlari va stressni boshqarish qobiliyatlari muvaffaqiyatga erishish
yo‘lida asosiy faktorlar sifatida ko‘rib chiqiladi.
Kalit so’zlar: muvaffaqiyat, sportchi odatlari, intizom, mashg‘ulot rejasi,
motivatsiya, sog‘lom turmush tarzi, ruhiy tayyorgarlik, maqsad qo‘yish
Аннотация
В этой статье рассматриваются привычки, психологическая подготовка,
дисциплина и соблюдение здорового образа жизни в повседневной жизни
спортсменов. Анализируются факторы, которые играют важную роль в
достижении спортсменами физического и умственного успеха, такие как
регулярные тренировки, правильное питание, режим сна и источники
мотивации. Также считается, что спортсмены ставят перед собой конкретные
цели и что их навыки управления стрессом являются ключевыми факторами на
пути к успеху.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–2_ Мая –2025
244
2181-3187
Ключевые слова: успех, привычки спортсмена, дисциплина, план
тренировок, мотивация, здоровый образ жизни, психологическая подготовка,
постановка целей
Annotation
This article covers the habits, psychological training, discipline and adherence to
a healthy lifestyle of successful athletes in their daily lives. Factors that play an
important role in athletes ' success, both physical and Mental, are analyzed, such as
constant training, proper nutrition, sleep patterns, and sources of motivation. Also,
athletes setting specific goals and stress management skills are considered as key
factors in their path to success.
Keywords: success, athlete habits, discipline, training plan, motivation, healthy
lifestyle, mental training, goal setting
Muvaffaqiyatli sportchilarning kundalik odatlari ularning yuqori natijalarga
erishishidagi asosiy omillardan biri hisoblanadi. Bu odatlar nafaqat jismoniy
tayyorgarlikni, balki ruhiy barqarorlikni, to’g’ri ovqatlanishni va tiklanishni ham o’z
ichiga oladi. Ko’plab yuqori darajadagi sportchilar, jumladan: LeBron Jeyms, Usain
Bolt va Tim Riam, uyquni eng muhim tiklanish vositalaridan biri deb bilishadi. Misol
uchun, LeBron Jeyms bir kunda kamida sakkiz soat uxlashni va kun davomida 3 soatlik
qisqa uyquni amalga oshirishni odat qilgan. Bu uning jismoniy va ruhiy tiklanishiga
yordam beradi. Olimpiyachi sportchilar, masalan, Katie Ledecki va Alex Morgan,
ertalabki nonushta sifatida odatda yulaf is’temol qilishadi, bu esa uzoq muddatli
energiya manbai sifatida xizmat qiladi. Shuningdek, ular mevalar, yong’oqlar va suv
kabi tabiiy mahsulotlarni iste'mol qilishadi. Tim Riam esa o’yinlardan oldin bug’doyli
makaron, baliq va avocado kabi maxsulotlarni o’z ichiga olgan to’liq tarkibli ovqatlarni
afzal ko’radi. Sportchilardan Jordan Chiles va Sha’Carri Richardson, o’zlarining
kundalik odatlarida vizualizatsiya, ijobiy o’z-o’zi bilan suhbat va stressni boshqarish
kabi ruhiy tayyorgarlik usullarini qo’llashadi. Bu usullar ularning yuqori bosim ostida
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–2_ Мая –2025
245
2181-3187
ham samarali ishlashlariga yordam beradi LeBron Jeyms, Cristiano Ronaldo va Usain
Bolt kabi sportchilar o’zlarining kundalik mashg’ulotlarida kuchaytirish, kardio va
tiklanish mashqlarini muvozanatli ravishda bajarishadi. Masalan, LeBron Jeyms
kundalik mashg’ulotlarida sovuq terapiya, mobilizatsiya mashqlari va kuchaytirish
mashqlarini o’z ichiga oladi. Cristiano Ronaldo esa agility mashqlari va plyometrik
mashqlarni o’z ichiga olgan mashg’ulotlarni bajaradi. Usain Bolt o’zining kundalik
odatlarida dam olish va stressni boshqarishning muhim deya hisoblaydi. O’zining
stressni boshqarish strategiyalarini o’ziga xos tarzda bajaradi, bu esa uning yuqori
darajadagi ishlashiga yordam beradi. Olimpiya chempioni Mo Farah o’zining kundalik
tartibini juda soddalashtirgan. U Keniyada o’qish uchun oilasidan uzoqda bo’lganida,
kunini faqat uchta faoliyatga bo’lgan. Ular: yugurish, ovqatlanish va uxlash. Ushbu
soddalashgan faoliyat turi unga diqqatni jamlash va maksimal natijalarga erishish
imkonini bergan. Gimnastikachisi Simone Biles o’zining muvaffaqiyatini muntazam
olib boriladigan mashg’ulotlar va ularni kuchaytirish borishda deya hisoblaydi. U har
kuni vizualizatsiya va ongli fikrlash kabi ruhiy tayyorgarlik usullarini qo’llaydi,
bunday tayyorgarliklar esa uni musobaqalarda yuqori bosim ostida ham samarali
ishlashiga yordam beradi. Kobe Bryantning mashhur “666” jadvali bo’lib, u har kuni
6 soat mashq qilgan, haftada 6 kun va yiliga 6 oy davomida. U ertalab soat 6 da
uyg’onib, 2 soatlik basketbol mashg’ulotlari, 2 soatlik trek ishlari va 2 soatlik og’irlik
ko’tarish mashqlarini bajarardi. Bu kabi qat’iyatlilik va intizom uning
muvaffaqiyatining asosi bo’lgan. Michael Phelps 2008-yilgi Pekin Olimpiadasida har
kuni 6,000 dan ortiq kaloriya iste’mol qilgan. U 7:00 da uyg’onib, 800 metr suzish,
600 metr oyoq mashqlari, 400 metr suzish, 200 metr uslub mashqlari va 25 metr
sprintlarni o’z ichiga olgan 45 daqiqalik isinish mashqlarini bajarardi. Ushbu
muntazam olib borilgan mashg’ulotlar uning muvaffaqiyatining kaliti bo’lgan.
Muvaffaqiyatli sportchilarning kundalik odatlari ularning jismoniy va ruhiy
salomatligini saqlash, yuqori darajadagi ishlash va davomiy muvaffaqiyatlarga erishish
uchun muhimdir. Ularning odatlari nafaqat sportchilar uchun, balki har bir inson uchun
ilhom manbai bo’lishi mumkin.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-70
Часть–2_ Мая –2025
246
2181-3187
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
Qovlonbekov, A. (2024). Sportchi talabalarda muvaffaqiyatga erishish
motivatsiyasining ijtimoiy psixologik xususiyatlari.
Research and Implementation
,
145-148.
2.
Qovlonbekov, A. (2024). Yangi O'zbekistonda tadbirkorlikning ijtimoiy-
psixologik xususiyatlari.
Tadqiqot va amalga oshirish
,
2
(7), 174-178.
3.
Qovlonbekov, A. (2024). oilalarda ijtimoiy tadbirkorlikning ijtimoiy
xususiyatlari.
Tadqiqot va amalga oshirish
,
2
(7), 163-167.
4.
Qovlonbekov,
A.
(2024).
SPORTCHILARNING
TAKTIK
HARAKATLARIDA
KUZATUVCHANLIK
VA
DIQQATCHANLIKNI
RIVOJLANTIRISH.
Tadqiqot va amalga oshirish
,
2
(6), 141-145.
5.
Qovlonbekov, A. (2024). SPORTCHI FAOLIYATIDA MOTIVATSIYANING
O 'RNI.
Tadqiqot va amalga oshirish
,
2
(4), 112-115.
6.
Qovlonbekov, A. (2024). Sportchi talabalarda muvaffaqiyatga erishish
motivatsiyasining ijtimoiy psixologik xususiyatlari.
Research and Implementation
,
145-148.
1.
