Авторы

  • Абдакимова Бахтигул Илхомиддин қизи

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.esiiw.126164

Ключевые слова:

Тизимли склеродермия фиброз қон томир омиллари ангиогенез ELISA PDGF VEGF TSP-1 Angiostatin

Аннотация

Ушбу мақолада тизимли склеродермия (ТС) касаллигида фиброз жараёнига 
қон томир омилларининг таъсири ўрганилди. Беморларда PDGF, VEGF, TSP-1 
ва Angiostatin маркёрларининг даражалари ELISA усулида аниқланди ва 
уларнинг фиброз даражасига таъсири таҳлил қилинди. 


background image

ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ

https://scientific-jl.org/obr

Выпуск журнала №-73

Часть–2_ июл–2025

125

2181-

3187

ТИЗИМЛИ СКЛЕРОДЕРМИЯДА ФИБРОЗЛАНИШ ЖАРАЁНИГА

ҚОН ТОМИР ОМИЛЛАРИНИНГ ТАЪСИРИ

Абдакимова Бахтигул Илхомиддин қизи

Терапевт-кардиолог, Тошкент

Давлат Тиббиёт Университети

Аннотация

Ушбу мақолада тизимли склеродермия (ТС) касаллигида фиброз жараёнига

қон томир омилларининг таъсири ўрганилди. Беморларда PDGF, VEGF, TSP-1

ва Angiostatin маркёрларининг даражалари ELISA усулида аниқланди ва

уларнинг фиброз даражасига таъсири таҳлил қилинди.

Калит сўзлар

Тизимли склеродермия, фиброз, қон томир омиллари, ангиогенез, ELISA,

PDGF, VEGF, TSP-1, Angiostatin

Кириш

Тизимли склеродермия аутоиммун касаллик бўлиб, у фиброз, васкулопатия

ва иммун тизими бузилишлари билан намоён бўлади. Фиброз жараёнида қон

томир омилларининг, айниқса ангиогеник (PDGF, VEGF) ва ангиостатик (TSP-1,

Angiostatin) омилларнинг мувозанати муҳим аҳамиятга эга.

Мақсад

ТСда фиброз жараёнига таъсир этувчи қон томир омиллари (PDGF, VEGF,

TSP-1, Angiostatin) аҳамиятини ўрганиш.

Материаллар ва усуллар

Тадқиқот 2023–2024 йилларда Тошкент Тиббиёт Академиясида ўтказилди.

80 нафар ТС беморлари ва 20 нафар соғлом назорат гуруҳи қатнашди. Барча

иштирокчиларда қон синовлари орқали PDGF, VEGF, TSP-1 ва Angiostatin

даражалари ELISA усулида аниқланди. Тери фибрози даражаси ва ички аъзолар

шикастланиши баҳоланди.


background image

ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ

https://scientific-jl.org/obr

Выпуск журнала №-73

Часть–2_ июл–2025

126

2181-

3187

Натижалар

ТС беморларида PDGF ва VEGF даражалари назорат гуруҳига нисбатан

юқори эканлиги аниқланди (p < 0.01). TSP-1 ва Angiostatin даражалари фиброз

даражасига тескари пропорционал эканлиги кузатилди. Фиброз даражаси юқори

бўлган беморларда PDGF/TSP-1 ва VEGF/Angiostatin нисбати анча юқори бўлди.

Муҳокама

Олинган натижалар ТСда қон томир омилларининг фиброз жараёнидаги

муҳим ролини тасдиқлади. Ангиогеник ва ангиостатик омиллар мувозанатининг

бузилиши фибробластлар фаоллашувига, коллаген синтезининг ортишига олиб

келади.

Хулоса

Қон томир омиллари (PDGF, VEGF, TSP-1, Angiostatin) тизимли

склеродермияда фиброз жараёнини шакллантиришда муҳим рол ўйнайди. Ушбу

маркёрларни аниқлаш касаллик оғирлигини баҳолаш ва индивидуал даволаш

стратегияларини ишлаб чиқишда ёрдам беради.

Фойдаланилган адабиётлар

1. Gabrielli A., et al. Pathogenesis of systemic sclerosis. NEJM. 2009.

2. Distler JHW, et al. Angiogenesis and vasculogenesis in systemic sclerosis. Arthritis

Res Ther. 2010.

3. LeRoy EC, et al. Systemic sclerosis (scleroderma): classification, subsets, and

pathogenesis. J Rheumatol. 2001.

4. Denton CP, Khanna D. Systemic sclerosis. Lancet. 2017.

5. Allanore Y, et al. Systemic sclerosis. Nat Rev Dis Primers. 2015.

Библиографические ссылки

Gabrielli A., et al. Pathogenesis of systemic sclerosis. NEJM. 2009.

Distler JHW, et al. Angiogenesis and vasculogenesis in systemic sclerosis. Arthritis

Res Ther. 2010.

LeRoy EC, et al. Systemic sclerosis (scleroderma): classification, subsets, and

pathogenesis. J Rheumatol. 2001.

Denton CP, Khanna D. Systemic sclerosis. Lancet. 2017.

Allanore Y, et al. Systemic sclerosis. Nat Rev Dis Primers. 2015.

Наиболее читаемые статьи этого автора (авторов)