Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika
–
Зарубежная
лингвистика
и
лингводидактика
–
Foreign
Linguistics and Linguodidactics
Journal home page:
https://inscience.uz/index.php/foreign-linguistics
Classification of phraseological units with the component
“eye” and their semantic features (on
the example of
S.
Ayni’s story “Old
school
”)
Jamshed MIRZOEV
Samarkand State Institute of Foreign Languages
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Article history:
Received December 2023
Received in revised form
10 December 2023
Accepted 25 January 2024
Available online
25 February 2024
In this article, the classification and semantic features of
phraseological units are analyzed, which are considered one of
the interesting parts of linguistics, in particular, somatic
phraseology with the component “eye”. As an object,
phraseological units with the
component “eye” used in the story
“Old
school
” by S.
Ayni are analyzed with several examples.
Moreover, phraseological units were studied dividing into
groups according to their semantic characteristics.
2181-3663
/©
2024 in Science LLC.
https://doi.org/10.47689/2181-3701-vol2-iss1-pp6-12
This is an open-access article under the Attribution 4.0 International
(CC BY 4.0) license (
https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.ru
Keywords:
phraseological units,
phrase,
idiom,
semantic equivalents,
somatic phraseologisms,
phraseological dictionary,
eye.
“Koʻz” komponentli frazeologik birliklarning tasnifi
va
ularning
semantik xususiyatlari (S. Ayniyning
“Eski maktab” povesti misolida)
ANNOTATSIYA
Kalit so‘zlar
:
frazeologik birliklar,
ibora,
idioma,
semantik ekvivalentlar,
somatik komponentli
frazeologizmlar,
frazeologik lugʻat,
koʻz.
Ushbu maqolada tilshunoslikda qiziqarli sohalardan biri
hisoblangan frazeologik birliklar, xususan “koʻz” komponenti
ishtirok etgan somatik frazeologizmlarning tasnifi va semantik
xususiyatlari tahlilga tortilgan. Ob’yekt sifatida S.
Ayniyning
“Eski maktab” povestida qoʻllanilgan “koʻz” komponentli
frazeologizmlarning tahlili bir qancha misollar bilan berilgan.
Shuningdek, frazeologik birliklar semantik xususiyatlariga koʻra
guruhlarga ajratib
oʻrganilgan.
1
Lecturer, Department of Language and Translation, Samarkand State Institute of Foreign Languages
Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika
–
Зарубежная лингвистика
и лингводидактика
–
Foreign Linguistics and Linguodidactics
Issue
–
2
№
1 (2024) / ISSN 2181-3701
7
Классификация фразеологизмов с компонентом
«Глаза» и их семантические свойства (на примере
повести С. Айни «Старая школа»)
АННОТАЦИЯ
Ключевые слова:
фразеологизмы,
словосочетание,
идиома,
семантические
эквиваленты,
соматические
фразеологизмы,
фразеологический
словарь,
глаза.
В данной статье рассматриваются классификация и
семантические свойства фразеологизмов, представляющих
собой одно из интересных направлений в языкознании,
особенно
в
сфере
соматической
фразеологии
с
компонентом
«глаза».
На
примере
нескольких
фразеологизмов с компонентом «глаза», использованных в
рассказе С. Айни «Старая школа», проведен анализ.
Фразеологизмы были классифицированы по их смысловым
характеристикам и разделены на группы.
Frazeologizmlar
–
barqaror birliklar boʻlib, ular
nutqq
a koʻchganda
yorqinlik,
aniqlik va ta’sirchanlik bagʻishlaydi. Nutqda frazeologik birliklardan (FB) foydalanish tilni
boyitadi, uni rang-
barang va jozibador boʻlishiga xizmat qiladi
. Frazeologiya har qanday
tilning eng boy xazinasi hisoblanadi. Shu bilan birga, FB nafaqat ifoda vositasi, balki
ma’lum bir xalq uchun ahamiyatga molik boʻlgan ma’nolarni aks ettiruvchi milliy
madaniyat koʻzgusidir.
A.V.
Kunin ta’kidlaganidek, “Frazeologiya –
bu tilning xazinasidir.
Frazeologizmlar xalqning tarixini, madaniyati va turmush tarzining oʻziga xosligini aks
ettiradi. Frazeologizmlar odatda yorqin milliy xarakterga ega boʻladilar.”
Frazeologizm, frazeologik birlik, frazema
–
ikki yoki undan ortiq soʻzdan tashkil
topgan, maʼno jihatdan oʻzaro bogʻliq soʻz birikmasi yoki gapga teng keladigan,
yaxlitligicha koʻchma maʼnoda qoʻllanadigan va boʻlinmaydigan, barqaror (turgʻun)
bogʻlanmalarning umumiy nomi. Frazeologizmlar, shaklan oʻzlariga oʻxshash sintaktik
tuzilmalardan farqli ravishda, nutqda soʻzlarni erkin tanlash, almashtirish yoʻli bilan
yuzaga kelmaydi, balki maʼno va muayyan leksik
-grammatik tarkibli, avvaldan tayyor
material sifatida qoʻllanadi, yaʼni frazeologizmlar tarkibidan biror qismni chiqarib
tashlash, tushirib qoldirish mumkin emas: masalan,
koʻnglida kiri yoʻq, ichi qora,
ammamning buzogʻi, tosh bagʻir, koʻkka koʻtarmoq, ogʻziga urmoq, koʻzini shira
bosdi, koʻz tegdi, koʻz oʻtmaydi, toʻrt tomoni qibla, daryodan tomchi, koʻngil bermoq
va boshqalar.
Tojik, o
ʻ
zbek, rus va ingliz tillari FBga
boy boʻlib, ularning umumiy va farqlovchi
xususiyatlari mavjud. Frazeologiya
–
tilshunoslikning mustaqil qismi sifatida nafaqat
tilning oʻziga xos xususiyatlarini, balki shu tilda soʻzlovchilarning dunyoqarashi, turmush
tarzi, his-
tuygʻulari, orzu
-havaslari, mayl va odob-axloqlarini namoyon etishga qodir.
Frazeologik birliklar turli xalq vakillarining til boyligi hisoblanib, millatning turmush
sharoiti, inson ichki kechinmalari va tushunchalarini oʻzida aks etadi.
Masalan, birgina
“koʻz” (чашм,
глаза, eye)
komponenti ishtirok etgan yuzdan ortiq FB nutqda faol
qoʻllanib kelinmoqda. Ularni grammatik
-semantik jihatidan turli guruhlarga
klassifikatsiyalash mumkin. Masalan, his-
tuygʻuni ifodalovchi FB,
чашми касе равшан
шудан, koʻzi qinidan chiqib ketdi, глаза горят, to feast one’s eye on;
aldov, yolgʻonni
ifodalovchi FB,
ба чашми касе хок пошидан
,
koʻziga choʻp solmoq, пускать пыль в
Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika
–
Зарубежная лингвистика
и лингводидактика
–
Foreign Linguistics and Linguodidactics
Issue
–
2
№
1 (2024) / ISSN 2181-3701
8
глаза, to blear somediv’s eyes
;
tajriba, koʻnikma ma’nolarini anglatuvchi FB,
чашми
касе ба чизе пухта шудан,чашми корро омӯхтан, koʻzi pishdi, to have an eye for
smth, (to get experience, to have a good hand in smth.);
birovni yoqtirmaslik
ma’nolarini ifodalovchi FB,
бо чашми бад нигоҳ кардан, чашми дидан надоштан,
koʻrgani koʻzim yoʻq, бросить злой, злобный взгляд, to cast an evil eye;
his-hayajon
ma’nosida,
чашми худро калон кушодан, koʻzi katta
-
katta boʻlib ketdi, широко
открыть глаза от удивления, to open one’s eye.
Keltirilgan misollardan koʻrish mumkinki, “koʻz” komponentli FB
soni va ularning
semantik xilma-xilligi ushbu tushunchaning nafaqat tilda, balki umuminsoniy
madaniyatda ham muhim ahamiyatga ega ekanligini taqozo etadi.
Koʻz –
insonning eng muhim organlaridan biri boʻlib, u bilan nafaqat atrof muhitni
koʻrish va idrok etish, balki insonning ichki holatini, his
-
tuygʻularini, fikr mulohazalarini
ifoda etib, hattoki boshqalarga ta’sir qilish imkonini beradi. Boshqacha qilib aytganda,
koʻzlarimiz jamiyatda ijtimoiy munosabatlarni ta’minlaydigan turli xatti harakatlarni
amalga oshirishga xizmat qiladi. Bundan tashqari, koʻzlar insonning ichki dunyosi bilan
atrof muhit oʻrtasidagi koʻprik vazifasini bajaradi. Odatda ular insonning ruhiy va
jismoniy holatini, his-
tuygʻularini, kayfiyatini, fikrlarini tushunishga imkon beradi.
Natijada
“koʻz” boshqalarga ta’sir qilish vositasi ham boʻlishi mumkin. “koʻz” komponenti
ishtirok etgan FB larni uch guruhga boʻlib oʻrganish mumkin: insonning jismoniy holatini
tasvirlovchi FB; insonning his-
tuygʻularini, ichki dunyosini ifodalovchi FB; kimgadir yoki
nimagadir munosabatlarni bildiruvchi FB.
1.
Insonning jismoniy holatini tasvirlovchi FB;
аз чашм мондан
(ko’z xira, koʻr
boʻlmoq)
,
ба чашм об гирифтан
(yigʻlamoq)
,
аз дунё чашм пӯшидан
(vafot etmoq),
ба
олам чашм кушодан
(
tugʻilmoq),
koʻzi yoridi
(tugʻmoq),
koʻzi ochiq
(barhayot),
koʻzi ilindi
(uyquga ketmoq),
dunyodan koʻz yummoq
(vafot etmoq),
глаза слипаются
(charchoqdan
uyquga ketmoq),
не смыкать глаз
(hushyor turmoq),
с пьяных глаз
(mast holatda),
cry your eyes out
(qattiq yigʻlamoq),
eyes out on stalks
(hayratdan koʻzlarni katta ochish),
be all eyes
(katta qiziqish bilan kuzatish). Boshqacha qilib aytganda, “koʻz” komponentli
FB lar insonning uyqu, uyg’onish, charchoq, yigʻlash, tugʻilish, oʻlim, hushyorlik, qiziqish
kabi jismoniy holatlarini aks ettiradi.
2.
Insonning his-
tuygʻularini, ichki dunyosini ifodalovchi FB;
ehtimol, “koʻz”
komponentli frazeologik birliklarning ushbu guruhi keng va xilma-
xildir. Inson baxt, qaygʻu,
qoʻrquv, gʻazab, ajablanish, jirkanish, hasad, sevgi va boshqa ichki dunyosi holatlarini “koʻz”
orqali ifodalash mumkin. Masalan,
чашми касе равшан шудан
(xursand boʻlmoq)
,
чашми
худро калон кушода мондан
(ajablanmoq),
бо чашми худ касеро хӯрдан
(hasad bilan
qaramoq),
koʻzi tor
(qizgʻanchiq),
koʻzi oʻynadi
(havasi kelmoq),
koʻzlari qinidan chiqib ketdi
(gʻazablanmoq),
хлопать глазами
(dovdirab qolmoq),
глаза на мокром месте
(qaygʻu),
глаза отдыхают
(mamnun boʻlmoq),
не знать куда девать глаза
(xijolat boʻlmoq),
can’t believe your eyes
(lolu hayron qoldirmoq),
have stars in your eyes
(orzu havas qilmoq),
open-eyed
(hayratlanmoq),
a twinkle in your eyes
(quvnoq).
3.
Kimgadir yoki nimagadir munosabat bildiruvchi FB;
чашми касе шудан
(nazorat qilish ma’nosida),
аз чашми бад нигоҳ дорад
(duo),
чашми дидан надоштан
(birovni yoqtirmaslik),
koʻziga issiq koʻrinmoq
(tanishdek tuyilmoq),
koʻzi koʻr, qulogʻi kar
(bexabar),
закрывать глаза на
(ataylab e’tiborsiz qoldirmoq),
смотреть в глаза
(qat’iyatli, ishonch bilan),
для (ради) прекрасных глаз
(birovning manfaati uchun),
to suffer from the effect of the evil eye
(koʻz tegdi),
to open somediv’s eyes to something
(koʻzini ochmoq).
Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika
–
Зарубежная лингвистика
и лингводидактика
–
Foreign Linguistics and Linguodidactics
Issue
–
2
№
1 (2024) / ISSN 2181-3701
9
Shunday qilib, oʻrganishlarimiz shuni koʻrsatadiki, “koʻz” komponenti ishtirok
etgan FB larning soni anchagina boʻlib ular turli xil ma’nolarga ega. Bu esa koʻzlar
hayotimizda qanchalik ahamiyatli va serma’no ekanligini namoyon etadi. Mashhur rus
yozuvchisi L.N.
Tolstoy aytganidek, “Глаза
―
зеркало души” (Koʻzlar –
qalbning
koʻzgusidir). Darhaqiqat, bu ibora orqali insonning fe’l
-atvori, ruhiy holatini, har qanday
xatti-
harakatlarini uning koʻzlariga qarab xulosa qilish mumkin. Koʻpincha bir
-birimiz
bilan uchrashganda, qalbning bu kichik koʻzgusiga qarab insonning fikr mulohazalarini
oʻqishga harakat qilamiz.
Ijodkorlar oʻz asarlarida qahramonlarning his
-
tuygʻularini
ifodalash, ularning ichki dunyosini aks ettirish, jismoniy holatlarini tasvirlash uchun
FBdan foydalanganlar. Masalan, mashhur shoir, davlat va jamoat arbobi, tojik va oʻzbek
tillarida ijod qilgan yozuvchi Sadriddin Ayniy asarlarida qahramonlar nutqidagi
milliylikni ta’minlash maqsadida juda koʻp FBlardan foydalangan. Ushbu maqolada
Sadriddin Ayniyning “Eski maktab” povestida qoʻllanilgan “koʻz” komponenti ishtirok
etgan FBlarni tojik, oʻzbek, rus va ingliz tillarida qiyosiy tasnifi tahlilga tortilgan.
“Eski maktab” povesti olti qismdan iborat boʻlib, ilk bor 26
-oktabr 1934-yilda nashr
qilingan. Povestda S.
Ayniy oʻzining boshlangʻich ta’limi haqida hikoya qilib bergan.
Maktabda eski oʻqitish tizimi, domlalarning
saboq berishlari, talabalarning bilim va
koʻnikmalari, eskicha oʻqitish metodlari,
zamonaning oʻquv qurollaridan foydalanish,
ayanchli bolalik yillari,
toʻpolonchi oʻquvchilarni jazolash usullari
va hattoki oʻgʻil bolalar
va qiz bolalar maktablarida oʻqitish tizimlari
haqida ham atroflicha yoritib berilgan.
Qissa sodda va ravon tilda kichik yoshdagi maktab oʻquvchilariga moʻljallangan boʻlib, u
juda sodda va tushunarli tilda yozilgan.
Yozuvchi povestda til birliklarini shu darajada oʻz
oʻrnida topib ishlatganki, biror iborani boshqasi bilan almashtirib boʻlmaydi. Birgina
“koʻz” komponentli FB lardan ham keng foydalanilganligini quyidagi misollarda guvohi
boʻlishimiz mumkin.
1.
Qoʻrquv (kuzatish)
–
ta’kid ma’nosida.
Аммо
чашми худро
аз он чӯбҳо, хусусан, аз он чӯби дароз, ки ба сар то сари
мактаб мерасид ва ба ҳеҷ бача, гарчанд дар гӯшаи дури мактаб хазида бошад ҳам,
амон намедод,
намекандам...
(
Мактаби кӯҳна, с. 8).
... shunday boʻlsa ham,
ikki koʻzimni
tayoqlardan, ayniqsa, maktabning har
tomoniga yetib, hatto uzoq burchaklardagi omon bermaydigan boyagi uzun tayoqdan sira
uzmas edim
... (Eski maktab, b. 6).
…но все
не отводил глаз
от его палок, а особенно от той, которая
доставала до самого дальнего угла, от которой никуда нельзя было укрыться
(Старая школа, с.8).
I did not
take my eyes off
his sticks, and especially from the one that reached the
farthest corner, from which it was impossible to hide (Old school, p. 9).
2.
Itoat, tikilib qarash
–
mazmunida.
Пас гашта даромада, рӯ ба рӯи мактабдор ба ӯ
чашм дӯхта истодам
(
Мактаби кӯҳна, с. 23).
Yoʻlimdan qaytib, domlaning roʻparasida, unga
koʻzimni tikkan
holda toʻxtadim
(Eski maktab, b. 19).
Вернувшись, я встал перед ним (Старая школа, с. 23).
Returning, I stood in front of him (Old school, p. 23).
Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika
–
Зарубежная лингвистика
и лингводидактика
–
Foreign Linguistics and Linguodidactics
Issue
–
2
№
1 (2024) / ISSN 2181-3701
10
3.
Kuzatish (qoʻrquv) –
ma’nosida.
Танҳо ман, будам, ки дар берунтари маърака истода
як чашмамро ба бозӣ
дӯхта
бошам ҳам
, чашми дигарамро аз дар намекандам
(
Мактаби кӯҳна, с. 37).
Yolgʻiz mengina oʻyin toʻpolondan chetroqda turib,
bir koʻzimni oʻyinning
borishiga tikkanim holda ikkinchi koʻzimni maktabxona eshigidan uzmagan edim
, …
(Eski maktab, b. 32).
Лишь я, стоявший поодаль от поля битвы, хотя и
смотрел одним глазом
на птиц,
все же не
отрывал глаз от двери
(Старая школа, с. 37).
Meanwhile, I who
stood at a distance from the battlefield,
sneaking a peek at the birds but never took my
eyes off the door
(Old school, p. 33).
4.
Qoʻrqitish –
mazmunida.
Ҳарчанд
аз тарси чӯби мактабдор сари худро боло накунанд ҳам, ба ман нигоҳ
карда ва
ангуштҳояшонро пеши чашмҳояшон оварда
, маро ба якдигар нишон
медоданд
(
Мактаби кӯҳна, с. 10).
Bolalar ham menga qarar va domla tayogʻidan qoʻrqqanlari sababli boshlarini
koʻtarmagan holda
barmoqlarini koʻz oldilariga keltirib
bir-
birovlariga meni koʻrsatar
edilar ... (Eski maktab, b. 7).
Не поднимая голов, опасаясь учительской палки, они указывали на меня друг
другу пальцами,
приставленными к правому глазу
(Старая школа, с. 10).
Without raising their heads, fearing the teacher’s stick, they pointed at me with their
fingers pressed to their right eye
(Old school, p. 9).
5.
Diqqat, yashirincha kuzatish
–
ma’nosida.
Ман тарсида хостам, ки аз мактаб баромада гурезам, аммо муяссар нашуд:
дари мактабро аз дарун занҷир карда, ба зулфинаш чӯб гузаронида буданд, даромад
-
баромад кардани мисли ман бачаи шашсола мумкин набуд
ва бо “ба ҷоят нишин,
вагарна мезанам”, гуфтани халифа баргашта ба ҷоям нишастам ва сари худро хам
карда,
зери чашм
ба халифа
нигоҳ мекардам
(
Мактаби кӯҳна, с. 11).
Men qoʻrqib maktabxonadan chiqib ketmoqchi boʻldim, lekin bu muyassar boʻlmadi.
Chunki maktab eshigini ichkaridan zanjirlab, zulfiniga choʻp tiqqanlar: kirish
-
chiqish yoʻli
butunlay berkitilgan ekan, men ham endigina olti yoshda boʻlganimdan eshikni ochishga
boʻyim, kuchim ham yetmas edi
(Eski maktab, b. 8).
Дверь была заперта изнутри на цепь и в щеколду вдета палка, так что
шестилетним малышам, подобным мне, нельзя было ни войти, ни выйти. После
слов халифы: «Сядь на место, а то побью!»
–
я вернулся, сел на своё место и,
украдкой смотрел
на халифу (Старая школа, с. 1
5).
The door was locked from the insidewith a chain and a stick was inserted into the
latch so that six-year-old kids like me could neither enter no exit. After the words of the
Caliph saying “sit down or I’ll beat you!” –
returned, sat down in my seat, bowing my head,
looked at the Caliph
out of the tail of my eye
(Old school, p. 11).
6.
Tikilib, sezdirmay qarash
–
mazmunida.
Ман ҳам ба онҳо тақлид карда, ба тахтачаи худ сарамро хамонида ва
гӯшаи
чашмро
ба мактабдор
дӯхта
“алиф, бе, те, се” гӯён дод мегуфтам
(
Мактаби кӯҳна, с. 11).
Men ham ularga taqlid qilib
koʻzlarimni
taxtachamga
tikib
“alif, be, te, se”, deb
qichqirmoqda edim (Eski maktab, b. 11).
I, too, imitating them
, stared
at my board, and yelled:
Alif, baa, taa, thaa! (Old school, p. 14).
Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika
–
Зарубежная лингвистика
и лингводидактика
–
Foreign Linguistics and Linguodidactics
Issue
–
2
№
1 (2024) / ISSN 2181-3701
11
7.
Yashirincha, sezdirmay qarash
–
mazmunida.
Ман ҳам ба ҷои худ рафта, “ҷим, ҳе, хе” гӯён ба такрор даромадам. Лекин ҳоло
ҳам
чашмамро
аз афту андоми мактабдор, хусусан аз риши бузвори он
намекандам
(
Мактаби кӯҳна, с. 28).
Men oʻz joyimga borib oʻtirib “jim, he, xe”ni takrorlashga kirishdim, lekin hali ham
koʻzimni
domlaning yuzidan, ayniqsa, uning echki soqolidan
uzmas edim
(Eski maktab, b. 24).
Я вернулся на своё место и принялся повторять “джим, хе, хэ”, все еще
не
отрывая глаз
от учителя и особенно от его козлинной бородки (Старая школа, с. 28).
I returned to my seat and began to repeat “jeem, haa, khaa” still
not taking my eyes
off
the teacher and especially from his goatee (Old school, p. 27).
8.
Donishmandlik, donolik
–
ma’nosida.
Ӯ
кӯрсаводи кӯр аст, ман аз кӯр
чашми бино
мехоҳам. Ман аҳмақам
(
Мактаби
кӯҳна, с. 43).
U-
ku savodsiz, koʻr bir odam edi, men koʻrdan
koʻrar koʻz
talab qilibman. Toʻgʻridan
ham oʻzim ahmoq ekanman (
Eski maktab, b. 38).
Он –
полуграмотный слепец, а я
-
то требовал от слепца
зрячих глаз
.
Я
дурак
(
Старая
школа
,
с
. 43).
He is a half-literate blind man, I demanded
seeing eyes
from a blind man. I’m a fool
(Old school, p. 37).
Yuqoridagi nazariy va amaliy tahlillar shuni koʻrsatadiki, S. Ayniyning “Eski
maktab” povestida ishlatilgan “koʻz” komponentli FB soni koʻp va ularning barchasi turli
xil ma’nolarga ega. Bu esa, “koʻzlar” FBlar tarkibida ishtirok etib koʻplab barqaror
birliklar hosil qilishda muhim ahamiyat kasb etadi. Yozuvchi va shoirlar oʻz
qahramonlarining jismoniy holatini, his-
tuygʻularini, ularning ichki dunyosini
tasvirlashda “koʻz” komponentidan juda mohirona foydalanganlar. Insonning xarakteri,
uning aqliy fazilatlari, undan kutilgan xatti-
harakatlarning inson koʻzlarining tabiiy
ifodaligiga qarab ham anglash mumkin. Koʻpincha bir
-birimiz bilan uchrashganimizda,
insonning koʻzlariga, qalbning bu kichik koʻzgusuga qarab, uning fikrlarini oʻqishga
harakat qilamiz.
Ikkinchidan esa, har qanday tilning frazeologiyasida shu tilda soʻzlovchilarning
oʻziga xos til xususiyatlari mujassam boʻladi. Shuning uchun tillarning frazeologik
zaxirasini taqqoslash, xalqlarning tili, dini, urf-
odatlari, an’analari, turmush tarzi va
milliy-madaniy tushunchalarini ochib berishga imkon beradi. Shunday qilib, tarjima
jarayonida frazeologizmlarning gapda vazifasini hisobga olish juda muhim hisoblanadi.
Masalan, stilistik vazifa bajarayotgan FBlarni kalka orqali emas, balki mos
ekvivalentlarini izohli lugʻatlardan topish maqsadga muvofiq boʻlardi. Bu oʻrinda har
doim kontekstning ahamiyatini ham yodda tutish lozim.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI:
1.
Айнӣ С. Мактаби кӯҳна. –
Повест. Душанбе, 2010, ТҶБ «Истиқбол», 56 с.
2.
Айний С. Эски мактаб. Повесть. –
Т.: «Ёш гвардия», 1982. –
48 б.
3.
Ayni S. Old school. Story. Translated and edited by John Smith. November 19,
2020, 58 p.
4.
Айни Садриддин. «Старая школа». Повесть, Душанбе, 2010, НПО
«Истиқбол», 56 стр.
Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika
–
Зарубежная лингвистика
и лингводидактика
–
Foreign Linguistics and Linguodidactics
Issue
–
2
№
1 (2024) / ISSN 2181-3701
12
5.
Фозилов М. Фарҳанги ибораҳои рехтаи забони ҳозираи тоҷик (фарҳанги
фразеологӣ). Ҷилди якум. Нашриёти давлатии Тоҷикистон, Душанбе, 1963 –
971 с.
6.
Фозилов М. Фарҳанги ибораҳои рехтаи забони ҳозираи тоҷик (фарҳанги
фразеологӣ). Ҷилди дуюм. Нашриёти «ИРФОН», Душанбе, 1964 –
807 с.
7.
I.G’afurov, O.Moʻminov, N.Qambarov, “Tarjima nazariyasi”, oʻquv qoʻllanma, T.
2012. 157 b.
8.
Ibayev A.J. Komparativ sintaktik qurilmalar tilshunoslikning o’rganish ob’yekti
sifatida// “So’z san’ati” xalqaro jurnali. –
Toshkent, 2021.
–№1. –
B. 97-102.
(10.00.00.№31)
9.
MIRZOYEV, J. HOFIZ SHEROZIY G’AZALIDAGI NOZIK JIHATLARINING
TARJIMADA BERILISHI.(FORS-
INGLIZ TILLARI MISOLIDA). УЧЕНЫЙ XXI ВЕКА
Учредители: Общество с ограниченной ответственностью Коллоквиум, 83
-85.
10.
Norkulovich, M. J. (2023). SADRIDDIN AYNIYNING “ESKI MAKTAB”
POVESTIDAGI FRAZEOLOGIK BIRLIKLAR TARJIMASINING QIYOSIY TAHLILI (TOJIK,
OʻZBEK VA INGLIZ TILLARI MISOLIDA). TA'LIM VA RIVOJLANISH TAHLILI ONLAYN
ILMIY JURNALI, 3(7), 37-41.
11.
Раҳматуллаев Ш. Ӯзбек тилининг изоҳли фразеологик луғати. –
Тошкент,
“Ӯқитувчи” нашриёти, 1978, –
407 б.
12.
Ғ. Саломов. Таржима назарияси асослари. Ӯқув қӯлланма. –
Т.: “Ӯқитувчи”
нашриёти, 1983, –
232 б.
13.
Шодиев С. Парафразалар ва уларнинг деривацион хусусиятлари //
Ўзбекистон хорижий тиллар (электрон илмий
-
методик журнал). –
Тошкент, 2017.
-
№2,16. –Б.246
-
250. (10.00.00. №17).
