Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika
–
Зарубежная
лингвистика
и
лингводидактика
–
Foreign
Linguistics and Linguodidactics
Journal home page:
https://inscience.uz/index.php/foreign-linguistics
On the analysis of the semantic characteristics of
synonyms used in official documents in the French
language
Shakhobiddin ASHUROV
Samarkand State Institute of Foreign Languages
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Article history:
Received March 2024
Received in revised form
10 April 2024
Accepted 25 April 2024
Available online
25 July 2024
In this article, except from providing a general
understanding of the phenomenon of synonymy, the authors
have given opinions on the theoretical and practical aspects of
using synonyms in the text of official documents, their
importance, and the usage of synonyms in official documents.
French dictionaries of synonyms and official style lexicons were
effectively used in the process of the analysis, and the synonyms
and word combinations presented for comparative analysis
were listed in categories.
2181-3701
/© 2024 in Science LLC.
DOI:
https://doi.org/10.47689/2181-3701-vol2-iss3-pp372-379
This is an open-access article under the Attribution 4.0 International
(CC BY 4.0) license (
https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.ru
Keywords:
synonymy,
synonyms,
dominant,
stylistic neutral words,
official business style,
dictionary of synonyms.
Fransuz
tilida
rasmiy
hujjatlarda
q
o‘
llaniladigan
sinonimlarning semantik xususiyatlari tahliliga doir
ANNOTATSIYA
Kalit so‘zlar
:
sinonimiya,
sinonimlar,
dominanta,
uslubiy betaraf s
o‘
zlar,
rasmiy-idoraviy uslub,
sinonimlar lu
g‘
ati.
Ushbu maqolada mualliflar sinonimiya hodisasi haqida
umumiy tushuncha berish bilan bir qatorda, rasmiy xarakterga
ega b
o‘
lgan hujjatlar matnida sinonimlardan foydalanishning
nazariy va amaliy jihatlari, ahamiyati, sinonimlarning rasmiy
hujjatlarda qanday ishlatilishi t
o‘g‘
risida fikr-mulohazalar berib
o‘
tgan. Tahlil jarayonida fransuz tilida sinonimlar va rasmiy
uslub leksikasi b
o‘
yicha tuzilgan lu
g‘
atlardan unumli
foydalanilgan hamda qiyosiy tahlil uchun keltirilgan sinonim
s
o‘
z va s
o‘
z birikmalar turkumlarga ajratilgan holda sanab
o‘
tilgan.
1
Professor, Samarkand State Institute of Foreign Languages. E-mail: shahobashurov576@gmail.com
2
PhD student, Samarkand State Institute of Foreign Languages. E-mail: xurshidjonfayz@gmail.com
Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika
–
Зарубежная лингвистика
и лингводидактика
–
Foreign Linguistics and Linguodidactics
Issue
–
2
№
3 (2024) / ISSN 2181-3701
373
Об анализе семантических характеристик синонимов,
используемых
в
официальных
документах
на
французском языке
АННОТАЦИЯ
Ключевые слова:
синонимия,
синонимы,
доминанта,
стилистически
нейтральные слова,
официальный
-
деловой
стиль, словарь синонимов.
В данной статье представлен анализ явления
синонимии, освещающий как теоретические, так и
практические аспекты использования синонимов в текстах
официальных документов. Авторы обсуждают значение
синонимии и способы её применения в официальной
документации.
В
рамках
исследования
активно
использовались французские словари синонимов и
лексиконы
официального
стиля.
Для
проведения
сравнительного анализа синонимы и соответствующие им
словосочетания были систематически классифицированы
по категориям, что позволило глубже изучить их
функциональное
и
семантическое
назначение
в
официальных текстах.
Rasmiy-idoraviy hujjatlar, jumladan shartnomalar, qonunlar, hukumat hisobotlari
yoki boshqa turdagi huquqiy va ma’muriy hujjatlar jamiyatning ijtimoiy, siyosiy va
huquqiy munosabatlarida muhim ahamiyat kasb etadi. Binobarin, bunday matnlar tili
aniq, ravshan va to‘g‘ri tushunilishini ta’minlash va har qanday noaniqliklardan qochish
zaruriyati hamisha ustuvor sanaladi. Bu jarayonda sinonimlar ham o‘ziga xos ahamiyatga
ega, ya’ni ma’lm bir g‘oya yoki tushunchaning asl ma’nosini buzmagan holda ifodalash
uchun turli xil sinonim so‘zlarni qo‘llash
rasmiy matnlarning mazmuniy xarakterini
yanada aniqroq namoyon bo‘lishiga hamda tavtologiyaning oldini olishga yordam beradi.
Shu boisdan ushbu maqolada ham fransuz tilidagi rasmiy hujjatlarda uchraydigan rasmiy
uslub leksikasiga xos bo‘lgan so‘zlararo sinonimiya hodisasi
ning mohiyati, uning
imkoniyatlari va ularning semantikasi borasida kichik tahliliy izlanish olib borishga
harakat qilamiz.
Ma’lumki,
sinonimlar
yunoncha
–
bir nomli
ma’nosidan kelib chiqqan holda
shakli
har xil bo‘lsa ham ma’nosi bir
-
biriga yaqin so‘zlar sifatida talqin qilinadi. Bir xil
ma’noning bir nesha so‘z shakllari orqali berilishi sinonimlarni yuzaga keltiradi.
Til birliklarining, xususan, so‘z, ibora va boshqa til birliklarining bir xil denotativ ma’noga
ega bo‘lishi
sinonimiya hodisasi
deyiladi. O‘zaro sinonim bo‘lgan so‘zlar guruhi sinonimik
qatorni tashkil etadi. Masalan, o‘zbek tilida
ko‘p, ancha, talay, sonsiz, sanoqsiz, behisob,
mo‘l, serob, beadad, bisyor
so‘zlari bir sinonimik qatorni hosil qiladi.
[8, 88].
Yuqorida izohlanganidek,
sinonimik qator
ikki yoki undan ortiq so‘zdan tashkil
topadi. Har bir sinonimik qatorda bir so‘z asosiy so‘z hisoblanadi. Chunki u barsha
uslublarda bir xil darajada qo‘llana oladi, shuning ushun u
“bosh so‘z”, “neytral so‘z”,
“betaraf so‘z”, “uslubiy neytral so‘z”, ”dominanta”
atamalari bilan nomlanadi. Masalan,
fransuz tilidan o‘zbek tiliga tarjimasi berilgan ikki tilli lug‘atlarning birida, ya’ni,
“
Fransuzcha-
o‘zbekcha lug‘at
”da
intelligent
sifatiga:
1. aqlli, oqil, miyali, fahm-farosatli,
esli, hushli, zehni o‘tkir, farosatli, ziyrak, bilag‘on, fahmli; 2. usta, mohir, omilkor, uquvli”
tarzida tarjimali shakllari berilgan [2, 286]. Lekin, 2005-yilda Fransiyada nashr etilgan
Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika
–
Зарубежная лингвистика
и лингводидактика
–
Foreign Linguistics and Linguodidactics
Issue
–
2
№
3 (2024) / ISSN 2181-3701
374
“
Dictionnaire des synonymes, nuances et contraires
” (
Sinonimlar, nuanslar va antonimlar
lug‘ati
)
lug‘ati
da 20
000 dan ortiq so‘z va iboralar
ning sinonimik qatorlari va qarama-
qarshi ma’no ottenkalari aks etgan bo‘lib, unda aynan
intelligent
sifatiga
“pensant,
raisonnable; brillant, capable, dou
é, éveillé, fin, fort, vif, futé, fin comme l’ambre; perspicace,
clairvoyant, pénétrant, sagace, subtil; habile, adroit, astucieux, ingénieux, malin”
kabi 21ta
so‘z va iborani ma’nodosh sifatida keltirib o‘tgan
[4, 643].
Shu o‘rinda
“intelligent”
so‘zi
uslubiy betaraf so‘z hisoblansa,
“futé”
sifati so‘zlashuv uslubiga
,
pensant, raisonnable,
brillant, capable, doué, fin, fort, vif, perspicace, clairvoyant, pénétrant, sagace, subtil
kabi
so‘zlar ko‘proq badiiy va rasmiy uslublarga
xos
so‘zlar sanaladi. Ular orasida
“
fin comme
l’ambre”
iborasi esa
iste’moldan chiqqan, eskirgan so‘z hisoblanadi.
Sinonimlar ma’no va mazmun jihatdan
quyidagi bir nechta turlarga ega. [8,55]:
1)
leksik (lug‘aviy) sinonimlar.
Bular ham ikki xil bo‘ladi: a)
to‘liq sinonimlar
har
jihatdan teng keladigan, o‘zaro farq qilmaydigan, birining o‘rnida ikkinchisini bemalol
qo‘llash mumkin bo‘lgan sinonimlardir.
Jolie, belle; kosmos, fazo
; b)
ma’noviy sinonimlar
ayrim ma’no nozikliklari bilan farq qiladigan, birining o‘rnida ikkinchisini har doim ham
qo‘llab bo‘lmaydigan sinonimlardir: un
professeur, un institeur; ovqat, taom, yemish, xo‘rak.
2)
frazeologik sinonimlar:
raconter des histoires, raconter des salades (mentir);
boshi osmonda, og‘zi qulog‘ida, do‘ppisini osmonga otmoq (o‘ta xursand).
3)
leksik-frazeologik sinonimlar
so‘z va ibora o‘rtasidagi ma’nodoshlikdir:
casser
les pieds-ennuyer; yuvosh
–
qo‘y og‘zidan cho‘p olmagan;
4)
grammatik sinonimlar
ikki xil bo‘ladi: a)
morfologik sinonimlar
:
adabiyotchi
–
adabiyotshunos, keldilar
–
kelishdi
. Qo‘shimcha va ko‘makchilarning o‘zaro sinonimligi
ham morfologik, ya’
ni grammatik sinonimlar jumlasiga kiradi:
il va à l’école, il va vers
l’école.
b)
sintaktik sinonimlar
erkin so‘z birikmalari yoki gaplar o‘rtasidagi
sinonimlikdir:
Karim lit le livre
–
Le livre est lu par Karim; Kitobni o‘qidi –
Kitob o‘qildi.
Demak, ko‘rinib turibdiki,
sinonim so‘zlar
o‘xshash yoki bir xil ma’noga ega bo‘lgan
so‘z yoki iboralar o‘rtasidagi o‘zaro semantik
munosabatni ifodalovchi fundamental
lisoniy tushuncha hisoblanadi. Boshqacha qilib aytganda,
sinonimlar
jumla yoki matnning
umumiy ma’nosini o‘zgartirmasdan,
turli
kontekstlarda almashtirilishi mumkin bo‘lgan
so‘zlardir. Tilning bunday boyligi
til sohiblariga
bir xil g‘oya yoki tushunchani turli yo‘llar
bilan ifodalash imkonini bersa
, tilning o‘ziga
rang-baranglik va jozibadorlik baxsh etadi.
Shunday ekan, sinonimlardan foydalanish nafaqat,
og‘zaki muloqotda,
nazm va
nasrda, hatto rasmiy hujjatlarda ham keng tarzda foydalanish mumkin. Tilda ular turli
morfologik toifadagi guruhlarda birdek mavjuddir. Ya’ni, ot, fe’l, sifat va boshqa so‘
zlar
turkumida sinonimik qatorlarning o‘ziga xosligi ajralib turadi.
Ma’lumki, r
asmiy ish uslubida kichraytirish-
erkalash qo‘shimchalarini olgan
so‘zlar, ko‘tarinki
-
tantanavor yoki bachkana, dag‘al so‘zlar, shevaga oid so‘zlar, tor
doiradagi kishilargina tushunadigan so‘zlar, o‘xshatish, jonlantirish, mubolag‘a, istiora,
tashxis kabi obrazli tafakkur ifodasi uchun xizmat qiluvchi usullar ishlatilmaydi. [1,17]
Ularning ishlatilishi hujjatlar matnidagi ifodaning noxolisligiga olib kelinishini inobatga
olsak, ba’zi hollarda rang
-barang sinonimlarni ishlatish ham rasmiy hujjat matni
ma’nosiga putur yetkazishi ehtimoli mavjuddek.
Ammo uslubiy xususiyatlardan kelib
chiqqan holda bunday lisoniy vositalardan unumli foydalanish rasmiy hujjat matning
qiymatini bir necha bora oshirishga xizmat qiladi. Shu tariqa rasmiy hujjatlar matnida
sinonimlarni qo‘llash
orqali rasmiy uslub imkoniyatlarini yanada kengaytirish mumkin
bo‘ladi. Jumladan, tavtologik holatlarga barham berish, tilda fikr va mazmun aniqligini
Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika
–
Зарубежная лингвистика
и лингводидактика
–
Foreign Linguistics and Linguodidactics
Issue
–
2
№
3 (2024) / ISSN 2181-3701
375
ta’minlash hamda moslashuvchanlik va ommaboplik xususiyatlari shular jumlasidandir.
Quyida ular borasida tahliliy mulohaza yuritishga harakat qilamiz.
Rasmiy hujjatlardagi sinonimlarning asosiy afzalliklaridan biri bu atamalarning
ortiqcha takrorlanishini oldini olish imkoniyatidir. Bir so‘zni qayta
-qayta takrorlash
rasmiy hujjat matnini monoton va professional bo‘lmasligiga olib keladi. Masalan,
fransuz
tilidagi o‘zaro kelishuv ma’nosidagi
“contrat”
–
atamasini doimiy ravishda ishlatish
o‘rniga,
“accord”, “convention”
yoki
“entente”
kabi sinonimlardan foydalanishi mumkin.
Sinonimlarning rasmiy matnlar tarkibida ishlatilishi matn mazmunida ma’lum
darajadagi semantik farqlanishlarni ham ifodalashi mumkin. Darhaqiqat, ba’zi sinonimlar
matnning mazmuni va maqsadiga qarab, ma’lum bir ma’noni yetkazish uchun
boshqalarga qaraganda ko‘proq mos kelish hollari xam keng uchraydi. Masalan, huquqiy
hujjatlarda uchraydigan
mas’uliyat
ma’nosidagi
“responsabilité”
atamasi qo‘llanilgan
qonunchilik bazasiga qarab
“obligation”
atamasidan afzalroq bo‘lishi mumkin.
Sinonimlar turli o‘quvchilarga ko‘proq tanish yoki tushunarli bo‘lgan atamalarni
qo‘llash orqali rasmiy hujjatlarni kengroq auditoriya uchun tushunarliroq qilish
imkoniyatini beradi. Masalan, keng jamoatchilikni xabardor qilishga qaratilgan hukumat
hujjati mazmunini hamma uchun tushunishga qulayroq bo‘lishi uchun oddiy yoki
umumiy sinonimlardan foydalanish mumkin. Masalan:
1.
entendre
(
v. avec complément (intention))
=
souhaiter, vouloir, avoir l’intention
de
–
xohlamoq
Si vous entendez contester cette décision;
Si vous souhaitez/voulez contester cette décision;
Si vous avez l’intention de contester cette décision
2.
éprouver
(des difficultés)
a) avoir-
bor bo‘lmoq
.
Les personnes éprouvant des difficultés pour
acquitter cette somme.
Les personnes qui ont des difficultés pour payer cette somme.
b. tester (une arme)-
sinamoq, sinab ko‘rmoq
L
’arme doit être éprouvée par le banc
d’épreuves
L
’arme doit être testée par le banc d’épreuves
3.
onéreux,
-euse (adj.)
=
coûteux,
cher
–
qimmatli
Un document prouvant le caractère
onéreux de l’acquisition du terrain.
Un document prouvant que le terrain a été
acheté
.
Rasmiy hujjat matnida yuqoridagi misollarda keltirilgan
entendre, éprouver,
onéreux (
-euse)
so‘zlari o‘rniga ularning fransuz tilida kengroq ishlatiladigan va uslubiy
jihatdan ommabop uslubga xos bo‘lgan boshqa sinonim so‘zlaridan
(souhaiter, vouloir,
avoir l’intention de, avoir, tester, coûteux, cher)
foydalanilishi hujjat matnining ko‘pchilik
uchun tushunarliroq bo‘lishi uchun imkon yaratadi.
Sinonimlarni tanlashda rasmiy uslub leksik xususiyatidan kelib chiqib tanlash
maqsadga muvofiqdir. Chunki bu uslubda sinonimlarni tanlash juda muhim ahamiyat
kasb etadi, ya’ni bir
-
biriga sinonim bo‘lgan so‘zlarning uslub jihatidan ham turli farqlarga
ega ekanligiga e’tibor qaratish zarur.
Sinonimiya hodisasi bir so‘z turkumi doirasida
amalga oshishini inobatga olgan
holda rasmiy hujjatlar leksikasiga oid
sinonimlik xususiyatiga ega bo‘lgan so‘zlarni
tahlil
qilish uchun tanlan
gan misollarni alohida turkumlarga ajratgan holatda o‘zbek tilidagi
tarjimalari bilan quyidagicha jadval asosida taqdim etish mumkin. Ushbu misollar
Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika
–
Зарубежная лингвистика
и лингводидактика
–
Foreign Linguistics and Linguodidactics
Issue
–
2
№
3 (2024) / ISSN 2181-3701
376
Fransiya Davlat xizmati va davlat islohoti vazirligi tashabbusi bilan amalga oshirilayotgan
hokimiyat va fuqarolar o‘rtasidagi aloqani yaxshilash loyihasining bir qismi sifatida
2002-yilda
“
Dictionnaires Le Robert
” nashriyoti tomonidan
nashr qilingan
“Lexique
administratif”
nomli lug‘atdan olingan. [10,3] Ushbu lug‘atdagi 2000ga yaqin so‘z va
iboralarning barchasi haqiqiy rasmiy hujjatlar va maktublar matnidan tanlab olingan.
Otlarda:
Rasmiy uslubga xos
so‘zlar
Sino-
nimi
Tarjimasi
Misollar
achèvement
nom
masc.
fin
tugash, yakun
à l’achèvement des
travaux;
à la fin des travaux;
lorsque les travaux
seront terminés:
cessation
nom fém.
(de validité, d’une
inscription)
fin
tugash, yakun
(yaroqlilik,
haqiqiylik;
ro‘yxatga
olish)
la lettre vous
informant de la
cessation de validité
de votre permis de
conduire
la lettre qui vous informe
que votre permis de
conduire n’est plus
valide
clôture
nom fém.
(d’une enquête, d’une
instruction)
fin
tugash, yakun
(so‘rovnoma,
tergov)
dans les quinze jours
suivant la clôture de
l’enquête
dans les quinze jours
après la fin de l’enquête
Yuqoridagi sinonim so‘zlar ishtirok etgan misollarga e’tibor bersak, rasmiy
hujjatlarda ma’nodosh so‘zlarni tanlashda juda ham e’tiborli bo‘lish kerakligini
anglashimiz mumkin. Masalan:
l’achèvement
, la
cessation, la clôture
kabi so‘zlar uslubiy
neytral bo‘lgan
“
fin
”
so‘zi bilan sinonim bo‘lishini ko‘rishimiz mumkin, ammo yuqoridagi
rasmiy hujjatlarda 3 so‘z o‘zaro sinonim bo‘la olmaydi.
“
La cessation
”
so‘zi
yaroqlilikning,
ro‘yxatga olishning tugashi (
de validité, d’une inscription
) ma’nosida keladi.
“La clôture”
esa so‘rovnomaning, tergovning tugashi (
d’une enquête, d’une instruction
) yakuni
ma’nolarida qo‘llaniladi.
Idoraviy hujjat matnlarida
fe’l
so‘z turkumiga tegishli bo‘lgan so‘zlarda ham
sinonimiya hodisasi juda ko‘plab o‘rinlarda uchraydi. Ammo, sinonimlik xususiyatga ega
bo‘lgan so‘zlarni tajima qilish va ularni gap tarkibida to‘g‘ri qo‘llay olish juda muhim
sanaladi. Masalan:
Le commissaire a
émis
un avis favorable sur ce projet;
Le commissaire a
donné
un avis favorable sur ce projet.
–
Komissar ushbu loyiha bo‘yicha ijobiy fikr bildirdi.
Bu yerda
émettre
(
v. avec complément)
so‘zi
donner, rendre (un avis)
so‘zi bilan
sinonimlik hosil
qilmoqda. Bir ko‘rishdan ushbu so‘zlar ma’nodoshlik hosil qila
olmaydigandek go‘yo, ammo
émettre
so‘zining 3
-
ma’nosi
(ifodalamoq, bayon qilmoq
)
aynan
donner, rendre
so‘ziga ma’nodosh bo‘la oladi. Quyidagi jadvalda shu kabi fe’l so‘z
turkumiga tegishli bo‘lgan so‘zlarning o‘zaro sinonimlik qator hosil qilishlari misollar
yordamida ko‘rsatib berilgan.
Rasmiy uslubga xos
bo‘lgan so‘z
Sinonimi
Tarjimasi
Misollar
incarcérer
(v. avec
complément)
emprisonner,
mettre en prison
qamoqqa
olmoq
il a été incarcéré
pendant 6 mois
il a passé 6 mois en
prison
lever
(v. avec
annuler,
bekor qilmoq
ma décision ne sera
seul un rapport
Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika
–
Зарубежная лингвистика
и лингводидактика
–
Foreign Linguistics and Linguodidactics
Issue
–
2
№
3 (2024) / ISSN 2181-3701
377
complément)
(une interdiction, une
opposition, une
mesure)
supprimer
levée que sur
rapport favorable
du directeur
favorable du
directeur pourra
annuler
ou
changer ma
décision
se maintenir verbe
pronominal (personne)
rester
qolmoq
si vous vous
maintenez dans
cette situation
si vous restez dans
cette situation
manifester verbe avec
complément (une opinion)
exprimer
ifodalamoq
si vous souhaitez
manifester votre
refus
si vous souhaitez
exprimer votre
refus
ou
refuser
Rasmiy uslub leksikasiga xos sifat
so‘z turkumidagi so‘zlarni
tahlil qilish jarayonida
quyidagi holat guvohi bo‘ldik, ya’ni bir leksema bir qancha so‘zlardan tashkil topgan so‘z
birikmalari bilan sinonimlik hosil qilish holatlari rasmiy uslubda yozilgan matnlarda
ko‘proq
ishlatiladi.
Rasmiy uslubga
xos bo‘lgan so‘z
Sinonimi
Tarjimasi
Misollar
exécutoire
adjectif
qui peut ou doit être
appliqué (en
utilisant la force si
nécessaire).
bajariladiga,
amalga
oshirilishi
zarur bo‘lgan;
cette décision est
exécutoire sans délai
cette décision
doit être
immédiatement
appliquée
forfaitaire adjectif
fixé par avance et
non
modifiable.
belgilangan,
o‘zgarmas
il s’agit d’une
amende forfaitaire
Le montant de
cette amende est
fixé à l’avance et
ne peut pas être
changé (son
paiement met fin
à la procédure)
incessible adjectif
(droit)
qui ne peut
pas être cédé.
(rente)
qui ne peut
pas être reversée à
une
autre personne.
boshqaga berib
bo‘lmaydigan,
daxlsiz.
la retraite du
combattant est
incessible
la retraite du
combattant ne
peut pas être
reversée à la
veuve de la
personne qui la
recevait
obsolète adjectif
qui n’est plus utilisé
ou
applicable
eskirgan,
muomaladan
chiqqan
c’est un classement
obsolète
c’est un (ancien)
classement qui
n’est plus utilisé
Predloglarlarning o‘
rni gaplarning sintaktik jihatdan qurilishi jarayonida beqiyos
ekanligini hisobga olsak, ular orasidagi sinonimlik holatlarini tahlil qilish matn rang-
barangligi va originalligini oshirishga erishish imkonini beradi.
Rasmiy
uslubga xos
bo‘lgan so‘z
Sino-
nimi
Tarjimasi
Misollar
en l’absence de
Sans
-siz (inkor
ma’noda)
en l’absence de réponse de
votre part
sans réponse de
votre part (si vous ne
répondez pas)
afin de
Pour
Uchun
afin de me permettre de
pour me permettre
Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika
–
Зарубежная лингвистика
и лингводидактика
–
Foreign Linguistics and Linguodidactics
Issue
–
2
№
3 (2024) / ISSN 2181-3701
378
(maqsad
ma’nosida)
traiter votre dossier
de traiter
votre dossier
Courant (suivi
d’une année,
d’un mois, etc.)
En
-da
ce sera fait courant 2003
➝
courant avril 2001, vous
avez contacté mes services
ce sera fait en 2003
en avril 2001, vous
avez contacté mes
services
en dépit de
malgré
-ga qaramay
en dépit de l’avis du conseil
général
malgré l’avis du
conseil général
dès lors
donc,
ainsi
demak
dès lors, votre réclamation
ne peut pas être acceptée
votre réclamation ne
peut donc pas être
acceptée
à l’encontre de
contre
qarshi
vous avez la possibilité de
contester la décision prise à
votre encontre
vous pouvez
contester la décision
prise contre vous
lors de
au
moment
de,
pendant
Paytida,
vaqtida
lors de votre demande
d’allocation
ainsi qu’il a été dit lors de
notre entretien
quand vous avez fait
votre demande
d’allocation
comme je vous l’ai
dit pendant notre
entretien
Yuqoridagi jadvalda keltirilgan
en l’absence de
, afin de, c
ourant (suivi d’une année, d’un
mois, etc.), en dépit de
,
dès lors, à l’
encontre de, lors de predloglari sans, pour, en,
malgré
, donc,
ainsi, contre, au moment de, pendant
kabi predloglarga qaraganda ko‘proq yozma nutq
uslubiga xos. Rasmiy uslub murakkablilik xususiyatlaridan kelib chiqib aytish mumkinki,
sans
predlogining
o‘rniga
en
l’absence de
predlogini qo‘llash tavsiya etiladi. Bu hujjat
yaratuvchisining til birliklaridan oqilona foydalana olganligini ko‘rsatadi.
Xulosa qilib aytganda, sinonimiya tilning muhim elementi bo‘lib, muloqotda xilma
-
xillik va moslashuvchanlikni ta’minlaydi
. Rasmiy hujjatlarda sinonimlardan oqilona
foydalanish foydalanilayotgan tilning ravshanligi, aniqligi, qulayliligi va ommabopliligini
oshirishirishi mumkin, shu bilan birga fikrni ifodalash uchun turli xil imkoniyatlar taqdim
etadi. Biroq, chalkashlik yoki notog‘ri talqinni oldini olish uchun tanlangan sinonimlar asl
atamalar bilan bir xil ma’no va maqsadni saqlab qolishlari kerak.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI:
1.
Aminov M.va boshq. Davlat tilida ish yuritish. //Amaliy qo‘llanma. –
Toshkent:
O‘zbekiston nashriyoti, 2020. –
528 b.
2.
Bayram Balsi va boshq. Fransuzsha-
o‘zbeksha lug‘at. –
Toshkent: Nihol, 2008.
–
587 b.
3.
Bayram Balsi, Ibragimov X., va boshq.Yangi o‘zbeksha
-
fransuzsha lug‘at, –
Toshkent: IFEAS, 2003.
–
380 b.
4.
Dictionnaire des synonymes, nuances et contraires, Dictionnaires Le Robert,
Paris: 2005,
–
1260 p.
5.
Fayzullaev Kh. Formal writing style in French language and its development//
International Bulletin of Applied Science and Technology.
–
2023.
–
T. 3.
№.
6.
–
S. 847-849.
6.
Fayzullaev Kh. Synonymous features of the official style vocabulary of the
French language// International Journal for Innovative Engineering and Management
Research A Peer Reviewed Open Access International Journal.
–
2022.
–
T. 11. №. 6. –
S.
1720-1725. https://ijiemr.org/downloads/Volume-11/Issue-06
Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika
–
Зарубежная лингвистика
и лингводидактика
–
Foreign Linguistics and Linguodidactics
Issue
–
2
№
3 (2024) / ISSN 2181-3701
379
7.
Hamroyev M. va boshq. Ona tili. Oliy o‘quv yurtlari uchun darslik. –
Toshkent:
Iqtisod-moliya, 2007, 276.
8.
Hojiyev A. O‘zbek tili sinonimlarining izohli lug‘ati. –
Toshkent:
O‘qituvshi, 1974, 308.
9.
Lexique administratif.
Paris: Dictionnaires Le Robert. 2002, 106.
10.
Lexique des termes juridiques .
–
Paris: Dalloz, 2017.
11.
Rob
ert Sathérine
. Le Style administratif,
–
Paris: Edition Albin Mishel, 2005.
12.
Suvonova N. N. Hozirgi zamon fransuz tilidagi ikki
xil grafikali so‘zlar xususida
// Molodoy uchenыy. –
2020.
–
№. 18. –
S. 592-597.
13.
Vosabulaire fransophone des affaires. Gouvernement du Québes / Délégation
générale à la langue française et aux langues de Franse, Québes, Paris, 2018
14.
Soulibaly L
é
nissongui, R
é
dastion administrative.
–
Abidjan: Edition Presse
Universit
é
nationale d
e Sô
te d
’
Ivoire. 1995.
15.
Fayzullaev Kh
X. Fransuz va o‘zbek tillarida rasmiy
-idoraviy hujjatlar
nomenklaturasi va klassifikatsiyasi //Zarubejnaya lingvistika i lingvodidaktika.
–
2023.
–
T. 1.
–
№. 4. –
S. 29-34.
16.
https://www.larousse.fr/dictionnaires/synonymes
