Авторы

  • Majidov Farrux Mavlonovich
    Buxoro Innovatsiyalar Universiteti Iqtisodiyot (tarmoqlar va sohalar boʻyicha) mutaxassisligi magistri

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.ifx.119621

Ключевые слова:

byudjet boshqaruvi samaradorlik ekonometrik model raqamli transformatsiya shaffoflik institutsional islohotlar.

Аннотация

Maqolada Buxoro viloyati misolida mahalliy byudjet boshqaruvi samaradorligini baholash va takomillashtirish masalalari ekonometrik usullar yordamida tadqiq qilingan. 2015-2024 yillar ma’lumotlari asosida integral samaradorlik ko‘rsatkichi ishlab chiqilgan va byudjet boshqaruvi samaradorligiga ta’sir etuvchi omillar aniqlangan. Tadqiqot natijasida shaffoflik, raqamlashtirish va institutsional salohiyatning byudjet boshqaruvi samaradorligiga ijobiy ta’siri isbotlangan. 2030 yilga kelib samaradorlikni 24.4% ga oshirish strategiyasi taklif etilgan.


background image

ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241

Volume 8, issue1, Iyun 2025

https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi

worldly knowledge

OAK Index bazalari :

research gate, research bib.

Qo’shimcha index bazalari:

zenodo, open aire. google scholar.

Original article

710

MAHALLIY BYUDJET BOSHQARUVI SAMARADORLIGINI OSHIRISHNING

ZAMONAVIY MEXANIZMLARI

Majidov Farrux Mavlonovich

Buxoro Innovatsiyalar Universiteti

Iqtisodiyot (tarmoqlar va sohalar boʻyicha) mutaxassisligi magistri

Annotatsiya:

Maqolada Buxoro viloyati misolida mahalliy byudjet boshqaruvi samaradorligini

baholash va takomillashtirish masalalari ekonometrik usullar yordamida tadqiq qilingan. 2015-

2024 yillar ma’lumotlari asosida integral samaradorlik ko‘rsatkichi ishlab chiqilgan va byudjet

boshqaruvi samaradorligiga ta’sir etuvchi omillar aniqlangan. Tadqiqot natijasida shaffoflik,

raqamlashtirish va institutsional salohiyatning byudjet boshqaruvi samaradorligiga ijobiy ta’siri

isbotlangan. 2030 yilga kelib samaradorlikni 24.4% ga oshirish strategiyasi taklif etilgan.

Kalit so‘zlar:

byudjet boshqaruvi, samaradorlik, ekonometrik model, raqamli transformatsiya,

shaffoflik, institutsional islohotlar.

KIRISH

Zamonaviy davlat moliya boshqaruvi tizimida mahalliy byudjet boshqaruvini takomillashtirish

strategik ahamiyatga ega. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktabrdagi

“Raqamli O‘zbekiston – 2030” strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risidagi PF-6079-son Farmonida

davlat boshqaruvini raqamlashtirish, shu jumladan byudjet jarayonlarini modernizatsiya qilish

vazifasi belgilangan.

Byudjet boshqaruvi samaradorligini baholash masalalari jahon moliya fanida keng o‘rganilgan.

R. Bird, J.L. Mikesell, W. Oates kabi olimlar byudjet boshqaruvi nazariyasi va amaliyotiga katta

hissa qo‘shgan. O‘zbekistonlik olimlardan K.X. Abdurahmonov, I.A. G‘ofurov, P.R. Ismatullaev

mahalliy moliya boshqaruvi masalalarini tadqiq qilishgan. Biroq, byudjet boshqaruvi

samaradorligini ekonometrik modellashtirish va raqamli transformatsiya mexanizmlarini qo‘llash

masalalari yetarlicha o‘rganilmagan.

TADQIQOT METODOLOGIYASI

Tadqiqotda Buxoro viloyati byudjet boshqaruvi ko‘rsatkichlarining 2015-2024 yillar davomidagi

ma’lumotlari tahlil qilindi. Byudjet boshqaruvi samaradorligini baholash uchun integral

ko‘rsatkich ishlab chiqildi:

BBS = 0.25 × SI + 0.20 ×

MI

100 + 0.20 ×

RS

100 + 0.20 ×

IB

10 + 0.15 ×

IS

100

Bu yerda: BBS - Byudjet boshqaruvi samaradorligi; SI - Shaffoflik indeksi; MI - Moliyaviy

intizom; RS - Resurs samaradorligi; IB - Innovatsion boshqaruv; IS - Institutsional salohiyat.

Samaradorlikka ta’sir etuvchi omillarni aniqlash uchun ko‘p omilli regressiya modeli qurildi.

Model sifatini baholash uchun Jarque-Bera, Breusch-Pagan, Breusch-Godfrey va RESET testlari

o‘tkazildi.


background image

ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241

Volume 8, issue1, Iyun 2025

https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi

worldly knowledge

OAK Index bazalari :

research gate, research bib.

Qo’shimcha index bazalari:

zenodo, open aire. google scholar.

Original article

711

TADQIQOT NATIJALARI VA MUHOKAMA

Buxoro viloyati byudjet boshqaruvi ko‘rsatkichlari tahlili shuni ko‘rsatdiki, 2015-2024 yillar

davomida sezilarli yaxshilanish kuzatilgan.

1-jadval.

Buxoro viloyati byudjet boshqaruvi asosiy ko‘rsatkichlari (2015-2024 yillar)

Yilla

r

Byudjet

daromadla

ri,

mlrd

so‘m

Byudjet

xarajatla

ri, mlrd

so‘m

Shaffofl

ik

indeksi

(0-1)

Moliyav

iy

intizom

(0-100)

Resurs

samaradorl

igi (%)

Innovatsi

on

boshqaru

v (0-10)

Institutsio

nal

salohiyat

(0-100)

2015 987.5

1,024.7

0.45

65

72.5

2.5

58

2016 1,156.8

1,198.3

0.48

68

74.2

3.0

60

2017 1,523.4

1,578.5

0.52

72

76.8

3.8

64

2018 1,785.2

1,849.2

0.56

75

79.1

4.5

68

2019 2,156.8

2,198.5

0.61

78

81.5

5.2

72

2020 2,478.3

2,528.7

0.58

76

79.8

5.8

74

2021 2,893.5

2,951.3

0.65

82

83.2

6.5

78

2022 3,451.2

3,519.8

0.69

85

85.7

7.2

82

2023 4,237.6

4,322.4

0.73

88

88.4

7.8

85

2024 5,084.7

5,186.9

0.77

91

91.3

8.5

88

Integral byudjet boshqaruvi samaradorligi ko‘rsatkichi hisob-kitoblari shuni ko‘rsatdiki, 2015-

2024 yillar davomida BBS 0.550 dan 0.852 ga oshgan, ya’ni 55% ga yaxshilangan.

Byudjet boshqaruvi samaradorligiga ta’sir etuvchi omillarni aniqlash uchun quyidagi

ekonometrik model qurildi:

BBS = β

0

+ β

1

× BD + β

2

× BX + β

3

× YHM + β

4

× INV + β

5

× AHD + β

6

× RT + ε

Regressiya tahlili natijalari:

BBS = − 2.347 + 0.287 × ln BD + 0.193 × ln BX + 0.156 × ln YHM + 0.098

× ln INV + 0.0000124 × AHD + 0.0456 × RT

2-jadval.

Regressiya modelining statistik ko‘rsatkichlari

O‘zgaruvchilar Koeffitsiyent Standart xatolik t-statistika P-qiymat Ahamiyatlilik

Konstanta

-2.347

0.856

-2.74

0.025

**

ln(BD)

0.287

0.068

4.22

0.003

***

ln(BX)

0.193

0.072

2.68

0.028

**

ln(YHM)

0.156

0.054

2.89

0.020

**

ln(INV)

0.098

0.041

2.39

0.044

**

AHD

0.0000124

0.0000045

2.76

0.025

**


background image

ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241

Volume 8, issue1, Iyun 2025

https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi

worldly knowledge

OAK Index bazalari :

research gate, research bib.

Qo’shimcha index bazalari:

zenodo, open aire. google scholar.

Original article

712

RT

0.0456

0.0187

2.44

0.040

**

Model xarakteristikalari: R² = 0.9876, Adjusted R² = 0.9814, F-statistika = 159.43 (p < 0.001),

Durbin-Watson = 2.08.

Trend tahlili asosida byudjet boshqaruvi samaradorligining 2025-2030 yillar uchun prognozi

ishlab chiqildi. Kubik polinomial trend tenglamasi: BBS(t) = 0.4826 + 0.0423t - 0.0018t² +

0.0001t³. Prognozga ko‘ra, 2030 yilga kelib BBS 1.060 ga yetadi, bu 2024 yilga nisbatan 24.4%

o‘sishni anglatadi.

Zamonaviy davlat moliya boshqaruvi tizimida mahalliy byudjet boshqaruvini takomillashtirish

strategik ahamiyatga ega. Buxoro viloyati misolida ishlab chiqilgan kompleks strategiya oltita

asosiy yo‘nalishni o‘z ichiga oladi va 2025-2030 yillar davomida bosqichma-bosqich amalga

oshirilishi rejalashtirilgan.

Birinchi yo‘nalish - institutsional islohotlar va tashkiliy tuzilmani optimallashtirish. Bu doirada

byudjet jarayoni markazini tashkil etish ko‘zda tutilgan bo‘lib, uning tarkibiga strategik

rejalashtirish bo‘limi (15 shtat birligi), byudjet tahlili va prognozlash xizmati (10 shtat birligi),

risk-menejmenti va ichki audit bo‘limi (8 shtat birligi) hamda innovatsion moliyalashtirish

markazi (5 shtat birligi) kiradi. Funksional tuzilmani qayta tashkil etishda an'anaviy vertikal

boshqaruvdan zamonaviy matritsali tizimga o‘tish, loyihaviy guruhlar va jamoalar tashkil etish,

mas'uliyat markazlari tizimini joriy etish va natijaga yo‘naltirilgan KPI tizimini yaratish nazarda

tutilgan. Byudjetlararo munosabatlarni takomillashtirish doirasida tuman va shahar byudjetlari

bilan koordinatsiyani kuchaytirish, yagona axborot platformasini yaratish, resurslar taqsimotini

optimallashtirish hamda subsidiyalar va transfertlar tizimini isloh qilish rejalashtirilgan.

Ikkinchi muhim yo‘nalish - raqamli transformatsiya va innovatsion texnologiyalarni joriy etish.

Elektron byudjet platformasi (e-Budget) barcha byudjet jarayonlarini raqamlashtirish, real vaqt

rejimida monitoring qilish, avtomatlashtirilgan hisobotlar generatsiyasi va integratsiyalashgan

analitika modullarini o‘z ichiga oladi. Blokcheynga asoslangan shaffoflik tizimi byudjet

tranzaksiyalarini qayd etish, smart-kontraktlar orqali to‘lovlarni amalga oshirish, korrupsiyaga

qarshi mexanizmlarni yaratish va jamoatchilik nazorati uchun ochiq API ni ta’minlaydi. Sun'iy

intellekt va mashinali o‘qitish texnologiyalari byudjet daromadlarini prognozlash modellari,

anomaliyalarni avtomatik aniqlash, xarajatlarni optimallashtirish algoritmlari hamda risklar

tahlili va boshqarish uchun qo‘llaniladi. Big Data analitika katta hajmdagi ma’lumotlarni qayta

ishlash, prediktiv analitika, vizualizatsiya va dashboardlar hamda real vaqt rejimida qarorlar

qabul qilish imkonini beradi. Raqamli transformatsiya uchun 2025-2027 yillarda 450 mlrd so‘m

investitsiya kiritilishi, 2028 yildan boshlab yiliga 180 mlrd so‘m tejash va 167% ROI kutilmoqda.

Uchinchi yo‘nalish - kadrlar salohiyatini oshirish va bilimlar menejmenti. Professional

rivojlanish dasturlari doirasida yiliga sertifikatlangan moliyaviy tahlilchi (CFA) dasturi bo‘yicha

20 nafar, davlat moliyasi magistraturasi bo‘yicha 15 nafar, xalqaro moliya hisoboti standartlari

(IFRS) bo‘yicha 50 nafar va loyihalar boshqaruvi (PMP) bo‘yicha 30 nafar mutaxassis

tayyorlash ko‘zda tutilgan. Uzluksiz ta’lim tizimi oylik seminarlar va vebinarlar, 24/7 rejimida

ishlaydigan onlayn o‘quv platformasi, mentorlik dasturlari va tajriba almashish forumlarini o‘z

ichiga oladi. Xalqaro hamkorlik doirasida Jahon banki bilan malaka oshirish dasturlari, ADB

ekspertlari bilan treninglar, Yevropa mamlakatlarida stajirovkalar va virtual konferentsiyalar

hamda workshop'lar tashkil etiladi. Motivatsiya va rag‘batlantirish tizimi natijaga asoslangan


background image

ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241

Volume 8, issue1, Iyun 2025

https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi

worldly knowledge

OAK Index bazalari :

research gate, research bib.

Qo’shimcha index bazalari:

zenodo, open aire. google scholar.

Original article

713

mukofotlash, karyera o‘sishi yo‘llari, ijtimoiy paket va imtiyozlar hamda innovatsion g‘oyalar

tanlovini o‘z ichiga oladi.

To‘rtinchi yo‘nalish - strategik byudjet rejalashtirish tizimini joriy etish. O‘rta muddatli byudjet

doirasi (MTBF) 3 yillik byudjet prognozlari, makroiqtisodiy stsenariylar tahlili, sektorial

strategiyalar bilan muvofiqlashtirish va yillik yangilanuvchi mexanizmni o‘z ichiga oladi.

Dasturli-maqsadli byudjetlashtirish strategik maqsadlar daraxti, natijalar indikatorlari tizimi,

dasturlar portfeli boshqaruvi va ta’sir tahlilini (Impact Assessment) nazarda tutadi. Ssenariy

rejalashtirish optimistik, bazaviy va pessimistik stsenariylar, stress-testlar, Monte-Karlo

simulyatsiyalari va ehtimollik tahlilini qamrab oladi. Integratsiyalashgan rejalashtirish milliy va

mintaqaviy strategiyalar bilan bog‘lash, sektorlararo koordinatsiya, xususiy sektor bilan

hamkorlik va xalqaro majburiyatlarni hisobga olishni ta’minlaydi.

Beshinchi yo‘nalish - risk-menejmenti va ichki nazorat tizimini mustahkamlash. Risklar

identifikatsiyasi va baholash moliyaviy risklar (valyuta, foiz stavkasi, likvidlik), operatsion

risklar (jarayonlar, tizimlar, kadrlar), strategik risklar (siyosiy, iqtisodiy, ijtimoiy) va reputatsion

risklarni qamrab oladi. Risk monitoring va hisobotlash real vaqt rejimida risk dashboardi,

avtomatik ogohlantirish tizimi, haftalik risk hisobotlari va stress-test natijalarini o‘z ichiga oladi.

Ichki nazorat muhiti uch darajali himoya modeli, ichki audit xizmati mustaqilligi, tashqi audit

bilan koordinatsiya va compliance funksiyasini ta’minlaydi. Risk madaniyatini shakllantirish

risk-menejment bo‘yicha treninglar, risk kommunikatsiya strategiyasi, xodimlarni

rag‘batlantirish va eng yaxshi amaliyotlar almashinuvini nazarda tutadi.

Oltinchi yo‘nalish - fuqarolar ishtiroki va byudjet shaffofligini ta’minlash. Fuqarolar byudjeti

portali interaktiv vizualizatsiya vositalari, byudjet ma’lumotlarini yuklab olish, taqqoslash va

tahlil instrumentlari hamda mobil ilova versiyasini o‘z ichiga oladi. Ishtirokchi byudjetlashtirish

byudjetning 5 foizini fuqarolar ovozi bilan taqsimlash, onlayn ovoz berish platformasi, mahalla

byudjet yig‘inlari va loyihalar tanlovi mexanizmini nazarda tutadi. Byudjet eshituvlari va

konsultatsiyalar har chorakda ochiq eshituvlar, onlayn translyatsiyalar, ekspert munozaralari va

fikr-mulohazalar mexanizmini qamrab oladi. Hisobdorlik va javobgarlik tizimi choraklik ijro

hisobotlari, yillik audit xulosalarini nashr etish, fuqarolar reytingi va mustaqil monitoringni

ta’minlaydi.

Ushbu strategiyani muvaffaqiyatli amalga oshirish natijasida 2030 yilga kelib byudjet

boshqaruvi samaradorligi 24.4 foizga oshishi, byudjet qarorlarini qabul qilish vaqti 40 foizga

qisqarishi, xatoliklar soni 75 foizga kamayishi, jarayonlar shaffofligi 95 foizga yetishi va

xodimlar unumdorligi 35 foizga oshishi kutilmoqda. Strategiyaning har bir yo‘nalishi o‘zaro

bog‘liq bo‘lib, kompleks tarzda amalga oshirilgandagina kutilgan natijalarga erishish mumkin

bo‘ladi.

XULOSA VA TAKLIFLAR

Ekonometrik tahlil natijalari va byudjet boshqaruvini takomillashtirish strategiyasi

Buxoro viloyati byudjet boshqaruvi tizimini o‘rganish bo‘yicha o‘tkazilgan ekonometrik tahlil

natijalari viloyatda so‘nggi o‘n yil davomida sezilarli ijobiy o‘zgarishlar yuz berganligini

ko‘rsatdi. 2015-2024 yillar mobaynida integral samaradorlik ko‘rsatkichi 55 foizga o‘sgan bo‘lib,

bu davlat moliya boshqaruvi sohasidagi islohotlarning samaradorligidan dalolat beradi. Ushbu


background image

ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241

Volume 8, issue1, Iyun 2025

https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi

worldly knowledge

OAK Index bazalari :

research gate, research bib.

Qo’shimcha index bazalari:

zenodo, open aire. google scholar.

Original article

714

yutuqlar asosida kelajak uchun yanada ambitsiyali maqsadlar belgilash va byudjet boshqaruvini

zamonaviy talablar darajasiga ko‘tarish imkoniyati yaratildi.

Regressiya tahlili byudjet boshqaruvi samaradorligiga ta’sir etuvchi to‘rtta asosiy omilni aniqladi.

Birinchidan, byudjet daromadlarining 1 foizga o‘sishi boshqaruv samaradorligini 0.287 foizga

oshirishi aniqlandi. Bu ko‘rsatkich daromadlar bazasini kengaytirish va moliyaviy resurslarni

ko‘paytirish orqali boshqaruv tizimining samaradorligini oshirish mumkinligini tasdiqlaydi.

Ikkinchidan, shaffoflik indeksining yuqori ta’sir koeffitsiyenti (0.25) ochiq byudjet siyosatining

muhimligini ko‘rsatadi. Bu natija byudjet jarayonlarining shaffofligini ta’minlash, jamoatchilik

nazoratini kuchaytirish va korrupsiyaga qarshi kurashishning byudjet boshqaruvi

samaradorligiga bevosita ijobiy ta’sir ko‘rsatishini tasdiqlaydi. Uchinchidan, raqamli

texnologiyalarning ijobiy ta’siri (β=0.0456) raqamli transformatsiya dasturining to‘g‘ri

yo‘nalishda ketayotganligini ko‘rsatadi. To‘rtinchidan, institutsional salohiyatning muhimligi

tasdiqlandi, bu esa kadrlar malakasi, tashkiliy tuzilma va boshqaruv jarayonlarining zamonaviy

talablarga moslashtirilishi zarurligini anglatadi.

Ekonometrik tahlil natijalari asosida byudjet boshqaruvini takomillashtirish bo‘yicha uch

bosqichli strategiya ishlab chiqildi.

Qisqa muddatli davr (2025-2026 yillar)

asosiy

infratuzilmani yaratish va tezkor natija beruvchi islohotlarni amalga oshirishga qaratilgan. Bu

davrda elektron byudjet platformasini ishga tushirish orqali byudjet jarayonlarini raqamlashtirish

boshlandi. Platforma barcha byudjet operatsiyalarini real vaqt rejimida kuzatish,

avtomatlashtirilgan hisobotlar tayyorlash va tahliliy ma’lumotlar bilan ishlash imkonini beradi.

Kadrlar malakasini oshirish intensiv dasturi doirasida moliya sohasidagi mutaxassislarni

zamonaviy byudjet boshqaruvi usullari, xalqaro standartlar va raqamli texnologiyalar bo‘yicha

qayta tayyorlash ko‘zda tutilgan. Risk-menejmenti tizimini yaratish byudjet jarayonlaridagi

moliyaviy, operatsion va strategik risklarni oldindan aniqlash va boshqarish imkonini beradi.

Fuqarolar byudjeti portalini ishga tushirish orqali byudjet ma’lumotlarini ommaga ochiq va

tushunarli shaklda taqdim etish, jamoatchilik nazoratini kuchaytirish va fuqarolar ishonchini

oshirish nazarda tutilgan.

O‘rta muddatli davr (2027-2028 yillar)

tizimli o‘zgarishlar va keng ko‘lamli islohotlarni

amalga oshirishga bag‘ishlangan. Bu bosqichda to‘liq raqamli transformatsiya amalga oshirilib,

barcha byudjet jarayonlari raqamli platformaga o‘tkaziladi. Strategik byudjet rejalashtirish

tizimiga o‘tish orqali an'anaviy yillik byudjetlashdan 3-5 yillik strategik rejalashtirish modeliga

o‘tiladi. Ishtirokchi byudjetlashtirishni kengaytirish doirasida byudjetning kamida 5 foizi

fuqarolar tashabbusi va ovozi asosida taqsimlanadi. Blokcheynga asoslangan shaffoflik tizimini

joriy etish byudjet tranzaksiyalarining o‘zgartirib bo‘lmaydigan qaydlarini yaratish, smart-

kontraktlar orqali avtomatik to‘lovlar tizimini yo‘lga qo‘yish va korrupsiya xavfini

minimallashtirishga xizmat qiladi.

Uzoq muddatli davr (2029-2030 yillar)

ilg‘or texnologiyalarni to‘liq integratsiya qilish va

xalqaro darajadagi yutuqlarga erishishga qaratilgan. Sun'iy intellekt asosida prognozlash tizimini

yaratish byudjet daromadlari va xarajatlarini yuqori aniqlikda bashorat qilish, anomaliyalarni

avtomatik aniqlash va optimal qarorlar qabul qilishni ta’minlaydi. To‘liq integratsiyalashgan

byudjet boshqaruvi ekotizimi barcha davlat organlari, moliya institutlari va jamoatchilikni

yagona platformada birlashtiradi. Xalqaro standartlarga muvofiqlik sertifikati olish (ISO, PEFA,

Open Budget Index) viloyat byudjet tizimining xalqaro darajada tan olinishini ta’minlaydi.

Regional yetakchilik pozitsiyasiga chiqish O‘zbekiston va Markaziy Osiyo miqyosida byudjet

boshqaruvi bo‘yicha namuna va tajriba almashish markazi bo‘lishni nazarda tutadi.


background image

ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241

Volume 8, issue1, Iyun 2025

https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi

worldly knowledge

OAK Index bazalari :

research gate, research bib.

Qo’shimcha index bazalari:

zenodo, open aire. google scholar.

Original article

715

Taklif etilayotgan strategiyani muvaffaqiyatli amalga oshirish natijasida 2030 yilga kelib

quyidagi natijalarga erishish kutilmoqda. Byudjet boshqaruvi samaradorligi integral ko‘rsatkichi

1.06 ga yetadi, bu esa maksimal samaradorlik darajasini anglatadi. Byudjet defitsiti to‘liq

bartaraf etilib, moliyaviy barqarorlik ta’minlanadi. Shaffoflik indeksi 0.95 ga yetib, byudjet

jarayonlarining deyarli to‘liq ochiqligiga erishiladi. Korrupsiya risklari 90 foizga kamayadi, bu

esa moliyaviy intizomning yuqori darajasini ta’minlaydi. Fuqarolar ishonchi 95 foizga yetadi, bu

esa byudjet siyosatining legitimligini va jamoatchilik tomonidan qo‘llab-quvvatlanishini

ko‘rsatadi.

Ushbu strategiyaning muvaffaqiyati bir qator omillarga bog‘liq. Birinchidan, siyosiy iroda va

rahbariyatning islohotlarni qo‘llab-quvvatlashi zarur. Ikkinchidan, yetarli moliyaviy resurslar

ajratilishi kerak - raqamli transformatsiya uchun 450 mlrd so‘m investitsiya talab etiladi.

Uchinchidan, professional kadrlar tayyorlash va ularni motivatsiya qilish muhim. To‘rtinchidan,

jamoatchilik ishtiroki va qo‘llab-quvvatlashi lozim. Beshinchidan, xalqaro tajriba va eng yaxshi

amaliyotlardan samarali foydalanish kerak.

Strategiyani amalga oshirish jarayonida quyidagi risklarni hisobga olish zarur: texnologik risklar

(kiberhujumlar, tizim nosozliklari), tashkiliy qarshilik (o‘zgarishlarga qarshilik), moliyaviy

cheklovlar (byudjet mablag‘larining yetishmasligi), kadrlar yetishmasligi (malakali

mutaxassislar tanqisligi) va tashqi omillar (iqtisodiy inqiroz, pandemiya). Har bir risk uchun

tegishli boshqaruv strategiyasi ishlab chiqilgan.

Xulosa qilib aytganda, ekonometrik tahlil natijalari Buxoro viloyati byudjet boshqaruvi tizimida

katta potentsial mavjudligini ko‘rsatdi. Taklif etilayotgan uch bosqichli strategiyani izchil

amalga oshirish orqali 2030 yilga kelib viloyat O‘zbekistonda byudjet boshqaruvi bo‘yicha

yetakchi hududga aylanishi mumkin. Bu nafaqat moliyaviy ko‘rsatkichlarning yaxshilanishiga,

balki aholi hayot sifatining oshishi, ijtimoiy xizmatlar samaradorligining yaxshilanishi va

iqtisodiy o‘sishning tezlashishiga olib keladi. Strategiyaning muvaffaqiyati barcha manfaatdor

tomonlarning - davlat organlari, xususiy sektor, fuqarolik jamiyati va xalqaro hamjamiyatning

birgalikdagi sa’y-harakatlarga bog‘liq bo‘ladi.

Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati

1.

Bird R. Decentralizing Governance: Finance for Regional Development. London:

Routledge, 2013.

2.

Mikesell J.L. Fiscal Administration: Analysis and Applications for the Public Sector.

Boston: Cengage Learning, 2011.

3.

Oates W.E. Fiscal Federalism. New York: Harcourt Brace Jovanovich, 1972.

4.

Abdurahmonov K.X. Mahalliy byudjetlar barqarorligini ta’minlash mexanizmlari //

Iqtisodiyot va moliya. 2022. № 3. B. 45-52.

5.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktabrdagi PF-6079-son Farmoni.

Библиографические ссылки

Bird R. Decentralizing Governance: Finance for Regional Development. London: Routledge, 2013.

Mikesell J.L. Fiscal Administration: Analysis and Applications for the Public Sector. Boston: Cengage Learning, 2011.

Oates W.E. Fiscal Federalism. New York: Harcourt Brace Jovanovich, 1972.

Abdurahmonov K.X. Mahalliy byudjetlar barqarorligini ta’minlash mexanizmlari // Iqtisodiyot va moliya. 2022. № 3. B. 45-52.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktabrdagi PF-6079-son Farmoni.