ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241
Volume 7, issue 1, Aprel 2025
https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi
worldly knowledge
OAK Index bazalari :
research gate, research bib.
Qo’shimcha index bazalari:
zenodo, open aire. google scholar.
Original article
742
MILLIY IQTISODIYOTNI JADAL RIVOJLANTIRISH VA YUQORI O‘SISH
SUR’ATLARINI TA’MINLASH
Suyunova Barno Jurayevna
Termiz davlat pedagogika instituti
1-bosqich magistranti
Annotatsiya:
Ushbu maqolada, milliy iqtisodiyotning jadal rivojlanishini ta’minlash va yuqori
o‘sish sur’atlarini erishish uchun zarur bo‘lgan asosiy omillar va strategiyalar tahlil qilinadi.
Maqola, iqtisodiy o‘sishni rag‘batlantirish uchun davlat siyosati, moliyaviy va soliq tizimi,
innovatsiyalar va ta’lim sohalaridagi yangiliklar, shuningdek, tashqi iqtisodiy aloqalar va
investitsiyalarni jalb etish kabi masalalarga alohida e’tibor qaratadi. Shuningdek, ijtimoiy va
ekologik barqarorlikni ta’minlash, davlat-xususiy hamkorliklarini rivojlantirish va korporativ
boshqaruvni yaxshilash yo‘llari ko‘rib chiqiladi. Maqolada ko‘rsatilgan tavsiyalar va tahlillar,
milliy iqtisodiyotning sifatli va barqaror o‘sishini ta’minlashga qaratilgan amaliy yondashuvlar
va strategik chora-tadbirlarni o‘z ichiga oladi.
Kalit so‘zlar:
Milliy iqtisodiyot, jadal o‘sish, ekologik barqarorlik, investitsiya, korporativ
boshqaruv, innovatsiya, iqtisodiy islohot, soliq, moliya, kredit, tadbirkorlik, biznes, tashqi
iqtisodiy aloqa, ta’lim.
Аннотация:
В данной статье анализируются основные факторы и стратегии,
необходимые для обеспечения быстрого развития национальной экономики и достижения
высоких темпов роста. В статье особое внимание уделяется вопросам государственной
политики, финансовой и налоговой системы, инноваций и реформ в сфере образования, а
также привлечения внешнеэкономических связей и инвестиций. Кроме того,
рассматриваются пути обеспечения социально-экологической устойчивости, развития
государственно-частного партнерства и совершенствования корпоративного управления.
Представленные рекомендации и анализы включают в себя практические подходы и
стратегические меры, направленные на обеспечение качественного и стабильного роста
национальной экономики.
Короткие слова:
Национальная экономика, ускоренный рост, экологическая
устойчивость, инвестиция, корпоративное управление, инновация, экономическая
реформа, налог, финансы, кредит, предпринимательство, бизнес, внешнеэкономические
связи, образование.
Annotation:
This article analyzes the key factors and strategies necessary to ensure rapid
development of the national economy and achieve high growth rates. The article pays special
attention to issues such as government policy, financial and tax systems, innovations, and
reforms in the education sector, as well as attracting external economic ties and investments.
Additionally, the article examines ways to ensure social and environmental sustainability,
develop public-private partnerships, and improve corporate governance. The recommendations
and analyses presented in the article include practical approaches and strategic measures aimed
at ensuring the quality and sustainable growth of the national economy.
ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241
Volume 7, issue 1, Aprel 2025
https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi
worldly knowledge
OAK Index bazalari :
research gate, research bib.
Qo’shimcha index bazalari:
zenodo, open aire. google scholar.
Original article
743
Key words:
National economy, accelerated growth, ecological sustainability, investment,
corporate governance, innovation, economic reform, tax, finance, credit, entrepreneurship,
business, foreign economic relations, education.
Kirish
2022-2026-yillardagi ustuvor vazifa sifatida, aynan iqtisodiyotning real sektorini rivojlantirish
orqali aholi jon boshiga YaIM hajmini oshirish ko‘zda tutilganligida ham o‘ziga xos ma’no bor.
O‘tgan 5 yil, ya’ni 2017-2021-yillarda Harakatlar strategiyasi doirasida sanoatning yetakchi
tarmoqlari (to‘qimachilik, elektrotexnika, avtomobil sanoati, qurilish materiallari sanoati, kimyo
van eft-kimyo sanoati, qishloq xo‘jaligi mashinasozligi, energetika kabi tarmoqlar)ni
rivojlantirish strategiyasi qabul qilindi.
Shu bilan birga, turizm sohasini tubdan isloh qilish orqali sayyohlik infratuzilmasi rivojlantirildi,
sayyohlik xizmatlari tarkibining (ziyorat turizmi, tibbiy turizm, kino turizmi va h.k.lar) yana ham
kengaytirilishi natijasida mamlakatning sayyohlik potensiali yildan yilga oshib bormoqda.
Yangi O‘zbekiston taraqqiyot strategiyasiga muvofiq, 2022-2026-yillarda yuqorida ta’kidlab
o‘tilgan yo‘nalishlarda amalga oshirilgan islohotlarni samarali davom ettirish, mavjud resurs va
imkoniyatlarni safarbar etgan holda, aholi jon boshiga to‘g’ri keladigan yalpi ichki mahsulot
hajmini yanada oshirish, 2030-yilga borib esa, O‘zbekiston jon boshiga hisoblaganda, aholi
daromadlari o‘rtacha ko‘rsatkichdan yuqori bo‘lgan davlatlar qatoriga kirish maqsad qilingan.
Bunga esa, o‘z navbatida, xususiy sektorni rag’batlantirish va uning ulushini oshirish, to‘g’ridan-
to‘g’ri xorijiy investitsiyalarni jalb etish va drayver sohalarda klaster tizimini rivojlantirish orqali
erishish ko‘zda tutilgan.
O‘z o‘rnida aytish lozimki, iqtisodiyotdagi yetakchi tarmoqlarning samarali va jadal rivojlanishi
mamlakatdagi YaIM hajmining ortishi va shu orqali aholi jon boshiga YaIM hajmining oshishiga
ham olib keladi. Qayd etish muhimki, 2017-yilda boshlangan iqtisodiyotni liberallashtirish va
bozor mexanizmlari rolini oshirishga qaratilgan eng muhim iqtisodiy islohotlardan biri, bu milliy
valyuta almashuv kursining bozor mexanizmlari asosida shakllanish tamoyillarini joriy etish
orqali ichki valyuta bozorini bosqichma-bosqich liberallashtirilishi bilan bog’liq amaliy
qadamlar bo‘ldi. Shu bilan birga, pul-kredit (monetar) siyosati sohasida keng ko‘lamli islohotlar
amalga oshirildi, jumladan to‘lov tizimlari rivojlantirildi, chet el valyutasini cheklovsiz sotib
olish imkoni yaratildi, naqd pul muammosi hal etildi, uzluksiz ishlovchi avtomatlashtirilgan
bankomatlar faoliyati yo‘lga qo‘yildi. Tashqi savdoning liberallashtirilishi natijasida tashqi
savdo hajmi ham jadal oshib bormoqda.
Asosiy qism
1. Davlat siyosati va iqtisodiy islohotlar. Milliy iqtisodiyotning jadal rivojlanishida davlat
siyosati muhim o‘rin tutadi. Davlat iqtisodiy islohotlarni amalga oshirishi, iqtisodiy tuzilmani
modernizatsiya qilishi, korruptsiyaga qarshi kurashishi va samarali boshqaruvni ta’minlashi
zarur. Iqtisodiy islohotlar, shu jumladan, soliqlar, moliya va kredit tizimlaridagi islohotlar,
shuningdek, davlat xarajatlari va investitsiyalari bilan bog‘liq strategiyalar iqtisodiy o‘sishga
katta ta’sir ko‘rsatadi.
2. Innovatsiyalar va texnologiyalarni rivojlantirish. Innovatsiyalar va yangi texnologiyalar milliy
iqtisodiyotning o‘sishini rag‘batlantiruvchi kuchdir. Texnologik inqiloblar, raqamli iqtisodiyot
va sun’iy intellekt kabi zamonaviy yo‘nalishlar iqtisodiy o‘sish sur’atlarini sezilarli darajada
oshiradi. Davlatlar va kompaniyalar innovatsion loyihalarni qo‘llab-quvvatlash, ilmiy
tadqiqotlarni moliyalashtirish va yuqori texnologiyali sanoatlarni rivojlantirish orqali
raqobatbardoshlikni oshirishlari kerak.
ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241
Volume 7, issue 1, Aprel 2025
https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi
worldly knowledge
OAK Index bazalari :
research gate, research bib.
Qo’shimcha index bazalari:
zenodo, open aire. google scholar.
Original article
744
3. Ta’lim va kadrlar tayyorlash. Iqtisodiyotning rivojlanishi uchun sifatli ta’lim tizimi va
malakali kadrlar zarur. Ta’lim sohasidagi islohotlar, kasb-hunar ta’limi va yuqori ma’lumotli
mutaxassislarni tayyorlash, yangi texnologiyalarni ishlab chiqish va joriy etishda muhim
ahamiyatga ega. O‘zaro hamkorlikda ta’lim va sanoat sohalari o‘rtasidagi aloqalar kuchaytirilsa,
iqtisodiy o‘sishga salmoqli hissa qo‘shiladi.
4. Tashqi iqtisodiy aloqalar va investitsiyalar. Milliy iqtisodiyotning yuqori o‘sishini ta’minlash
uchun tashqi iqtisodiy aloqalar, jumladan, eksport va import tizimi, shuningdek, to‘g‘ridan-
to‘g‘ri chet el investitsiyalarini jalb etish muhim ahamiyatga ega. Xalqaro bozorlarga kirish
imkoniyatlarini kengaytirish, yangi investitsiyalarni jalb qilish va xalqaro hamkorlikni
rivojlantirish iqtisodiyotni yanada barqaror qilishga yordam beradi. Investitsiyalarning samarali
yo‘naltirilishi va rivojlanish istiqbollari milliy iqtisodiyotga sezilarli darajada ta’sir qiladi.
5. Ijtimoiy va ekologik barqarorlik. Iqtisodiy o‘sish faqat raqamlar bilan o‘lchanmaydi; ijtimoiy
va ekologik barqarorlik ham muhim omil hisoblanadi. Ijtimoiy tenglik, ishlash imkoniyatlari va
ekologik holatning yaxshilanishi ham iqtisodiy o‘sish uchun muhimdir. Davlatlar ijtimoiy
xavfsizlikni ta’minlash, aholining barcha qatlamlarini ish bilan ta’minlash, ekologik zararlarni
kamaytirish orqali barqaror rivojlanish yo‘lida harakat qilishi zarur.
6. Davlat-xususiy hamkorliklari. Davlat-xususiy hamkorlik (PPP) modelining samarali tatbiqi
milliy iqtisodiyotning rivojlanishiga yordam beradi. Bu model orqali davlat o‘zining iqtisodiy
resurslarini samarali taqsimlash, infratuzilma loyihalarini amalga oshirish va xususiy sektor bilan
birgalikda yangi ish o‘rinlarini yaratish imkoniyatiga ega bo‘ladi.
Tadbirkorlik (tadbirkorlik faoliyati, bu-biznesdir) – bu oʻz tavakkalchiligi ostida amalga
oshiriladigan, mulkka egalik qilish, tovarlarni sotish, ishlarni bajarish yoki xizmatlar
koʻrsatishdan muntazam ravishda daromad olishga qaratilgan mustaqil faoliyatdir sanaladi.
Tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanuvchi shaxslar, agar qonun hujjatlarida boshqacha tartib
nazarda tutilgan boʻlmasa, qonun hujjatlarida belgilangan tartibda ushbu lavozimda roʻyxatdan
oʻtkazilishi kerak. Tizimda foyda keltirmaydigan tovarlarni sotish, ishlarni bajarish yoki
xizmatlar koʻrsatishning alohida hollari tadbirkorlik hisoblanmasligi aniq.
Tadbirkorlik
faoliyatini yuritish uchun tadbirkorning oʻzi tomonidan ham, tashqaridan jalb qilingan mulklar,
nomoddiy aktivlari, mehnat resurslari ham qoʻllanilishi lozim. Sarflangan mablagʻlar oʻzini
oqlashiga, ishlab chiqarilgan narsa foyda bilan sotilishiga kafolat yoʻq. Bu mulkning toʻliq yoki
bir qismini yoʻqotish xavfi bilan bogʻliqdir. Koʻpgina mamlakatlarda har doim biznesni boshlash
uchun rasmiy roʻyxatdan oʻtish talab qilinadi, ammo mezonlar va shartlar sezilarli darajada farq
qilishi ham mumkin. Rossiya Federatsiyasi qonunchiligiga koʻra, tadbirkorlik yuridik shaxs
tomonidan yoki toʻgʻridan-toʻgʻri jismoniy shaxs (yakka tartibdagi tadbirkor) tomonidan qonun
hujjatlarida belgilangan tartibda roʻyxatdan oʻtkazilgandan keyin amalga oshirilishi mumkin
boʻladi. Tadbirkorlik bozor iqtisodiyotining eng muhim mulki boʻlib, uning barcha institutlariga
kirgan holda, xizmat qiladi. Rus tilida tadbirkorlik va biznes soʻzlari sinonim sifatida ishlatiladi,
lekin baʼzan ular turli xil maʼnolarga ega. Tadbirkorlik faoliyatining samaradorligi nafaqat foyda
miqdori, balki korxona qiymatining oʻzgarishi bilan ham baholanishi mumkin (korxonaning
bozor qiymati, yaxshi niyatga ham bogʻliq boʻladi). Odatda gʻoyani shakllantirishning quyidagi
bosqichlarini ajratib turadi:
1. Tadbirkorlik gʻoyasini yaratish;
2. Gʻoyaning birinchi ekspert bahosi; 174
ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241
Volume 7, issue 1, Aprel 2025
https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi
worldly knowledge
OAK Index bazalari :
research gate, research bib.
Qo’shimcha index bazalari:
zenodo, open aire. google scholar.
Original article
745
3. Bozor ma’lumotlarini olish (talab va taklif o‘rtasidagi bog‘liqlikni aniqlash, narxlarni aniqlash
va boshqalar);
4. G‘oyani amalga oshirish uchun xarajatlarni hisoblash;
5. G‘oyani amalga oshirish uchun bozor ma’lumotlari va xarajatlarini ekspert baholash;
6. Tadbirkorlik qarorini qabul qilish, g‘oyani amaliy amalga oshirishga tayyorgarlik ko‘rish.
Qaror qabul qilish uchun diqqat bilan marketing yoki bozor holatini, raqobatchilar oʻrtasidagi
munosabatlarni, talab va taklifning mumkin boʻlgan oʻzgarishlarining ilmiy prognozlarini,
aholining xarid qobiliyatini oʻrganmasdan turib amalga oshirib boʻlmaydi. Amaliyot shuni
koʻrsatadiki, yangi gʻoyalarning koʻplab manbalari mavjud, misol uchun: shartnoma boʻyicha
biznes hamkorlar va kontragentlarning sharhlari, raqobatchilarning mahsulotlari, davlat
organlarining nashrlari, patent idoralarining maʼlumot varaqlari kabilar kiradi. Tadbirkorlik
faoliyati koʻpincha kichik biznes bilan bogʻliq boʻlsa, egasi ham yetakchi hisoblanadi. Katta
kompaniyada boshqaruv funktsiyalari koʻpincha yollangan menejerlar tomonidan amalga
oshiriladi va egalari daromad olishlari hammaga maʼlum. Faqatgina vaqti-vaqti bilan umumiy
yigʻilishlarda ovoz berishadi.
Muxokama
Milliy iqtisodiyotning jadal rivojlanishi va yuqori o‘sish sur’atlarini ta’minlash har bir
mamlakatning iqtisodiy barqarorligini va farovonligini oshirishga yo‘naltirilgan muhim
jarayonlardan biri hisoblanadi. Biroq, bu maqsadga erishish uchun bir qator kompleks
muammolarni hal qilish zarur. Shu o‘rinda, iqtisodiy o‘sishni ta’minlash uchun davlat siyosati,
moliya tizimi, innovatsiyalar va ta’lim sohalaridagi islohotlar, investitsiyalarni jalb etish va
ijtimoiy barqarorlikni ta’minlash kabi masalalarning ahamiyati katta. Bir tomondan, davlat
siyosati milliy iqtisodiyotning rivojlanishiga asosiy turtki beruvchi omil bo‘lsa, boshqa
tomondan, iqtisodiy islohotlar va o‘zgarishlar tezkor va moslashuvchan bo‘lishi kerak. Qonunlar,
soliq tizimi va iqtisodiy siyosatni yangilash va o‘zgartirish kiritish jarayonlari uzoq muddatli
natijalar berishi mumkin. Davlatning iqtisodiy jarayonlardagi roli, xususan, rag‘batlantirish
mexanizmlari, investitsiyaviy iqlimni yaxshilash va biznesni qo‘llab-quvvatlash iqtisodiy
o‘sishni shakllantiradi. Innovatsiyalarni rivojlantirish va yangi texnologiyalarni qo‘llash ham
yuqori o‘sish sur’atlarini ta’minlashda muhim omildir. Texnologik inqiloblar va raqamli
iqtisodiyotning rivojlanishi iqtisodiy o‘sishni tezlashtiradi va yangi sanoat tarmoqlarini yuzaga
keltiradi. Ammo bu jarayonlar faqat ilmiy-tadqiqotlar va innovatsion tizimlar samarali
ishlaganda muvaffaqiyatli bo‘ladi. Innovatsion g‘oyalarni qo‘llab-quvvatlash, ilmiy jamoalarni
rivojlantirish va startaplar uchun qulay muhit yaratish bu borada muhim qadamlar hisoblanadi.
Shuningdek, ta’lim tizimi va kadrlar tayyorlash masalasi ham ahamiyatli. Sifatli ta’lim va
malakali mutaxassislar milliy iqtisodiyotning rivojlanishida muhim omil bo‘lib xizmat qiladi.
Zamonaviy mehnat bozorida ta’limning sifatiga bo‘lgan talab oshib bormoqda. Bunda, kasb-
hunar ta’limini rivojlantirish, ilm-fan va sanoat sohalarining bir-biriga yaqinlashuvi, shuningdek,
ta’lim va tadbirkorlik sohalarining integratsiyasi iqtisodiy o‘sishni yanada kuchaytirishi mumkin.
Investitsiyalarni jalb etish esa milliy iqtisodiyotning o‘sish sur’atlarini ta’minlashda muhim
omildir. Tashqi va ichki investitsiyalarni jalb etish, ulardan samarali foydalanish iqtisodiyotni
mustahkamlash va rivojlantirish uchun zarur. Biroq, bu jarayonda davlatning rolini inobatga
olish kerak. Investitsiyalarni jalb qilish uchun investitsiyaviy muhitni yaxshilash, soliq
imtiyozlari va moliyaviy qo‘llab-quvvatlash kabi strategiyalarni amalga oshirish kerak.
Shuningdek, ijtimoiy va ekologik barqarorlikni ta’minlashda ham iqtisodiy o‘sishning muhim
jihatlaridan biri sifatida qaralishi kerak. Ekologik xavfsizlik va ijtimoiy tenglikni saqlash, mehnat
sharoitlarini yaxshilash va aholining barcha qatlamlariga ta’minotlar yaratish barqaror
rivojlanishning muhim tarkibiy qismlari bo‘lib xizmat qiladi. Iqtisodiy o‘sish nafaqat pul
aylanishi, balki ijtimoiy va ekologik barqarorlikni saqlashni ham ta’minlashi kerak. Shu bilan
birga, davlat-xususiy hamkorliklari (PPP) modelining qo‘llanilishi ham milliy iqtisodiyotning
ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241
Volume 7, issue 1, Aprel 2025
https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi
worldly knowledge
OAK Index bazalari :
research gate, research bib.
Qo’shimcha index bazalari:
zenodo, open aire. google scholar.
Original article
746
rivojlanishiga samarali ta’sir ko‘rsatadi. PPP orqali infratuzilma loyihalarini amalga oshirish,
yangi ish o‘rinlarini yaratish va iqtisodiy resurslarni samarali taqsimlash mumkin. Xulosa qilib
aytganda, milliy iqtisodiyotning yuqori o‘sish sur’atlarini ta’minlash uchun kompleks yondashuv
zarur. Buning uchun davlat siyosati, innovatsiyalar, ta’lim, investitsiyalar, ekologik barqarorlik
va davlat-xususiy hamkorliklarni birlashtirgan kompleks strategiyalarni amalga oshirish kerak.
Bularning barchasi iqtisodiy o‘sishni barqaror va sifatli qilib yaratishga yordam beradi.
Xulosa
Milliy iqtisodiyotning jadal rivojlanishi va yuqori o‘sish sur’atlarini ta’minlash uchun kompleks
va muvofiqlashtirilgan yondashuv zarur. Davlat siyosati, moliya tizimi, innovatsiyalar, ta’lim va
kadrlar tayyorlash, investitsiyalarni jalb etish, shuningdek, ijtimoiy va ekologik barqarorlikni
ta’minlash kabi omillar milliy iqtisodiyotning mustahkam asoslarini tashkil etadi. Bularning
barchasi birgalikda o‘zaro bog‘liq bo‘lib, yuqori o‘sish sur’atlarini ta’minlashda muhim rol
o‘ynaydi. Iqtisodiy islohotlar, zamonaviy texnologiyalarni tatbiq etish va yangi sanoat
tarmoqlarini rivojlantirish milliy iqtisodiyotni global bozorda raqobatbardosh qilishga yordam
beradi. Ta’lim tizimini yaxshilash, malakali kadrlarni tayyorlash va innovatsion faoliyatni
qo‘llab-quvvatlash orqali iqtisodiyotning o‘sishini barqarorlashtirish mumkin. Investitsiyalarning
samarali jalb etilishi, tashqi iqtisodiy aloqalar va davlat-xususiy hamkorliklari orqali yangi
iqtisodiy imkoniyatlar yaratish hamda ijtimoiy va ekologik barqarorlikni ta’minlash milliy
iqtisodiyotning sifatli rivojlanishiga turtki beradi. Umuman olganda, milliy iqtisodiyotning
yuqori o‘sish sur’atlarini ta’minlash uchun kompleks yondashuv va strategik rejalashtirish
muhim ahamiyatga ega. Davlatning faol ishtiroki, innovatsiyalarni qo‘llab-quvvatlash, ta’lim va
ijtimoiy barqarorlikni ta’minlash orqali iqtisodiyotda barqaror va sifatli o‘sish erishish mumkin
bo‘ladi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR ROʻYXATI
1. Mirziyoyev Sh.M. Xalqimizning roziligi bizning faoliyatimizga berilgan eng oliy bahodir. 2-
jild. – T.: O‘zbekiston, 2018. – 508 b.
2. Mirziyoyev Sh.M. Niyati ulug’ xalqning ishi ham ulug’, hayoti yorug’ va kelajagi farovon
bo‘ladi. 3-jild. – T.: O‘zbekiston, 2019. – 400 b.
3. Mirziyoyev Sh.M. Yangi O‘zbekiston demokratik o‘zgarishlar, keng imkoniyatlar va amaliy
ishlar mamlakatiga aylanmoqda. Yangi O‘zbekiston gazetasi bosh muharriri Salim
Doniyorovning savollariga javoblari № 165 (421), 2021-yil 17-avgust.
4.Mualliflar jamoasi 2017-2021-yillarda O‘zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta
utivor yo‘nalishi bo‘yicha harakatlar strategiyasi T.: 2017-yil
5. Mirziyoyev Sh.M. Buyuk kelajagimizni mard va oliyjanob xalqimiz bilan birga quramiz. – T.:
o‘zbekiston 2017 y 488 b.
6. Mirziyoyev Sh.M. Erkin va faravon demokratik O‘zbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz.
T.: O‘zbekiston, 2016 y 56 b
7. Mirziyoyev Sh.M. Qonun ustivorligi va inson manfaatlarini ta’minlash yurt taraqqiyoti va xalq
farovonligining garovi. T.: O‘zbekiston 2017 y 48 b
8. Mirziyoyev Sh.M. Milliy tiklanishdan – milliy yuksalish sari. Asarlar 4-jild. - T.: O‘zbekiston.
2020.
9. Mustaqil O‘zbekiston tarixining dastlabki sahifalari. T., 2000 y
10. Mustaqillik: Izohli ilmiy-ommabop lug’at //M.Abdullayev va boshqalar. – Toshkent:Sharq,
2006.
