ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241
Volume 7, issue 1, Aprel 2025
https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi
worldly knowledge
OAK Index bazalari :
research gate, research bib.
Qo’shimcha index bazalari:
zenodo, open aire. google scholar.
Original article
490
KITOBXONLIK - BUYUK KELAJAK KAFOLATI
Latipova Shahriniso To’raqulovna
Yakkasaroy tuman axborot kutubxona markazi
Axborot kommunikatsiya texnologiyalari
va raqamlashtirish xizmati rahbari
ANNOTATSIYA:
Zamonaviy dunyoda taraqqiyotning negizi bilim va tafakkurga tayanadi. Bu
jihatdan kitob insoniyat madaniyatining eng muhim yutuqlaridan biri, millat taraqqiyotining
poydevoridir. Har bir rivojlangan jamiyatning asosida keng ommaning kitobga bo‘lgan mehr-
muhabbati, intellektual salohiyatni yuksaltirishga qaratilgan faoliyat yotadi. “Kitob – ma’naviyat,
kitob – tafakkur manbai” degan ezgu g‘oya bugungi kunning dolzarb haqiqatiga aylangan.
Ayniqsa, globallashuv va raqamli inqilob davrida kitobxonlik madaniyatini rivojlantirish –
buyuk kelajakni ta’minlash kafolatidir. Mazkur maqolada jamiyatda kitobxonlikning buyuk va
shonli kelajakni ta’minlashdagi o’rni v amohiyati yoritilgan.
Kalit so’zlar:
Kitob, ma’naviyat, tafakkur, jamiyat, bilim, kitobxonlik madaniyati.
ANNOTATION:
In the modern world, the basis of development is knowledge and thought. In
this regard, the book is one of the most important achievements of human culture, the foundation
of the development of the nation. The basis of every developed society is the love of the broad
masses for books, activities aimed at improving intellectual potential. The noble idea that “a
book is a source of spirituality, a book is a source of thought” has become a relevant reality
today. Especially in the era of globalization and the digital revolution, the development of a
reading culture is a guarantee of a great future. This article highlights the role and importance of
reading in society in ensuring a great and glorious future.
Keywords:
Book, spirituality, thought, society, knowledge, reading culture.
АННОТАЦИЯ:
В современном мире основой развития являются знания и мысль. В этой
связи книга является одним из важнейших достижений человеческой культуры,
фундаментом развития нации. Основой каждого развитого общества является любовь
широких масс к книге, деятельность, направленная на повышение интеллектуального
потенциала. Благородная идея о том, что «книга — источник духовности, книга —
источник мысли», стала актуальной реальностью сегодня. Особенно в эпоху глобализации
и цифровой революции развитие культуры чтения — залог великого будущего. В данной
статье освещаются роль и значение чтения в обществе в обеспечении великого и славного
будущего.
Ключевые слова:
Книга, духовность, мысль, общество, знание, культура чтения.
Kirish.
Yangi O‘zbekistonda ham yosh avlodni barkamol etib tarbiyalashda, ijtimoiy-ma’naviy
muhitni yuksaltirishda kitobxonlik madaniyatiga alohida e’tibor qaratilmoqda. Bu boradagi
davlat siyosati, Prezident farmon va qarorlari, kitobxonlikni targ‘ib qilishga qaratilgan ko‘plab
dasturlar bu mavzuning dolzarbligini ko‘rsatadi. Ushbu maqolada kitobxonlikning shaxs, jamiyat
va davlat taraqqiyotidagi o‘rni, uni targ‘ib qilishning samarali yo‘llari, mavjud muammo va
yechimlar ilmiy-nazariy jihatdan yoritiladi.
Asosiy qism.
Kitob inson tafakkurining eng yuksak mahsulidir. U nafaqat axborot, balki
ma’naviy qadriyat, estetik tuyg‘ular, milliy o‘zlikni anglash va tarixiy xotirani uzviy saqlovchi
ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241
Volume 7, issue 1, Aprel 2025
https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi
worldly knowledge
OAK Index bazalari :
research gate, research bib.
Qo’shimcha index bazalari:
zenodo, open aire. google scholar.
Original article
491
vosita sifatida qaraladi. Abu Nasr Forobiy, Ibn Sino, Beruniy, Ulug‘bek kabi mutafakkirlar
asarlari nafaqat o‘z davri, balki butun bashariyat taraqqiyotiga xizmat qilgan.
Zamonaviy insonda tanqidiy tafakkur, ijodiy fikrlash, axloqiy yetuklikni shakllantirishda
kitobning ahamiyati beqiyosdir. Bugungi yoshlar uchun raqamli axborot oqimi fonida bu rol
yanada muhim tus olmoqda. Kitob orqali inson o‘z hayotini, dunyoqarashini, qadriyatlarini
anglaydi va rivojlantiradi. Ayniqsa, o‘zbek adabiyoti durdonalari – Alisher Navoiy, Abdulla
Qodiriy, Cho‘lpon, Oybek, G‘afur G‘ulom, Abdulla Oripov kabi ijodkorlarning asarlari
yoshlarda vatanparvarlik, iymon-e’tiqod, jasorat va mehnatsevarlik tuyg‘ularini mustahkamlaydi.
Jamiyatda kitobxonlik madaniyati qancha yuqori bo‘lsa, ma’naviyat darajasi shuncha yuksak
bo‘ladi. Kitobxonlik faqat bilim olish vositasi emas, balki ijtimoiy ongni shakllantirish, ma’naviy
immunitetni mustahkamlash omilidir. Aynan shuning uchun rivojlangan davlatlarda (Yaponiya,
Janubiy Koreya, Germaniya, Shvetsiya) kitobxonlik madaniyati maktabgacha yoshdan boshlab
tarbiyalanadi.
O‘zbekistonda ham maktab, litsey va kollejlar, oliy ta’lim muassasalari, kutubxonalar orqali
kitobxonlikni keng yoyish ishlari amalga oshirilmoqda.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 13-sentabrdagi “Kitob mahsulotlarini chop
etish va tarqatish tizimini yanada rivojlantirishga doir chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi Qarori bu
borada muhim qadam bo‘ldi. Bundan tashqari, “Kitobxonlik haftaligi”, “Eng yaxshi kitobxon”
kabi tadbirlar orqali yoshlar o‘rtasida kitob o‘qishga qiziqish ortmoqda.
Axborot texnologiyalari jadal rivojlanayotgan hozirgi davrda kitobxonlik tushunchasi ham
o‘zgarib, yangi format va imkoniyatlarni o‘z ichiga olmoqda. Elektron kitoblar, audiokitoblar,
onlayn kutubxonalar kitobga bo‘lgan qiziqishni boshqa bosqichga olib chiqmoqda. Bu esa yangi
avlodning kitobga bo‘lgan munosabatini shakllantirishda muhim rol o‘ynaydi.
Ammo bu bilan birga, raqamli texnologiyalar noto‘g‘ri foydalanilganda diqqatni chalg‘itish,
yuzaki o‘qish, fikrni chuqur tahlil qilmaslikka olib kelishi mumkin. Shu bois, zamonaviy
texnologiyalarni kitobxonlik madaniyatini rivojlantirishda vosita sifatida to‘g‘ri yo‘naltirish
zarur.
Kitobxonlikni rivojlantirishda quyidagi strategik yo‘nalishlar dolzarb hisoblanadi:
Oilada kitobxonlik an’analarini shakllantirish: Bolalikdan boshlab ota-ona o‘rnak bo‘lishi
orqali farzandlarda kitobga mehr uyg‘otish;
Maktablarda ijodiy o‘qish madaniyatini rivojlantirish: Darsliklar bilan birga badiiy
adabiyotlar, motivatsion asarlarni o‘qitish, muhokamalar tashkil etish.
Kutubxonalarni modernizatsiya qilish: Kutubxonalarni zamonaviy texnologiyalar bilan
jihozlash, elektron baza yaratish.
Kitob nashriyotlariga qo‘llab-quvvatlov: Mahalliy va xorijiy adabiyotlarni keng
tarqatishga yordam berish.
Yosh ijodkor va mualliflarni rag‘batlantirish: Yangi asarlarning yaratilishini qo‘llab-
quvvatlash orqali adabiyot rivojiga hissa qo‘shish.
Xulosa.
Kitobxonlik – bu nafaqat madaniy, balki siyosiy va strategik ahamiyatga ega jarayondir.
U har bir insonning fikrlash darajasini, ijtimoiy faolligini, ma’naviy salohiyatini oshiradi.
Bugungi kunda jamiyatning har bir a’zosi – o‘qituvchi, ota-ona, siyosatchi, jurnalist, ijodkor –
kitobxonlikni targ‘ib etishda o‘z hissasini qo‘shishi zarur. Chunki bilimli, tafakkurli avlod – yurt
kelajagining mustahkam tayanchidir.
Shunday ekan, “Kitobxonlik – buyuk kelajak kafolati” degan g‘oya faqat shior emas, balki
amaliy harakatga chorlovchi, butun jamiyatning diqqat markazida bo‘lishi lozim bo‘lgan dolzarb
masaladir.
Foydalanilgan adabiyotlar:
ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241
Volume 7, issue 1, Aprel 2025
https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi
worldly knowledge
OAK Index bazalari :
research gate, research bib.
Qo’shimcha index bazalari:
zenodo, open aire. google scholar.
Original article
492
1.
Forobiy Majmut at-rasil al-hukuma.O’z FA Abu Rayhon Beruniy nomidagi
sharqshunoslik institutida arab tilida saqlanayotgan 2385raqamli ostidagi qo’lyozma 2a sahifasi.
2.
Mirziyoyev Sh.M. Milliy taraqqiyot yo’limizni qat’iyat bilan davom ettirib, yangi
bosqichga ko’taramiz. -Toshkent: "O’zbekiston" NMIU, 2017. – 592 b.
3.
Mirziyoyev Sh.M. Xalqimizning roziligi bizning faolyatimizga berilgan eng oliy bahodir.
-Toshkent: "O’zbekiston" NMIU, 2018. –508 b.
4.
Mirziyoyev Sh.M. Niyati ulug’ xalqning ishi ham ulug’, hayoti yorug’ va kelajagi
farovon bo’ladi. -Toshkent: "O’zbekiston" NMIU, 2019. – 400 b.
5.
Сайфуллаев, Д., & Сайфуллаев, Б. (2020). О научном исследовании двусторонних
отношений Узбекистана и Индии.
Восточный факел
,
3
(3), 139-144.
6.
Sayfullaev, B. (2021, November). From the history of cultural relations between
Uzbekistan and India. In
International Scientific and Current Research Conferences
(pp. 57-60).
7.
SAYFULLAYEV, B. (2024). О ‘ZBЕKIЅTОN VА HINDIЅTОN О ‘RTАЅIDА
DIРLОMАTIK АLОQАLАR О ‘RNАTILIЅHINING HUQUQIY АЅОЅLАRI.
News of the
NUUz
,
1
(1.5. 1), 22-25
8.
Sayfullaev, B. D. (2023). UZBEKISTAN-INDIA: TRENDS IN THE DEVELOPMENT
OF LITERARY RELATIONS.
International Journal Of History And Political Sciences
,
3
(09),
11-15.
