ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241
Volume 7, issue 1, Aprel 2025
https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi
worldly knowledge
OAK Index bazalari :
research gate, research bib.
Qo’shimcha index bazalari:
zenodo, open aire. google scholar.
Original article
25
YOSHLARDA JISMONIY TARBIYA VA SPORT ORQALI IJTIMOIY FAOLLIKNI
SHAKLLANTIRISHNING ZAMONAVIY MUAMMMOLARI
Sattorov Sardor Sunnatulloyevich
Denov tadbirkorlik va pedagogika instituti
Jismoniy madaniyat yo’nalishi
1-bosqich 110-guruh talabasi
sardarsattorov@gmail.com
Tel: +998 91 334 76 78
Annotatsiya:
Mazkur maqolada yoshlarning sport va jismoniy tarbiya orqali ijtimoiy faolligini
shakllantirish jarayonidagi zamonaviy muammolar tahlil qilinadi. Raqamli texnologiyalarga
qaramlik, sport infratuzilmasining yetishmovchiligi, motivatsiyaning pastligi va moliyaviy
to‘siqlar kabi omillar yoshlarning jismoniy faollik darajasini pasaytirayotgani ta’kidlanadi.
Ushbu muammolarni bartaraf etish bo‘yicha takliflar, jumladan, sport inshootlarini rivojlantirish,
motivatsiya dasturlarini kuchaytirish va raqamli texnologiyalarni sportni targ‘ib qilishga
moslashtirish yo‘llari ko‘rib chiqiladi.
Kalit so‘zlar:
jismoniy tarbiya, sport, yoshlar, ijtimoiy faollik, sog‘lom turmush tarzi,
motivatsiya, sport infratuzilmasi, texnologiyalar ta’siri, sport tadbirlari, rivojlanish muammolari.
Абстрактный:
В данной статье анализируются современные проблемы в процессе
формирования социальной активности молодежи посредством спорта и физического
воспитания. Отмечается, что такие факторы, как зависимость от цифровых технологий,
отсутствие спортивной инфраструктуры, низкая мотивация и финансовые барьеры,
снижают уровень физической активности молодежи. Будут рассмотрены предложения по
решению этих проблем, включая развитие спортивных сооружений, усиление
мотивационных программ и адаптацию цифровых технологий для популяризации спорта.
Ключевые слова:
физическое воспитание, спорт, молодежь, социальная активность,
здоровый образ жизни, мотивация, спортивная инфраструктура, влияние технологий,
спортивная деятельность, проблемы развития.
Abstract:
This article analyzes modern problems in the process of forming social activity of
young people through sports and physical education. It is noted that factors such as dependence
on digital technologies, lack of sports infrastructure, low motivation and financial barriers reduce
the level of physical activity of young people. Proposals to solve these problems will be
considered, including the development of sports facilities, strengthening motivational programs
and adapting digital technologies to popularize sports.
Keywords:
physical education, sports, youth, social activity, healthy lifestyle, motivation, sports
infrastructure, influence of technology, sports activity, development problems.
Kirish
ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241
Volume 7, issue 1, Aprel 2025
https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi
worldly knowledge
OAK Index bazalari :
research gate, research bib.
Qo’shimcha index bazalari:
zenodo, open aire. google scholar.
Original article
26
Zamonaviy dunyoda yoshlarni sog‘lom va faol hayotga jalb qilish dolzarb vazifalardan biri
hisoblanadi. Jismoniy tarbiya va sport nafaqat sog‘liqni mustahkamlash, balki yoshlarning
ijtimoiy faolligini oshirishda ham muhim vosita hisoblanadi. Biroq bu yo‘nalishda ko‘plab
qiyinchiliklar mavjud bo‘lib, ular yoshlarda jismoniy faollikni targ‘ib qilish jarayoniga salbiy
ta’sir ko‘rsatmoqda.
Asosiy qism
Raqamli texnologiyalarning yoshlar jismoniy faolligiga ta’siri:
Raqamli texnologiyalarning
ommalashuvi yoshlarning jismoniy tarbiya va sport bilan shug‘ullanishiga salbiy ta’sir
ko‘rsatmoqda. Ular ko‘proq vaqtlarini gadjetlar bilan o‘tkazadi, bu esa sog‘liq va ijtimoiy faollik
darajasining pasayishiga olib keladi. Shuning uchun texnologiyalardan samarali foydalanish va
ularni sport targ‘ibotiga moslashtirish muhim.
Hududiy sport obyektlarining rivojlanmaganligi:
Sport infratuzilmasining yetarli darajada
rivojlanmagani yoshlarni faol hayot tarzidan uzoqlashtiradi. Aholi punktlarida ochiq havoda
sport bilan shug‘ullanish uchun imkoniyatlarning yetishmasligi jismoniy faollikning pasayishiga
sabab bo‘lmoqda. Mahalliy va davlat organlari tomonidan sport maydonchalari va inshootlarini
rivojlantirishga ko‘proq e’tibor qaratilishi lozim.
Motivatsiya va sport targ‘ibotining kamligi:
Sport orqali yutuqqa erishish, sog‘lom hayot
kechirish va ijtimoiy mavqeini oshirish imkoniyatlari haqida yoshlar yetarlicha xabardor emas.
Maktablarda va jamoalarda sport targ‘ibotini kuchaytirish, mashhur sportchilar bilan
uchrashuvlar o‘tkazish va yoshlarni rag‘batlantiruvchi dasturlarni joriy qilish zarur.
Oilaviy va jamiyatning roli:
Oila va jamiyat sport targ‘ibotida muhim rol o‘ynaydi. Ota-onalar
farzandlarini sport bilan shug‘ullanishga undashi, oilaviy sport tadbirlarini tashkil etishi lozim.
Jamiyat esa sportni qo‘llab-quvvatlash orqali yoshlarni faol hayotga jalb qilishi kerak.
Muammolarni bartaraf etish yo‘llari:
Hududlarda zamonaviy sport inshootlarini barpo etish
va mavjudlarini ta’mirlash yoshlarning sportga bo‘lgan qiziqishini oshiradi. Maxsus sport
maydonchalari va ochiq sport hududlari yaratish zarur. Maktab, oliy ta’lim muassasalari va
mahallalarda yoshlar o‘rtasida sport musobaqalari va turnirlarni ko‘paytirish lozim. Bu ularni
faol bo‘lishga undaydi. Mobil ilovalar, veb-saytlar va ijtimoiy tarmoqlar orqali sportning foydali
tomonlarini targ‘ib qilish yoshlarni jalb qilishda muhim rol o‘ynaydi. Virtual musobaqalar va
sog‘lom turmush targ‘ibotiga oid loyihalarni rivojlantirish zarur. Sportga qiziqqan yoshlarni
rag‘batlantirish uchun stipendiyalar, mukofotlar va grantlar tizimini joriy qilish orqali ularning
motivatsiyasini oshirish mumkin.
Oila uchun mo‘ljallangan sport festivallari va tadbirlarni tashkil etish orqali ota-onalar va
bolalarni birgalikda jismoniy faoliyatga jalb qilish kerak.
Xulosa
Sport va jismoniy tarbiya orqali yoshlarning ijtimoiy faolligini shakllantirish ko‘plab
muammolarni hal qilishga yordam beradi. Bu nafaqat sog‘lom turmush tarzini targ‘ib qiladi,
balki yoshlarning o‘zlariga bo‘lgan ishonchini oshirishga, jamiyatda faol bo‘lishiga xizmat qiladi.
Ushbu muammolarni bartaraf etish uchun zamonaviy yondashuv va tizimli rejalashtirish zarur.
ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241
Volume 7, issue 1, Aprel 2025
https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi
worldly knowledge
OAK Index bazalari :
research gate, research bib.
Qo’shimcha index bazalari:
zenodo, open aire. google scholar.
Original article
27
Foydalanilgan adabiyotlar
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning jismoniy tarbiya va sportni
rivojlantirishga oid farmonlari va qarorlari.
2. "O‘zbekiston Respublikasi jismoniy tarbiya va sport to‘g‘risida"gi qonuni, 2020 yil.
3. G‘ulomov M. "Jismoniy tarbiya va sport nazariyasi" — Toshkent, 2019 yil.
4. Sobirov A. "Yoshlar sporti: rivojlantirishning zamonaviy usullari" — Toshkent, 2022 yil.
5. Internet manbalari: Sportni rivojlantirish bo‘yicha xalqaro tadqiqotlar.
6. UNESCO: "Youth and Sports Development in Modern Society" — 2021 yilgi hisobot.
7. Ismoilov N. "Jismoniy tarbiya va sportda innovatsion yondashuvlar" — Toshkent, 2021 yil.
8. O‘zbekiston milliy statistika qo‘mitasi: Yoshlar o‘rtasida sport bilan shug‘ullanish
ko‘rsatkichlari, 2023 yil.
9. World Health Organization (WHO): "Physical Activity and Health: Global
Recommendations" — 2020 yil.
10. Zohidov O. "Mahallalarda jismoniy tarbiya va sportni ommalashtirish tajribalari" —
Toshkent, 2020 yil.
