RAQAMLI TRANSFORMATSIYA SHAROITIDA SUN’IY INTELLEKTNI RIVOJLANTIRISH VA
ZAMONAVIY MATEMATIKANI O‘QITISH MUAMMOLARI VA YECHIMLARI
309
YANGI O’ZBEKISTONDA MAHALLA TIZIMIDA QABUL QILINGAN
QONUNLARNING MAZMUNI TO’GRISIDA
TURSUNOV ASROR ALLANAZAROVICH
Axborot texnologiyalari va menejment universiteti dotsenti
TURSUNOVA ALMIRA BOBONAZAROVNA
Axborot texnologiyalari va menejment universiteti talabasi.
Аннотатция:
Maqoladda mustaqillik yillarida mamlakatimizda mahallalar tizimini
rivojlantirilishiga qaratilgan qonunlar dasturlar va ularning tahlili keltirilgan
.
Kalit so’zlar:
Mahalla, shaharcha, qishloq va ovullarda, Jamg‘arma, Fuqarolarning o‘zini o‘zi
boshqarish organlari, Obod mahalla, Konstitutsiya, Navro‘z, Isroilda “Kibutsi”, Fuqarolarning
o‘zini o‘zi boshqarish organlari, Obod mahalla, Konstitutsiya, Navro‘z, Isroilda “Kibutsi, Glinleyd,
Xabeas Korpus.
Kirish:
Mustaqillik tufayli milliy va ma’naviy qadriyatlarimiz qaytadan tiklana boshladi.
Asrlar davomida tarix sinovlardan muvaffaqiyatli o‘tib kelgan an’ana, udum va qadriyatlarimiz
hayotga keng ko‘lamda tadbiq etilmoqda. Vatan timsoli bo‘lgan mahallani rasman qaror toptirish va
yanada takomillashtirish davlat siyosati darajasidagi vazifa qilib belgilandi. Mahallaning milliy
shakli va maqomi to‘laqonli tarzda qayta tiklandi va mohiyati ham tubdan yangicha o‘zgardi.
“Davlatchiligimiz tarixida birinchi marta “mahalla” tushunchasi Konstitutsiyamizga kiritilib, uning
jamiyat boshqaruvidagi o‘rni va maqomi qat’iy belgilab qo‘yildi”[1: B.59].
Bosh Qomusimiz - O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi 105-moddasida qayd
etilganidek: “Shaharcha, qishloq va ovullarda, shuningdek ular tarkibidagi mahallalarda hamda
shaharlardagi mahallalarda fuqarolarning yig‘inlari o‘zini o‘zi boshqarish organlari bo‘lib, ular ikki
yarim yil muddatga raisni (oqsoqolni) va uning maslahatchilarini saylaydi.
O‘zini o‘zi boshqarish organlarini saylash tartibi, faoliyatini tashkil etish hamda vakolati
doirasi qonun bilan belgilanadi”[2: B.29].
Yurtboshimiz I.A.Karimovning mahallalar istiqboliga alohida e’tibor berib, uni davlatimiz
tayanchi, iymon-e’tiqod maskani, eng yaxshi insoniy fazilatlarini o‘ziga mujassamlashtiruvchi
tarbiya o‘chog‘i deb qarashi ham bejiz emas, albatta. Yurtboshimiz mamlakatimizning qaysi
viloyatiga bormasin, dastlab mahalla faollari, keksalardan qo‘l ochib duo qilishlarini so‘raydi.
Vaqti-vaqti bilan mahalla oqsoqollarini yig‘ib maslahatlashishida ham chuqur ramziy ma’no
mujassam, albatta. Bu shubhasiz mahalla qariyalarini e’zozlash va ardoqlashning yorqin namunasi
hisoblanadi.
Mahallada barcha barovar kim qanday lavozimda ishlamasin, qaysi tabaqaga mavqeidan
qat’iy nazar, bu yerda eng avvalo insoniy xislatlari bilan baholanadi. O‘zbek davlatchiligi
taraqqiyotining asosi, insonning barkamol bo‘lib shakllanishida muhim dargoh va adolatli
boshqaruvni xalqning o‘zi yuzaga keltirgan. Mahallalarga ham jahondagi birorta mamlakat rahbari
yurtboshimizdek o‘zining asosiy e’tiborini qaratmagan. Respublikamizda bu sohada ko‘plab
huquqiy hujjatlar qabul qilindi. Mamlakatimiz rahbari tashabbusi bilan 1992 yil 12 sentabrda
Respublika «Mahalla» xayriya jamg‘armasini tashkil etildi hamda Farmon qabul qilindi. Bu
mahallaning tarbiya o‘chog‘i ekanligini yana bir karra isbotlab, uning zimmasiga istiqlol davri
talablaridan kelib chiqib, yangi vazifalar yuklandi hamda mahallaning maqomi yana kuchaytirildi.
Jamg‘arma shu paytgacha yuqoridagi vazifalarni muvaffaqiyat bilan uddalab kelmoqda.
Hozirgi davrda shahardagi ko‘p qavatli binolar joylashgan hududlar-mitti tumanlarda ham yangi
mahallalar tashkil etildi. Respublikamizdagi boshqa qardosh xalqlar vakillari ham mahalla sharoitini
RAQAMLI TRANSFORMATSIYA SHAROITIDA SUN’IY INTELLEKTNI RIVOJLANTIRISH VA
ZAMONAVIY MATEMATIKANI O‘QITISH MUAMMOLARI VA YECHIMLARI
310
chuqur anglab yetmoqdalar. Elda obro‘ga ega bo‘lgan tashabbuskor va ilg‘or fikrli oqsoqollar
rahbarlik qilayotgan mahallalarda jamoatchilik fikri katta ma’naviy kuchga aylandi.
1993 yil 12-sentabrda qabul qilingan «Fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari
to‘g‘risida»gi Qonun mazkur sohani tubdan qayta takomillashtirishning mezonini belgilab berdi.
Ko‘p o‘tmay mamlakatimizda 10 mingdan ziyod mahalla qo‘mitalari shakllantirildi. Mazkur
Qonun 1999 yil 14 aprelida esa yangi tahrirda qabul qilindi. Qonunda ma’lum bir hududda
birlashgan jamoa o‘zini-o‘zi boshqarish idoralarini ma’lum turar joy mavzesi-qishloq, qo‘rg‘on,
ko‘cha doirasida tashkil etadi, deb qayd qilingan.
Mazkur qonunga ko‘ra, O‘zbekistonda xalq deputatlari sobiq qishloq, posyolka (qo‘rg‘on),
ovul kengashlari va mahalla qo‘mitalari negizida fuqarolar yig‘ini tashkil etildi hamda yig‘in raislari
(oqsoqollar), ularning maslahatchilari 2,5 yilga saylanadigan bo‘ldi. Bu hujjatda fuqarolar yig‘inida
qaror qabul qilishga imkon beruvchi huquqiy negizlar ko‘rsatilgan. Fuqarolar yig‘ini, unda ishtirok
etish huquqiga ega bo‘lganlarning kamida yarmi, aholisi mahallalarda o‘tkaziladigan vakillar
majlisi esa delegatlarning uchdan ikki qismi qatnashganda qonuniy kuchga ega bo‘ladi. Qarorlar
ochiq ovoz berish yo‘li bilan qabul qilinadi va tegishli mahalli hokimiyatga yuboriladi.
Fuqarolar o‘zini o‘zi boshqarish organlari faoliyatini takomillashtirishga qaratilgan hujjatlar
jumlasiga 1998 yil 23 apreldagi “Fuqarolar o‘zini-o‘zi boshqarish organlarini qo‘llab-quvvatlash
to‘g‘risida”gi Prezident farmoni ham kiradi. Shuningdek 1999 yil 13 yanvarda Prezidentning
“Aholini aniq yo‘naltirilgan ijtimoiy madad bilan ta’minlashda fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish
organlarining rolini oshirish to‘g‘risida”gi Farmoni qabul qilindi. Respublika Vazirlar
Mahkamasining “Mahalla posboni jamoa tuzilmalari to‘g‘risida”gi hamda “Fuqarolarning o‘zini
o‘zi boshqarish organlari huzuridagi yarashtiruvchi komissiyalari to‘g‘risida”gi qarorilari 1999 yil
19 aprelda Nizomlari tasdiqlandi. Shuningdek, 2002 yil 16 dekabrda Prezidentning “Obod mahalla
yili” dasturini ishlab chiqish va amalga boshqarish bo‘yicha Respublika komissiyasini tuzish
to‘g‘risidagi farmoyishi qabul qilindi. 2003 yil 7 fevralda Respublika Vazirlar Mahkamasining
“Obod mahalla yili” dasturi to‘g‘risidagi 470-sonli qarori chiqdi va mazkur qaror tasdiqlandi. 2006
yil 25 dekabrda O‘zbekiston Oliy Majlisi Senati “Fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari
faoliyatini takomillashtirishga doir 2007-2008 yillarga mo‘ljallangan harakat Dasturi to‘g‘risida”gi
qarori ham muhim ahamiyatga molik bo‘lgan hujjat hisoblanadi.
Mustaqillik sharoitida davlatchilikning milliy shaklini qayta tiklashga, mamlakatimiz
xalqlarini ijtimoiy turmushida an’ana va udumlardan yanada samarali foydalanishga intilish yanada
kuchaydi. Bular hammasi mahalliy o‘zini o‘zi boshqarish organlari faoliyatiga doir huquqiy
qoidalar va ular faoliyatini mahalliy sharoitga moslashtirishga, ortiqcha rasmiyatchilikka barham
berishga va aholini jamiyatni boshqarishga mumkin qadar faol ishtirok etishiga yaqindan
ko‘maklashadi.
Mahalla yig‘ini o‘z hududidagi korxona, tashkilot va muassasalarga otaliq yordami
ko‘rsatishni va kichik korxonalar faoliyatini nazoratini o‘z zimmasiga oladi. Uy-joy qurilishi,
ta’mirlash ishlarini olib borish, madaniy-maishiy xizmat, savdo shaxobchalarini tashkil etish ham
mahallaning ruxsati bilan amalga oshiriladi. Mahalla qo‘mitalari bozor iqtisodiyoti qonunlari
asosida o‘z faoliyatlarini tashkil etishlari uchun keng imkoniyatlar vujudga keldi. Ular oldi-sotdi,
to‘y-maraka marosimlarini o‘tkazish, hasharlar uyushtirish, oilaviy nizolarni bartaraf etish va
bemorlar, nochorlar holidan xabar olish ishlari bilan doimiy ravishda mashg‘ul bo‘lmoqdalar.
Prezidentimiz uqtirganidek: “Mahallani aholisi aniq yo‘naltirilgan asosda ijtimoiy qo‘llab-
quvvatlash, xususiy tadbirkorlik va oilaviy biznesini rivojlantirish markazga aylantirish bo‘yicha
boshlagan ijobiy ishlarimizni izchil davom ettirishimiz va yangi bosqichga ko‘tarishimiz darkor”[3:
Xalq so‘zi].
Mamlakat hayotiga doir har qanday siyosiy, ijtimoiy va ma’naviy tadbirlar asosan mahalla
ishtirokida o‘tkazilmoqda. Mustaqillik, «O‘qituvchilar va murabbiylar», Konstitutsiya, Navro‘z,
Xotira va qadrlash kuni» kabi zamonaviy bayramlar, Ramazon va Qurbon hayitlari marosimlari eng
avvalo mahallalardan boshlanadi. Mahalla bevosita obodonchilik, ko‘kalamzorlashtirish, sog‘lom
RAQAMLI TRANSFORMATSIYA SHAROITIDA SUN’IY INTELLEKTNI RIVOJLANTIRISH VA
ZAMONAVIY MATEMATIKANI O‘QITISH MUAMMOLARI VA YECHIMLARI
311
avlod tarbiyasi, tinchlik, osoyishtalikni ta’minlash kabi dolzarb masalalar bilan shug‘ullanmoqda.
Ko‘pgina mahallalarda turli millat va elat vakillari yashaydi. Shuning uchun ham bu
go‘shani xalqlar do‘stligi maskaniga qiyos qilish mumkin. To‘y va ta’ziyalarda mahalla faollari
qo‘ni-qo‘shnilar bilan bel bog‘lashib, bir-biriga yordam beradilar. Mahallalarda yashovchi har bir
inson jamiyatda tutgan mavqeidan qat’iy nazar, keksayganda bir narsadan ko‘ngli to‘q bo‘la boradi,
ya’ni vaqti-soati yetgach, xotirjam oyoq uzatib ketadi. Marhumni mahalladoshlari hurmat bilan
so‘nggi oxirgi yo‘lgacha kuzatib qo‘yadilar va xotirasini doimo yodda saqlaydilar. Bu insoniylik
zamirida ham yuksak ma’naviyat va oliyjanoblik yotadi, albatta.
Mamlakatimizda 10 mingdan ortiq o‘zini o‘zi boshqarish organlari mavjud, bulardan 8349
tasi mahallalardir. Har bir mahallada o‘rta hisobda 2,5-3 ming kishi yashaydi, ya’ni 600-750
xonadon joylashgan. Shuningdek, Qashqadaryo viloyatida 5 ta qo‘rg‘on, 373 ta mahalla, 147 ta
qishloq fuqarolar yig‘inlari, jami 525 ta fuqarolar o‘zini-o‘zi boshqarish organlari sa’y harakatlari
tufayli mahallalarning qiyofasi tubdan o‘zgarmoqda[4:].
Endilikda fuqarolar o‘z muammolarini hal etish uchun to‘g‘ridan-to‘g‘ri mahalla oqsoqoliga
murojaat qilmoqdalar. Mahalla yoshlarni tarbiyalashda ham faol ishtirok etishib, o‘z hududlaridagi
ta’lim-tarbiya muassasalariga yaqindan ko‘maklashmoqdalar.
Olib borilgan etnografik tadqiqotlarga ko‘ra, jamoatchilik an’analari va udumlari jahondagi
boshqa xalqlarda ko‘p saqlanmagan. Mahalla institutiga o‘xshash tuzilmalarni jahonning kamdan-
kam mamlakatlardiagina uchratish mumkin. O‘zbek mahallasi kabi kuchli, samarali va ta’sirchan
vosita na Sharq va G‘arb mamlakatlarida ham mavjud. Darhaqiqat, ko‘pgina chet mamlakatlarning
qonunchiligida mahalliy o‘zini-o‘zi boshqarishga jiddiy e’tibor beriladi. Shu bilan birgalikda, u
yerda mahalliy boshqaruv organlari jamoat vakolati hay’atlari emas, balki davlat tizimidagi
muassasalar rolini o‘ynab kelishmoqda va bizdagi shahar, tuman hokimlarning faoliyatiga o‘xshash
ishlarni bajaradilar. Ular Germaniyada- “kommuna” (jamoa), Fransiyada-departament (muassasa),
arab davlatlarida-mudiriya (idora), Isroilda “Kibutsi” deb nomlanadi va davlat boshqaruv
hokimiyatining quyi tuzilmasi hisoblanadilar. Hozirgi Arab dunyosida, jumladan Quvaytda ham
mahalla-jamoa an’analari mavjuddir. Hattoki, XI asrda Qohira 10 mahalladan iborat bo‘lgan.
Bu haqiqat shuni anglatadiki, o‘zbek xalqining asriy insonparvarlik an’analarini,
vatanparvarlik, milliy g‘urur va iftixor hissiyotini, hamjihatlik g‘oyalarini jamoatchilik fikri
ustuvorligini aks ettiruvchi o‘zini-o‘zi boshqaruvning milliy noyob tizimi-aynan mahalla hech bir
yaqin yoki uzoq mamlakatda mujassamlashmagan. U o‘zbeklarda o‘chog‘, maskan, kichik Vatan
sifatida uzoq davrlardan buyon ijtimoiy hayotda beqiyos o‘ringa ega. Lekin fuqarolar bilan ishlash,
hududdagi ijtimoiy-iqtisodiy masalalarni hal qilish uslublari bo‘yicha o‘zbek mahallasi ulardan
keskin farqlanadi, albatta.
Mahallalar ish faoliyati chet mamlakatlar arboblarining e’tiborini tortgani ham bejiz emas.
Xorijlik tadqiqotchilar mamlakatimizda tinchlik, osoyishtalik va barqarorlikning eng asosiy vositasi
mahalla ekanligini ochiqdan-ochiq tan olmoqdalar. Mahalla fenomeni xalqaro huquqiy «TASIS»
dasturi doirasida xorijiy ekspert va mutaxassislar tomonidan o‘rganib chiqilib, bu tuzilmaning
davlat bilan xalqni bog‘lab turuvchi ishonchli vosita ekanligi e’tirof etildi. Ular xalqni
boshqaradigan, tarbiyalaydigan hamda omma aqlu zakovati, tarixiy tajribasi asosida yaratilgan
ushbu institutning ahamiyatiga yuksak baho bermoqdalar.
AQShdagi Glinleyd shahrining politsiya departamenti boshlig‘i Stiv Konrad
“O‘zbekistonda “Xabeas Korpus” tizimini joriy etish bilan bir qatorda, mahalla deb nomlangan
“an’anaviy yacheyka”ning huquqni muhofaza etuvchi organlar bilan birgalikda faoliyat ko‘rsatish
bizni hayratga soldi. Bunday yacheykalar AQShda mavjud emas. Biz uchun O‘zbekistondan
o‘rganish mumkin bo‘lgan taraflar bor”.
Bugungi kunda xorij mutaxassislarini O‘zbekiston mahallalariga bo‘lgan qiziqishi tobora
ortib bormoqda. Jumladan, nemis siyosatchisi Artur Faynberg “Mahalla-inson huquqlarini hurmat
qilgan holda yoshlarni tarbiyalashga, ularni kamol toptirishga
ko‘mak beruvchi jamiyat
instrumenti” deb baho bergan.
RAQAMLI TRANSFORMATSIYA SHAROITIDA SUN’IY INTELLEKTNI RIVOJLANTIRISH VA
ZAMONAVIY MATEMATIKANI O‘QITISH MUAMMOLARI VA YECHIMLARI
312
Demak, mahalla milliy qadriyatlar sifatida ham xalqimizni jahon hamjamiyatidan o‘z o‘rnini
barqaror topishiga va mustahkamlanishiga yordam beradi. Bizningcha, hozirgi davr dolzarb
muammolarini hal etishda mahallalar imkoniyatlari yanada samarali bo‘lishi lozim. Masalan,
jinoyatchilikni oldini olish yoki aybdorni ma’lum darajada jazolashda mahalla yig‘inining
tarbiyaviy ta’sir kuchi nihoyatda salmoqlidir.
Adabiyotlar:
1. A. Tursunov. Cultural relations of Uzbekistan with central Asian countries at the modern level.
International Journal of Applied Research 2020; 6(5): 33-35
2. A. Tursunov. Сентралная Азия – приоритетное направление внешней политики узбекистана.
Сборник статей 5 всероссийской научно – практической конференуии, состоявшейся, 25
января 2020 г. РФ. г.Пенза,
3. A. Tursunov. История дней культури и международних фестивалей Узбекистана с
государством Казахстан в годи независимости. ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293 Volume
8, issue 2, November 2024 B. 752-760
4. A. Tursunov. Markaziy Osiyo davlatlarining turkiy tilli davlatlar hamkorligi tashkiloti doirasida
madaniy hamkorligi. Volume: 4 Issue: 06 | 2024 ISSN: P – 2181-2306, E – 2181-2314,
5. Tursunov. O‘zbekiston va Qozog‘iston respublikalarining xalqaro tadbirlardagi roli. International
journal of science ISSN:3060-4583
6.
A.Tursunov. Central asian countries' cultural cooperation within the framework of the
organization of turkic-speaking countries.
7.
A.Tursunov.
Civil Relations Between the Republics of Kazakhstan and Uzbekistan During the
Years of Independence. 2024
8. A.Tursunov.
Cultural relations of Uzbekistan with central Asian countries at the modern level
9.
Firdavs G’ulom o’g, E., & Farangiz, A. (2025). MUSTAQILLIK YILLARIDA
O’ZBEKISTONDA MILLIY URF-ODATLAR, QADRIYATLAR VA AN’ANALARNING
QAYTA TIKLANISHI.
Ilm fan taraqqiyotida raqamli iqtisodiyot va zamonaviy ta'limning o'rni
hamda rivojlanish omillari
,
5
(2), 35-42.
10.
Ҳолиқов, Ғ. (2025). ЎЗБЕКИСТОННИНГ ТИББИЁТ СОҲАСИ БЎЙИЧА ОСИЁ
ДАВЛАТЛАРИ БИЛАН АЛОҚАЛАРИ.
TANQIDIY NAZAR, TAHLILIY TAFAKKUR VA
INNOVATSION G ‘OYALAR
,
1
(7), 45-49.
11.
Bahrom, K. (2022). SOCIO-ECONOMIC LIFE AND ADMINISTRATIVE TERRITORY OF
SHAKHRISABZ PRINCIPIALITY IN THE 19TH CENTURY.
Academicia Globe: Inderscience
Research
,
3
(09), 59-63.
12.
Sayxonovna, M. M. (2022). Psychological characteristics of modern primary school teacher
professional training.
ASIA PACIFIC JOURNAL OF MARKETING & MANAGEMENT REVIEW
ISSN: 2319-2836 Impact Factor: 8.071
,
11
(04), 15-20.
13.
BEKMURODOVA, H. (2024). O ‘smirlarni kasbga yo ‘naltirish jarayonida individual xarakter
xususiyatlarining ta’siri muhim ijtimoiy-psixologik omil sifatida.
«ACTA NUUz»
,
1
(1.2), 78-82.
14. Аkhmedov, B. A. (2019). THE ROLE OF UZBEKISTAN ON ESTABLISHING KARAKUL
(ASTRAKHAN) SHEEP BREEDING IN FOREIGN COUNTRIES.
Theoretical & Applied Science
,
(3), 72-75.
15. Akhmedov, B. A. (2020). KARAKUL BREEDING DURING THE BUKHARA EMIRATES.
In
НАУЧНЫЕ ИССЛЕДОВАНИЯ МОЛОДЫХ УЧЁНЫХ
(pp. 160-162).
16. Akhmedov, B. A. (2021). History Of Karakul Industry In Uzbekistan.
Oriental renaissance:
Innovative, educational, natural and social sciences
,
1
(5), 1159-1163.
17. Axmedov, B. (2021). Qorako'lchilik sohasini ilmiy tadqiqotlarda o'rganilishining
ahamiyati.
Journal of Social Sciences
,
2
(01).
RAQAMLI TRANSFORMATSIYA SHAROITIDA SUN’IY INTELLEKTNI RIVOJLANTIRISH VA
ZAMONAVIY MATEMATIKANI O‘QITISH MUAMMOLARI VA YECHIMLARI
313
18. Axmedov, B. (2023). YEVROPA CHORVACHILIGIDA QORAKO ‘LCHILIK.
Journal of
Social Sciences
,
4
(01).
19.
Nоmоzоv,
Xurshid.
"ОMMАVIY
АXBОRОT
VОSITАLАRINING
IJTIMОIY
FUNKSIYАSI."
TAMADDUN NURI JURNALI
1.64 (2025): 253-255.
20.
Nоmоzоv, X. (2025). ОMMАVIY
АXBОRОT VОSITАLАRINING IJTIMОIY
FUNKSIYАSI.
TAMADDUN NURI JURNALI
,
1
(64), 253-255.
21.
Xurshid, N. (2025). AXBOROT XURUJLARINING MANBALARI, ULARNING IJTIMOIY
MUHITDA AMALGA OSHISH USULLARI.
Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq
etishning zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish omillari
,
41
, 632-636.
22.
Shavkat o’g’li, N. X. (2024). JAMIYATDA INTERNET-MAKON RESURSLARIDAN
FOYDALANISH SOHALARI.
MODERN PROBLEMS IN EDUCATION AND THEIR
SCIENTIFIC SOLUTIONS
,
1
(2), 113-118.
23.
Buronov, O., & Davronov, U. B. (2025). History of modern construction and urban
development in Samarkand region during the years of independence.
International Journal of
Artificial Intelligence
,
1
(1), 410-414.
24.
Buronov, O., & Davronov, U. B. (2025). Administrative-territorial division and demographic
indicators of Samarkand during the years of independence.
International Journal of Artificial
Intelligence
,
1
(1), 405-409.
25.
Murodullaevich, B. O. (2024). The fight against infectious diseases of Uzbekistan on
experience.
Western European Journal of Historical Events and Social Science
,
2
(4), 93-97.
26.
Bo‘ronov, O. Qishloq joylarda tibbiy profilaktika va sanitariya-epidemiologik barqarorlikni
ta’minlash ishi tarixi.
Journal of Social Sciences
,
1
(02).
27.
Buronov, O. (2025). Changes In The Murobak Gas Processing Plant In The Years Of
Independence.
Zien Journal of Social Sciences and Humanities
,
40
, 62-67.
28.
Бўронов, О. Қишлоқ врачлик пунктларида тиббий кадрлар салоҳиятини оширишга
қаратилган давлат сиёсати. Ўтмишга назар.№ 7.2023.
Ўтмишга назар
, (7.2023).
29.
Murodullaevich, B. O. (2024). The fight against infectious diseases of Uzbekistan on
experience.
Western European Journal of Historical Events and Social Science
,
2
(4), 93-97.
30.
Khamidovich, K. G. (2020). The history of turkestan sanitary work.
Journal of Critical
Reviews
,
7
(9), 1126-1129.
31.
Каромов, Г. Х. (2020). ИСТОЧНИКОВЕДЕНИЕ И ИСТОРИОГРАФИЯ ИСТОРИИ
МЕДИЦИНЫ В ТУРКЕСТАНЕ.
ББК 1 E91
,
205
.
32.
Каромов, Г. Х. (2019). Особенности городской культуры Самарканда Раннего
Средневековья.
Евразийское Научное Объединение
, (1-7), 373-374.
33.
Khamitovich, K. G. (2022). HISTORY OF HEALTH WORKS IN TURKESTAN
ASSR.
INTERNATIONAL JOURNAL OF SOCIAL SCIENCE & INTERDISCIPLINARY
RESEARCH ISSN: 2277-3630 Impact factor: 8.036
,
11
(10), 68-72.
34.
Khamitovich, K. G. (2022). Measures in the Sphere of Maternal and Child Health in
Uzbekistan.
Miasto Przyszłości
,
29
, 12-15.
35.
O’G’Li, N. X. S. (2023). YUKSAK AXBOROT MADANIYATI–INTERNET-MAKON
RESURSLARIDAN RATSIONAL FOYDALANISH SHARTI.
Research Focus
,
2
(6), 105-110.
36.
Shavkat o’g’li, N. X. (2022). THREATS TO INFORMATION SECURITY IN
EDUCATIONAL INSTITUTIONS.
Gospodarka i Innowacje.
,
22
, 229-231.
