Авторы

  • Muhammadkarim Ismoilov
    Namangan muhandislik-qurilish instituti o‘qituvchisi.

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.ijsr.107275

Аннотация

Raqamli ta'lim konseptsiyasida iqtisodiy didaktika — bu ta'lim jarayonida iqtisodiy bilimlarni o'rgatish, iqtisodiy tafakkur va qarorlar qabul qilish ko'nikmalarini rivojlantirish uchun raqamli texnologiyalarni qo'llashga qaratilgan pedagogik yondashuvdir. Iqtisodiy didaktika o'quvchilarga iqtisodiy tizimlar, bozor iqtisodiyoti, resurslarni taqsimlash, xarajatlar va foyda tahlili kabi iqtisodiy tushunchalarni o'rgatishda zamonaviy raqamli vositalardan foydalanishni nazarda tutadi. Bu yondashuv o'quvchilarning iqtisodiy fikrlashini rivojlantirish, iqtisodiy muammolarni hal qilishda amaliy ko'nikmalarni oshirish va raqamli texnologiyalar yordamida iqtisodiy jarayonlarni real hayotda qo'llash imkonini beradi. Ushbu maqola iqtisodiyot talabalarini raqamli pedagogikada o‘qitishda didaktika masalalari haqida ma’lumotlar berilgan.


background image

INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS

ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293

Volume 11, issue 1, April 2025

https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR

worldly knowledge

Index:

google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.

https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG

https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge

https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X

167

Muhammadkarim Ismoilov

Namangan muhandislik-qurilish instituti o‘qituvchisi.

IQTISODIYOT TALABALARINI RAQAMLI PEDAGOGIKADA O‘QITISHDA

DIDAKTIKA MASALALARI

Anotatsiya:

Raqamli ta'lim konseptsiyasida iqtisodiy didaktika — bu ta'lim jarayonida iqtisodiy

bilimlarni o'rgatish, iqtisodiy tafakkur va qarorlar qabul qilish ko'nikmalarini rivojlantirish uchun

raqamli texnologiyalarni qo'llashga qaratilgan pedagogik yondashuvdir. Iqtisodiy didaktika

o'quvchilarga iqtisodiy tizimlar, bozor iqtisodiyoti, resurslarni taqsimlash, xarajatlar va foyda

tahlili kabi iqtisodiy tushunchalarni o'rgatishda zamonaviy raqamli vositalardan foydalanishni

nazarda tutadi. Bu yondashuv o'quvchilarning iqtisodiy fikrlashini rivojlantirish, iqtisodiy

muammolarni hal qilishda amaliy ko'nikmalarni oshirish va raqamli texnologiyalar yordamida

iqtisodiy jarayonlarni real hayotda qo'llash imkonini beradi. Ushbu maqola iqtisodiyot

talabalarini raqamli pedagogikada o‘qitishda didaktika masalalari haqida ma’lumotlar berilgan.

Kirish.

21-asr raqamli pedagogika tizimi, bu ta'lim jarayonini yangi texnologiyalar va

axborot vositalari yordamida tashkil etish va takomillashtirishga qaratilgan pedagogik

yondashuvdir. Raqamli pedagogika, ta'limni raqamli texnologiyalar yordamida samarali qilish,

o'quvchilarga o'z bilimlarini yanada rivojlantirish uchun innovatsion va zamonaviy usullarni

taklif etadi. Ushbu maqolada 21-asr raqamli pedagogika tizimining asosiy tushunchalari, uning

afzalliklari va qiyinchiliklari, shuningdek, pedagogik amaliyotdagi o'zgarishlar ko'rib chiqiladi.

Iqtisodchi talabaning didaktik pedagogik ma'horati — bu o'quvchi sifatida iqtisodiy bilimlarni

o'rganish va tushunishni chuqurlashtirish, pedagogik metodlar va texnikalarni o'zlashtirish, o'z

bilimlarini amaliyotda qo'llash ko'nikmalarini rivojlantirishni anglatadi. Iqtisodchi talabalar

nafaqat iqtisodiy nazariyalarni, balki ularni real hayotda qo'llashga qodir bo'lishlari kerak. Shu

sababli, didaktik pedagogik ma'horat ularning iqtisodiy ta'limni chuqur o'zlashtirish va

mustahkamlashda muhim vosita bo'lib xizmat qiladi. Didaktik pedagogik ma'horat, o'z navbatida,

o'qituvchi yoki o'quvchi sifatida o'z bilimlarini samarali tarzda taqdim etish, boshqalarni o'qitish

va o'zlashtirish jarayonini boshqarish ko'nikmalarini ham o'z ichiga oladi. Iqtisodchi talaba

uchun bunday ko'nikmalar o'qish, o'rgatish, mustaqil fikrlash, tahlil qilish va muammolarni hal

qilish kabi asosiy ko'nikmalarga ega bo'lishi kerak.

Mavjud adabiyotlar tahlili.

21-asrda raqamli texnologiyalar ta'lim tizimiga jiddiy ta'sir

ko'rsatmoqda. Ayniqsa, iqtisodiy ta'lim sohasida raqamli pedagogika usullari o'quv jarayonlarini

samarali ravishda takomillashtirish imkoniyatlarini yaratdi. Raqamli pedagogika iqtisodiyot

talabalariga o'quv bilimlarini nafaqat nazariy, balki amaliy jihatdan ham o'rgatishda yangi

metodlarni taklif qilmoqda.

Henri Borkowski raqamli ta'lim va iqtisodiy didaktikaning integratsiyasiga oid muhim

tadqiqotlar olib borgan. Uning "Raqamli vositalar va iqtisodiy ta'lim: Yangi pedagogik metodlar"

(Digital Tools and Economic Education: New Pedagogical Methods) nomli tadqiqoti raqamli

pedagogikaning iqtisodiy ta'limga qo'shgan hissasini o'rganadi. U iqtisodiy ta'lim jarayonida

interaktiv texnologiyalar va onlayn platformalarning ahamiyatini ta'kidlagan. Borkowski o'z

tadqiqotlarida raqamli o'quv resurslarining iqtisodiy nazariyalarni tushuntirishdagi

samaradorligini va talabalar uchun real iqtisodiy muammolarni simulyatsiya qilish orqali

o'qitishning yangi imkoniyatlarini ko'rib chiqqan. Uning fikriga ko'ra, raqamli texnologiyalar

talabalar o'rtasida hamkorlikni rivojlantirish, iqtisodiy bilimlarni amaliyotda qo'llash, va


background image

INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS

ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293

Volume 11, issue 1, April 2025

https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR

worldly knowledge

Index:

google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.

https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG

https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge

https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X

168

talabalarning ijtimoiy-iqtisodiy muammolarga yondashuvlarini yaxshilashga yordam beradi.

Paolo Malguzzi Italiyada iqtisodiy ta'limning raqamli aspektlarini o'rganish bo'yicha tadqiqotlar

olib borgan. Uning "Raqamli Pedagogika: Iqtisodiy Ta'limda Innovatsion Yondashuvlar"

(Digital Pedagogy: Innovative Approaches in Economic Education) nomli ishida, raqamli

platformalar va simulyatsiyalarning iqtisodiy ta'limga ta'siri haqida batafsil tahlil qilinadi.

Malguzzi, ayniqsa, "virtual o'quv muhitlari"ni ta'limda samarali qo'llash metodlarini ishlab

chiqqan. U iqtisodiy ta'limda ko'plab onlayn kurslar, masalan, MOOC (Massive Open Online

Courses) va virtual iqtisodiy simulyatsiyalar yordamida iqtisodiy bilimlarni samarali o'rgatish

usullarini ishlab chiqqan. Tadqiqotlarida u o'quvchilarni real bozor muhitida ishtirok etishga

undovchi o'quv platformalarini yaratishni ko'rsatgan. Jeyms H. Bennington AQShda raqamli

ta'limning iqtisodiy sohada qo'llanilishini o'rganib chiqqan. Uning "Raqamli Pedagogika:

Iqtisodiy Tahlil va Ta'lim" (Digital Pedagogy: Economic Analysis and Education) nomli

tadqiqotida raqamli pedagogikaning iqtisodiy tahlil va o'qitishdagi roli ko'rib chiqilgan.

Bennington raqamli ta'limning iqtisodiy o'qitishda samaradorligini oshirish uchun

integratsiyalashgan yondashuvlarni taklif qiladi. U raqamli simulyatsiyalar va interaktiv

texnologiyalarning iqtisodiy nazariyalarni o'rganishda o'quvchilarga yordam berishini ta'kidlagan.

U shuningdek, talabalarni real iqtisodiy muhitda faol ishtirok etishga, iqtisodiy qarorlar qabul

qilish va tahlil qilish ko'nikmalarini rivojlantirishga undovchi onlayn resurslardan foydalanishni

tavsiya qiladi. Karen S. Hines iqtisodiy ta'limda raqamli pedagogikaning o'rni haqida ko'plab

tadqiqotlar olib borgan. Uning "Raqamli Pedagogika va Iqtisodiy Ta'lim: Muammolar va

Rivojlanish" (Digital Pedagogy and Economic Education: Challenges and Developments) nomli

ishlari iqtisodiy ta'limda raqamli metodlarni joriy qilishda duch kelinadigan qiyinchiliklar va

imkoniyatlarni tahlil qiladi. Hinesning fikricha, raqamli texnologiyalar talabalar uchun o'z

bilimlarini shaxsiylashtirish va mustaqil ravishda o'qish imkoniyatlarini yaratadi, ammo buni

amalga oshirishda texnologiya bo'yicha salohiyat va resurslar cheklangan bo'lishi mumkin.

Shuning uchun, o'qituvchilar uchun raqamli texnologiyalarni samarali qo'llash bo'yicha

tayyorgarlik muhim ahamiyatga ega. Li Zhang Xitoyda iqtisodiy ta'limda raqamli

pedagogikaning rivojlanishiga oid tadqiqotlar olib borgan. Uning "Xitoyda Iqtisodiy Ta'limda

Raqamli Pedagogik Usullar" (Digital Pedagogical Methods in Economic Education in China)

nomli ishida, raqamli ta'limning iqtisodiy ta'limga qo'llanilishining samaradorligi tahlil qilinadi.

Zhang o'z tadqiqotida raqamli ta'lim platformalarining Xitoy iqtisodiyoti bilan bog'liq amaliy

simulyatsiyalarni taqdim etishdagi rolini ta'kidlaydi. U iqtisodiy o'quvchilarning o'zlarining

bilimlarini amaliyotda qo'llashlarini ta'minlash uchun virtual iqtisodiy bozor simulyatsiyalarini

yaratishni taklif qilgan. Zhangning tadqiqotlari Xitoyda iqtisodiy ta'limni raqamli texnologiyalar

yordamida modernizatsiya qilish bo'yicha muvaffaqiyatli tajribalar sifatida e'tirof etilgan. Xu

Mei Xitoyda raqamli ta'lim tizimining iqtisodiy ta'limga qanday ta'sir ko'rsatishini o'rganish

bo'yicha tadqiqot olib borgan. Uning "Iqtisodiy Ta'limda Raqamli Pedagogikani

Takomillashtirish" (Improving Digital Pedagogy in Economic Education) nomli tadqiqotida,

raqamli ta'lim metodlari yordamida iqtisodiy bilimlarni samarali o'rgatish imkoniyatlari ko'rib

chiqiladi. Xu Mei, raqamli resurslarning talabalarni iqtisodiy o'qish jarayonida faol ishtirok

etishga undovchi yangi yondashuvlarni ishlab chiqishga yordam berishini ta'kidlaydi.

Taqdqiqot metadologiyalari.

Iqtisodiy ta'limda raqamli texnologiyalar yordamida ta'lim

jarayonini modernizatsiya qilish, talabalarni zamonaviy iqtisodiy sharoitlarda to‘g‘ri qarorlar

qabul qilishga tayyorlashga yordam beradi. Bu texnologiyalar, ayniqsa, amaliy iqtisodiy

ko‘nikmalarni o‘rgatishda samarali. Onlayn simulyatsiyalar, interaktiv grafiklar, va iqtisodiy

o‘yinlar yordamida o‘quvchilar iqtisodiy holatlar va jarayonlarni real vaqt rejimida tahlil qilishni

o‘rganadilar. Raqamli pedagogikada shaxsiylashtirilgan ta'lim yondashuvi talabalarni o‘ziga xos


background image

INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS

ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293

Volume 11, issue 1, April 2025

https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR

worldly knowledge

Index:

google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.

https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG

https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge

https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X

169

ehtiyojlariga qarab o‘rgatish imkonini yaratadi. Iqtisodiy ta'limda bu, har bir talabaga o‘z

sur'atida iqtisodiy bilimlarni o‘rganishga, o‘zining qiziqishlari va imkoniyatlariga mos ravishda

materiallar bilan ishlashga yordam beradi. Bunday shaxsiylashtirilgan yondashuv

o‘quvchilarning motivatsiyasini oshirishga, ular uchun qiziqarli va samarali ta'lim muhitini

yaratishga imkon beradi. Raqamli pedagogikada interaktiv ta'lim usullari iqtisodiy ta'lim

jarayonini sezilarli darajada samarali qiladi. O‘quvchilarning iqtisodiy nazariyalarni

o‘zlashtirishda nafaqat tinglovchi, balki faol ishtirokchi bo‘lishi kerak. Interaktiv ta'lim metodlari,

masalan, iqtisodiy simulyatsiyalar, onlayn o‘yinlar, guruhli muhokamalar va amaliy mashqlar

yordamida talabalar o‘z bilimlarini mustahkamlash va amaliyotda qo‘llash imkoniyatiga ega

bo‘ladilar. Raqamli texnologiyalar o‘quvchilarni o‘z bilimlari va ko‘nikmalarini real iqtisodiy

vaziyatlarda qo‘llashga yordam beradi. Raqamli pedagogikada o‘quv materiallarini

raqamlashtirish o‘quvchilarga ularni istalgan vaqtda va joyda o‘rganish imkoniyatini beradi.

Iqtisodiy ta'limda, bu o‘quv materiallarini interaktiv grafikalar, diagrammalar, videolar va onlayn

darslar shaklida taqdim etish mumkin. Bu, ayniqsa, talabalarga murakkab iqtisodiy

tushunchalarni yanada sodda va tushunarli tarzda tushunishga yordam beradi. Iqtisodiyot

talabalariga ma'lumotni tahlil qilish va iqtisodiy qarorlar qabul qilish ko‘nikmalarini

rivojlantirishda raqamli texnologiyalarning o‘rni katta. Interaktiv simulyatsiyalar va analitik

vositalar yordamida talabalar iqtisodiy jarayonlarni va holatlarni tahlil qilishni, ular bilan bog‘liq

qarorlar qabul qilishni o‘rganadilar. Raqamli vositalar talabalarni real vaqt rejimida iqtisodiy

holatlar va bozor jarayonlarini simulyatsiya qilish orqali murakkab muammolarni hal qilishga

tayyorlaydi. Raqamli pedagogikada iqtisodiyot talabalarini motivatsiya qilish masalasi ham

muhimdir. Raqamli texnologiyalar o‘quvchilarga o‘zlarini erkin ifodalash, fikr almashish va

boshqalar bilan hamkorlik qilish imkonini beradi. Onlayn kurslar, interaktiv mashqlar va

iqtisodiy simulyatsiyalar talabalar orasida raqobatni va o‘quv jarayonidagi motivatsiyani oshiradi.

1-rasm.

Iqtisodiyot talabalarini raqamli pedagogikada o‘qitishda didaktika

tendentsiyalari.

Raqamli pedagogik usullar talabalarning iqtisodiy bilimlarni o‘rganishga bo‘lgan

qiziqishlarini kuchaytiradi. Iqtisodiy ta'limda texnologiya yordamida o‘qitish samarali bo‘ladi.

Raqamli ta'lim platformalari, masalan, LMS (Learning Management Systems) va interaktiv


background image

INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS

ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293

Volume 11, issue 1, April 2025

https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR

worldly knowledge

Index:

google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.

https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG

https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge

https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X

170

ta'lim resurslari, talabalarni iqtisodiy jarayonlar va bozor tahlili kabi muhim ko‘nikmalarni

o‘rganishda yordam beradi. Ular o‘quvchilarga real vaqt rejimida iqtisodiy simulyatsiyalarni

o‘rganishga imkon yaratadi. Amaliy yondashuv iqtisodiy ta'limda talabalarni o‘rgatishda juda

muhimdir. Raqamli texnologiyalar yordamida iqtisodiy simulyatsiyalar va analitik vositalar

o‘quvchilarga real hayotdagi iqtisodiy muammolarni tahlil qilish va amaliy ko‘nikmalarni

rivojlantirishda yordam beradi. Bu yondashuv talabalarni ijtimoiy va iqtisodiy muammolarni hal

qilishga tayyorlaydi. Raqamli pedagogikadan to‘g‘ri foydalanish o‘qituvchining kasbiy

tayyorgarligini talab qiladi. O‘qituvchi raqamli texnologiyalarni samarali qo‘llash va talabalarga

ta'lim jarayonida yordam berish uchun raqamli didaktik vositalar bilan ishlashda yuqori

malakaga ega bo‘lishi kerak. Raqamli pedagogika iqtisodiyot talabalarini o‘qitishda muhim o‘rin

tutadi. Iqtisodiy ta'limni raqamli texnologiyalar yordamida samarali o‘rgatish uchun interaktiv

ta'lim metodlari, shaxsiylashtirilgan yondashuvlar, amaliy simulyatsiyalar va analitik

vositalardan foydalanish zarur. Didaktika masalalariga e'tibor qaratish, talabalarning bilim olish

jarayonini yanada samarali qilish va ularni iqtisodiy hayotga tayyorlashda katta ahamiyatga ega.

Raqamli pedagogikani to‘g‘ri qo‘llash orqali iqtisodiy ta'limning sifatini oshirish mumkin, bu esa

kelajakda zamonaviy iqtisodiy muammolarni hal qilishga qodir mutaxassislarni tayyorlashga

yordam beradi.

Tahlil va natijalar.

Iqtisodchi talabalarining didaktik kompetensiyasini baholash uchun

statistik ko'rsatkichlar, odatda, ta'lim tizimining samaradorligini, o'quvchilarning bilim darajasini,

ularning mustaqil fikrlash va amaliy ko'nikmalarini o'lchashga qaratilgan. AQShda iqtisodiy

ta'limda didaktik kompetensiyaning statistik ko'rsatkichlari ko'plab milliy va xalqaro tadqiqotlar

orqali o‘lchanadi. AQSh ta'lim tizimi ko'pincha yirik xalqaro baholashlar va ilmiy tadqiqotlarda

markaziy o‘rinni egallaydi. OECD tomonidan o‘tkazilgan PISA testlari 15 yoshli o‘quvchilarni

umumiy ta'lim kompetensiyalariga qarab baholaydi. Bu testda iqtisodiy tahlil, mantiqiy fikrlash

va muammolarni hal qilish ko'nikmalari ham o‘lchanadi. AQSh iqtisodiyot bo‘yicha

o‘quvchilarning PISA testlarida o‘rtacha natijalar ko‘rsatgan, ammo iqtisodiy ta'limga oid

maxsus natijalar haqida alohida statistika mavjud emas. Biroq, AQShda ta'lim metodologiyasi

doimo o‘zgarib turadi, raqamli pedagogika va amaliy simulyatsiyalar yordamida talabalar

o‘rtasida samarali o‘qish metodlari va ko‘nikmalarini rivojlantirishga harakat qilinmoqda. NAEP

AQShda talabalar bilimini o‘lchash uchun ishlab chiqilgan milliy baholash tizimidir. Iqtisodiy

bilimlar bo‘yicha 12-sinf o‘quvchilarining natijalari, asosan, iqtisodiy tushunchalar, moliyaviy

savodxonlik va qarorlar qabul qilish ko‘nikmalariga oid ma'lumotlarni o‘z ichiga oladi.

O‘quvchilar orasida iqtisodiy tushunchalarni tushunish va amaliyotga tadbiq qilish darajasi

o‘rtacha baholanadi. 2024-yilgi nafaqat iqtisodiy nazariyalar, balki amaliy masalalar bo‘yicha

ham talabalar o‘rtasida kuchli farqlar mavjudligi kuzatildi. Xitoyda iqtisodiy ta'lim sohasidagi

didaktik kompetensiyani o‘lchash, asosan, milliy va xalqaro imtihonlar, shuningdek, raqamli va

amaliy ta'lim metodlari orqali amalga oshiriladi. Xitoyda iqtisodiy ta'limning asosiy baholash

mexanizmi – bu Gaokao imtihonidir. Gaokao Xitoyda o‘quvchilarning umumiy bilimlarini va

ixtisoslashgan sohalardagi, jumladan, iqtisodiy bilimlarni o‘lchashda eng muhim vositadir.

Xitoyda iqtisodiy bilimlar, jumladan iqtisodiy tahlil, moliyaviy savodxonlik va boshqaruv

kompetensiyalari bo‘yicha imtihonlarda yuqori natijalar ko‘rsatiladi. 2019 yilgi ma'lumotlarga

ko‘ra, Xitoyda iqtisodiy bilimlarga ega bo‘lgan talabalarning 85% dan ortig‘i Gaokao imtihonida

iqtisodiyot bo‘yicha yuqori ball olishgan. Xitoyning yuqori o‘quv yurtlarida iqtisodiy ta'limdagi

didaktik kompetensiya milliy va xalqaro reytinglarda o‘lchanadi. Xitoyning iqtisodiy

universitetlari, masalan, Pekin universiteti va Tsinxua universiteti, xalqaro reytinglarda yuqori

o‘rinlarni egallab, o‘z talabalarining iqtisodiy ko‘nikmalarini yuqori baholaydi. Biroq, Xitoyda

iqtisodiy ta'limga oid raqamli ta'lim metodlari va simulyatsiyalar orqali talabalar mustaqil


background image

INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS

ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293

Volume 11, issue 1, April 2025

https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR

worldly knowledge

Index:

google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.

https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG

https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge

https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X

171

fikrlash va qaror qabul qilish ko‘nikmalarini oshirishda hali ham qiyinchiliklar mavjud.

Yevropada iqtisodiy ta'limni baholash ko‘p jihatdan xalqaro ilmiy tadqiqotlar, milliy ta'lim

tizimlaridagi baholash tizimlari va o‘quvchilarning raqamli ko‘nikmalarini o‘lchash asosida

amalga oshiriladi. EUROSTAT va OECD tomonidan taqdim etilgan statistikalar Yevropadagi

o‘quvchilarning iqtisodiy bilim darajasi va didaktik kompetensiyalarini o‘lchaydi. Yevropa

Ittifoqida iqtisodiy ta'limni samarali o‘rganish uchun ko‘plab raqamli platformalar va

innovatsion metodlardan foydalaniladi. Shuningdek, Yevropadagi ta'lim tizimlari o‘quvchilarga

mustaqil ishlash va amaliy ko‘nikmalarni egallashga yordam beradigan pedagogik

yondashuvlarni qo‘llaydi. Erasmus+ dasturi Yevropada ta'lim tizimlarini modernizatsiya qilish

va iqtisodiy bilimlarni rivojlantirishga qaratilgan. Bu dastur doirasida Yevropadagi iqtisodiyot

fakultetlarining talabalariga amaliyot va nazariy bilimlarni birlashtirishda yordam beradigan

ko‘plab o‘quv loyihalari amalga oshiriladi. Yevropa universitetlarida raqamli pedagogika orqali

talabalar iqtisodiy bilimlarni tushunishda yuqori darajaga yetishgan. 2022 yilda Yevropada

iqtisodiyot bo‘yicha o‘quvchilarning amaliy ko‘nikmalarini o‘lchashda ijobiy o‘sish kuzatildi.

Xulosa.

Raqamli pedagogika iqtisodiyot talabalarini o‘qitishda muhim o‘rin tutadi.

Iqtisodiy ta'limni raqamli texnologiyalar yordamida samarali o‘rgatish uchun interaktiv ta'lim

metodlari, shaxsiylashtirilgan yondashuvlar, amaliy simulyatsiyalar va analitik vositalardan

foydalanish zarur. Didaktika masalalariga e'tibor qaratish, talabalarning bilim olish jarayonini

yanada samarali qilish va ularni iqtisodiy hayotga tayyorlashda katta ahamiyatga ega. Raqamli

pedagogikani to‘g‘ri qo‘llash orqali iqtisodiy ta'limning sifatini oshirish mumkin, bu esa

kelajakda zamonaviy iqtisodiy muammolarni hal qilishga qodir mutaxassislarni tayyorlashga

yordam beradi. Iqtisodiy ta'lim va didaktik kompetensiya masalalari AQSh, Xitoy va Yevropada

keng qamrovli va yuqori darajadagi tadqiqotlar va baholashlar orqali o‘lchanadi. AQShda

iqtisodiy ta'limni baholashda PISA va NAEP testlari, Xitoyda Gaokao va xalqaro ta'lim

baholashlari, Yevropada esa Erasmus+ dasturi va EUROSTAT statistikalaridan foydalaniladi. Bu

hududlarda iqtisodchi talabalarining didaktik kompetensiyasini o‘lchashda yuqori natijalar

mavjud, ammo har bir mintaqada o‘ziga xos xususiyatlar va qiyinchiliklar mavjud bo‘lib,

raqamli pedagogika va innovatsion o‘quv metodlari orqali ularni yanada takomillashtirishga

harakat qilinmoqda.

Foydalanilgan adabiyotlar:

1. Gul, Narmeen (2012). History Of education. Majeed book depot. p. 117.

2. "Em comemoração aos 80 anos dos programas do livro didático, MEC lança concurso

literário – Portal do FNDE".

3. N. Tubbs (8 April 2014). The New Teacher: An Introduction to Teaching in Comprehensive

Education. Routledge. pp. 35–. ISBN 978-1-134-09074-7.

4. Mark Weyers (5 December 2006). Teaching the FE Curriculum: Encouraging Active

Learning in the Classroom. A&C Black. pp. 15–. ISBN 978-0-8264-8804-6.

5.

Ismoilov, Muhammadkarim, Siddiqjanov Samandar, and Mirzakamolova Halima. "THE

CONCEPT OF CREDIT. HISTORY AND DEVELOPMENT PROSPECTS OF

MONETARY POLICY IN UZBEKISTAN." Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi 10.2

(2023): 91-93.

6.

Довлатова, Шохсанам, and Сaманадар Сиддикжанов. "ЦИФРОВАЯ ЭКОНОМИКА:

ПЕРСПЕКТИВЫ РАЗВИТИЯ В УЗБЕКИСТАНЕ." ILM FAN XABARNOMASI 1.2

(2024): 385-388.


background image

INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS

ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293

Volume 11, issue 1, April 2025

https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR

worldly knowledge

Index:

google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.

https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG

https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge

https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X

172

7.

Сиддикжанов, Самандар Сохибжонович, and Шохсанам Дильшоджановна Довлатова.

"МАРКЕТИНГОВАЯ СТРАТЕГИЯ." ILM FAN XABARNOMASI 1.2 (2024): 389-393.

8.

Abduraxmonovich, Saypullayev Ilhomjon, and Sidiqjonov Samandar Soxibjon o‘g‘li.

"CONCEPT

OF

VENTURE

BUSINESS

AND

ITS

PROSPECTS

IN

UZBEKISTAN." INTERNATIONAL JOURNAL OF SOCIAL SCIENCE &

INTERDISCIPLINARY RESEARCH ISSN: 2277-3630 Impact factor: 8.036 13.04 (2024):

1-4.

9.

Ismoilov, Muhammdkarim, Assatullayeva Shahnozaxon, and Siddiqjanov Samandar. "THE

ROLE AND EFFECT OF NATURAL PRODUCT SOUNDS IN BUSINESS

ADVERTISING."

International

Multidisciplinary

Journal

for

Research

&

Development 10.12 (2023).

10.

Ismoilov, Muhammadkarim, Siddiqjanov Samandar, and Mirzakamolova Halima.

"NOBANK KREDIT TASHKILOTLARI." Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi 10.2

(2023): 87-90.

11.

Ismoilov, Muhammadkarim, Siddiqjanov Samandar, and Mirzakamolova Halima. "KREDIT

RISKI." Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi 10.2 (2023): 84-86.

12.

Жураев, Элёрбек Собиржонович, and Самандар Сохибжон угли Сиддиков.

"АНТИКРИЗИСНЫЕ МЕРЫ ПО ОБЕСПЕЧЕНИЮ РАЗВИТИЯ МАЛОГО

БИЗНЕСА." Educational Research in Universal Sciences 2.2 (2023): 515-523.

Библиографические ссылки

Gul, Narmeen (2012). History Of education. Majeed book depot. p. 117.

"Em comemoração aos 80 anos dos programas do livro didático, MEC lança concurso literário – Portal do FNDE".

N. Tubbs (8 April 2014). The New Teacher: An Introduction to Teaching in Comprehensive Education. Routledge. pp. 35–. ISBN 978-1-134-09074-7.

Mark Weyers (5 December 2006). Teaching the FE Curriculum: Encouraging Active Learning in the Classroom. A&C Black. pp. 15–. ISBN 978-0-8264-8804-6.

Ismoilov, Muhammadkarim, Siddiqjanov Samandar, and Mirzakamolova Halima. "THE CONCEPT OF CREDIT. HISTORY AND DEVELOPMENT PROSPECTS OF MONETARY POLICY IN UZBEKISTAN." Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi 10.2 (2023): 91-93.

Довлатова, Шохсанам, and Сaманадар Сиддикжанов. "ЦИФРОВАЯ ЭКОНОМИКА: ПЕРСПЕКТИВЫ РАЗВИТИЯ В УЗБЕКИСТАНЕ." ILM FAN XABARNOMASI 1.2 (2024): 385-388.

Сиддикжанов, Самандар Сохибжонович, and Шохсанам Дильшоджановна Довлатова. "МАРКЕТИНГОВАЯ СТРАТЕГИЯ." ILM FAN XABARNOMASI 1.2 (2024): 389-393.

Abduraxmonovich, Saypullayev Ilhomjon, and Sidiqjonov Samandar Soxibjon o‘g‘li. "CONCEPT OF VENTURE BUSINESS AND ITS PROSPECTS IN UZBEKISTAN." INTERNATIONAL JOURNAL OF SOCIAL SCIENCE & INTERDISCIPLINARY RESEARCH ISSN: 2277-3630 Impact factor: 8.036 13.04 (2024): 1-4.

Ismoilov, Muhammdkarim, Assatullayeva Shahnozaxon, and Siddiqjanov Samandar. "THE ROLE AND EFFECT OF NATURAL PRODUCT SOUNDS IN BUSINESS ADVERTISING." International Multidisciplinary Journal for Research & Development 10.12 (2023).

Ismoilov, Muhammadkarim, Siddiqjanov Samandar, and Mirzakamolova Halima. "NOBANK KREDIT TASHKILOTLARI." Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi 10.2 (2023): 87-90.

Ismoilov, Muhammadkarim, Siddiqjanov Samandar, and Mirzakamolova Halima. "KREDIT RISKI." Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi 10.2 (2023): 84-86.

Жураев, Элёрбек Собиржонович, and Самандар Сохибжон угли Сиддиков. "АНТИКРИЗИСНЫЕ МЕРЫ ПО ОБЕСПЕЧЕНИЮ РАЗВИТИЯ МАЛОГО БИЗНЕСА." Educational Research in Universal Sciences 2.2 (2023): 515-523.