Том 11 № 1 (2025)
Статьи
O‘ZBEKISTONDA MAXSUS TA‘LIM TIZIMIDAGI ISLOHOTLAR
O‘zbekistonda maxsus ta'lim tizimini rivojlantirish va takomillashtirish borasida so'nggi yillarda keng ko'lamli islohotlar amalga oshirilmoqda. Ushbu islohotlar maxsus ehtiyojli bolalar va yoshlarning sifatli ta'lim olish imkoniyatlarini kengaytirish, ularning jamiyatga to'laqonli integratsiyasini ta'minlashga qaratilgan.
OLIY TA'LIM TIZIMINI BOSHQARISH MEXANIZMINI O’ZIGA XOS XUSUSIYATLARI
Oliy ta'lim tizimini boshqarish mexanizmi, zamon talablariga javob beradigan, ta'lim sifatini oshirish, oliy ta'lim muassasalarining faoliyatini samarali tashkil etish va ularning rivojlanishini ta'minlashga qaratilgan muhim jarayondir. Ushbu mexanizm, bir tomondan, davlat siyosati va ta'lim sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlar asosida shakllanadi, boshqa tomondan esa, oliy ta'lim muassasalari va ularning boshqaruv tizimlari o'rtasidagi o'zaro aloqalar va hamkorlikni ta'minlaydi.
O‘ZBEKISTON TASHQI SIYOSATINING USTUVOR YO‘NALISHLARI HAMDA ULARNING HOZIRGI DAVRDA AHAMIYATI
Maqolada O‘zbekiston Respublikasining suverenitetini mustahkamlashdagi roli, uning xalqaro huquq bilan bog‘liqligi va tashqi siyosatni shakllantirishda tutgan o‘rni haqida so‘z yuritiladi. Shuningdek, O‘zbekistonning tashqi siyosatdagi ustuvor yo‘nalishlari, jumladan, Markaziy Osiyo mintaqasida tinchlik, barqarorlik va hamkorlikni rivojlantirish borasidagi tashabbuslari yoritilgan. Maqolada O‘zbekiston Respublikasining xalqaro aloqalari, diplomatik vakolatxonalari, xalqaro tashkilotlardagi o‘rni hamda davlatning tashqi siyosiy faoliyatining asosiy tamoyillari haqida batafsil ma'lumot berilgan.
XORIJ TA'LIM TIZIMINI O‘ZBEKISTONDA QO‘LLANILISHI KERAK BO‘LGAN JIHATLARI
Ushbu maqolada, bugungi kunda xorij ta’lim tizimining bizning yurtimiz O‘zbekistonda qo‘llanilishi kerak bo‘lgan jihatlar to‘g‘risida fikr yuritilgan. Bundan tashqari O‘zbekistonda xorij ta’lim tizimidan o‘rganish va qo‘llash mumkin bo‘lgan jihatlar haqida so‘z olib borilgan. Shu jumladan ta’lim to‘g‘risidagi qonunda belgilangan muayyan ta‘lim turlari va ular orasidagi bog‘liqlik misolida ochib berilgan. Oliy ta’lim muassasalarida
ta’lim sifatini ta’minlash va nazorat qilishda xorij tajribalari asosida oshirish bo’yicha takliflar berilgan.
ОЦЕНКА СОСТОЯНИЯ НОВОРОЖДЕННЫХ И ХАРАКТЕРИСТИКА ПРЕ - И ПЕРИНАТАЛЬНЫХ ФАКТОРОВ РИСКА РАЗВИТИЯ ФИЗИОЛОГИЧЕСКОЙ НЕЗРЕЛОСТИ
В работе приводятся результаты изучения состояния новорожденных, их пре- и перинатальных факторов риска развития физиологической незрелости.
Установлено: у незрелых детей при анализе их пре- и перинатального этапа развития выявляется определенная концентрация факторов риска, способствующих и формирующих группы «физиологически незрелых детей». В связи с этим выявлены нарушения адаптационных возможностей этих детей, проявляющихся изменениями в нервно-психическом статусе. Отмечено, что незрелые дети более подвержены влиянию различных внешних факторов, нежели зрелые новорожденные.
СТРУКТУРНО-СЕМАНТИЧЕСКИЙ АНАЛИЗ ПРИЛАГАТЕЛЬНЫХ, ВЫРАЖАЮЩИХ ВОСХИЩЕНИЕ В ПЕРСИДСКОМ ЯЗЫКЕ
В статье рассматриваются структурно-семантические особенности прилагательных, выражающих восхищение, в современном персидском языке. Исследование основано на лексико-грамматическом анализе разнообразных морфологических форм, включая простые, сложные, аффиксальные, полуаффиксальные и транспозиционные прилагательные. Особое внимание уделяется систематизации этих единиц по семантическим категориям, отражающим аспекты эстетической оценки, уникальности, благородства и эмоционального воздействия. Также анализируется роль интенсификаторов в усилении выразительности. Работа основывается на реальном языковом материале и демонстрирует богатство и гибкость средств выражения восхищения в персидском языке.
MARKAZIY OSIYODA MADANIYATNING RIVOJLANISHIDA QO‘SHNI MAMLAKATLAR BILAN MADANIY ALOQALARNING MUSTAHKAMLIGI
Ushbu maqolam Markaziy Osiyo mintaqasi va mazkur hudud bilan azaliy chegaradosh davlatlarning mushtarak tarixi, o’zaro madaniyat va ma’naviyat almashinuvidagi sermahsul aloqalar ayniqsa ilm-fan, adabiyot, me’morchilik va madaniy sohalarning tarixning turli davrlarida qay darajada taraqqiy etgani va ijtimoiy ahamiyati qanday bo’lganligini o’zida mujassam etadi.
SOCH QOPCHALARI MORFOLOGIYASI: NORMAL HOLAT
Soch qopchalari inson organizmidagi murakkab tuzilgan epitelial-mezenximal birlik bo‘lib, terining qo‘shimcha hosilalaridan biri sifatida fiziologik va estetik ahamiyatga ega. Ushbu maqolada soch follikulalarining tuzilishi, funksional bosqichlari va ularning normal holatdagi morfologik xususiyatlari tahlil qilinadi. Soch qopchasi o‘zining har xil struktura komponentlariga ega bo‘lib, sochning o‘sishi va yangilanishida muhim rol o‘ynaydi. Soch o‘sishining uchta asosiy fazasi – anagen, katagen va telogen – normal regeneratsion jarayonlarning ko‘rsatkichi sifatida qaraladi. Morfologik tahlillar shuni ko‘rsatadiki, soch qopchasi tarkibidagi epiteliy, biriktiruvchi to‘qima va dermal papilla elementlari bir-biri bilan o‘zaro muvofiq harakatlanadi. Maqolada soch qopchasining normal holatdagi mikromorfologiyasi va u bilan bog‘liq bo‘lgan fiziologik jarayonlar chuqur tahlil etilgan.
ҚОРАҚАЛПОҒИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ СУҒОРИЛАДИГАН ХУДУДЛАРИДА КОЛЛЕКТОР СУВЛАРИНИНГ ИРРИГАЦИЯ СИФАТИГА ТАЪСИРИ
мақолада Қорақалпоғистон Республикасининг суғориладиган ҳудудларидаги асосий коллектор сувларининг ирригация сифати бўйича ҳисоб-китоб натижалари келтирилган.
XAVFLI GIDROMETEOROLOGIK HOSILARNING O’ZGARISHINI BAHOLASH (QORAQALPOG’ISTON RESPUBLIKASI) MISOLIDA
Mazkur maqolada iqlim o‘zgarishi natijasida yuzaga kelayotgan xavfli gidrometeorologik hodisalar va ularning dinamikasi tahlil qilingan. Tadqiqot davomida hududda havo haroratining o‘rtacha ko‘rsatkichlari oshgani, yog‘ingarchilik miqdori kamaygani, qurg‘oqchilik, chang-to‘zonlar, kuchli shamollar aniqlangan. Shuningdek, xavfli hodisalarning qishloq xo‘jaligi, suv resurslari va aholining hayot sifati uchun tahdidlari o‘rganilgan. Maqolada mavjud vaziyatni baholash asosida iqlim o‘zgarishiga moslashish va xavf-xatarlarni kamaytirish bo‘yicha taklif va tavsiyalar berilgan. Tadqiqot natijalari Qoraqalpog‘iston Respublikasining barqaror rivojlanish strategiyasini shakllantirishda muhim ahamiyatga ega bo‘lishi mumkin.
POSTMENOPAUSAL BREAST: AGE-RELATED CHANGES AND THEIR CLINICAL SIGNIFICANCE
This article examines age-related changes in the breast in postmenopausal women and their clinical significance. Morphological, hormonal, and metabolic changes are analyzed, as well as their impact on the risk of developing benign and malignant neoplasms. Modern diagnostic methods and approaches to the prevention of age-related breast changes are also considered.
TADBIRKORLIKNI QO’LLAB QUVATLASHDA SOLIQ YUKINI KAMAYTIRISHNING AHAMIYATI
Mazkur maqola tadbirkorlik sub'ektlariga soliq yukini kamaytirish orqali ularning rivojlanishiga ko'maklashishning iqtisodiy ahamiyatini tahlil qiladi. Maqolada soliq siyosatining tadbirkorlik faoliyatiga ta'siri, shu jumladan soliq yukining yuqori bo'lishi natijasida yuzaga keladigan salbiy oqibatlar o'rganiladi. Shuningdek, maqolada soliq yukini kamaytirishning turli usullari (masalan, soliq imtiyozlari, soliq stavkalarini pasaytirish, soliq ma'muriyatini soddalashtirish) ko'rib chiqiladi va ularning samaradorligi taqqoslanadi. Maqola yakunida tadbirkorlikni qo'llab-quvvatlashda soliq yukini kamaytirish bo'yicha tavsiyalar va strategik yo'nalishlar beriladi, bu esa hukumat va tadbirkorlik sub'ektlarining o'zaro hamkorligini mustahkamlashga yo'naltirilgan. Mamlakatda adolatli soliq siyosatini yo’lga qo’yish eng muhim masalalardan biri hisoblanadi.
ТАЖРИБАДА ЎТКИР НУРЛАНИШНИНГ ИММУН ТИЗИМИ КЎРСАТКИЧЛАРИГА ТАЪСИРИ ВА БИОКОРРЕКЦИЯ САМАРАДОРЛИГИНИ БАҲОЛАШ
Маълумки, нурланиш организмнинг барча тизим ва аъзоларига салбий таъсир этганда қайтмас натижаларга олиб келади [3, 10]. Нурланишнинг организм аъзо ва тўқималарига танлаб таъсир кўрсатиши исботланган, улар қаторига қон яратиш аъзолари ва иммун тизими киради, ушбу аъзоларга нурланишнинг салбий, кўп ҳолатларда ҳалокатли таъсири кўплаб манбаларда келтирилган маълумотлар орқали исботлаб берилган [5, 9, 12].
O'ZBEKISTONDA MAXSUS TA'LIM JARAYONIDA PEDAGOGIK TEXNOLOGIYALAR SAMARASI
Ushbu maqolada pedagogik texnologiya,hozirgi globallashiv davrida pedagogik texnologiyaning o'rni,rivojlanishida nuqsoni bo'lgan bolalarga ta'lim tarbiya berish,ularning nutqini rivojlantirishda pedagogik texnologiyaning ijobiy ahamiyati va qo'llanilishi yuzasidan ma'lumotlar berilgan.
THE ROLE OF PHRASEOLOGICAL UNITS IN THE FORMATION OF SOCIO-CULTURAL AND PRAGMATIC COMPETENCE OF STUDENTS
This article explores the role of phraseological units in developing students' socio-cultural and pragmatic competence within the context of foreign language education. Phraseological units, being culturally marked and context-dependent, serve as authentic linguistic material that bridges language and culture. Drawing on recent research in sociolinguistics and pedagogy, the paper examines methods of integrating idioms and culturally specific expressions into language teaching. Special attention is paid to multilingual and multicultural classrooms, where phraseological awareness enhances students’ ability to interpret, use, and react to language in culturally appropriate ways. The study also highlights practical approaches and tasks aimed at improving learners’ communicative effectiveness through phraseological competence.
ТЕКСТОВЫЙ РЕДАКТОР MICROSOFT WORD И ЕЕ РОЛЬ В ОБРАЗОВАНИИ
В статье рассматривается значимость текстового процессора Microsoft Word в современном образовательном процессе. Особое внимание уделено его функциям, способствующим эффективному обучению: создание и оформление учебных материалов, развитие письменной речи, организация групповой работы, интеграция мультимедийных элементов и индивидуализация обучения. Автор подчеркивает, что Microsoft Word не только упрощает подготовку текстовых документов, но и способствует формированию цифровой грамотности, критического мышления и навыков сотрудничества у учащихся. В заключении делается вывод о ключевой роли Microsoft Word как инструмента поддержки и модернизации образования.
TA’LIM TIZIMIDA ELEKTRON TA’LIM RESURSLARIDAN FOYDALANISHDA AKTNING ROLI
Mazkur maqolada ta’lim tizimida elektron ta’lim resurslaridan foydalanishning dolzarbligi, axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining (AKT) ta’lim samaradorligiga ta’siri, o‘quv jarayonidagi texnologik o‘zgarishlar va zamonaviy o‘quv vositalarining metodik asoslari yoritilgan. Milliy va xorijiy tajriba asosida elektron darsliklar, multimediya materiallari, raqamli platformalar, virtual laboratoriyalar, sun’iy intellekt vositalari va AKT orqali amalga oshirilayotgan uzluksiz ta’lim shakllari tahlil etiladi.
THE CONCEPTS OF DIVINE UNITY AND BEING IN THE DOCTRINE OF MUSOKHONKHOJA DAHBIDIY
This article analyzes the views of Musokhon Dahbidi, a prominent theorist of the Naqshbandi-Mujaddidi tariqa, on the issues of tawhid, wahdat al-wujud, and wahdat ash-shuhud. It also discusses a comparative analysis of his perspectives on wahdat al-wujud by Ibn Arabi and wahdat ash-shuhud by Ahmad Sirhindi.
КОРРУПЦИЯВИЙ ЖИНОЯТЛАР БЎЙИЧА МОЛИЯВИЙ ТЕРГОВ ЎТКАЗИШНИНГ КРИМИНАЛИСТИК ЖИҲАТЛАРИ
Ушбу мақолада коррупциявий жиноятларни тергов қилишда молиявий тергов ўтказишнинг криминалистик жиҳатлари таҳлил қилинган. Шунингдек, молиявий терговнинг ўзига хос хусусиятлари, уни ўтказишда қўлланиладиган криминалистик усул ва воситалар, шунингдек, мавжуд муаммолар ва уларнинг ечимлари кўриб чиқилган.
THE IMPACT OF SOCIAL MEDIA ON MENTAL HEALTH: A DOUBLE-EDGED SWORD
Social media has become an undeniable part of everyday life, connecting billions of people worldwide. Platforms like Facebook, Instagram, Twitter, and TikTok allow us to communicate, share personal experiences, and stay informed. However, the impact of social media on mental health has become a growing concern. While these platforms can help create connections, provide support, and raise awareness, they can also contribute to negative mental health outcomes, such as anxiety, depression, and loneliness. This article will explore both the positive and negative effects of social media on mental health, highlighting its potential benefits while addressing its significant drawbacks.
ПРЕЕМСТВЕННОСТЬ СЛОВАРЕЙ, МУЛЬТИМЕДИЙНЫХ СЛОВАРЕЙ И ИХ РОЛЬ В ИЗУЧЕНИИ РУССКОГО ЯЗЫКА
В статье рассматривается преемственность традиционных, электронных и мультимедийных словарей, а также их значение в процессе изучения русского языка. Особое внимание уделяется роли мультимедийных словарей, которые сочетают в себе лингвистическую точность и современные технологии: аудио, видео, визуализацию и интерактивность. Подчёркивается, что новые словарные форматы не заменяют, а дополняют классические, обеспечивая более глубокое и эффективное усвоение лексики и языковых норм. Анализируется их вклад в развитие языковых компетенций у носителей и изучающих русский язык как иностранный, каким образом сохраняются и развиваются лексикографические традиции при переходе к цифровым формам словарей, а также подчеркивается важность мультимедийных технологий в обучении. Особое внимание уделяется роли аудио- и визуальных компонентов в формировании языковой компетенции, расширении словарного запаса и углублении понимания лексических единиц. Работа актуальна в контексте цифровизации образования и растущей потребности в эффективных инструментах изучения языка.
YUQORI YUK O‘TKAZUVCHANLIGIGA EGA TEMIR YO‘L LINIYALARIDA ELLASTIK SHPAL OSTI PROKLADKALARI QO‘LLANILGAN HOLDA RELS ULANISH ZONALARINI JORIY SAQLASH
Ushbu tezisda V.N.Kaplinning Yuqori yuk o‘tkazuvchanligiga ega temir yo‘l liniyalarida ellastik shpal osti prokladkalari qo‘llanilgan holda rels ulanish zonalarini joriy saqlash dissertatsiyasi tahlili va yuqori yuk tashish bosimiga ega temir yo‘l liniyalarida ellastik shpal osti prokladkalari qo‘llanilgan holda rels ulanish zonalarini joriy saqlash masalalari ko‘rib chiqiladi. Temir yo‘l infratuzilmasida rels ulanish zonalari yuqori dinamik yuklanishlarga duchor bo‘lib, bu esa ularning tez eskirishiga va ekspluatatsiya xarajatlarining ortishiga olib keladi. Shuning uchun ellastik shpal osti prokladkalari qo‘llanilishi ulanish zonalaridagi zarba yuklarini kamaytirish va xizmat muddatini uzaytirishda samarali yechim sifatida baholanadi.
SARLAVHA INTERTEKSTUALLIKNING TURI SIFATIDA
Ushbu maqolada sarlavha va matn o‘rtasidagi bog‘liqliklar, uning matn tarkibidagi roli, adabiy va ilmiy asarlardagi sarlavhalar intertesktual sarlavhalar tahlili haqida fikr va mulohazalar haqida so‘z boradi. Jumladan, sarlavhaning intertekst sifatida qaralishi haqida fikrlar keltiriladi, ta’rif beriladi, sarlavhaning intertekstuallik turi sifatidagi o‘rni va badiiy matn kontekstida uning lingvistik xususiyatlari tahlil qilinadi.
РУССКАЯ ЛИТЕРАТУРА В ЦИФРОВУЮ ЭПОХУ
В современную цифровую эпоху литературный процесс претерпевает существенные изменения под влиянием информационных технологий. Интернет, социальные сети, смартфоны и нейротехнологии стали неотъемлемой частью жизни общества, что напрямую сказывается на способах создания и восприятия литературы. Русская литература, будучи частью мирового культурного пространства, активно включена в эти процессы цифровой трансформации. Актуальность темы обусловлена необходимостью теоретического осмысления того, как новые цифровые практики – от сетевого публикационного контекста до использования нейросетевых алгоритмов – влияют на творчество писателей и читательское восприятие.
XORAZM VILOYATI BEMORLARI MISOLIDA AKRIL VA NEYLON QISMAN OLINADIGAN PROTEZLAR SAMARADORLIGINING QIYOSIY TAHLILI
Ushbu tadqiqotda Xorazm viloyati bemorlari misolida akril va neylon qisman olinadigan protezlarning samaradorligi qiyosiy jihatdan baholandi. Tadqiqotda 80 nafar bemor ishtirok etdi, ulardan 40 nafari akril protez, 40 nafari esa neylon protez bilan ta’minlandi. Bemorlarning moslashuv muddati, protezlarning qulaylik darajasi, tish go‘shti bilan o‘zaro ta’siri va xizmat muddati kabi asosiy ko‘rsatkichlar klinik va statistik tahlillar yordamida baholandi.
Natijalar shuni ko‘rsatdiki, neylon protezlar bemorlar tomonidan qulayroq deb baholangan (8.2 ± 0.9 ball), shuningdek, moslashuv muddati qisqaroq bo‘lgan (10 ± 2 kun). Akril protezlar esa uzoqroq xizmat qilishi (5.2 ± 0.8 yil) va nisbatan mustahkamligi bilan ajralib turdi. Shu bilan birga, akril protezlardan foydalanuvchilar orasida dastlabki haftalarda gingivit holatlari ko‘proq kuzatildi. Tadqiqot 2023-2024 yillarda viloyat markaziy stomatologiya poliklinikasiga murojaat qilgan 150 bemor ishtirokida olib borilgan.
IQTISODIYOT TALABALARINI RAQAMLI PEDAGOGIKADA O‘QITISHDA DIDAKTIKA MASALALARI
Raqamli ta'lim konseptsiyasida iqtisodiy didaktika — bu ta'lim jarayonida iqtisodiy bilimlarni o'rgatish, iqtisodiy tafakkur va qarorlar qabul qilish ko'nikmalarini rivojlantirish uchun raqamli texnologiyalarni qo'llashga qaratilgan pedagogik yondashuvdir. Iqtisodiy didaktika o'quvchilarga iqtisodiy tizimlar, bozor iqtisodiyoti, resurslarni taqsimlash, xarajatlar va foyda tahlili kabi iqtisodiy tushunchalarni o'rgatishda zamonaviy raqamli vositalardan foydalanishni nazarda tutadi. Bu yondashuv o'quvchilarning iqtisodiy fikrlashini rivojlantirish, iqtisodiy muammolarni hal qilishda amaliy ko'nikmalarni oshirish va raqamli texnologiyalar yordamida iqtisodiy jarayonlarni real hayotda qo'llash imkonini beradi. Ushbu maqola iqtisodiyot talabalarini raqamli pedagogikada o‘qitishda didaktika masalalari haqida ma’lumotlar berilgan.
MACHINE TRANSLATION VS HUMAN TRANSLATION: WHICH IS RELIABLE FOR ACADEMIC RESEARCH?
Machine translation involves software automatically translating content without any human input, while human translation sees a person decipher the source text and manually translate it. Human translators may utilize technology, such as CAT tools, but they take the lead and the tech simply assists in producing the final output.
РОЛЬ ИСКУСТВЕННОГО ИНТЕЛЕКТА В ИЗУЧЕНИИ РУССКОГО ЯЗЫКА
Современное общество переживает стремительное развитие цифровых технологий, что оказывает значительное влияние на все сферы жизни, включая систему образования. Одним из ключевых направлений технологического прогресса является внедрение искусственного интеллекта (ИИ), который постепенно трансформирует традиционные подходы к обучению, в том числе к изучению языков. В данной статье исследуется роль искусственного интеллекта в процессе освоения русского языка как родного и как иностранного. Особое внимание уделяется возможностям, которые открываются перед обучающимися и преподавателями благодаря использованию интеллектуальных систем: от автоматизированных проверок письменных работ и мгновенного перевода до адаптивных обучающих платформ, учитывающих индивидуальный стиль обучения.
IPAK YO’LI VA O’ZBEKISTON: SAVDO , MADANIYAT VA TARIXIY TARAQQIYOT
Mazkur maqolada Ipak yo‘lining O‘zbekiston hududidagi tarixiy ahamiyati, uning iqtisodiy, madaniy va ilmiy rivojlanishga ta’siri yoritiladi. O‘zbekiston hududi qadimdan Sharq va G‘arbni bog‘lovchi muhim nuqta bo‘lib kelgan, ayniqsa, Samarqand, Buxoro va Xiva shaharlari Ipak yo‘li savdo tarmoqlarining markazlaridan biri sifatida e’tirof etilgan. Ushbu maqolada ushbu yo‘l orqali amalga oshirilgan savdo-sotiq jarayonlari, madaniyatlar o‘rtasidagi almashinuv, ilm-fan va ta’lim taraqqiyoti hamda O‘zbekiston tarixidagi siyosiy o‘zgarishlarga Ipak yo‘lining ta’siri o‘rganiladi. Shuningdek, maqolada ushbu yo‘lning bugungi kundagi turizm va xalqaro aloqalarga ta’siri ham yoritiladi.
РОЛЬ GOOGLE ПРИ ПОДГОТОВКЕ САМОСТОЯТЕЛЬНОЙ РАБОТЫ
В статье рассматривается роль поисковой системы Google как инструмента поддержки студентов и учащихся при выполнении самостоятельной работы. Проанализированы ключевые возможности Google, такие как поиск научных источников, использование сервисов Google Scholar, Google Books, Google Docs и других платформ для сбора, анализа и систематизации информации. Особое внимание уделено повышению эффективности учебного процесса, формированию навыков критического мышления и самоорганизации. Сделан акцент на практическом применении Google в образовательной деятельности и его значении в развитии цифровой грамотности обучающихся.
THE ROLE OF TRANSLATION IN GLOBALIZATION AND COMMUNICATION
МАССОВЫЕ ОТКРЫТЫЕ ОНЛАЙН-КУРСЫ (МООК), ИХ ВИДЫ И ИХ РОЛЬ В САМООБРАЗОВАНИИ И В САМОРАЗВИТИИ
В статье рассматривается роль массовых открытых онлайн-курсов (МООК) как инструмента современного образования. Рассмотрены исторические предпосылки возникновения МООК, их классификация, характеристики и применение в различных сферах самообразования и профессионального развития. Подробно изучено влияние МООК на трансформацию образовательной системы, включая доступность обучения, развитие цифровых компетенций и формирование навыков будущего. Обозначены перспективы дальнейшего развития МООК в контексте цифровизации общества.
BOSHOQLI DON EKINLARINING UMUMIY RIVOJLANISH XUSUSIYATLARI HAMDA TRITIKALE O‘SIMLIGINING SHAKLLANISHI VA O‘SISH BOSQICHLARI
ushbu maqolada o’lkamiz sharoitida yetishtiriladigan turli xil boshoqli don ekinlarining rivojlanish xususiyatlari hamda yetilish jarayonlari haqida batafsil malumot berilgan. Undan tashqari maqolada boshoqli don ekinlaridan biri hisoblangan tritikale o’simligining paydo bolish jarayonlari, o’sish va gullash jarayonidagi rivojlanish bosqichlari ham batafsil keltirib o’tilgan.
REFLEKSIYA VA REFLEKTIV KOMPETENSIYA TUSHUNCHALARI
Maqolada refleksiya va reflektiv kompetensiya tushunchalari tadqiq qilinadi. Refleksiya shaxsning oʻz faoliyati, xulq-atvori va tajribalarini tahlil qilish, ularni chuqur anglab yetish va kelajakda samaraliroq harakat qilish imkoniyatini ifodalaydi. Reflektiv kompetensiya esa refleksiya jarayonini amaliyotda qoʻllash qobiliyatini anglatadi. Maqolada J. Dewey, D. Schön, K. M. Zeichner kabi horijiy olimlar, shuningdek, A. Abduqodirov, T. N. Qodirova kabi mahalliy tadqiqotchilarning fikrlari asosida ushbu tushunchalarning pedagogik ahamiyati va ularni rivojlantirishning zaruriyati koʻrsatilgan. Reflektiv kompetensiyani rivojlantirish orqali oʻqituvchilarning kasbiy mahorati oshirilishi, dars jarayoni yaxshilanishi va oʻquvchilarning taʼlim sifati oshishi mumkinligi taʼkidlangan.
CHET TILLAR TA’LIMIDA REFLEKTIV YONDASHUV: XORIJIY TAJRIBALAR TAHLILI
Ushbu maqolada chet tillar ta’limida reflektiv yondashuvning ahamiyati va xorijiy tajribalar tahlili keltirilgan. Reflektiv yondashuv orqali o‘quvchilarning o‘z bilimlari, ko‘nikmalari va xatti-harakatlarini tahlil qilish, baholash va takomillashtirish imkoniyati yoritilgan. Maqolada AQSh, Buyuk Britaniya, Germaniya, Finlyandiya va Yaponiya kabi mamlakatlarda reflektiv yondashuvning qo‘llanilishi va natijalari haqida misollar keltirilgan. Reflektiv yondashuvning afzalliklari, jumladan, o‘quvchilarning mustaqil fikrlash qobiliyatini oshirishi, xatolarni tushunish va to‘g‘rilash imkoniyatini berishi, shuningdek, nutqiy faoliyat va lug‘at boyligini oshirishi ta’kidlangan. Xulosa qilib, O‘zbekiston ta’lim tizimida reflektiv yondashuvni joriy etish orqali chet tillar ta’lim sifatini oshirish mumkinligi ta’kidlangan.
REFLEKTIV KOMPETENSIYA TUSHUNCHASI VA UNING TA’LIM JARAYONIDAGI O‘RNI
Ushbu maqolada reflektiv kompetensiya tushunchasi, uning mohiyati va taʼlim jarayonidagi ahamiyati xorijiy va mahalliy tadqiqotlar asosida tahlil qilinadi. Reflektiv kompetensiya pedagogning oʻz faoliyatini anglash, tahlil qilish va rivojlantirish qobiliyatini anglatadi. Maqolada reflektiv kompetensiyaning taʼlim jarayonidagi roli, talabalarning mustaqil fikrlash, oʻz faoliyatini baholash va takomillashtirish qobiliyatlarini rivojlantirishdagi ahamiyati koʻrsatilgan. Shuningdek, reflektiv kompetensiyani rivojlantirish usullari va uning taʼlim sifatini oshirishdagi roliga alohida eʼtibor qaratilgan.
O'ZBEKISTONDAGI TURISTIK-REKREASION KOMPLEKSLARINI RIVOJLANISH HOLATI
Ushbu maqolada O'zbekistondagi turistik-rekreasion komplekslarining rivojlanish holati tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida 2019-2023-yillar oralig'ida O'zbekiston turizmining asosiy ko'rsatkichlari o'rganilgan. Tahlil natijalariga ko'ra, pandemiyadan so'ng sezilarli tiklanish ko'rsatilgan, ayniqsa 2023-yilda kiruvchi turizm 6626,3 ming turistga yetib, 2019-yilgi (6748,5 ming) ko'rsatkichga deyarli tenglashgan. Mahalliy mehmonxona biznesining rivojlanishi kuzatilmoqda – 2023-yilda 1387 ta mehmonxona faoliyat yuritgan. Samarqand, Buxoro va Toshkent shahri turistik infrastrukturaning eng rivojlangan markazlari hisoblanadi. Turistlarning asosiy tashrif maqsadlari o'rganilganda, dam olish, ishbilarmonlik va sog'lomlashtirish yo'nalishlarining yetakchilik qilishi aniqlangan. Maqolada turistik-rekreasion komplekslarning yanada rivojlanishi uchun strategik yo'nalishlar va chora-tadbirlar taklif etilgan.
YAKKA TARTIBDAGI VA JAMOAVIY MEHNAT NIZOLARINING FARQLARI
Ushbu maqolada mehnat nizolarining ikki asosiy turi - yakka tartibdagi va jamoaviy mehnat nizolarining o'ziga xos xususiyatlari hamda ular o'rtasidagi muhim farqlar chuqur tahlil etilgan. Mehnat qonunchiligi doirasida yakka tartibdagi nizolar xodim va ish beruvchi o'rtasidagi, jamoaviy nizolar esa xodimlar (yoki ularning vakillari) va ish beruvchilar (ularning vakillari) o'rtasidagi kelishmovchiliklar sifatida tasniflanadi.
MATEMATIK ALGORITMLAR
Ushbu ilmiy maqola matematik algoritmlar tushunchasini chuqur tahlil etishga bag‘ishlangan bo‘lib, unda algoritmlarning nazariy asoslari, tasnifi, ishlash tamoyillari hamda ularning amaliy sohalardagi o‘rni keng yoritilgan. Maqolada algoritmik fikrlashning zamonaviy texnologik rivojlanishdagi ahamiyati, turli tahlil usullari, optimallashtirish yondashuvlari va ularning murakkablik darajasiga ko‘ra baholanishi muhokama qilingan. Shu bilan birga, matematik algoritmlarning dasturlash, kriptografiya, sun’iy intellekt, logistika, iqtisodiyot kabi sohalardagi real qo‘llanilishiga doir misollar keltirilgan. Mazkur maqola ayniqsa dasturchilar, muhandislar, ilmiy tadqiqotchilar va matematiklar uchun foydali bo‘lib, ularning nazariy va amaliy bilimlarini kengaytiradi.
GENDER IN ARABIC AND ENGLISH: A GRAMMATICAL AND CULTURAL COMPARISON
This article compares the gender systems in Arabic and English, highlighting their grammatical and cultural differences. Arabic has a rigid gender system affecting all parts of speech, while English follows a natural gender system primarily based on biological or social identity.
МЫШЛЕНИЕ ГЕНИЕВ: ИЗ ПЕРЕПИСКИ АБУ РАЙХАНА БЕРУНИ И АБУ АЛИ ИБН СИНЫ АНАЛИЗ ОТВЕТОВ НА НЕСКОЛЬКО ВОПРОСОВ
В данной статье рассматриваются научный вклад в мировую науку и переписка двух великих ученых мыслителей периода Восточного Ренессанса (9-12 вв.) Абу Райхона Беруни и Абу Али Ибн Сины. Дается анализ и комментарии к каждому вопросу который обсуждают два великих гиганта научной мысли того периода. Отмечается также и о том, что в то далекое средневековье не было возможности проверить свои догадки эмпирическим путем, но тем не менее их рассуждения и догадки оказались верными и были в последующем доказаны научно, при помощи опытов и экспериментов. Отдельные вопросы бытия обсуждаемые ими до сих пор остаются актуальными.
TEXNIK OLIY TA’LIM MUASSASALARIDA KONSTRUKTIV TAHLIL VA LOYIHALASHDA DIFFERENSIAL TENGLAMALARNI QO‘LLASHNING AMALIY ASOSLARI
Differensial tenglamalar qurilish muhandisligi sohasida, xususan, strukturaviy tahlil va dizaynda hal qiluvchi rol o‘ynaydi. Ushbu tadqiqot murakkab tizimlarni modellashtirishda ularning ahamiyati, ko‘p qirraliligi va aniqligiga e’tibor qaratgan holda tuzilmalarni tahlil qilish va loyihalashda differentsial tenglamalarning turli xil qo‘llanilishini o‘rganadi. Differensial tenglamalarni qo‘llash orqali muhandislar turli xil yuk va chegara sharoitida turli konstruktiv elementlarning harakatlarini bashorat qilishlari mumkin, bu esa konstruktsiyalarning xavfsizligi va barqarorligini ta’minlaydi.
СЛОЖНЫЕ ПРЕДЛОЖЕНИЯ В ПОЭМАХ А.С. ПУШКИНА
Данная статья посвящена исследованию структуры и функционирования сложных предложений в поэтическом наследии А.С. Пушкина. В работе анализируются синтаксические особенности различных типов сложных предложений в поэмах великого русского поэта, выявляются закономерности их использования и определяется их роль в формировании авторского стиля. Исследование основано на комплексном анализе поэтических текстов с применением современных лингвистических методов.
PROBIR TAXLIL NATIJASIDA HOSIL BOʻLGAN KAPEL VA SHLAK CHIQINDILARIDAN QOʻSHGʻOSHIN ISHLAB CHIQARISH VA SHLAK CHIQINDILARNI INSON HAYOTI VA ATROF-MUHITGA TAʻSIRI
Probir taxlil natijasida qoʻrgʻoshinli shlaklar koʻrinishidagi taxminan 1 million tonna chiqindilar topʻlangan. Qoʻrgʻoshin ishlab chiqarish shlaklari atrof-muhit ifloslanishining xavfli manbalari boʻlgan qoʻrgʻoshin, sink, osmiy va kadmiy kabi ogʻir metallarning koʻp miqdorda zaharli birikmalarini oʻz ichiga oladi. Shlakni ochiq saqlash tufayli qoʻrgʻoshinning ruxsat etilgan maksimal konsentratsiyasi (MPC) oshib ketadi: zavod yaqinida qoʻrgʻoshin konsentratsiyasi tuproqda 3000 mg / kg dan ortiq, MPC 3,2 mg / kg. Qoʻrgʻoshin va sink birikmalari sezilarli toksikligi va organizmda toʻplanish qobiliyati tufayli odamlar uchun xavflidir. Qoʻrgʻoshin bilan zaharlanish kasbiy intoksikatsiyalar orasida birinchi oʻrinda turadi. Tarkibida sink birikmalari boʻlgan oqava suvlar dalalarni sugʻorish uchun mos emas; rux birikmalarining tuproq mikroorganizmlari va mikrofaunasiga salbiy taʻsiri uning unumdorligini pasaytiradi.
THE IDEAS OF NATIONAL AWAKENING, FREEDOM AND SELF-IDENTITY IN ABDULLA QODIRIY’S WORKS
This article presents information about Abdulla Qodiriy, his scholarly research on the awakening of the nation, freedom, and the understanding of one's identity.
ENHANCING ENGLISH TEACHING METHODS BY FOCUSING ON THE TEACHER'S ROLE IN THE CLASSROOM
This article examines the process of improving English language teaching methodology by focusing on the teacher's role in classroom activities. A teacher’s active involvement in shaping the learning environment, adapting materials, and engaging students in interactive methods is fundamental to enhancing the language acquisition process. This study emphasizes the importance of teacher-led initiatives in fostering effective communication, cultural understanding, and language proficiency. By adopting innovative approaches and focusing on the teacher’s role as a facilitator, the study explores how these strategies can contribute to the success of English language learners.
SCIENTIFIC AND PRACTICAL SIGNIFICANCE OF TEACHING EASTERN LANGUAGES
This article examines the role of the teaching and learning of Eastern languages, particularly Persian, in today's scientific, cultural and social conditions. The historical roots of the Persian language, its role in the scientific and spiritual heritage, and its relevance in the present day are analyzed. The importance of studying this language in regional cooperation and international dialogue is also substantiated.
НЕКОТОРЫЕ ЗАКОНОМЕРНОСТИ ИЗМЕНЕНИЙ ЛИМФОЦИРКУЛЯТОРНОГО РУСЛА КИШЕЧНИКА ПОСЛЕ РЕЗЕКЦИИ ЖЕЛУДКА
Морфологические и гистохимические структурные изменения стенки тонкое операций и ее лимфатического русла изучены у 104 собак после резекции желудка, После операции происходит увеличение диаметра лимфатических излов, и капилляров и сасудов. Появляются боковые дилатации и выпячивания в стенках капилляров, образуются новые анастомозы всех оболочках , большей частью они проявляются в слизистой оболочке. Патогистологические изменения в стенке тонкой кишки проявляются в виде отенка слизистой оболочки, полнокровия сосудов, лимфоцитов инфильтрации изменений формы ворсинок.
THE IMPACT OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE ON TRANSLATION: CHALLENGES AND OPPORTUNITIES
Artificial intelligence (AI) is rapidly transforming the field of translation, presenting both unprecedented opportunities and significant challenges. This article explores the impact of AI on translation, examining the potential for increased efficiency, improved accuracy, and expanded access to multilingual content, while also addressing concerns related to data bias, job displacement, and the limitations of current AI technologies. By analyzing both the benefits and drawbacks of AI-driven translation, this article aims to provide a balanced perspective on the future of this evolving field.
SHAROF RASHIDOV'S CREATIVE WORK AND SCIENTIFIC SIGNIFICANCE
This article discusses the literary and journalistic works of Sharof Rashidov, as well as their importance as a source for scientific research. His works, which address issues such as the people, history, spirituality, and the challenges of the time, are a valuable source for contemporary academic studies. The article also explores how Sharof Rashidov's works are studied in the modern educational process and their significance for scientific research.
THE ROLE OF SIMULTANEOUS INTERPRETING IN MODERN SOCIETY
This manuscript provides a critical analysis of simultaneous interpreting, examining it as a prominent practice of multilingual communication in today's society, considering it from multiple perspectives. This includes the cognitive demands and knowledge and skills required for interpreters to carry it out and the organizational and technological contexts that support the practice. Finally, it considers the important implications of simultaneous interpreting for cross-cultural communication and emphasizes its implications in international diplomacy, international commercial contexts, and media access. The paper discusses challenges and opportunities in the field and affirms the important role that simultaneous interpreting plays in international conversations and its potential to foster international collaboration.
ИНТЕРПРЕТАЦИЯ ХУДОЖЕСТВЕННЫХ ОБРАЗОВ В ПРЕПОДАВАНИИ РУССКОЙ ПОЭЗИИ ДЛЯ СТУДЕНТОВ ИНОЯЗЫЧНЫХ ГРУПП (на примере Ташкентских стихотворений А.А. Ахматовой)
По словам Вяч. Вс. Иванова, «русская поэзия включает в себя и Восток как часть нашей живой истории, длящейся в опыте современности» [3: 424]. Уже поэтический псевдоним Ахматовой отсылает к Востоку: «Назвали меня Анной в честь бабушки Анны Егоровны Мотовиловой. Ее мать была чингизидкой, татарской княжной Ахматовой, чью фамилию, не сообразив, что собираюсь стать русским поэтом, я сделала своим литературным именем» [6]. Но глубокий интерес Ахматовой к Востоку и восточной культуре начинается во время ее ташкентского периода (эвакуация). Ахматова находилась в эвакуации в Ташкенте с 1941 по май 1944 гг. В стихах этого периода она обращается к Востоку, к его природе и культуре, создавая свой поэтический миф о нем.
THE EFFECTIVENESS OF ONLINE LEARNING PLATFORMS FOR IMPROVING SPEAKING PROFICIENCY
ДИНАМИКА ЭКОНОМИЧЕСКИХ ПРЕСТУПЛЕНИЙ В УЗБЕКИСТАНЕ: ВЫЗОВЫ 2024 ГОДА И СТРАТЕГИЧЕСКИЕ ПОДХОДЫ К ИХ ПРЕОДОЛЕНИЮ
В данной статье представлены меры профилактики экономических преступлений,описаны субъекты предупреждения преступности в сфере экономики, и раскрыты существующие методы выявления и предотвращения экономических преступлений. Среди самых важных методов выделяют: совершенствование законодательства в сфере регулирования борьбы с экономическими преступлениями и мотивацию правоохранительных органов на ее качественное осуществление.
TIME POVERTY AMONG STUDENTS: WHY 24 HOURS AREN’T ENOUGH ANYMORE
This article explores the growing phenomenon of time poverty among university students, emphasizing how modern academic demands, extracurricular expectations, and digital distractions have created an overwhelming sense of time scarcity. The paper examines the root causes of time poverty, its psychological and academic consequences, and discusses possible interventions at both the institutional and individual levels. Based on qualitative analysis of literature and existing surveys, the study calls for a systemic reconsideration of time use in higher education to support student well-being and productivity.
BOSHLANG‘ICH SINF MATEMATIKA FANIDA MATNLI MASALALAR YECHISH QOBILIYATLARINI RIVOJLANTIRISH
Ushbu maqola boshlang‘ich sinf matematika darslarida o‘quvchilarning matnli masalalar yechish qobiliyatlarini rivojlantirishga,fikrlash qobiliyatini o‘stirishga qaratilgan.
XALQARO HUQUQDA INSON HUQUQLARINING HIMOYASI
Ushbu maqola jahon hamjamiyatidagi xalqaro huquq normalari, ularda inson huquqlarining o‘rni va qay darajada himoya qilinayotganligi, shunindek insoniyatga qarshi sodir etilgan huquqiy jinoyatlar va ularning natijalari keng yoritiladi.
EVELOPING LANGUAGE TEACHING PROGRAMS BASED ON COMPUTER LINGUISTICS: A COMPARATIVE ANALYSIS OF UZBEK AND ENGLISH
This study focuses on developing interactive language learning programs for Uzbek and English using computer linguistics tools. The research involves a comparative analysis of morphological, syntactic, and semantic features of both languages to design an effective educational system. It also explores the integration of artificial intelligence, corpus linguistics, and automated analysis technologies in language education.
FAZOVIY SHAKLLARNI GEOMETRIYA DARSLARIDA OSON VA QULAY USULDA OʻQITISH
Ushbu maqolada maktab geometriya darslarida fazoviy shakllarni o‘rgatishning samarali va qulay metodik yondashuvlari tahlil qilinadi. Fazoviy tasavvurni rivojlantirish, uch o‘lchamli shakllarni tasvirlash, modellash va o‘quvchilarda amaliy ko‘nikmalarni shakllantirish bugungi kunda dolzarb masalalardan biri hisoblanadi. Maqolada didaktik vositalar, vizual materiallar va interaktiv usullardan foydalanish orqali fazoviy shakllarni tushuntirish samaradorligini oshirish yo‘llari ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, sinfda va onlayn darslarda qo‘llanilishi mumkin bo‘lgan innovatsion texnikalar misollar bilan asoslanadi.
GLOBALLASHUV MAKONIDA YOSHLAR AXLOQINING INTELLEKTUAL MADANIYATGA NISBATAN TURLICHA YONDASHUVLAR TAHLILI
Ushbu maqolada globallashuv jarayonida yoshlar axloqining intellektual madaniyatga nisbatan turlicha yondashuvlari tahlil qilinadi. Milliy va umuminsoniy qadriyatlar, ommaviy madaniyat ta’siri, raqamli muhitdagi axloqiy muammolar hamda yoshlarning intellektual rivojlanishidagi asosiy omillar ko‘rib chiqiladi.
ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ЦИФРОВЫХ ТЕХНОЛОГИЙ В ОРГАНИЗАЦИЯХ И УПРАВЛЕНИИ ИМИ
эта статья дает представление об организациях, а также об их роли в экономике страны.В настоящее время освещается роль различных методов и цифровых технологий в управлении и управлении организациями. Бурно развивающиеся цифровые технологии в мире приводят к качественным и технологическим изменениям в социально-экономической деятельности, экономической политике и структуре государственного управления стран.Вместе с тем мы подробно расскажем о структуре, управлении предприятиями и организациями в стране.
O‘ZBEKISTON VA TURKIYA TA’LIM TIZIMIDA YOSH DAVRLARI
Ushbu maqolada O‘zbekiston va Turkiya ta’lim tizimlarida yosh davrlari va ularning ta’lim jarayoniga ta’siri o‘rganiladi. Har ikki mamlakatda bolalarning yoshiga qarab ta’lim bosqichlariga ajratish tizimi mavjud bo‘lib, bu bosqichlar mazmunan bir-biriga yaqin bo‘lsa-da, tarixiy, madaniy va metodologik jihatlarda farqlanadi. Yosh davrlarini aniqlashda psixologik, pedagogik va sotsiologik yondashuvlar muhim rol o‘ynaydi.
ASOSIY KOMPONENTLAR USULIDAN FOYDALANISH YUZNING TEKSTURASI XUSUSIYATLARINI OLISH
Ushbu maqolada asosiy komponentlar tahlili (Principal Component Analysis – PCA) usulidan foydalanib, yuzning tekstura xususiyatlarini olishning samarali usullari ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot yuz ma’lumotlarini siqish va asosiy xususiyatlarni ajratib olishda PCA usulining rolini o‘rganishga qaratilgan. Yuzning tekstura xususiyatlarini tasvirlash va tahlil qilishda PCA yuqori darajada samaradorlik va aniqlikni ta’minlaydi. Tadqiqot natijalari ushbu usulni biometrik autentifikatsiya va yuzni aniqlash sohalarida qo‘llash imkoniyatlarini ko‘rsatadi.
РАЗВИТИЕ МЕХАНИЗМА ВЗАИМОДЕЙСТВИЯ «СЕМЬЯ – СТУДЕНТ – МЕДИЦИНСКОЕ ОБРАЗОВАТЕЛЬНОЕ УЧРЕЖДЕНИЕ» КАК УСЛОВИЕ ПОВЫШЕНИЯ ЭФФЕКТИВНОСТИ МЕДИЦИНСКОГО ОБРАЗОВАНИЯ
В условиях глобальных трансформаций в высшем образовании, особенно в области подготовки медицинских кадров, возрастает необходимость в создании устойчивой системы психологической, академической и социальной поддержки студентов. Статья рассматривает важность формирования и развития модели взаимодействия между семьёй, студентом и образовательным учреждением, акцентируя внимание на особенностях медицинского образования. В ходе обзора отечественной и зарубежной научной литературы представлены современные подходы к организации такой триады, выявлены существующие барьеры и предложены пути повышения эффективности данного механизма в условиях цифровизации и индивидуализации обучения. Отдельное внимание уделено анализу новых форм коммуникации, тьюторской поддержки и вовлечения родителей в образовательный процесс. Приведены данные последних социологических исследований, отражающие актуальность и востребованность данного подхода.
KARIYESNING ERTA BOSQICHLARINI ANIQLASH VA DAVOLASHDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALARNING ROLI
Mazkur maqolada kariyes kasalligining erta bosqichlarini aniqlash va davolashda qo‘llanilayotgan innovatsion texnologiyalar tahlil qilinadi. Zamonaviy stomatologik amaliyotda kariyesni dastlabki bosqichda aniqlash kasallikni og‘ir holatlarga o‘tishining oldini olishda muhim ahamiyat kasb etadi. Shu nuqtayi nazardan lazer diagnostikasi, optik ko‘rsatkichli texnologiyalar, DIAGNOdent tizimi, kariyes indikatorlari va sun’iy intellekt yordamida aniqlash usullari keng muhokama etiladi. Tadqiqot natijalari innovatsion yondashuvlar asosida bemorlarni erta davolashga, og‘ir asoratlarning oldini olishga va stomatologik xizmat sifatini oshirishga xizmat qiladi.
MOBIL ALOQA VOSITALARINING JAMIYATDA TUTGAN O’RNI
ushbu maqolada mobil aloqa vositalarining jamiyatda tutgan o’rni (OT) texnologiyaning eng rivojlangan va tez o'zgarayotgan sohalaridan biri hisoblanadi. Bu tizimlar mobil telefonlar, planshetlar va boshqa portativ qurilmalarda ishlatiladi, foydalanuvchilar uchun qulay interfeys va keng funksionallik taqdim etadi. Ushbu maqolada mobil aloqaning asosiy operatsion tizimlari, ularning xususiyatlari, afzalliklari va cheklovlari tahlil qilinadi. ochiq manbalarda (Internet) mavjud bo‘lgan ma’lumotlarga tayangan holda mobil operatsion tizimlarning rivojlanishi ko‘rib chiqiladi. Ya’ni, operatsion tizimlarning (OT) asosiy komponentlari va turlari bilan tanishish imkoniyatiga ega boʻlishimiz mumkin. Mobil qurilmalar uchun operatsion tizim (OS) yo‘nalishi operatsion tizimlarni ishlab chiqish va tatbiq qilishda jadallik bilan rivojlanayotgan yo‘nalishlardan biridir.
THE PLACE AND IMPORTANCE OF EDUCATION IN THE VIEWS OF SCIENTISTS OF THE EASTERN RENAISSANCE
The Eastern Renaissance is a period of high human thought, flourishing science and culture. Especially great scholars who lived and worked in the 9th-12th centuries - such thinkers as Al-Farabi, Ibn Sina, Beruni, Imam al-Bukhari - paid great attention to the issue of education. Their views serve as an important methodological basis not only for the society of that time, but also for today's modern education system.
MUVOZANAT ASARI HAQIDA
“Muvozanat’’-bu nafaqat hayotdagi tashqi muvozanatga intilish, balki inson qalbidagi ichki uyg‘unlikni topish yo‘lidagi izlanishlar hikoyasidir. Ulug‘bek Hamdam bu asarda zamonaviy insonning ijtimoiy muammolari, ma’naviy bo‘shliqlari, jamiyat va shaxs o‘rtasidagi murakkab munosabatlarni chuqur falsafiy va adabiy uslubda tasvirlaydi. Asarda hayotiy haqiqat, ruhiy iztirob va axloqiy qarashlar bir-biri bilan to‘qnashadi, o‘quvchini chuqur tafakkur va o‘zini anglash sari yetaklaydi.
BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARINI INSHOLAR ASOSIDA MUSTAQIL FIKRLASHGA O‘RGATISH METODIKASI
Mazkur maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarini insholar asosida mustaqil fikrlashga o‘rgatish metodikasini tahlil qilinadi. Maqolada o‘quvchilarning ijodiy fikrlash qobiliyatlarini rivojlantirish, ularning o‘z fikrlarini aniq ifoda etish, shuningdek, yozma nutqni yaxshilash bo‘yicha metodik tavsiyalar keltirilgan. Avvalo, mustaqil fikrlashning ahamiyati va uning o‘quvchilarning umumiy ta’lim jarayonidagi o‘rni ko‘rib chiqiladi.
ОСОБЕННОСТИ ОРТОДОНТИЧЕСКОГО ЛЕЧЕНИЯ У ПАЦИЕНТОВ С СИНДРОМОМ ГРИНШПАНА–ПОТЕКАЕВА: КЛИНИКО-ПАТОГЕНЕТИЧЕСКИЙ ПОДХОД
В данной работе рассматриваются особенности ортодонтического лечения пациентов с синдромом Гриншпана–Потекаева с позиций клинико-патогенетического подхода. Учитывая аутоиммунную природу заболевания и хроническое течение эрозивно-язвенных поражений слизистой оболочки полости рта, ортодонтическая терапия требует особого внимания к выбору методов и материалов, исключающих дополнительное травмирование и обострение процесса. В аннотации освещены патогенетические аспекты синдрома, их влияние на проведение ортодонтического лечения, а также предлагаются рекомендации по индивидуализации лечебного плана для обеспечения стабильных и безопасных результатов. Особое внимание уделено междисциплинарному взаимодействию стоматолога-терапевта, ортодонта и дерматолога в комплексной реабилитации таких пациентов.
FRIDIRIX I VA UNING ITALIYAGA YURISHLARINING SABABLARI VA OQIBATLARI
Ushbu maqolada Muqaddas Rim imperatori Fridirx I Barbarossaning Italiyaga uyushtirgan yurishlari sabab va oqibatlari tahlil qilinadi. Maqolada yurishlarning asosiy bosqichlari, jumladan, Milanning vayron qilinishi va Lenyano jangidagi mag’lubiyati haqida so’z yuritiladi. Yurishlarning natijasida Italiya shahar-davlatlarining qisman mustaqil bo’lishi, Papa hokimiyatining kuchayishi hamda imperiyaning ichki ziddiyatlari chuqurlashgani keltiriladi. Shuningdek maqolada Fridirix I ning siyosati va Italiyaga yurishlarining Muqaddas Rim imperiyasi tarixidagi ahamiyati yoritiladi
ANGLIYADA PARLAMENTNING RIVOJLANISHI
Ushbu maqolada Angliyada o‘rta asrlar davrida parlament tizimining shakllanishi va dastlabki rivojlanish bosqichlari tahlil qilinadi. Xususan, 1215-yildagi Buyuk Ozodlik Xartiyasi hujjatining yaratilishi va uning qirol hokimiyatini cheklashdagi o‘rni, XIII asrda Simon de Montfort chaqirgan parlament, shuningdek, Edvard I davrida parlamentning rasmiy institut sifatida tashkil topishi ko‘rib chiqiladi. Maqola o‘rta asr Angliya jamiyati, siyosiy tuzumi va ijtimoiy kuchlar o‘rtasidagi muvozanat asosida parlamentning qanday paydo bo‘lganini yoritadi.
REKONKISTA JARAYONI VA UNING ISPANIYA UCHUN TARIXIY AHAMIYATI
Bilamizki o‘rta asrlar davrining eng qudratli davlatlaridan biri Arab xalifaligi bo‘lib, u o‘zining kuchaygan davrida juda ko‘plab davlatlarni o‘z hokimiyati ostida birlashtirgan edi. Ana shunday davlatlardan biri bu Ispaniya edi. Ushbu maqolada Pireney yarim orolida arablar hukumroniligini tugatishga qaratilgan rekonkista jarayoni, bu jarayonning harbiy va siyosiy jihatlari xususan Toledo, Seviliya va Grandaning zabt etilishi, xristian qirollarining birlashishi hamda Ispaniya davlatining shakllanishigacha bo‘lgan voqealar keng tahlil qilinadi.
MERGANLARNI SHAHAR SHAROITIDAGI JANGOVAR HARAKATLARDA QО‘LLASHNING AYRIM JIHATLARI
Shahardagi jangovar harakatlar kichik, yaxshi tayyorlangan, manevrchan hamda tarkibida merganlar bо‘lgan bо‘linmalarni qо‘llash bilan samarali hisoblanadi. Bunda merganlarning vazifalari о‘zgarmagan holda, dushmanning komandirlik tarkibini, uning о‘z qо‘shinlarimiz uchun nisbatan katta xavf tug‘diradigan otish vositalarini, aloqa vositalarini, kuzatuv vositalarini, yirik kalibrli merganlik qurolidan vazifa bajarish vaqtida esa dushmanning yengil zirhlangan texnikasini safdan chiqarishdan iborat bо‘ladi.
STRATEGIC CONTENT DESIGN FOR DEVELOPING READING COMPREHENSION IN B1-LEVEL EFL LEARNERS
B1-level learners are often on the journey toward autonomy: competent enough to engage with more complex texts, yet still in need of guided support. Developing reading comprehension in B1-level English as a Foreign Language (EFL) students is both essential and challenging. While previous research has indicated the importance of reading strategy, content, and learner motivation, few studies have examined these factors in conjunction with one another and with particular emphasis on B1-level instruction. This literature review integrates both empirical studies and theoretical models of reading comprehension with a specific focus on strategic reading instruction, needs-based content creation, schema activation, extensive reading, and incorporation of digital technology. Comparative examination shows that while many studies offer valuable insights, they are commonly flawed by a fragmented agenda, methodological tunnel vision, or insufficient application to the B1 learner context. The paper identifies key strengths and weaknesses of existing approaches and argues for an inclusive, context-responsive model of content selection and reading instruction that addresses intermediate EFL learners' specific cognitive, motivational, and linguistic needs. The review concludes by highlighting implications for classroom practice and avenues for further research in B1 reading development.
АЛИШЕР НАВОИЙНИНГ ФОРСИЙ ИЖОДИ ФИТРАТ НАЗДИДА
Мақолада Алишер Навоийнинг форсий қасидалари ва татуббуъ анъанаси, бу ҳодисанинг бадиий адабиётдаги мақоми, анъананинг хос хусусиятлари атрофлича шарҳланади. Айниқса, бу борада жадид алломаларидан Абдурауф Фитратнинг кузатувлари эътиборга лойиқлиги ила алоҳида ажралиб туради. Фонийнинг “Ситтаи зарурия” (Етти зарурат) тўплами таркибидаги қасидалар ва уларнинг яратилиши хусусида фикрлар баёни берилади.
NOKLASSIK MASALALAR
Singulyar koeffitsientli aralash tipdagi tenglama uchun noklassik masalalarning qo’yilishi, ta’riflangan masalalarning yechimlarining yagonaliklari isbotlanishi keltirilgan, klassik shartlarning buzilishi haqida so’z yuritilgan.
LEXICAL-SEMANTIC CLASSIFICATION OF ONLINE TRADE TERMINOLOGY IN THE FIELD OF LOGISTICS
The logistics industry is developing globally, and its terminology is also constantly being updated and improved. The linguistic features of logistics terms are mainly based on English, which is a result of globalization and the expansion of international trade networks. The rapid development of e-commerce and digital trade has led to the expansion of specialized logistics terminology. This article presents a lexical-semantic classification of online trade terminology in the logistics industry, classifying terms according to their functional, contextual and semantic properties. The study aims to facilitate a better understanding, standardization and automation of logistics-related communication.
UMUMIY O‘RTA TA’LIM MAKTABLARIDA O‘QUVCHILAR O‘RTASIDAGI AXLOQIY RIVOJLANISHINING HOLATINI O‘RGANISHNING AHVOLI
Axloqiy tarbiya insoniyat taraqqiyotining butun yo‘li davomida qo‘yilgan muammolardan biridir. Har qanday davr ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy rivojlanishning o‘ziga xos vazifalariga muvofiq, axloqiy tarbiya va xulq-atvor madaniyatini shakllantirish zarurligini taqozo etadi. Farzandlar ota-onalarining faxri. Ular haqida hamma narsa yoqimli va qimmatlidir. Ammo ular har doim ham bolaning jozibadorligi nafaqat tashqi ko‘rinishida, asosiysi o‘sib borayotgan bolaning o‘zini oilada va jamoat joylarida o‘zini qanday tutishi, uning xulq-atvori - yuz ifodalari, imo-ishoralari haqida har doim ham o‘ylamagan.
EXPLORING FOREIGN EXPERIENCES IN INTRODUCING CAPITAL TRANSACTIONS ACCOUNTING AND ITS STRATEGIC UTILIZATION: A COMPREHENSIVE ANALYSIS
This comprehensive article explores the foreign experiences of introducing capital transactions accounting, with a specific emphasis on developed countries. It examines the regulatory frameworks, institutional mechanisms, and accounting standards governing capital transactions accounting in countries such as the United States, United Kingdom, Japan, Germany, and France. Additionally, the article discusses strategic ways of utilizing capital transactions accounting, including asset and liability management, risk assessment and mitigation, investor confidence building, and strategic planning. By analyzing the experiences of developed nations, this article provides valuable insights into best practices and effective utilization of capital transactions accounting in the global context.
ТИЖОРАТ БАНКЛАРИНИНГ МИЖОЗЛАРГА ЙЎНАЛТИРИЛГАН СТРАТЕГИЯСИНИНГ CАМАРАДОРЛИГИ
Ушбу мақолада тижорат банкларининг мижозларга кўрсатаётган хизматлар кўламини кенгайтиришда янги банк хизматларини жорий этиш билан бир қаторда банкнинг маркетинг стратегияси пухта ишлаб чиқилган бўлиши лозимлиги ва бу борада тижорат банкларининг рақобатбардош бўла олиш қобилияти билан юқори самарадорликка эришиш тамойиллари келтириб ўтилган.
HOMILADORLIK PAYTIDA UROGENITAL INFEKTSIYALARNI DAVOLASH
Urogenital infektsiyalar (UGI) akusherlik va ginekologiyaning dolzarb muammolaridan biri bo'lib qolmoqda. Homiladorlik davrida UGI chorioamnionit, intrauterin rivojlanishning kechikishi va homilaning intrauterin va intranatal infektsiyasi, o'z-o'zidan tushish, erta tug'ilish, tug'ruqdan keyingi davrda yiringli-septik asoratlar kabi asoratlarni keltirib chiqarishi mumkin. Adabiyotga ko'ra, homilador ayollarda UGI juda keng tarqalgan va ko'pincha yashirin shaklda bo'lib, ularni o'z vaqtida tashxislash va keyingi davolashni murakkablashtiradi.
ENHANCING ENGLISH PROFICIENCY THROUGH THE PROJECT-BASED METHOD IN THE EFL CLASSROOM
Ushbu maqolada “Mening orzumdagi kasb” mavzusiga asoslangan ikki haftalik sinfda aralashuvdan foydalangan holda, sakkizinchi sinf o’quvchilariga ingliz tilini o’rgatishda loyiha usulining samaradorligini o’rganildi. Eksperimental guruh o’ttiz nafar talabadan iborat bo’lib, nazorat guruhi an’anaviy ta’lim oldi. Eksperimental guruh loyiha asosida o’qitishda ishtirok etdi. Loyiha usuli, oldingi va keyingi testlar hamda talaba anketasi maʼlumotlariga koʻra, oʻquvchilarning soʻzlashuv qobiliyatini, soʻz boyligini va talaffuzini sezilarli darajada oshirdi. Nazorat guruhining grammatika bo’yicha yutuqlari biroz yuqoriroq bo’lsa-da, loyihaga asoslangan muhitda umumiy ishtirok va kommunikativ kompetentsiya ko’proq sezildi. Ushbu natijalarga ko’ra, loyiha ishiga real vaziyatlarni kiritish til o’rganish va talabalar so’rovnomasini yaxshilaydi. Nazorat guruhining grammatika bo’yicha yutuqlari biroz yuqoriroq bo’lsa-da, loyihaga asoslangan muhitda umumiy ishtirok va kommunikativ kompetentsiya ko’proq sezildi. Ushbu natijalarga ko’ra, loyiha ishiga real vaziyatlarni kiritish EFL darslarida til o’rganish va talabalar motivatsiyasini oshiradi.
FOYDANI OPTIMALLASHTIRISHDA SIMPLEKS USULINING ILMIY ASOSLARI
PARQUETDB: PYTHON ASOSIDAGI YENGIL VA SAMARALI MA'LUMOTLAR BAZASI
Ushbu maqolada ParquetDB — Python dasturlash tilida ishlab chiqilgan, Apache Parquet formatiga asoslangan yengil va samarali ma'lumotlar bazasi tizimi haqida batafsil ma'lumot beriladi. Maqolada ParquetDB ning arxitekturasi, ishlash prinsipi, asosiy afzalliklari va cheklovlari tahlil qilinadi. Shuningdek, ParquetDB ning amaliy qo'llanilishi, real dunyo misollarida qanday ishlatilishi va boshqa ma'lumotlar bazalari bilan solishtirilgan holda uning o'rni ko'rib chiqiladi. Maqola davomida ParquetDB ning Python muhitida ma'lumotlar bilan ishlashdagi samaradorligi va portativligi yoritiladi.
QO‘SHRABOT TUMANIDA AHOLI JOYLASHUVINING GEOGRAFIK JIHATLARI
Mazkur maqolada Qoʻshrabot tumanining geografik joylashuvi, aholisi va uning viloyat tumanlari orasidagi demografik holati tahlil qilingan. Shuningdek, aholining joylashuviga taʼsir ko‘rsatuvchi tabiiy-geografik, iqtisodiy va ijtimoiy omillar statistik maʼlumotlar asosida chuqur tahlil qilinib, ularning hududiy rivojlanish jarayonidagi o‘rni ochib berilgan.
ТРАВМАТИЗАЦИЯ СЛИЗИСТОЙ ПРИ ОРТОДОНТИЧЕСКОМ ЛЕЧЕНИИ КАК ФАКТОР АКТИВАЦИИ ВПЧ – ИНФЕКЦИИ
Вирус папилломы человека (ВПЧ) рассматривается как один из ключевых факторов, способствующих развитию предраковых и злокачественных поражений слизистой оболочки полости рта. Одним из возможных триггеров активации латентной ВПЧ-инфекции является хроническая микротравматизация слизистой, возникающая в ходе ортодонтического лечения. Целью настоящего исследования является оценка влияния ортодонтической травматизации на активацию ВПЧ-инфекции. В ходе работы проведено клиническое обследование пациентов с установленными ортодонтическими конструкциями и лиц из контрольной группы, не проходящих ортодонтического лечения. У всех участников исследованы слизистые оболочки полости рта, выполнено ПЦР-обследование на ВПЧ, проведена фотофиксация и оценка степени травматизации. Полученные данные указывают на повышенную частоту ВПЧ-инфицирования у пациентов с признаками хронической травмы слизистой. Выявлена статистически значимая корреляция между выраженностью травматизации и наличием ВПЧ-инфекции.
TEATR FAOLIYATI MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARNING IJTIMOIY KOMPETENTSIYASINI RIVOJLANTIRISH VOSITASI SIFATIDA
Maqolada teatr faoliyati jarayonida maktabgacha yoshdagi bolalarning ijtimoiy kompetentsiyasini shakllantirishning dolzarb muammosi yoritilgan. "Kompetentsiya", "ijtimoiy kompetentsiya"tushunchalarining mohiyati va ularning tarkibiy qismlari ochib berilgan.
OILA: MA’NAVIY VA IJTIMOIY BARQARORLIK POYDEVORI
Ushbu maqolada bugungi kunda avj olib borayotgan mafkuraviy hurujlar, ularni oldini olish yo‘llari va usullari, yoshlarni ma’nan barkamol qilib tarbiyalashda oiladagi tarbiyaning o‘rni va roli ko‘rsatib berilgan.
HARBIY XIZMAT FAOLIYATIDA PSIXOLOGIK ISHLARNING AHAMIYATI
Mazkur maqolada harbiy xizmatning turli sharoitlarda psixologik ishlarni olib borish, harbiy xizmatchilarning psixologik holatiga salbiy ta’sir etuvchi omillar va psixologik ishlarni tashkil etishning o‘ziga xos hususiyatlari nazariy jihatlari to‘g‘risida so‘z yuritiladi
AHOLIGA TRANSPORT XIZMATINI KO‘RSATISHDA SERVISNING O‘RNI
Ishdan maqsad aholiga transport xizmatlarini ko‘rsatishda servisning o‘rnini tahlil qilishdan. Adabiyotlar tahliliga ko‘ra yo‘lovchi tashishda muayyan marshrut yo‘nalishlari bo‘yicha aniq bir turdagi servis xizmatlari turlarini taqdim etish bo‘yicha ishlar yetarli darajada bajarilmaganligi aniqlandi. Potensial yo‘lovchilar o‘rtasida o‘tkazilgan so‘rovnomalarning natijalari shuni ko‘rsatadiki, yo‘lovchilar harakatlanuvchi tarkibning qulayligi va harakat xavfsizligi kabi omillarni hisobga olgan holda 39% temir yo‘l transportini tanlaganligi aniqlandi. Bundan tashqari sayohat uchun transport turini tanlashda yo‘lovchilar asosan qulaylik (23%) va yo‘l hujjatlarini rasmiylashtirish davomoyligi (tezligi) (22%) kabi afzalliklarga katta e’tibor qaratishi aniqlandi. Shu kabi omillarni inobatga olgan holda servis xizmatlari turlari ya’nada rivojlantirish maqsadida muayyan yo‘nalish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqildi.
QOZOQ ADABIYOTINI ONLAYN PLATFORMALAR ORQALI O‘QITISH METODIKASI
Ushbu maqolada Qozoq adabiyotini onlayn platformalar orqali o‘qitish metodikasi, uning afzalliklari va yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan muammolar tahlil qilinadi. Zamonaviy raqamli texnologiyalar yordamida o‘quvchilarning adabiyotga bo‘lgan qiziqishini oshirish, interfaol ta’lim usullarini joriy etish va masofaviy ta’lim jarayonini samarali tashkil etish yo‘llari yoritiladi. Shuningdek, onlayn ta’lim muhitida o‘qitishning muhim metodlari, jumladan, gamifikatsiya, problemali ta’lim va case study usullari ko‘rib chiqiladi.
РАЗРАБОТКА МЕТОДИЧЕСКИХ ПОДХОДОВ К ОЦЕНКЕ КОНКУРЕНТОСПОСОБНОСТИ АПТЕЧНЫХ ОРГАНИЗАЦИЙ: РЕГИОНАЛЬНЫЙ АСПЕКТ
Статья посвящена разработке методических подходов к оценке конкурентоспособности аптечных организаций в условиях динамичного фармацевтического рынка. На примере Самаркандской области проведен анализ ключевых факторов конкурентоспособности, включая экономические, социальные и технологические аспекты. Предложена многоуровневая модель оценки, интегрирующая количественные и качественные показатели. Результаты исследования демонстрируют эффективность внедрения цифровых инструментов, оптимизации ассортимента и стратегического позиционирования. Практическая значимость работы подтверждена апробацией в аптечных сетях региона.
MOʻGʻUL USULIDA YASOQ QONUNLAR TIZIMI VA UNING OʻRNI
Ushbu maqolada XIII asrda tashkil topgan Moʻgʻul imperiyasining qonunlar tizimi boʻlgan Chingizxon yasosi haqida soʻz boradi. Imperiya hududida va Chingizxonning vorislari tomonidan zabt etilgan, asos solingan oʻlkalarda yillar davomida amalda bo'lgan "Yaso qonunlari"ning mazmuni, yasoq qonunlari orqali ijtimoiy tizimlarning tashkil etilishi, boshqarilishi hamda jazo turlari keltirib o'tilgan.
СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ МЕТОДОВ ПРОФИЛАКТИКИ И ЛЕЧЕНИЯ АЛЬВЕОЛИТА
Альвеолит — одно из наиболее распространенных воспалительных осложнений, возникающих после удаления зубов. В статье рассматриваются современные подходы к профилактике и лечению альвеолита, включая использование антисептических, антибактериальных и остеопластических средств, инновационных биоматериалов, а также методов физиотерапии. Проведен анализ отечественных и зарубежных источников, позволяющий выделить наиболее эффективные терапевтические схемы. Особое внимание уделяется новым средствам местного действия на основе коллагена, хлоргексидина, зелёного чая и гиалуроновой кислоты. Отражены данные систематических обзоров и клинических исследований, подтверждающих эффективность различных методов. Подчёркивается важность индивидуализированного подхода, особенно у пациентов с высоким риском осложнений.
СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ РЕАБИЛИТАЦИИ ПОСЛЕ ОРТОГНАТИЧЕСКОЙ ХИРУРГИИ
Ортогнатическая хирургия является важнейшим разделом челюстно-лицевой хирургии, направленным на коррекцию зубочелюстных аномалий, восстановление функций жевания, дыхания и речи, а также улучшение эстетики лица. Однако, несмотря на значительные достижения в области хирургической коррекции, реабилитация после операций остается сложной задачей. Она требует комплексного подхода, включающего ортодонтическое лечение, физиотерапию, медикаментозную терапию и психологическую поддержку пациентов[1, 4, 8].
СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ ЛЕЧЕНИЯ СИНДРОМА ГРИНШПАНА-ПОТЕКАЕВА СЛИЗИСТОЙ ОБОЛОЧКИ ПОЛОСТИ РТА
В статье рассматриваются современные подходы к диагностике и лечению синдрома Гриншпана-Потекаева (СГП) – комплексного заболевания, характеризующегося поражением слизистой оболочки полости рта в сочетании с системными изменениями. Описаны основные этиопатогенетические механизмы синдрома, включая иммунные, метаболические и сосудистые нарушения. Представлен анализ традиционных и инновационных методов лечения, включая локальную и системную терапию, применение иммуносупрессоров, фотодинамической терапии и перспективных методов, таких как биологические препараты и регенеративные технологии. Рассмотрены направления дальнейших исследований, направленные на повышение эффективности и безопасности лечения.
XALQ PEDAGOGIKASIDAGI HIKMATLI SO‘ZLAR VA DONISHMANDLIK DARSLARI ORQALI BOLALARNING FIKRLASH DOIRASINI KENGAYTIRISH
Ushbu maqolada, xalq pedagogikasidagi hikmatli so‘zlar va donishmandlik darslarining bolalar fikrlash doirasini kengaytirishda tutgan o‘rni tahlil qilingan. Xalq hikmatlari, bolalarga axloqiy qadriyatlarni o‘rgatish va ularni murakkab hayotiy masalalarni hal qilishga tayyorlashda muhim vositadir. Maqolada, bu hikmatli so‘zlarning zamonaviy ta’lim tizimiga integratsiyasi, bolalar shaxsiyatini shakllantirishdagi ahamiyati va ijtimoiy hamkorlikni rivojlantirishdagi roli ko‘rsatilgan. Xalq pedagogikasi, zamonaviy ta’lim bilan uyg‘unlashib, bolalarning ma’naviy va axloqiy rivojlanishiga hissa qo‘shadi.
TALABALARDA KREATIV FIKIRLASHNI RIVOJLANTIRISHNING METODIK SHART-SHAROITLARI
Ushbu maqolada talabalar orasida kreativ fikrlashni rivojlantirish masalasi metodik nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. Kreativ fikrlash – bu muammolarga nostandart yondashuv, yangi g‘oyalarni ilgari surish va innovatsion yechimlar topish qobiliyatidir. Tadqiqotda kreativ fikrlashni rivojlantirish uchun zarur bo‘lgan innovatsion ta’lim metodlari va o‘quv muhitining o‘ziga xos jihatlari ko‘rib chiqiladi.
RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR YORDAMIDA OLIY TA’LIM MUASSASALARIDAGI TA’LIM SIFATINI NAZORAT QILISH VA BOSHQARISH
Ushbu maqolada raqamli texnologiyalar yordamida oliy ta’lim muassasalarida ta’lim sifatini nazorat qilish va boshqarish jarayonlari o‘rganiladi. Raqamli transformatsiyaning ta’lim sohasidagi o‘rni va ahamiyati, zamonaviy pedagogik metodologiyalar bilan birgalikda ko‘rib chiqiladi. Maqolada ta’lim sifatini nazorat qilishda ma'lumotlarni tahlil qilish, o‘z-o‘zini baholash va yutuqlarni monitoring qilish uchun raqamli platformalardan foydalanish imkoniyatlari tahlil etiladi. Shuningdek, elektron ta’lim resurslari, onlayn baholash tizimlari va interaktiv o‘quv muhitlarining ta’lim jarayonidagi roli alohida e’tiborga olinadi. Tadqiqot natijalari oliy ta’lim muassasalarida raqamli texnologiyalarni joriy etish orqali ta'lim sifatini oshirishning samarali strategiyalarini ishlab chiqishga xizmat qiladi. Maqola ilmiy tadqiqotlar asosida ishlab chiqilgan bo‘lib, pedagogik amaliyotga innovatsion yondashuvlarni tatbiq etishga qaratilgan. Raqamli texnologiyalar yordamida to‘g‘ri boshqaruv qarorlarini qabul qilish va ularni amalga oshirish jarayoni qanday qilib ta’limning umumiy sifatini yaxshilashga xizmat qilishi mumkinligi haqida xulosa chiqariladi.
MATEMATIKA FANINI OʼQITISHDA OʼQUVCHILAR BILIMINI BAHOLASH
Mazkur maqolada matematika fanini o‘qitishda o‘quvchilarning bilimini baholashning ahamiyati, maqsadlari va metodlari batafsil tahlil qilingan. Baholash jarayoni o‘quvchilarning o‘zlashtirish darajasini aniqlash, ta'lim sifatini oshirish va dars jarayonini samarali tashkil etishda muhim vosita hisoblanadi. O‘quvchilarning bilimini baholashda foydalaniladigan asosiy usullar, shu jumladan nazariy, amaliy, test va loyiha ishlari kabi metodlar o‘quvchilarning matematik ko‘nikmalarini o‘lchashga imkon beradi. Shuningdek, maqolada formativ va summativ baholash, o‘quvchilarning o‘z-o‘zini baholash va zamonaviy texnologiyalar yordamida baholashning samaradorligi haqida so‘z boradi.
KIBERXAVFSIZLIK ASOSLARI: MAKTAB O‘QUVCHILARI UCHUN DASTLABKI BILIMLAR
Ushbu maqolada o‘quvchilar uchun kiberxavfsizlik asoslarini o‘rgatishning ahamiyati, zamonaviy raqamli xavf-xatarlar sharoitida dastlabki bilim va ko‘nikmalarni shakllantirish zarurati yoritilgan. Informatika fani o‘qituvchilari uchun kiberxavfsizlik mavzusida ta'limiy faoliyatni qanday tashkil etish bo‘yicha amaliy tavsiyalar va o‘quvchilarning Internetdagi xavfsizligini ta'minlashga qaratilgan savol-javob topshiriqlari keltirilgan. Maqola o‘quvchilarda raqamli madaniyat va shaxsiy ma'lumotlarni himoya qilish ko‘nikmalarini rivojlantirishga xizmat qiladi.
COVID-19 ИНФЕКЦИЯСИНИНГ АЁЛЛАРДА РЕПРОДУКТИВ САЛОМАТЛИККА ТАЪСИРИ
COVID-19 пандемияси нафақат глобал соғлиқни сақлаш тизими, балки репродуктив соғлиқ соҳаси учун ҳам жиддий синов бўлди. Ҳомиладорлик даври организмнинг физиологик иммунсузлик ҳолати билан тавсифланади, бу эса вирусли инфекцияларга ҳаддан ташқари сезувчанликни юзага келтиради. Касалликнинг ўзига хос клиник кечиши, хусусан, COVID-19 вирусининг фетоплацентар барьер орқали таъсир кўрсатиш эҳтимоли, гестацон асоратлар, ҳомила ривожланишида нуқсонлар, шу жумладан ривожланмаган ҳомиладорликка олиб келиши мумкин.
COVID-19 ИНФЕКЦИЯСИНИНГ АЁЛЛАР ҲОМИЛАДОРЛИККА ТАЪСИРИ ВА АСОРАТЛАРИ
COVID-19 пандемияси даврида аёлларда ривожланмаган ҳомиладорлик ҳолатларининг кўпайиши кузатилди. Ушбу тадқиқот Самарқанд вилоятида истиқомат қилувчи 97 нафар аёл ўртасида ўтказилиб, пандемия шароитида ривожланмаган ҳомиладорлик ҳолатларининг кечиши ва уларга таъсир этувчи хавф омиллари аниқланди. Тадқиқотда қатнашган аёллар икки гуруҳга бўлинди: асосий гуруҳни пандемия вақтида ривожланмаган ҳомиладорликка дуч келган 62 нафар аёл, назорат гуруҳини эса физиологик ҳомиладорлиги кузатилаётган 35 нафар аёл ташкил қилди. Олинган натижаларга кўра, асосий гуруҳда соматик ва гинекологик касалликлар, шу жумладан, анемия, гипертензия, эндометриоз, ТПКС ва бепуштлик ҳолатлари икки баравар кўп учраган. Шунингдек, абортлар ва ўз-ўзидан бўлган ҳомила тушишлари ҳам юқори фоизда қайд этилган. Тадқиқот натижалари COVID-19 инфекциясининг репродуктив саломатликка салбий таъсирини тасдиқлайди ва бундай ҳолатларни бартараф этиш учун самарали профилактика ва назорат механизмларини жорий этиш зарурлигини кўрсатади.
USE OF SELF-ASSESSMENT AND PEER ASSESSMENT IN ESP CLASSROOMS
This research focuses on the role of self-assessment and peer assessment in English for Specific Purposes (ESP) classrooms. The study aims to determine how these learner-centered assessment methods influence students’ language development, responsibility, and motivation. It investigates the practical implementation of such techniques in different ESP contexts, such as business or medical English, and explores how they contribute to improving specific language skills while fostering a deeper understanding of learning objectives and outcomes.
АНАЛИЗ АКТИВОВ КОММЕРЧЕСКОГО БАНКА
В данной аннотации рассматриваются ключевые аспекты анализа активов коммерческого банка в условиях развития банковской системы Узбекистана. В центре внимания — структура активов, их ликвидность, доходность и уровень риска. Исследование направлено на выявление факторов, влияющих на эффективность управления активами, а также на разработку подходов к их оптимизации в современных экономических условиях. Работа основана на анализе статистических данных, нормативных документов и практики ведущих узбекских банков. Полученные результаты могут быть использованы при формировании стратегий управления банковскими ресурсами и обеспечении финансовой устойчивости.
АНАЛИЗ СОСТОЯНИЯ СОБСТВЕННЫХ СРЕДСТВ КОММЕРЧЕСКОГО БАНКА
В данной статье рассматривается анализ состояния собственных средств коммерческого банка, как одного из важнейших показателей финансовой устойчивости и надежности кредитных организаций в Узбекистане. Особое внимание уделяется структуре капитала, динамике основных источников собственного капитала, а также роли нормативов Центрального банка в регулировании достаточности капитала. Автором приведены аналитические данные по отдельным банкам, выделены тенденции и проблемы в управлении собственными средствами. Результаты исследования могут быть использованы при выработке стратегий повышения устойчивости банковского сектора и совершенствования механизма регулирования на национальном уровне.
АНАЛИЗ ВАЛЮТНЫХ ОПЕРАЦИЙ КОММЕРЧЕСКОГО БАНКА
В статьей рассматриваются особенности анализа валютных операций коммерческого банка в условиях либерализации валютного рынка Узбекистана. Исследование охватывает основные виды валютных операций — покупку и продажу иностранной валюты, переводы, валютные депозиты и конвертационные сделки. Оценка направлена на выявление эффективности валютной политики банка, уровня доходности операций и степени валютных рисков. На основе статистических данных и нормативных изменений за последние годы предлагаются рекомендации по совершенствованию валютного управления. Полученные результаты отражают значимость валютных операций в обеспечении ликвидности, прибыльности и конкурентоспособности банка в международной финансовой системе.
ПРЕДМЕТ ЦЕЛЬ И ЗАДАЧА ДИСЦИПЛИНЫ БАНКОВСКИЙ АНАЛИЗА
Аннотация научной статьи посвящена раскрытию предмета, цели и задач дисциплины «Банковский анализ» в контексте финансовой системы Узбекистана. В статье рассматривается содержание данной учебной дисциплины как важного элемента подготовки будущих специалистов в банковской сфере. Основное внимание уделяется формированию аналитического мышления, умению оценивать финансовое состояние банков, проводить комплексный анализ активов, обязательств, ликвидности и прибыльности. Целью дисциплины является развитие профессиональных компетенций, направленных на принятие обоснованных управленческих решений в условиях современной банковской среды. Задачи курса включают изучение теоретических основ анализа, освоение методик оценки банковской отчётности и развитие навыков практического применения полученных знаний.
АНАЛИЗ ОБЕЗАТЕЛЬСТВ КОММЕРЧЕСКОГО БАНКА
Аннотация к научной статье посвящена анализу обязательств коммерческого банка в условиях развития банковского сектора Узбекистана. В исследовании рассматриваются структура и динамика обязательств, включая привлечённые депозиты, межбанковские кредиты, выпуск долговых ценных бумаг и иные источники финансирования. Особое внимание уделяется соотношению краткосрочных и долгосрочных обязательств, а также их влиянию на ликвидность и финансовую устойчивость банка. На основе статистических данных за последние годы выявлены ключевые тенденции и проблемы, а также предложены рекомендации по оптимизации пассивной политики банков. Результаты исследования могут быть полезны как для теоретического осмысления, так и для практического применения в банковском управлении.
АНАЛИЗ КРЕДИТНЫХ ОПЕРАЦИЙ КОММЕРЧЕСКОГО БАНКА
В аннотации представлена краткая характеристика исследования, посвящённого анализу кредитных операций коммерческих банков в Узбекистане. В центре внимания – структура и динамика кредитного портфеля, показатели возвратности, уровни риска и эффективность кредитной политики в условиях текущих экономических реформ. Работа основана на статистических данных и практическом опыте деятельности узбекских банков. Предложены аналитические подходы, направленные на совершенствование управления кредитными рисками и повышение устойчивости банковской системы. Результаты исследования могут быть полезны как для теоретиков, так и для практиков в банковской сфере.
SANOAT KORXONALARIDA YASHIL IQTISODIYOTNING BARQAROR RIVOJLANISH ASOSI
Ushbu maqolada sanoat korxonalarida yashil iqtisodiyot tamoyillarini joriy etishning ahamiyati va barqaror rivojlanish uchun tutgan o‘rni keng yoritiladi. Yashil iqtisodiyot resurslardan samarali foydalanish, ekologik toza texnologiyalarni qo‘llash va atrof-muhitni muhofaza qilish orqali sanoat korxonalarining barqarorligini ta’minlaydi. Shuningdek, maqolada yashil texnologiyalar, iqtisodiy samaradorlik va yashil iqtisodiyotga o‘tishda uchraydigan muammolar hamda ularning yechimlari tahlil qilinadi.
TURKISTONDAGI MILLIY – OZODLIK HARAKATLARIDA NAMOZ PIRIMQULOV FAOLIYATINING TUTGAN O’RNI
Ushbu maqolada Turkistonda bo’lib o’tgan milliy – ozodlik harakatlarida Namoz Pirimqulovning tutgan o’rni to’g’risida ma’lumotlar keltirilgan. Bu davrda Rossiya imperiyasi mustamlakachilik zulmiga qarshi oddiy xalq shu jumladan dehqonlar faol kurash harakatlarini olib borganlar. Turkistonda bo’lib o’tgan Namoz Pirimqulov boshchiligidagi qo’zg’lon ham ana shunday harakatlardan biri hisoblanadi.
TARIXIY-ME’MORIY YODGORLIKLAR VA ULARNI QAYTA TIKLANISHI
Yodgorliklarni tiklash nafaqat ularning tashqi ko‘rinishini tiklashni, balki tarixiy haqiqatni saqlab qolgan holda, asliyatga imkon qadar sodiq bo‘lgan holatda ularni qayta yaratishni nazarda tutadi. Tiklangan yodgorliklar shuningdek, turizm sohasini rivojlantiradi, iqtisodiy faollikni oshiradi, xalqaro maydonda O‘zbekistonning obro‘sini mustahkamlaydi.
RAQAMLI JINOYATLAR TERGOVIDA ELEKTRON ODIL SUDLOV TIZIMINING XALQARO INTEGRATSIYASI
Ushbu maqola zamonaviy dunyoda tobora dolzarb ahamiyat kasb etayotgan raqamli jinoyatlar tergovida xalqaro hamkorlikning o‘rni va elektron odil sudlov tizimlarining integratsiyasi masalalarini yoritib beradi. Kiber jinoyatlarning transmilliy tabiati ushbu jinoyatlarga qarshi kurashda davlatlararo hamkorlikni talab qiladi. Maqolada raqamli dalillarni to‘plash, almashish va taqdim etish jarayonlarida elektron odil sudlov tizimlarining roli, xalqaro huquqiy asos va milliy qonunchilik o‘rtasidagi munosabatlar, shuningdek, O‘zbekiston Respublikasining ushbu sohadagi islohotlari tahlil qilingan. Tadqiqot natijasida kiber jinoyatlarni samarali tergov qilish uchun xalqaro hamkorlikni mustahkamlash va elektron odil sudlov tizimlarini takomillashtirish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqilgan.
SUN’IY INTELLEKT VA HUQUQIY JAVOBGARLIK
Maqolada sun’iy intellekt tizimlarining jinoyat huquqida javobgarlikka tortilishi masalasi yoritilgan. Tadqiqotning dolzarbligi SI texnologiyalarining kundalik hayotga tobora keng kirib borayotganligi bilan bog‘liq. Jinoyat tarkibining asosiy elementlari – Aktus Reus va Mens Rea nuqtai nazaridan tahlil qilinar ekan, SI harakatlarida ong, niyat va ruhiy holat kabi subyektiv belgilar mavjud emasligi ko‘rsatiladi. Tahliliy va solishtirma-huquqiy metodlar asosida jinoyat javobgarligining amaldagi shakllari SIga tatbiq etilishi qiyin ekani asoslanadi.
UMUMIY TA’LIM MAKTABLARIDA ZAMONAVIY O‘QITUVCHI IMIDJINI SHAKLLANTIRISH JARAYONINING QONUNIYATLARI VA ASOSIY PRINSIPLARI
Mazkur maqolada umumiy ta’lim maktablarida zamonaviy o‘qituvchi imidjini shakllantirish jarayonining mohiyati, uning jamiyatdagi o‘rni va ahamiyati tahlil qilinadi. Zamonaviy o‘qituvchiga qo‘yilayotgan talablar, professional va shaxsiy sifatlar, pedagogik faoliyatda kommunikativ va axloqiy mezonlarning o‘rni yoritiladi. Shuningdek, imidj shakllantirishda psixologik-pedagogik yondashuvlar, qonuniyatlar va asosiy prinsiplar tizimli ravishda ochib beriladi. Maqolada o‘qituvchining kasbiy imidji ta’lim sifati va o‘quvchilarga bo‘lgan ta’siri kontekstida ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, maqolada zamonaviy o‘qituvchiga qo‘yiladigan talablar, o‘qituvchi kasbining o‘ziga xos sifatlari, pedagogoning o‘z oldiga maqsad qo‘yishi, zamonaviy o`qituvchi qiyofasida fazilatlari, o`qituvchi odobining muhum asosiy belgilari, o‘qituvchi odobining mezonlari, o‘qituvchi uchun "Yetti sifat" metodi xususida so‘z yurutilgan.
XORAZM ÒZBEKLARI HAYOTIDA BALIQLI TAOMLARNING ÒRNI
Mazkur maqolada Xorazm vohasi etnologiyasida baliq va baliqli taomlarning tutgan o’rni, baliqlarning voha aholisi hayotidagi o’rni haqida, baliqli taomlarning turlari hususida bir qancha ma’lumotlar berishga harakat qilindi.
VIRTUAL OLAMDA MANIPULYATIV TA’SIR JARAYONLARI
Maqolada zamonaviy virtual olamda manipulyatsiya jarayoni falsafiy jihatdan tahlil qilinadi. Jamiyatning virtuallashuvi inson tafakkuriga kuchli ta'sir ko‘rsatmoqda. Raqamli texnologiyalar rivojlanishi jarayonida manipulyatsiya mexanizmlari tobora murakkablashib bormoqda. Virtual olam tafakkurning alohida sohasi sifatida paydo bo‘lib, insonning axloqiy, ijtimoiy va siyosiy hayotiga ta’sir ko‘rsatmoqda.
BACHADON BO’YNI EROZIYA KELIB CHIQISH SABABLARI
Bachadon boʻyni eroziyasi — ayollarda keng tarqalgan kasallik boʻlib, u bachadon boʻyni epiteliysining silliqligi va yaxlitligini buzilishi natijasida yuzaga keladi. Ushbu maqola bachadon boʻyni eroziyasining sabablari, turlari, diagnostika usullari, davolash yoʻllari va profilaktik choralari haqida batafsil ma’lumot beradi. Maqolada bemorlar uchun xavfsizlik va kasallikning oldini olish uchun e’tiborga qaratilishi lozim boʻlgan profilaktika choralariga ham alohida urgʻu berilgan. Bachadon boʻyni eroziyasi ayollarda reproduktiv salomatlikka jiddiy taʼsir koʻrsatishi mumkin, shu bois uni erta aniqlash va davolash muhim hisoblanadi. Ushbu maqola tibbiyot mutaxassislari va umumiy oʻquvchilar uchun foydali boʻlishi mumkin, chunki unda kasallikning klinik belgilari, zamonaviy davolash usullari va zamonaviy tibbiyotdagi yutuqlar keltirilgan.
JIGAR KASALLIKLARI ICHIDA KAMYOB, AMMO XAVFLI: EXINAKOKKOZ
Ushbu maqolada kamyob, ammo jiddiy klinik oqibatlarga olib keluvchi parazitar jigar kasalligi — exinakokkoz haqida batafsil ma’lumot berilgan. Uning etiologiyasi, patogenezi, klinik ko‘rinishlari, tashxis va davolash usullari chuqur yoritilgan. Profilaktik chora-tadbirlar haqida ham so‘z yuritilgan.
POLICY INNOVATIONS FOR GREEN ECONOMIC TRANSITION
This paper investigates policy innovations that support the transition toward a green economy, the mechanisms through which they operate, examples of successful applications and the challenges associated with their implementation. It outlines regulatory, financial, and institutional reforms that facilitate decarbonization and sustainable development. Real-world case studies and challenges of implementation are also discussed.
QURG’OQCHIL SHAROITGA MOSLASHGAN ZIG’IRLARNI GENOTIPLASH
Qurg'oqchilik global miqyosda zig'ir urug'i yetishtirish uchun asosiy cheklovlardan biridir. Qurg'oqchilikka chidamli navlarni yaratish uchun zig'ir urug'ining irsiy xilma-xilligi va qurg'oqchilik stressiga fiziologik javobini tushunish juda muhimdir. Shu sababli, ushbu tadqiqotda qurg'oqchilikka chidamlilikni ta'minlaydigan yangi donorlarni aniqlash uchun universitet zig’ir urug’i kolleksiyasidan zig'ir urug'i qo'shilishining ko'p muhitda fenotiplanishi amalga oshirildi.
CROSS-CULTURAL COMMUNICATION. RADAR AND CULTURAL DIFFERENCES
This article discusses the RADAR technology that helps people during intercultural communication. Specific examples are given for each part. It also discusses etiquette, behavior, and stereotypes. The main purpose of providing information about these is to form the characteristics of people who can easily overcome cultural problems when they encounter them.
BOSHLANG‘ICH SINF ONA TILI DARSLARIDA QO‘LLANILADIGAN INTERFAOL METODLARDAN FOYDALANISHNI TAKOMILLASHTIRISH
Ushbu maqolada boshlang‘ich sinf ona tili darslarida interfaol metodlardan foydalanish samaradorligini oshirish masalasi yoritilgan. Tadqiqotda interfaol metodlar tushunchasi, ularning turlari, afzalliklari va o‘quvchilarning faolligini oshirishdagi o‘rni tahlil qilingan.
PSIXOLOGIK SO’ZLASHUV VA UNING SHAXSIY VA IJTIMOIY ALOQALARDAGI O’RNI
ushbu maqola psixologik so’zlashuv va uning shaxsiy va ijtimoiy aloqalardagi o’rnini tahlil qiladi. Maqolada psixologik so’zlashuvning ahamiyati, uning turli aloqalar shakllaridagi roli, shuningdek, samarali so’zlashuv usullariga oid psixologik aspektlar yoritilgan. O’zaro tushunish, aktiv tinglash, empatiya va nonverbal kommunikatsiya kabi psixologik so’zlashuvni rivojlantirishning asosiy omillari ko’rib chiqilgan. Ushbu tadqiqotda sifatli tahlil va tasniflash metodlari, shuningdek, kontseptual va tizimli yondashuv metodologiyalari qo’llanilgan. Maqola psixologik so’zlashuvning insonlar o’rtasidagi munosabatlarni qanday shakllantirishi va ularni rivojlantirishda qanday rol o’ynashi haqida chuqur ilmiy fikrlarni taqdim etadi.
ANTROPONIMLARNING YASALISH SHAKLLARI
Ushbu maqolada kishi nomlarining turli xil qo‘shimchalar orqali yasalishi, ikki so‘z turkum asosidan tashkil topganligi hamda ismlarning qo‘yilishi bilan bog‘liq ma’lumotlar berilgan.
THE ROLE OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE IN LEARNING FOREIGN LANGUAGES
This article explores the expanding role of artificial intelligence (AI) in the area of foreign language education. It analyzes how AI-powered innovations such as machine translation tools, intelligent tutoring systems, virtual assistants, and adaptive learning applications are transforming the methods of language acquisition. The study highlights how these technologies enable more personalized learning experiences, provide immediate feedback, and offer greater accessibility to educational resources, thus making language learning more effective and convenient. Furthermore, the article discusses the potential drawbacks, such as an overdependence on technology, difficulties in preserving cultural authenticity, and ethical considerations. It emphasizes the need for a balanced integration of AI with traditional educational methods to create a comprehensive and effective language learning environment. In conclusion, the paper underscores the significant impact of AI on the future of language education and suggests pathways for future advancements and research.
TA’LIMDA NEYROPEDAGOGIKA
Ushbu maqolada neyropedagogika – pedagogika, psixologiya va nevrologiya integratsiyasidan kelib chiqqan yangi ilmiy yo‘nalishning asosiy prinsiplari va ta’limdagi ahamiyati tahlil qilinadi. U ta’lim jarayonini miya faoliyati va asab tizimi xususiyatlariga moslashtirishga qaratilgan bo‘lib, o‘quvchilarning individual ehtiyojlariga mos o‘qitish strategiyalarini taklif etadi. Maqolada neyropedagogikaning uslublari, o‘rganish jarayoniga ta’siri va joriy etishdagi qiyinchiliklar muhokama qilinadi. Tadqiqot ta’limni samarali va shaxsga yo‘naltirilgan qilish uchun innovatsion yondashuvlarni ochib beradi.
THE ROLE OF MNEMONICS AND MEMORY TECHNIQUES IN VOCABULARY BUILDING
Vocabulary acquisition is one of the most challenging and essential parts of learning a foreign language. Mnemonics and memory techniques have been proven highly effective in enhancing vocabulary learning by facilitating better retention and recall. This article explores different mnemonic strategies, their psychological foundations, practical applications in foreign language teaching, and challenges in their use. Research findings, including works by Tolibova Durdona Mamajonovna, are incorporated to highlight the effectiveness of these techniques.
REZBALI BIRIKMALARNI TASVIRIY SAN'AT VA MUHANDISLIK GRAFIKASI TA'LIM SOXASIDA TUTGAN O'RNI VA AHAMIYATI
Maqolada ajraluvchi birikmalarni hosil qilishda asosiy o'rinni biriktirish detallari egallaydi. Biriktirish detallariga esa quyidagi detallar kiradi: boltlar, shpilkalar, vintlar, shuruplar, shponkalar, shtiftlar, shplintlar. Ushbu biriktirish detallari yordamida ajraluvchi birikmalar hosil qilinadi.
SARALASH ALGORITMLARI
Ushbu maqolada saralash algoritmlarining asosiy turlari, ularning ishlash prinsiplari va samaradorligi tahlil qilinadi. Maqolada har bir algoritmning afzalliklari va kamchiliklari ko‘rib chiqilib, ularning turli muammolarda qanday qo‘llanilishi mumkinligi yoritiladi. Shuningdek, maqolada turli saralash algoritmlarining vaqt va xotira murakkabliklari solishtiriladi hamda C++ dasturlash tilida amaliy misollar orqali tushuntiriladi.
ONA TILI DARSLARIDA O‘QUVCHILARNING LEKSIK KOMPETENSIYALARINI RIVOJLANTIRISHNING INTERFAOL METODLARI
Mazkur maqolada ona tili darslarida o‘quvchilarning leksik kompetensiyasini rivojlantirishda interfaol metodlarning ahamiyati yoritilgan. Ayniqsa, “aqliy hujum” va “ajurli arra” metodlarining samarali qo‘llanilishi orqali o‘quvchilarning so‘z boyligini oshirish imkoniyatlari ko‘rsatib berilgan.
QIDIRUV ALGORITMI VA ULARNI OPTIMALLASHTIRISH
Ushbu maqolada C++ dasturlash tilida qo‘llaniladigan asosiy qidiruv algoritmlari va ularning optimallashtirish usullari haqida so‘z yuritiladi. Maqolada chiziqli qidiruv, binar qidiruv kabi klassik algoritmlar misollar bilan tushuntiriladi, shuningdek, har bir algoritmning samaradorligi va ishlash tezligi taqqoslanadi. Optimallashtirish masalalarida algoritmlarni tanlash mezonlari, xotira sarfi va bajarilish vaqti kabi jihatlar muhokama qilinadi.
GEOMETRIK ALGORITMLAR
Mazkur maqolada hisoblash geometriyasining muhim yo‘nalishi bo‘lgan geometrik algoritmlar chuqur tahlil qilinadi. Geometrik obyektlar — nuqta, chiziq, ko‘pburchak va aylana bilan ishlaydigan algoritmlar turlari, ularning matematik asoslari va dasturlashda qo‘llanilishi ko‘rib chiqiladi. Graham scan, Delaunay triangulyatsiyasi, Voronoy diagrammalari, KD-daraxt kabi algoritmlarning ishlash mexanizmi va amaliy dasturiy sohalardagi o‘rni yoritiladi. Ayniqsa, ularning kompyuter grafikasi, robototexnika, o‘yinlar ishlab chiqish va geoinformatsion tizimlardagi ahamiyati alohida tahlil qilinadi. Ushbu maqola texnik fanlar bilan shug‘ullanuvchi talabalar va dasturchilar uchun foydali bo‘lishi mumkin.
AMIR TEMUR HUKMRONLIGI DAVRIDA O‘ZBEK DAVLATCHILIGINING YUKSALISHI
Amir Temurning hukmronligi davri O‘zbek davlatchiligining tarixi uchun katta ahamiyatga ega bo‘lgan bir davrdir. Ushbu maqolada Amir Temurning mamlakatni boshqarishdagi strategiyalari, uning yurt ichidagi iqtisodiy va siyosiy islohotlari, shuningdek, xalqaro maydondagi muvaffaqiyatlari o‘rganiladi. Temurning jangovar g‘alabalari, davlat boshqaruvi, madaniyat va ilm-fanga bo‘lgan e’tibori, shuningdek, uning qo‘shinlari va diplomatik faoliyati O‘zbekistonning o‘sha davrdagi dunyo miqyosidagi obro‘sini oshirdi. Temurning hukmronligi davri davlat tashkiloti, iqtisodiy tizim, hamda xalqaro siyosatda yangi yo‘nalishlar yaratishda muhim o‘rin tutganini ko‘rsatadi.
DIFFICULTIES FACED BY UZBEK STUDENTS IN LEARNING ENGLISH GRAMMAR
Learning English has been increasingly common for all people, irrespective of their background, around the world. They aim to reach higher score in their academic and career fields by learning this language. While there are clear benefits, but I believe that they experience many challenges related to pronunciation, grammar and sentence completion. In this thesis, some grammar difficulties faced by Uzbek students will be discussed.
YADRO FIZIKASINING MEDITSINADAGI O’RNI
Ushbu maqolada yadro fizikasining tibbiyotdagi axamiyati taxlil qilinadi. Yadro tehnologiyalari tashhis va davolash jarayonlarini takomillashtirishda muxim o’rin tutadi. Radioizotoplarni qo’llash, pozitron-emissiya tomografiyasi (PET), nur terapiyasi kabi usullar tibbiyotda samarali qo’laniladi. Maqolada mazkur texnologiyalarning afzalliklari va kelajakdagi rivojlanish istiqbollari muxokama qilinadi.
O‘ZBEKISTONDA EKOLOGIYA MUAMMOLARI VA ULARNI HAL ETISH YO‘LLARI
O'zbekiston Respublikasining ekologik ahvoliga bag'ishlangan bo'lib, uning asosiy muammolarini, jumladan, suv resurslari tanqisligi, cho'l va cho'l bo'lishi jarayonlari, havoni ifloslanishi, chiqindi suvlarning ifloslanishi va boshqalarni o'z ichiga oladi. Shuningdek, annotatsiyada ushbu muammolarni hal qilishning samarali yo'llari, ya'ni davlat dasturlari, xalqaro hamkorlik, ekologik ta'lim va jamoatchilik nazoratini kuchaytirish kabi chora-tadbirlar taklif etiladi.
USING INTERACTIVE E-BASED FLIPPED LEARNING TO ENHANCE STUDENTS' CRITICAL THINKING
This article explores the integration of interactive electronic-based flipped learning approaches to foster and enhance critical thinking skills among students in higher education. The study emphasizes the shift from traditional teacher-centered pedagogies to student-centered digital environments, where learners engage with instructional materials before class and utilize classroom time for analysis, problem-solving, and discussion. Through a combination of theoretical underpinnings and empirical data, the article presents the benefits, methodologies, and implications of using interactive e-based tools such as educational platforms, quizzes, forums, and multimedia content to support flipped learning and stimulate higher-order thinking. The findings reveal a significant improvement in students’ critical thinking abilities when exposed to strategically designed e-based flipped classrooms.
INTERPOLYATSIYA QIDIRUV ALGORITMI
Interpolatsiya qidiruvi (Interpolation Search) - tartiblangan massivlarda berilgan qiymatning o'rnini aniqlash uchun mo'ljallangan optimallashtirilgan qidiruv algoritmidir. Ikkilik qidiruvdan farqli ravishda, u qidiruv diapazonining o'rtasini tekshirish o'rniga, qidirilayotgan qiymatning massivdagi minimal va maksimal qiymatlarga nisbatan taxminiy pozitsiyasini hisoblab chiqadi. Bu yondashuv, ayniqsa, massiv elementlari tekis taqsimlangan hollarda qidiruv jarayonini sezilarli darajada tezlashtirishga imkon beradi, o'rtacha O(\log \log n) vaqt murakkabligini ta'minlaydi.
O’ZBEKISTONDA KIBERXAVFSIZLIKNI TA’MINLASHNING DOLZARB MASALALARI VA DASTURCHILARNING BU BORADAGI VAZIFALARI
Ushbu maqola O'zbekistonda raqamlashtirish jarayonining jadallashuvi sharoitida kiberxavfsizlikni ta'minlashning dolzarb masalalarini tahlil qiladi. Unda mamlakatimizdagi kiberxavfsizlik holati, mavjud tahdidlar va ularning potentsial oqibatlari ko'rib chiqiladi. Shuningdek, maqolada dasturchilarning kiberxavfsizlikni mustahkamlashdagi muhim roli, ularning xavfsiz kod yozish, zaifliklarni aniqlash va bartaraf etish, shuningdek, axborot tizimlarini himoya qilish bo'yicha vazifalari yoritiladi. Maqola davomida O'zbekistonda kiberxavfsizlik sohasida malakali dasturchilarni tayyorlashning ahamiyati va bu boradagi istiqbolli yo'nalishlar muhokama qilinadi. Tadqiqot natijalari davlat organlari, IT kompaniyalari va ta'lim muassasalari uchun kiberxavfsizlikni ta'minlash bo'yicha strategiyalarni ishlab chiqishda foydali bo'lishi mumkin.
THE ROLE OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE IN ENGLISH LANGUAGE LEARNING
BARQAROR IQTISODIY RIVOJLANISH NAZARIY ASOSLAR VA AMALIY YONDASHUVLAR
Maqolada barqaror iqtisodiy rivojlanish va xorijiy investitsiyalar o‘rtasidagi nazariy va amaliy bog‘liqlik tahlil qilinadi. Turli iqtisodiy maktablar va mahalliy olimlar qarashlari asosida barqarorlikni ta’minlashdagi investitsiyalarning roli yoritiladi.
KOMPYUTER TARMOQLARIDA XAVFSIZLIK PROTOKOLLARI VA ULARNING AMALIY AHAMIYATI
Mazkur maqolada kompyuter tarmoqlarida xavfsizlikni ta’minlovchi asosiy protokollar, ularning ishlash prinsiplari va amaliy ahamiyati yoritilgan. Tarmoq orqali uzatilayotgan axborotlarning maxfiyligi, yaxlitligi va ishonchliligini ta’minlashda SSL/TLS, IPSec, 802.1X, RADIUS kabi xavfsizlik protokollarining o‘rni tahlil qilinadi. Shuningdek, ushbu protokollarni to‘g‘ri qo‘llash orqali foydalanuvchilar ma’lumotlarini himoya qilish va axborot tizimlarining xavfsiz ishlashiga erishish usullari ko‘rib chiqiladi.
TOSHKENT METROPOLITENIDA YO‘LOVCHI OQIMLARINI BOSHQARISHNI OPTIMALLASHTIRISHNING INNOVATSION YECHIMLARI
Ushbu maqolada Toshkent metropoliteni tizimida yo‘lovchi oqimlari boshqaruvini optimallashtirish bo‘yicha innovatsion yechimlar taklif etilgan. So‘nggi yillarda Toshkentda aholining tez o‘sishi, yangi turar-joy komplekslarining qurilishi va iqtisodiy faoliyatning ortishi jamoat transportiga bo‘lgan talabni sezilarli darajada oshirdi. Maqolada metro tizimining qiyinchiliklari, jumladan, poyezdlardagi gavjumlik, yo‘lovchilarni teng taqsimlashda yuzaga keladigan muammolar va texnik xatoliklar, masalan, poezdlar nosozligi va ventilyatsiya tizimidagi muammolar keltirilgan. Tadqiqotda zamonaviy texnologiyalarni, jumladan, ovozli navigatsiya tizimlarini, vizual yo‘l-yo‘riq ko‘rsatkichlarini (polga yopishmalar) va infraqizil sensorlar hamda vazn sensorlari yordamida yo‘lovchilar zichligini real vaqt rejimida monitoring qilishni joriy etishni taklif etadi. Ushbu innovatsion yechimlar poyezdlar salohiyatidan samarali foydalanish, stansiyalardagi gavjumlikni kamaytirish va metro xizmatlarining umumiy sifatini oshirishga xizmat qiladi.
TILNING JAMIYATDAGI OʻRNI VA AHAMIYATI
Ushbu maqola O‘zbek tilining jamiyatdagi o‘rni, uning davlat mustaqilligi bilan bog‘liq ahamiyati va tilni saqlab qolish zarurati haqida so‘z yuritadi. O‘zbek tili davlat tili sifatida mustahkamlanib, rasmiy idoralar va davlat boshqaruvi tizimida o‘zining nufuzini oshirgan. Maqolada O‘zbekistonda tilning sho‘ro hukmronligi davrida pasayishi va undan keyin "O‘zbekiston Respublikasining Davlat tili haqida"gi qonun qabul qilinishi orqali tilning mavqei qanday ko‘tarilganligi, shuningdek, ta’kidlanadi. Islom Karimovning "Yuksak maʼnaviyat – yengilmas kuch" asaridan keltirilgan iqtiboslar orqali tilning xalqning ezgu fazilatlarini va urf-odatlarini saqlab qolishdagi muhim roli ko‘rsatiladi.
ANDIJON VILOYATIDA FAOLIYAT YURITAYOTGAN KLASTERLARNI MEHNAT RESURSLARI BILAN TA’MINLANGANLIK HOLATI VA TAHLILI
Maqolaning dolzarbligi qishloq xo‘jaligi tarmoqlari integratsiyasini rivojlantirishda mehnat resurslaridan samarali foydalanish masalalari hisoblanadi. Maqolada Andijon viloyati klasterlarida faoliyat ko‘rsatayotgan mehnat resurslari bilan ta’minlanganligi tahlili yoritilgan.
LABOR PROTECTION AND TECHNICAL SAFETY IN MEDICAL INSTITUTIONS
This article covers current issues of ensuring the safety of labor protection and equipment in medical institutions. The main risk factors found in the activities of medical personnel, measures to prevent them, are analyzed on the basis of existing legislation and practical experience. Modern approaches to technical safety, preventive measures and proposals aimed at protecting employees are presented. The article is aimed at medical professionals, security engineers and field students.
XORAZMDA TEATR SOHASINING VUJUDGA KELISH SHART-SHAROITLARI
Mazkur maqolada Xorazmda teatr sohasi vujudga kelishi jarayoni haqida tahlil qilinadi.
SARALASH ALGORITMLARI
Ushbu maqolada saralash algoritmlarining turlari, ularning ishlash prinsiplari va samaradorligi tahlil qilinadi. Har bir algoritmning afzalliklari va kamchiliklari ko‘rib chiqilib, ularni amaliy vazifalarda qo‘llash imkoniyatlari o‘rganiladi. Maqola axborot texnologiyalari sohasida samarali dasturlash usullarini ishlab chiqishda muhim ahamiyatga ega bo‘lgan saralash masalasining nazariy va amaliy jihatlarini qamrab oladi.
ISLOM DINIDA SUNNIYLIK VA SHIA YOʻNALISHLARINI KELIB CHIQISH SABABLARI, BOʻLINISHI VA UNING TARIXI
Ushbu tadqiqotda Islom dinida yuzaga kelgan sunniy va shia yoʻnalishlarining kelib chiqish sabablari, rivojlanish bosqichlari hamda ularning ijtimoiy va siyosiy oqibatlari ilmiy asosda tahlil qilindi. Maqolada Paygʻambar Muhammad (s.a.v.) vafotidan soʻng musulmon jamiyatida yuzaga kelgan rahbarlik nizolari va ularning diniy boʻlinishlarga olib kelgan jarayonlari tarixiy asoslar bilan yoritiladi. Tadqiqot metodologiyasi sifatida tarixiy-komparativ tahlil, tafsiriy yondashuv, kontekstual-tarixiy tahlil hamda sotsiologik metodlardan foydalanildi. Tarixiy manbalar va zamonaviy ilmiy adabiyotlar asosida sunniy va shia tafovutlari, xavorijlar va boshqa diniy oqimlarning shakllanishi o‘rganildi. Natijalar diniy bo‘linishlarning faqat aqidaviy emas, balki siyosiy va ijtimoiy sabablarga ham asoslanganini ko‘rsatdi. Shuningdek, diniy tafovutlarning musulmon jamiyatlari birligi va zamonaviy geosiyosiy nizolarga ta’siri baholandi. Tadqiqot davomida sufiylik harakati musulmon jamoalar o‘rtasida birlik va ijtimoiy barqarorlikni ta’minlovchi omil sifatida alohida e’tirof etildi. Xulosa sifatida, diniy bo‘linishlar tarixiy zaruratlar va siyosiy ehtiyojlar natijasida shakllangan murakkab jarayon ekani ta’kidlandi. Tadqiqot musulmon jamiyatlarida diniy farqliliklarga nisbatan ilmiy va murosali yondashish zarurligini ko‘rsatadi.
MAKTAB YOSHIDAGI BOLALARDA QOMAT BUZILISHINING OLDINI OLISHDA JISMONIY TARBIYA MASHG‘ULOTLARINING ROLI
Mazkur maqolada maktab yoshidagi bolalar orasida qomat buzilishining tarqalishi, ularning shakllanish omillari va jismoniy tarbiya mashg‘ulotlari orqali oldini olish masalalarining ilmiy-nazariy jihatlari yoritilgan. Shuningdek, maktab davridagi organizm o‘zgarishlari, ortopedik muammolarning rivojlanish sabablari va ularni bartaraf etishdagi mashg‘ulotlarning ahamiyati tahlil etilgan.
MAKTAB YOSHIDAGI BOLALARDA QOMAT BUZILISHINING OLDINI OLISHDA JISMONIY TARBIYA MASHG‘ULOTLARINING ROLI
Mazkur maqolada maktab yoshidagi bolalar orasida qomat buzilishining tarqalishi, ularning shakllanish omillari va jismoniy tarbiya mashg‘ulotlari orqali oldini olish masalalarining ilmiy-nazariy jihatlari yoritilgan. Shuningdek, maktab davridagi organizm o‘zgarishlari, ortopedik muammolarning rivojlanish sabablari va ularni bartaraf etishdagi mashg‘ulotlarning ahamiyati tahlil etilgan.
MAKTAB YOSHIDAGI BOLALARDA QOMAT BUZILISHINING OLDINI OLISHDA JISMONIY TARBIYA MASHG‘ULOTLARINING ROLI
Mazkur maqolada maktab yoshidagi bolalar orasida qomat buzilishining tarqalishi, ularning shakllanish omillari va jismoniy tarbiya mashg‘ulotlari orqali oldini olish masalalarining ilmiy-nazariy jihatlari yoritilgan. Shuningdek, maktab davridagi organizm o‘zgarishlari, ortopedik muammolarning rivojlanish sabablari va ularni bartaraf etishdagi mashg‘ulotlarning ahamiyati tahlil etilgan.