INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS
ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293
Volume 11, issue 1, April 2025
https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR
worldly knowledge
Index:
google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.
https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG
https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge
https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X
274
Polvonov Sherzod Fazlitdinovich
GLOBALLASHUV MAKONIDA YOSHLAR AXLOQINING INTELLEKTUAL
MADANIYATGA NISBATAN TURLICHA YONDASHUVLAR TAHLILI
Annotatsiya:
Ushbu maqolada globallashuv jarayonida yoshlar axloqining intellektual
madaniyatga nisbatan turlicha yondashuvlari tahlil qilinadi. Milliy va umuminsoniy qadriyatlar,
ommaviy madaniyat ta’siri, raqamli muhitdagi axloqiy muammolar hamda yoshlarning
intellektual rivojlanishidagi asosiy omillar ko‘rib chiqiladi.
Kalit so‘zlar:
globallashuv, yoshlar axloqi, intellektual madaniyat, milliy qadriyatlar, raqamli
muhit, ommaviy madaniyat.
Аннотация:
В статье анализируются различные подходы молодежной морали к
интеллектуальной культуре в процессе глобализации. Будут рассмотрены национальные и
общечеловеческие ценности, влияние массовой культуры, этические проблемы в
цифровой среде, а также ключевые факторы интеллектуального развития молодежи.
Ключевые слова:
глобализация, мораль молодежи, интеллектуальная культура,
национальные ценности, цифровая среда, массовая культура.
Abstract.
This article analyzes the different approaches of youth morality to intellectual culture
in the process of globalization. National and universal values, the influence of mass culture,
moral problems in the digital environment, and the main factors in the intellectual development
of youth are considered.
Keywords:
globalization, youth morality, intellectual culture, national values, digital
environment, mass culture.
Globallashuv zamonaviy jamiyatda madaniy, axloqiy va intellektual qadriyatlarning o‘zaro
ta’sirini kuchaytirdi. Bu jarayon yoshlarning axloqiy qarashlari va intellektual madaniyatiga
turlicha yondashuvlarni keltirib chiqarmoqda. Milliy qadriyatlar va global madaniyat o‘rtasidagi
muvozanatni saqlash dolzarb masalaga aylandi.[1]
Globallashuv yoshlarning axloqiy qarashlariga sezilarli ta’sir ko‘rsatmoqda. Ommaviy
madaniyat, internet va ijtimoiy tarmoqlar orqali tarqalayotgan turli g‘oyalar yoshlar ongida yangi
axloqiy me’yorlarning shakllanishiga olib kelmoqda. Bu esa milliy qadriyatlar bilan ziddiyatli
holatlarni yuzaga keltiradi.[2] Yoshlarning intellektual madaniyatga bo‘lgan munosabati ularning
tarbiyasi, ta’lim darajasi va atrof-muhitga bog‘liq. Ba’zi yoshlar ilm-fan, san’at va madaniyatga
qiziqish bildirsa, boshqalari esa ommaviy madaniyatning yuzaki ko‘rinishlariga berilib ketmoqda.
Bu holat yoshlar orasida intellektual tafovutlarning yuzaga kelishiga sabab bo‘lmoqda.[3]
Raqamli texnologiyalar yoshlar hayotining ajralmas qismiga aylandi. Biroq, bu muhitda axloqiy
me’yorlarning buzilishi, virtual qaramlik, yolg‘on ma’lumotlar tarqalishi kabi muammolar
mavjud. Bu esa yoshlarning axloqiy rivojlanishiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi.[4] Yoshlar orasida
milliy qadriyatlarni saqlash va rivojlantirish uchun ta’lim tizimida milliy madaniyat, tarix va urf-
odatlarni o‘rgatish muhimdir. Bu orqali yoshlar o‘z milliy o‘zligini anglab, global madaniyat
ta’siriga qarshi turish qobiliyatiga ega bo‘ladilar.
Metodika (uslubiyat) o‘quv jarayonini tashkil etish va o‘tkazish bo‘yicha tavsiyalar majmuasidan
iborat. Zamonaviy pedagogik texnologiya esa oldindan belgilab qo‘yilgan aniq maqsad yo‘lida
o‘qituvchi (pedagog)ning kasbiy faoliyatini yangilovchi va ta’limda yakuniy natijani
kafolatlaydigan
tadbirlar
majmuasi
yig‘indisidir.Zamonaviy
pedagogik
texnologiya
INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS
ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293
Volume 11, issue 1, April 2025
https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR
worldly knowledge
Index:
google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.
https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG
https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge
https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X
275
tushunchasini oydinlashtirishga qaratilgan ta’riflarning xilma-xilligi, bir tomondan rivojlangan
mamlakatlarda ushbu mavzuning u yoki bu darajada yechilayotganligini ko‘rsatsa, ikkinchi
tomondan, pedagogik texnologiyani pedagogik amaliyotga joriy etishga bo‘lgan urinishlarning
ma’lum natijasini ifodalaydi. Bugungi kunga kelib, o‘qituvchi (pedagog)lar metodikani ko‘p
hollarda texnologiyadan ajrata olmayaptilar. Shu boisdan ham bu tushunchalarga aniqlik kiritish
kerak bo‘ladi.O'zbekistonda o'tkazilayotgan ko'plab taraqiyot yo'lidagi ko'plab amalda
qo'llanilayotgan,chet el bilimlariga suyanib qilinayotgan bilimlar albatta o'z natijasini berishiga
ichonchimiz komil.[5]
Masofaviy o‘qitish usuli an’anaviy ta’lim shakllaridan farq qiladi. U o‘quvchitalabalarni o‘ziga
qulay vaqtda, joyda va sharoitda o‘qitish imkonini beradi. O‘quv kursiga bog‘liq bo‘lmagan
holda shaxsiy va guruh talabi asosida o‘quv rejalari ishlab chiqiladi. O‘qitish jarayonida
o‘quvchi-talabalarga ilmiy axborot va ma’lumotlar bo‘yicha markazlashgan tarmoq orqali o‘zaro
axborot almashinuvini joriy etish mumkin. O‘quv maydonlari, texnik va transport vositalaridan
samarali foydalanish, ma’lumotlarni yig‘ib bir tizimga solingan holda ifodalab berilishi va
mutaxassislarni qayta tayyorlashda ham xarajatlarni kamaytirishga erishilishi kutilmoqda.
Ta’limtarbiya berish jarayonida eng zamonaviy axborot, telekommunikatsiya va turli samarali
texnologiyalardan foydalaniladi. Masofaviy ta’lim o‘qituvchi (pedagog) va mutaxassislarning
ham vaqtini tejab, imkoniyati darajasidan kelib chiqqan holda moddiy manfaatdorligini oshirish
bilan mustaqil ta’lim olish uchun keng sharoit yaratib beradi. Ta’lim sohasida erishilayotgan
yutuqlarning jahon ta’lim tizimi doirasida almashinuvini tashkil etish, bu sohadagi yutuqlarni
qo‘lga kiritishni ta’minlashi shubhasizdir.[6]
Xulosa
Globallashuv sharoitida yoshlar axloqi va intellektual madaniyatiga turlicha yondashuvlar
mavjud. Bu yondashuvlar yoshlarning tarbiyasi, atrof-muhit va raqamli texnologiyalar ta’siriga
bog‘liq. Milliy qadriyatlarni saqlash, ta’lim tizimini takomillashtirish va yoshlarni intellektual
rivojlantirish orqali bu muammolarni hal etish mumkin.
Adabiyotlar ro‘yxati:
1. Mirziyoyev, Sh. M. (2020). Yangi O‘zbekiston strategiyasi. Toshkent: O‘zbekiston
nashriyoti.
2. Axmedov, M. (2019). Zamonaviy yoshlar ma’naviyati va intellektual salohiyati. Toshkent:
Fan.
3. O‘zbekiston Respublikasining “Yoshlarga oid davlat siyosati to‘g‘risida”gi Qonuni. – Qabul
qilingan sana: 2016-yil 14-sentabr.
4. president.uz – O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti rasmiy sayti:
5. Abduvositovich Y. F. et al. The role of the great scholars of the Eastern Renaissance in the
art of music in shaping the socio-spiritual thinking of young people //Annals of the
Romanian Society for Cell Biology. – 2021. – Т. 25. – №. 6. – С. 2258-2264.
6. Yuldashev F. et al. The study of socio-psychological problem of loneliness //Turkish Journal
of Computer and Mathematics Education. – 2021. – Т. 12. – №. 12. – С. 2580-2590.
7. Teshaboev M. M. Tasks of ethical culture in the ethics of Aristotle //Scientific Bulletin of
Namangan State University. – 2019. – Т. 1. – №. 5. – С. 197-204.
