Авторы

  • Raximov Bobur Turgʻunovich,Jabborova Vasila Umarbek qizi
    Toshkent Tibbiyot Akademiyasi

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.ijsr.107394

Ключевые слова:

:yadro fizikasi tibbiyot radioizotoplar nur terapiyasi pozitron-emissiya tomografiyasi (PET) diagnostika davolash radionuklidlar

Аннотация

Ushbu maqolada yadro fizikasining tibbiyotdagi axamiyati taxlil qilinadi. Yadro tehnologiyalari tashhis va davolash jarayonlarini takomillashtirishda muxim o’rin tutadi. Radioizotoplarni qo’llash, pozitron-emissiya tomografiyasi (PET), nur terapiyasi kabi usullar tibbiyotda samarali qo’laniladi. Maqolada mazkur texnologiyalarning afzalliklari va kelajakdagi rivojlanish istiqbollari muxokama qilinadi.


background image

INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS

ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293

Volume 11, issue 1, April 2025

https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR

worldly knowledge

Index:

google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.

https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG

https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge

https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X

708

Raximov Bobur Turgʻunovich

Ilmiy rahbar: Toshkent Tibbiyot Akademiyasi

Biotibbiyot muhandisligi, Informatika va Biofizika kafedrasi

Tibbiy va Biologik Fizika fani oʻqituvchisi

Jabborova Vasila Umarbek qizi

Muallif: Toshkent Tibbiyot Akademiyasi talabasi

jabborovavasila2006@gmail.com

YADRO FIZIKASINING MEDITSINADAGI O’RNI

Annotatsiya:

Ushbu maqolada yadro fizikasining tibbiyotdagi axamiyati taxlil qilinadi. Yadro

tehnologiyalari tashhis va davolash jarayonlarini takomillashtirishda muxim o’rin tutadi.

Radioizotoplarni qo’llash, pozitron-emissiya tomografiyasi (PET), nur terapiyasi kabi usullar

tibbiyotda samarali qo’laniladi. Maqolada mazkur texnologiyalarning afzalliklari va kelajakdagi

rivojlanish istiqbollari muxokama qilinadi.

Kalit so’zlar:

yadro fizikasi, tibbiyot, radioizotoplar, nur terapiyasi, pozitron-emissiya

tomografiyasi (PET), diagnostika, davolash, radionuklidlar

Yadroviy tibbiyot – nisbatan yosh soha bo‘lib, uning tarixi 60 yildan biroz oshadi. Umumiy

ma’noda, uni quyidagicha ta’riflash mumkin: "Yadroviy tibbiyot – fundamental va amaliy

tibbiyot sohasi bo‘lib, unda inson a’zolari va tizimlaridagi turli kasalliklarni, jumladan,

kardiologik, onkologik va boshqa kasalliklarni tashxislash va davolash maqsadida barqaror va

radioaktiv nuklidlar mustaqil ravishda yoki ularni o‘z ichiga olgan turli preparatlar va

mahsulotlar shaklida qo‘llaniladi."

Yadroviy tibbiyot jadal rivojlanayotgan tibbiy texnologiyalardan foydalanadi, ular

kasalliklarning boshlanishini hali a’zolar va metastazlar shikastlanmasidan, balki alohida

hujayralar va to‘qimalar darajasida aniqlash imkonini beradi. Bunday texnologiyalarga yadroviy,

gen-injeneriya, bio- va nanoteknologiyalar kiradi.

Ushbu nashrda

"yadroviy tibbiyot"

tushunchasi yuqori texnologiyali tibbiyot sohasi sifatida

qaraladi. Unda kasalliklarni tashxislash va davolash maqsadida radionuklidlar hamda turli xil

nurlanish turlari qo‘llaniladi, jumladan:

Radionuklid diagnostika usullari, jumladan, bir fotonli emission kompyuter

tomografiyasi (BFEKT) va pozitron-emission tomografiya (PET); shuningdek,

radionuklidlardan foydalanmaydigan tomografik usullar, ya’ni kompyuter tomografiyasi

(KT) va magnit-rezonans tomografiyasi (MRT).

Radionuklid va nur terapiyasi (NT).

Radiofarmatsevtik preparatlar ishlab chiqarish texnologiyasi.


background image

INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS

ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293

Volume 11, issue 1, April 2025

https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR

worldly knowledge

Index:

google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.

https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG

https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge

https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X

709

Radionuklidlar va nur terapiyasi uchun zaryadlangan zarralar tezlatgichlaridan

foydalanish.

Tomografiyada tasvirlarni olish va saqlash, nur terapiyasini rejalashtirish va boshqa

hisob-kitoblar uchun kompyuter texnologiyalarini qo‘llash.

Bir fotonli emission kompyuter tomografiyasi

Umuman olganda, tomografiya – bu ob'ektning ichki tuzilishini buzmasdan uch o‘lchamli

tadqiq qilish usulidir.

Bir fotonli emission kompyuter tomografiyasi (BFEKT)

tarixi 1958-yilda boshlangan.

O‘sha yili Kaliforniya universiteti (Berkli) olimi X. Anger gamma-kamera – tadqiq qilinayotgan

ob’ekt tarkibidagi gamma-manbalar taqsimotining ikki o‘lchovli tasvirini olish uchun

mo‘ljallangan asbobni ixtiro qildi.

BFEKT tasvir olish uchun gamma-kvantlarni chiqaruvchi radionuklidlardan foydalanadi.

Radionuklidlar radiofarmatsevtik preparatlar tarkibiga kiradi (qarang: "Texnologiyalar" bo‘limi)

va ular bemor a’zolari hamda to‘qimalarida biologik xususiyatlari va moddalar almashinuvining

(metabolizm) o‘ziga xosligiga qarab turlicha to‘planadi.

Ko‘pgina holatlarda diagnostika uchun radiofarmatsevtik preparatlar tomir ichiga yuboriladi.

Shundan so‘ng, bemorning tekshirilayotgan sohasi metabolizmiga bog‘liq holda, darhol yoki

ma’lum vaqt o‘tgach BFEKT tekshiruvi amalga oshiriladi.

Dastlab, BFEKT uchun radionuklidlar asosan yadro reaktorlari yordamida olinardi.

Keyinchalik tibbiy radionuklidlarni zaryadlangan zarrachalar tezlatgichlarida olish tendensiyasi

barqaror tus oldi.

Bugungi kunda BFEKT uchun eng ko‘p ishlatiladigan radionuklidlar quyidagilar:

99mTc (texnetsiy-99m)

201Tl (talliy-201)

123I (yod-123)

131I (yod-131)

111In (indiy-111)

67Ga (galliy-67)

Shulardan 99mTc va 131I reaktor radionuklidlaridir. 99mTc barcha diagnostik testlarning

85% ida ishlatiladi va "yadroviy tibbiyotning ishchi oti" deb ataladi. Rossiyada radionuklid

terapiyada asosan 131I ishlatiladi.

BFEKT skaneri tuzilishi


background image

INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS

ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293

Volume 11, issue 1, April 2025

https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR

worldly knowledge

Index:

google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.

https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG

https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge

https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X

710

Bugungi kunda BFEKT skanerlarining tashqi ko‘rinishi sezilarli darajada o‘zgargan (1-rasm).

U ikkita harakatlanuvchi blokdan iborat:

1. Detektorlash tizimi – u bitta, ikkita, uchta yoki undan ortiq gamma-kameralar dan iborat

bo‘lib, tomografik tasvir olish uchun ular bemor atrofida aylanadi.

2. Gorizontal tekislikda harakatlanuvchi stol – bemorning joylashuvini o‘zgartirish uchun

xizmat qiladi.

Gamma-kameralar o‘zaro joylashuvini o‘zgartira oladi, bu esa turli anatomik sohalardan

ma’lumot olishni osonlashtiradi. Detektor tizimi faqat muayyan yo‘nalishda kelayotgan gamma-

kvantlarni qayd etadi, bu esa nurlanish manbasining fazodagi aniq joylashuvini aniqlashga

imkon beradi.

1-rasm. Bir fotonli emission kompyuter tomografiyasi

2-rasm. Gamma-kameraning strukturaviy tuzulishi

Bugungi kunda BFEKT – klinik amaliyotda keng qo‘llaniladigan radionuklidli tadqiqot

usullaridan biridir. U quyidagi turli kasalliklarni tashxislashda qo‘llaniladi: Altsgeymer kasalligi,

bosh miya travmatik shikastlanishlari, onkologik kasalliklar tashxisi, shuningdek, infarkt o‘tgan

bemorlarni tekshirish, yurak va qon tomirlaridagi qon aylanishini o‘rganishda keng ishlatiladi.


background image

INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS

ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293

Volume 11, issue 1, April 2025

https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR

worldly knowledge

Index:

google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.

https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG

https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge

https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X

711

Pozitron-emission tomografiyasi (PET)

Pozitron-emission tomografiyasi (PET), BFEKT kabi, radionuklidli diagnostika usuli bo‘lib, u

tanlangan organ yoki butun tana faoliyatini o‘rganish orqali undagi metabolik jarayonlar haqida

ma’lumot olish imkonini beradi. Ammo PETda gamma-kvantlar chiqaruvchi radionuklidlar

o‘rniga pozitronlar – elektronning massasi bilan teng va musbat zaryadlangan elementar

zarrachalar ishlatiladi.

Pozitron-emission tomografi detektorlar halqasidan va bemor joylashgan harakatlanuvchi

stoldan iborat. Odatda, tomografiya qurilmalari tashqi ko‘rinish jihatidan bir-biriga juda

o‘xshash bo‘ladi. Bu, ayniqsa, PET, KT va MRT usullariga tegishli. Bunday tomograflarning

tashqi ko‘rinishi 3-rasmda keltirilgan.

3-rasm. Tomografiya qurilmasining tashqi ko’rinishi (PET, KT, MRT)
PET-tadqiqot jarayonida, pozitron chiqaruvchi radionuklid, radiofarmatsevtik preparat

tarkibida bemorga tomir ichiga yuboriladi yoki inhalyatsiya orqali kiritiladi. Radiofarmatsevtik

preparat qon aylanishi orqali tarqalib, tekshirilayotgan organ, masalan, bosh miya yoki yurak

mushak to‘qimasiga yetib boradi.

Pozitron atrof-muhitdagi elektron bilan uchrashganda, annigilyatsiya jarayoni sodir bo‘ladi,

ya’ni bu zarrachalar ikki gamma-kvantga aylanishadi va ular bir-biriga to‘g‘ri qarama-qarshi

yo‘nalishlarda tarqaladi. Chunki bu gamma-kvantlar bir vaqtda detektorlarga yetib boradi,

shuning uchun annigilyatsiya sodir bo‘lgan chiziqni aniqlash mumkin (4-rasmda "moslashuvlar

sxemasi"). Bu chiziqlarning ko‘pligi sababli, qaysi joyda ushbu radionuklid to‘planishi aniq

bo‘ladi.


background image

INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS

ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293

Volume 11, issue 1, April 2025

https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR

worldly knowledge

Index:

google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.

https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG

https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge

https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X

712

4-rasm. PET qurilmasida tasvirni olish jarayoni
PET uchun asosan tez parchalanadigan izotoplar qo‘llaniladi, ular tsiklotronlar yordamida

olinadi. Chunki bunday radionuklidlar tezda parchalanadi, pozitron-emission tomografiyasini

tsiklotron yaqinida o‘rnatish zarur. Odatda, PET markazlari quriladi, bu markazlar

radionuklidlarni olish uchun tsiklotronni, radiofarmatsevtik preparatlarni sintetiklash uchun

radiokimyoviy laboratoriyani va aslida tomografni o‘z ichiga oladi.

PETda keng qo‘llaniladigan positron nurlari chiqaruvchi radionuklidlar quyidagilardir:

18F (flor-18)

11C (uglerod-11)

15O (kislorod-15)

13N (azot-13)

PET klinik onkologiyada o‘sma va metastazlarni vizualizatsiya qilish hamda ba'zi miya

kasalliklarini diagnostika qilishda faol qo‘llaniladi. Shuningdek, PET inson yuragini ko‘rsatish

uchun muhim ilmiy tadqiqot vositasi hisoblanadi.

Pozitron-emission tomografiyasi fundamental tibbiyotda keng qo‘llaniladi. U kattaroq

laboratoriya hayvonlari, masalan, kalampirlar va sichqonlar kabi kichik hayvonlarni o‘rganish

uchun ishlatiladi. Buning uchun maxsus miniatura tomograflar yaratiladi. PET tadqiqotlari

kichik laboratoriya hayvonlari ustida biokimyoviy, fiziologik, patolojik va farmakologik

jarayonlar haqida qimmatli ma’lumot beradi, bu esa yangi dori vositalarini ishlab chiqish va

ularni sinovdan o‘tkazishda yordam beradi.

Ko‘pgina hollarda bunday ma’lumotlar inson kasalliklarini hayvonlarda modellashtirish orqali

olinadi. Bu maqsad uchun sichqonlar eng yaxshi mos keladi. Ular fiziologik va genetik jihatdan

inson bilan o‘xshash bo‘lib, ularni inson kasalliklarining aksariyatini modellashtirish mumkin.

Radionuklidli va nurli terapiya


background image

INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS

ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293

Volume 11, issue 1, April 2025

https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR

worldly knowledge

Index:

google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.

https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG

https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge

https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X

713

Nurli terapiya (NT)

– bu yovuz o‘sma kasalliklari, ba'zi tizimli va o‘smaga aylantirmaydigan

kasalliklarni davolashning eng yetakchi usullaridan biridir. Birinchi marta rentgen nurlari 1895

yilda nemis fizikasi V.K. Rentgen tomonidan kashf qilinganidan so‘ng, terining yovuz o‘sma

kasalliklarini davolashda qo‘llanila boshlandi. XX asrning boshlarida ba'zi yirik shifoxonalar

maxsus ishlab chiqarilgan rentgen uskunalari bilan ishlay boshladi. Ammo boshlang‘ich

dozimetrik usullar natijalarining katta farqiga olib keldi, bu esa 1928 yilda Ikkinchi xalqaro

radiologlar kongressi rentgen – ekspozitsiya dozasi birligini kiritganidan keyin yaxshilandi.

To‘g‘ri nur turini, yo‘nalishini va nurlanishning kattaligini tanlash, shuningdek, intensivlikni

modulyatsiya qilish orqali o‘sma zararlangan to‘qimalarga yuqori dozali nurlanishni yetkazib

berish mumkin, shu bilan birga o‘sma atrofidagi sog‘lom to‘qimalarga nurlanish dozasi ancha

kamaytiriladi.

Nurli terapiyaning keng ko‘lamda qo‘llanilishi uning operativ va operatsiya qilinmaydigan

o‘sma turlari, shuningdek, turli usullarning samaradorligining o‘sishiga asoslanadi. Nurli

terapiyaning muvaffaqiyati diagnostik va terapevtik texnikaning rivojlanishi, yangi apparatlar

konstruksiyalarining paydo bo‘lishi, klinik dozimetrik tadqiqotlarning rivojlanishi, o‘smaning

nurlanish ta'sirida regressiya mexanizmini aniqlovchi ko‘plab radiobiologik tadqiqotlar bilan

bog‘liq.

Nurli terapiya quyidagi nurlanish turlariga ko‘ra farqlanadi:

NT yuqori energiyali rentgen nurlari bilan;

gamma-terapiya;

tezkor elektronlar bilan nurlanish;

protonlar bilan nurlanish;

neytronlar bilan nurlanish;

kontakt (radionuklidli) NT.

Yuqori energiyali rentgen nurlari bilan nurlanish.

Bu eng keng tarqalgan nurli terapiya

usulidir. Ushbu nurlarning manbalari odatda elektronlarni yuqori energiyalarga tezlashtiruvchi

chiziqli tezlatkichlar (ChT) bo‘lib, unda elektronlar yuqori energiyaga tezlashtiriladi va rentgen

nurlari chiqarilishiga olib keladi (4-rasm). Tezlatkichning nurlovchi boshligi bemor atrofida

aylantiriladi, shu orqali nurlanishni turli burchaklardan amalga oshirish mumkin va natijada

o‘sma minimal nurlanish ta'sirida maksimal dozani oladi. Bunday NT chuqur joylashgan o‘sma

(markaziy nerv tizimi, siydik pufagi, o‘pka va boshqalar)ni nurlash uchun ishlatiladi.


background image

INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS

ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293

Volume 11, issue 1, April 2025

https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR

worldly knowledge

Index:

google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.

https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG

https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge

https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X

714

4-rasm. Rentgen nurlarini chiqaruvchi qurilma

Bunday turdagi uskunalardan biri – robotlashtirilgan radioxirurgik tizim "Kiber-Noj" (5-rasm).

"Radioxirurgiya" atamasi yuqori kuchlanishli rentgen nurlarini tor bir nur to‘plamiga yo‘naltirish

va uni patologik to‘qimalarni yo‘q qilish uchun qo‘llashni anglatadi. Bu holatda rentgen nurlarini

jarrohning skalpeliga o‘xshatish mumkin, shuning uchun ham ushbu tizim "Kiber-Noj" deb

ataladi. Bunday uskunalar asosan bosh va umurtqa miya kasalliklarini davolash uchun ishlatiladi,

ba'zi holatlarda esa u jarrohlikni almashtirish imkonini beradi.

5-rasm. Robotlashtirilgan radioxirurgik tizim "Kiber-Noj"

Kontaktli nurlanish terapiyasi

— bu nurlanish manbai nurlanadigan obyektga 30 sm dan

kam masofada joylashgan usul. Kontaktli nurlanish terapiyasining quyidagi turlari ajratiladi:

Applikatsion nurlanish terapiyasi

Ichki bo‘shliqdan nurlanish

Ichki to‘qima nurlanishi


background image

INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS

ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293

Volume 11, issue 1, April 2025

https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR

worldly knowledge

Index:

google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.

https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG

https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge

https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X

715

Applikatsion nurlanish terapiyasida, ionlashtiruvchi nurlanish manbalari bevosita bemorning

tanasining yuzasiga joylashtiriladi, to‘qimalarning yaxlitligini buzmasdan. Nurlanish manbai

turli shakl, o‘lcham va egri chiziqlarga ega nurlovchi yuzaga ega bo‘ladi.

Ichki bo‘shliqdan nurlanish tabiiy (og‘iz bo‘shligi, bachadon; oshqozon, to‘g‘ri ichak) yoki

sun'iy (operatsiyadan keyin yaraning bo‘shlig‘i va boshqalar) bo‘shliqlarga nurlanish manbasini

kiritish orqali amalga oshiriladi. Dastlab bemorga applikator joylashtirilgan, odatda radioaktiv

manbalar bilan to‘ldirilgan edi. Bu amaliyot vaqtida xodimlarni nurlanishdan himoya qilish

uchun xavf tug‘dirardi; shoshilib, manbalar kerakli tarzda joylashtirilmasdi. Hozirgi kunda ushbu

usulni ketma-ket kiritish usuli bilan almashtirishgan: avval bemorga bo‘sh ushlagich yoki

nurlanish manbalari uchun yo‘riqnoma kiritiladi, so‘ngra manbaning to‘g‘ri joylashganini

tekshirish uchun rentgen tasvirini olish yoki ultratovush tekshiruvini o‘tkazishadi. Faqat

manbaning to‘g‘ri joylashganiga ishonch hosil qilingandan so‘ng, bemor izolyatsiya qilingan

yoki zarur himoyaga ega bo‘lgan xonaga o‘tkazilib, radioaktiv manbalar kiritiladi.

Shuningdek, yopiq radioaktiv manbalarni bemorning bo‘shliqlariga kiritishdan tashqari,

manbalarni bevosita shishlar yoki to‘qimalar yuzasiga joylashtirish mumkin (ichki to‘qima

nurlanishi). Bu manbalar, nishon hajmini nisbatan bir xil tarzda nurlanishi uchun mo‘ljallangan

geometrik sxemalarga asoslanib joylashtiriladi. Ichki to‘qima nurlanishida nurlanish manbai

to‘qima ichida yoki o‘simtada bo‘ladi.

XULOSA

Yadro tibbiyoti – zamonaviy tibbiyotda tez rivojlanayotgan va hayot uchun muhim

ahamiyatga ega bo‘lgan soha. Yadro texnologiyalarining tibbiyotda qo‘llanishi turli kasalliklarni,

ayniqsa, onkologik va kardiologik kasalliklarni erta aniqlash va davolash imkonini beradi. Yadro

tibbiyotida radioterapiya, radiodiagnostika, va radiokimyoviy terapiya kabi ilg‘or usullar

qo‘llanilib, bemorlarga samarali yordam ko‘rsatiladi.

Bir fotonli emision kompyuter tomografiyasi (BFEKT)

va

pozitron-emision

tomografiyasi (PET)

kabi metodlar, odam organizmida yuz berayotgan metabolik jarayonlarni

va kasalliklarni erta bosqichda aniqlashga imkon beradi. Bu texnologiyalar radionuklidlarni va

ularning yuqori aniqlikdagi detektorlarini qo‘llab, kasalliklarni to‘g‘ri tashxislash va davolashni

ta’minlaydi.

Radioterapiya esa saraton kabi xavfli kasalliklarni davolashda eng samarali vositalardan biri

hisoblanadi. Rivojlangan texnologiyalar yordamida zarur dozalarda nurlanish yuborish mumkin,

bu esa o‘simtalarni samarali yo‘q qilish imkonini beradi, shu bilan birga sog‘lom to‘qimalarga

zarar yetkazishning oldini oladi.

Shuningdek, kontaktli nurlanish terapiyasi kabi metodlar, o‘z navbatida, aniq va chuqur

joylashgan o‘simtalarni davolashda ishlatiladi. Ularning har biri o‘ziga xos usullar va

texnologiyalar yordamida qo‘llanilib, tibbiy protseduralarda yanada aniq va samarali natijalar

olish imkonini yaratadi.

Xulosa qilib aytganda, yadro tibbiyoti va uning texnologiyalari tibbiyot sohasidagi eng ilg‘or

va samarali vositalardan biri bo‘lib, turli kasalliklarni erta aniqlash, davolash va insonlar hayotini

saqlab qolishda muhim o‘rin tutadi. Bu soha tibbiyotning kelajagi uchun katta umidlar

yaratmoqda.


background image

INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS

ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293

Volume 11, issue 1, April 2025

https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR

worldly knowledge

Index:

google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire.

https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG

https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge

https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X

716

Foydalanilgan adabiyotlar ro'yxati:

1. Арнсвальд Д., Верник М. Эмиссионная томография: основы ПЭТ и ОФЭКТ. М.:

Техносфера, 2009.

2. Календер В. Компьютерная томография: основы, техника, качество изображений и

области клинического использования. М.: Техносфера, 2009.

3. Уэстбрук К., Каут Рот К., Тэлбот Д. Магнитно-резонансная томография. Практическое

руководство. М.: Бином. Лаборатория знаний, 2012.

4. Климанов В.А., Крылова Т.А. Дозиметрическое планирование лучевой терапии. Ч. 1.

Дистанционная лучевая терапия пучками тормозного и гамма-излучения. М.: МИФИ,

2007.

5. Климанов В.А. Дозиметрическое планирование лучевой терапии. Ч. 2. Дистанционная

лучевая терапия пучками заряженных частиц и нейтронов. Брахитерапия и

радионуклидная терапия. М.: МИФИ, 2007.

6. Климанов В.А. Дозиметрическое планирование лучевой терапии. Ч. 3. Лучевая

терапия пучками с модулированной интенсивностью. Оптимизация облучения. М.:

МИФИ, 2008.

Библиографические ссылки

Арнсвальд Д., Верник М. Эмиссионная томография: основы ПЭТ и ОФЭКТ. М.: Техносфера, 2009.

Календер В. Компьютерная томография: основы, техника, качество изображений и области клинического использования. М.: Техносфера, 2009.

Уэстбрук К., Каут Рот К., Тэлбот Д. Магнитно-резонансная томография. Практическое руководство. М.: Бином. Лаборатория знаний, 2012.

Климанов В.А., Крылова Т.А. Дозиметрическое планирование лучевой терапии. Ч. 1. Дистанционная лучевая терапия пучками тормозного и гамма-излучения. М.: МИФИ, 2007.

Климанов В.А. Дозиметрическое планирование лучевой терапии. Ч. 2. Дистанционная лучевая терапия пучками заряженных частиц и нейтронов. Брахитерапия и радионуклидная терапия. М.: МИФИ, 2007.

Климанов В.А. Дозиметрическое планирование лучевой терапии. Ч. 3. Лучевая терапия пучками с модулированной интенсивностью. Оптимизация облучения. М.: МИФИ, 2008.