International scientific journal
“Interpretation and researches”
Volume 2 issue 22 (44) | ISSN: 2181-4163 | Impact Factor: 8.2
73
POSTMENOPAUZAL DAVRDAGI AYOLLARDA ENDOMETRIY
GIPERPLASTIK JARAYONLARINI TASHXISLASHDA ULTRATOVUSH
TEKSHIRUVI SAMARADORLIGINI DINAMIKADA O`RGANISH
Rahmanova Muhayyo Davronbek qizi
Toshkent tibbiyot Akademiyasi Tibbiy Radiologiya kafedrasi magistr talabasi
Rahmonova Gulbahor Ergashevna
Toshkent Tibbiyot Akademiyasi Tibbiy Radiologiya kafedrasi dotsenti
Tadqiqot maqsadi:
endometriyning giperplastik jarayonlarini UTT tashxislash
usulini takomillashtirish.
Materiallar va usullar:
tadqiqot obyekti giperplastik jarayonlari bo'lgan
umumiy 40 nafar ayollar bo'lib, ular to'liq ultratovush tekshiruvlaridan o'tkazilishgan.
Natijalar:
tadqiqot davomida postmenopauzal davrdagi ayollarda endometriy
giperplaziyasini aniqlashda ultratovush tekshiruvi usullarining samaradorligi
aniqlandi.
Xulosa:
Ultratovush tekshiruvi yordamida endometriy giperplaziyasining
dinamikadagi o`zgarishlari erta aniqlandi.
Kalit so‘zlar:
endometriy giperplastik jarayonlari, postmenopauza, ultratovush
teshshiruvi, m-exo, Doppler,gisteroskopiya.
STUDYING THE EFFECTIVENESS OF ULTRASOUND EXAMINATION IN
DYNAMICS FOR DIAGNOSING ENDOMETRIAL HYPERPLASTIC
PROCESSES IN POSTMENOPAUSAL WOMEN
Objective of the study:
To improve the method of diagnosing endometrial
hyperplastic processes using ultrasound examination (US).
Materials and methods:
The study involved 40 women with hyperplastic
processes who underwent comprehensive ultrasound examinations.
Results:
The study revealed the effectiveness of ultrasound examination
methods in diagnosing endometrial hyperplasia in postmenopausal women.
Conclusion:
Changes in endometrial hyperplasia dynamics were detected early
using ultrasound examination.
Keywords:
endometrial hyperplastic processes, postmenopause, ultrasound
examination, M-echo, Doppler, hysteroscopy.
Kirish.
Endometriy giperplaziyasi (EG) bachadon shilliq qavati patologiyasining eng
keng tarqalgan shakli bo'lib, u endometriyning fiziologik bo'lmagan proliferatsiyasi
International scientific journal
“Interpretation and researches”
Volume 2 issue 22 (44) | ISSN: 2181-4163 | Impact Factor: 8.2
74
sifatida kuzatiladi, bu bezlar va to'qimalarning stromal tarkibiy qismlarining qayta
tuzilishi bilan birga keladi. Endometriydagi giperplastik jarayonlarning mexanizmlari
haligacha yaxshi tushunilmagan, bu esa ushbu patologiyaga ega bemorlarni
patogenez jihatidan asoslangan davolash tizimini ishlab chiqishni qiyinlashtiradi [5,
8].
Umumiy nuqtai nazarga ko'ra, EG rivojlanishida yetakchi rol progesteron
ta'sirining yetishmasligi bilan birga haddan tashqari estrogenik stimulyatsiyaga
tegishli. Garchi bu fikrdan tashqari boshqa yangi faktlar mavjud bo'lsa-da, estrogenik
kontseptsiya hali ham yetakchi rolda qolmoqda [1, 3].
Endometriy giperplaziyasi postmenopausal davrdagi ayollarning 90% ida
anormal qon kelish bilan tavsiflansada 15 % hollarda esa simptomplarsiz namoyon
bo`lishi kuzatilyapti bu esa kasallikni o`z vaqtida aniqlashni qiyinlashtiradi[1,5].
Ultratovush tekshiruvi(UTT) yordamida postmenopauzal davrdagi ayollarda
simptomsiz va simptomatik endometriy giperplastik jarayonlarini aniqlashning
noinvaziv va diagnostik ahamiyati yuqori tekshiruv usuli hisoblanadi. TVS
(transvaginal ultratovush tekshiruvi) menopauzadan keyingi ayollarda turli
sabablarga ko‘ra, masalan, tos a'zolari og‘rig‘i, tos a'zolaridagi shish yoki jismoniy
tekshiruv kabi ko‘rsatmalarga binoan amalga oshiriladi [7, 8]. Biroq, simptomlarsiz
menopauzadan keyingi ayollarda endometriy qalinlashuvining tasodifiy aniqlanishi
qanday boshqarilishi kerakligi hali ham munozarali masala bo‘lib qolmoqda [3, 4,].
Natijada, ko‘plab invaziv biopsiyalarning amalga oshirilishiga olib keladi.
Endometriy qalinligi (ET) ≥4 mm bo‘lgan mezonlardan foydalangan holda
o‘tkazilgan prospektiv tadqiqot shuni ko‘rsatdiki, histeroskopiyalarning faqat 3 foizi
endometriyning xavfli yoki xavfga moyil o‘zgarishlarini aniqlashda foydali bo‘lgan
[8].
Tadqiqot maqsadi:
endometriyning giperplastik jarayonlarini UTT tashxislash
usulini takomillashtirish.
Materiallar va usullar:
Toshkent Tibbiyot Akademiyasining ko`p tarmoqli
klinikasining ginekologiya bo'limiga 2022-2023 yillarda murojaat qilgan ayollardan
40 nafar endometriy giperplaziyasi bo'lgan ayollar tadqiqot obyektini tashkil qilishdi.
Bemorlarining o'rtacha yosh 54,4 ± 2,76 ni tashkil qildi.
Postmenopauzal davrda endometriyning giperplastik jarayonlari bilan
kasallangan 40 nafar bemor ushbu tekshiruvlardan o'tkazildi: UTT, gisteroskopiya va
endometriyning biopsiyasi. Endometriy giperplastik jarayonlari bilan kasallangan
bemorlarni patomorfologik tekshirish natijalarini olgandan so'ng bemorlarni
dinamikada kuzatish boshlandi.
Endometriy holati UTT da oxirgi tekshirilgandan 3 oy o`tganidan so'ng
bachadon shilliq qavatining holati yana morfologik nazoratdan o'tkazildi. Endometriy
International scientific journal
“Interpretation and researches”
Volume 2 issue 22 (44) | ISSN: 2181-4163 | Impact Factor: 8.2
75
qalinligining exografik nazorati UTT yordamida har 3, 6 oydan keyin amalga
oshirildi.
Tadqiqot natijalari
. Bemorlar shikoyatlari tahlil qilinganda tekshiruvga kelgan
paytda bachadondan anormal qon kelishi(72,5%) va og`riq va diskomfort(32,5%)
asosiy shikoyat bo`lgan. 12,5 % bemorlarda simptomlarsiz EG si bachadon UTT si
paytida aniqlangan. Bu bemorlarining shikoyatlari dinamikasi 1-jadvalda aks
ettirilgan.
1-jadval
Bemorlarning tekshiruvga kelgandagi va 3 oydan keyingi shikoyatlari
Shikoyatlari
Tekshiruvga kelgandagi
3 oydan keyingi
n
%
n
%
Bachadondan
anormal
qon
kelishi
29
72,5
31
77,5
Qorin
pastki
qismida
og`riq
va diskomfort
13
32,5
12
30
Simptomlarsiz
5
12,5
4
10
UTT tekshiruvi o`tkazilgan bemorlarda endometriy giperplaziyasi turlari
dinamikada kuzatildi bu davrda UTT ning m-exo,Doppler rejimi orqali baholash,
gisteroskopiya qilish va natijalarni patomorfologik teshkiruvdan o`tkazish algoritmi
tuzildi. Bunga ko`ra: UTT da endometriy giperplaziyasi bo`lgan 40 nafar
bemorlarning gistologiya tahlillarida 35 (87,5%) tasida atipiyasizEG, 2(5%) tasida
atipiyali,3(7,5%) tasida karsinoma aniqlandi. 3 oydan keyongi qayta ko`rikda
atipiyasiz
giperplaziyasi
bo`lgan
35
ta
bemorlar
ajratib
olinib
qayta
UTT,gisteroskopiya va gistologiya tahlillari o`tkazilganda 35(100%)tasida faqat
atipiyasiz turi aniqlandi. Ushbu bemorlar yana 6 oydan keyin qayta tekshirilganda
ularning 31(88,6%)tasida atipiyasiz,3(8,6%)tasida atipiyali, 1(2,8%)tasida karsinoma
borligi aniqlandi.Bu bemorlarning dinamik tekshiruv algoritmi 1-diagrammada bayon
etilgan.
1-diagramma
International scientific journal
“Interpretation and researches”
Volume 2 issue 22 (44) | ISSN: 2181-4163 | Impact Factor: 8.2
76
6 oy davomida o`tkazilgan tekshiruvlar natijasida 40 ta bemordan
31(77,5%)tasida atipiyasiz EG, 5(12,5%) tasida atipiyali EG, 4(10%)tasida
karsinoma borligi aniqlandi(2-diagramma)
2-diagramma
dastlabki ko`rikda
3 oydan keyingi
6 oydan keyingi
atipiyasiz
35
35
31
atipiyali
2
0
3
karsinoma
3
0
1
35
35
31
2
0
3
3
0
1
0
5
10
15
20
25
30
35
40
atipiyasiz
atipiyali
karsinoma
UTT da endometriy
giperplaziyasi aniqlangan
bemorlar
n=40
Atipiyasiz EG
n=31
Atipiyali EG
n=5
Karsinoma
n=4
Gisteroskopiya,gistologiya
o`tkazilgan bemorlar
n=40 ta
International scientific journal
“Interpretation and researches”
Volume 2 issue 22 (44) | ISSN: 2181-4163 | Impact Factor: 8.2
77
UTT ning m-exo hamda Doppler rejimlarining ko`rsatkichlari yordamida
dastlabki kelgan paytda 37 (92,5%) ta bemorda endometriy qalinliginining 5 mm dan
kattayganligi,3 (7,5%) tasida endometriy qavatida qon oqimining kuchayganligini,2
(5%) tasida endometriy qavatida neovaskulyarizatsiya borligi aniqlandi. 6 oydan
keyingi qayta ko`rikda ayollarning 35 (87,5%)tasida endometriy qalinligi 5 mm dan
oshganligi,5 (12,5%) tasida endometriyda qon oqimi kuchayganligi,4 (10%) tasida
endometriyda neovaskulyarizatsiya borligi aniqlandi.
2-jadval
UTT belgilari
Kelgan paytdagi
6 oydan keyingi
n
%
n
%
Endometriy
qalinligining 5 mm
dan kata bo`lishi(m-
exo)
37
92.5
35
87,5
Qon
oqimining
kuchayishi(doppler)
3
7,5
5
12,5
Neovaskulyarizatsiya
(Doppler)
2
5
4
10
Xulosalar
. Tadqiqot natijasida biz quyidagi xulosalarga keldik:
1.
EG
ni
aniqlashda
bemorlarning
bachadondan
anormal
qon
kelishi(72,5%) va og`riq va diskomfort(32,5%) asosiy shikoyat bo`lgan. 12,5 %
bemorlarda simptomlarsiz namoyon bo`ldi.
2.
O`tkazilgan tekshiruvlar natijasida 40 ta bemordan 31(77,5%)tasida
atipiyasiz EG, 5(12,5%) tasida atipiyali EG, 4(10%)tasida karsinoma borligi
aniqlandi.
3.
UTT ning m-exo va Doppler rejimlari yordamida endometriyning 5 mm
dan qalinlanishi 90% bemorda, endometriy qon oqimining kuchayishi 10%
bemorda,neovaskulyarizatsiya 7,5 % bemorda aniqlandi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
1. Cohen M.A., Sauer M.V., Keltz M., Lindheim R. Utilizing routine
sonohysterography to detect intrauterine pathology before initiating hormone
replacement therapy. Menopause. 1999;6(1):68-70.
2.
Alimjanovich J. R., Agababyan L. R., Kamalov A. I. Prevention and
Treatment of Postpartum Hemorrhage //CENTRAL ASIAN JOURNAL OF
MEDICAL AND NATURAL SCIENCES. – 2021.
3.
Value of endometrial thickness for the detection of endometrial cancer
and atypical hyperplasia in asymptomatic postmenopausal women Linna Zhang, Ying
International scientific journal
“Interpretation and researches”
Volume 2 issue 22 (44) | ISSN: 2181-4163 | Impact Factor: 8.2
78
Guo, Guxia Qian, Tao Su & Hong Xu BMC Women's Health volume 22, Article
number: 517 (2022)
4.
American College of Obstetricians and Gynecologists. ACOG Practice
Bulletin No.108. Polycystic ovary syndrome. Obstet. Gynecol. 2009; 114: 936-949.
5.
Baak J.P., Mutter G.L., Robboy S., van Diest P.J., Uyterlinde A.M. at al.
The molecular genetics and motphometry-based endometrial intraepithelial neoplasia
classification system predicts disease progression in endometrial hyperplasia more
accurately than 1994 World Health Organization classification system. Cancer. 2005;
103(11): 2304-2312
6.
Banno K.,Kisu I., Yanokura M., Tsuji K., Masuda K. at al. Progestin
therapy for endometrial cancer: the potencial of fourth-generation progestin (review).
Am.J.Oncol.2012; 40(6): 1755- 1762
7.
Long-term outcome of postmenopausal women with non-atypical
endometrial hyperplasia on endometrial sampling
8.
O. Rotenberg, D. Fridman, G. Doulaveris, M. Renz, J. Kaplan, J. Gebb,
X. Xie, G. L. Goldberg, P. Dar.First published: 07 August 2019.
9.
Ерофеева Л.Г., Сидоркина А.Г., Новопашина Г.Н., Ерофеев Б.Б.
СОВРЕМЕННОЕ ПРЕДСТАВЛЕНИЕ О ПРОБЛЕМЕ ГИПЕРПЛАЗИИ
ЭНДОМЕТРИЯ // Научное обозрение. Медицинские науки. – 2022. – № 6. – С.
82-88;
