Talqin va tadqiqotlar ilmiy-uslubiy jurnali
Impact Factor: 8.2 | 2181-
3035 | №
7(65)
~ 156 ~
ЎЗБЕКИСТОНДА ХОТИН ҚИЗЛАР НОРАСМИЙ БАНДЛИГИНИНГ
-
ИЖТИМОИЙ ТАҲЛИЛИ, МУАММОЛАР ВА УНИНГ ЕЧИМЛАРИ
Усмонова Рохила Мардонкуловна
Оила ва гендер илмий тадқиқот институти таянч тадқиқотчиси
Аннотация:
Маколада Ўзбекистонда хотин
-
қизларнинг норасмий
бандлиги, унинг ҳажми, сабаблари ва ижтимоий
-
иқтисодий хатарлари таҳлил
қилинади. Асосий омиллар сифатида гендер сегрегацияси, касб танлашда
чекловлар ва ижтимоий ҳимоянинг етишмаслиги кўрсатилган. Давлат томонидан
бандликни формаллаштириш, аёл тадбиркорлигини ривожлантириш ва
ижтимоий қўллаб
-
қувватлашни кучайтириш чоралари кўриб чиқилади. Хотин
-
қизларнинг иқтисодий мустақиллигини ошириш ва меҳнат бозоридаги
заифликни камайтириш учун комплекс ислоҳотлар зарурлиги таъкидланади.
В материалах анализируется неформальная занятость женщин в
Узбекистане, её масштабы, причины и социально
-
экономические риски.
Выделяются гендерная сегрегация, ограниченный выбор профессий и
недостаток социальной защиты как основные факторы. Рассматриваются
государственные меры по формализации занятости, развитию женского
предпринимательства и усилению социальной поддержки. Подчеркивается
необходимость комплексных реформ для повышения экономической
независимости женщин и снижения их уязвимости на рынке труда
.
The materials analyze women’s informal employment in Uzbekistan, its scale,
causes, and socio-economic risks. Key factors include gender segregation, limited
occupational choices, and lack of social protection. State measures discussed involve
formalizing
employment, promoting women’s entrepreneurship, and strengthening
social support. The need for comprehensive reforms to enhance women’s economic
independence and reduce their labor market vulnerability is emphasized.
Кириш.
Сўнгги ўн йилликда Ўзбекистонда хотин
-
қизларнинг норасмий
бандлиги мамлакатнинг мураккаб ижтимоий
-
иқтисодий ҳақиқатларини акс
эттирувчи муҳим тадқиқот мавзусига айланган. Норасмий сектор, уй меҳнатидан
тортиб кичик савдогарликкача бўлган кенг фаолият доирасини қамраб олган
ҳолда, иқтисодиётнинг сезиларли қисмини ташкил этса
-
да, унинг норасмий
табиати инсонларнинг ҳуқуқлари ва ҳимояси билан боғлиқ кўплаб муаммоларни
юзага келтиради.
Тадқиқот муаммоси ва унинг долзарблиги. Хотин
-
қизлар, жамиятда энг
заиф ҳимояланган қатлам сифатида, кўпинча чекланган имкониятлар ва
дискриминацияга дуч келишади, бу эса уларнинг норасмий бандликдаги
иштирокини айниқса долзарб масалага айлантиради. Ушбу мақоланинг мақсади
Talqin va tadqiqotlar ilmiy-uslubiy jurnali
Impact Factor: 8.2 | 2181-
3035 | №
7(65)
~ 157 ~
Ўзбекистонда хотин
-
қизларнинг норасмий бандлигининг ўсишига сабаб бўлувчи
омилларни таҳлил қилиш ҳамда унинг уларнинг ижтимоий ва иқтисодий
ҳолатига таъсирини баҳолашдан иборат. Хотин
-
қизларни норасмий секторда
ишлашга ундовчи ижтимоий, иқтисодий ва маданий шароитлар ҳамда бу
ҳолатнинг уларнинг ҳаёти ва имкониятларига қандай таъсир қилиши кўриб
чиқилади.
Ушбу контекстда асосий иштирокчилар норасмий секторда ишлаётган
хотин
-
қизлар, шунингдек, меҳнат шароитлари ва ҳуқуқий ҳимояга таъсир
кўрсатиши мумкин бўлган давлат органлари, нодавлат ташкилотлар ва халқаро
ташкилотлардир. Уларнинг ўзаро алоқалари ва муаммоларни ҳал қилишдаги
ёндашувлари вазиятни сезиларли даражада ўзгартириши мумкин.
Ўзбекистонда хотин
-
қизларнинг норасмий бандлиги мавзусининг
долзарблиги нафақат ички иқтисодий ва ижтимоий омиллар, балки хотин
-
қизларнинг ҳуқуқлари ва гендер тенглиги билан боғлиқ глобал тенденциялар
билан ҳам белгиланади. Иқтисодий беқарорлик ва иш билан
таъминлаш
имкониятларининг чекланганлиги шароитида кўплаб хотин
-
қизлар норасмий
секторда иш излашга мажбур бўлади, бу эса тадқиқотчилар ва сиёсатчилар
диққатини талаб қилади.
Тадқиқот методологияси (тадқиқот усуллари).
Ушбу иш доирасида норасмий бандликни танлаш сабабларини таҳлил
қилиш, унинг хотин
-
қизларга таъсирини баҳолаш ва уларнинг ҳуқуқий ҳимояси
ҳамда меҳнат шароитларини яхшилаш бўйича тавсиялар ишлаб чиқиш
вазифалари кўзда тутилган. Норасмий бандликни танлашда қайси омиллар энг
муҳим? Ушбу секторда ишлаётган хотин
-
қизларнинг иқтисодий ва ижтимоий
оқибатлари қандай? Уларнинг ҳолатини ва ҳуқуқларини қандай яхшилаш
мумкин?
Шундай қилиб, ушбу тадқиқот Ўзбекистонда хотин
-
қизларнинг норасмий
бандлигини чуқур тушунишга ва уларнинг ҳаётига таъсирини ўрганишга
қаратилган бўлиб, бу гуруҳнинг турмуш даражасини яхшилаш ва вазиятни
яхшилаш бўйича тавсиялар ишлаб чиқишга имкон беради.
Асосий қисм (тадқиқот натижалари ва таҳлили). Хотин
-
қизларнинг
Ўзбекистондаги норасмий бандлиги
-
ижтимоий таҳлил, хатарлар ва таҳдидлар.
Ўзбекистонда хотин
-
қизларнинг норасмий бандлиги кенг тарқалган бўлиб,
иқтисодий фаол аҳолининг тахминан 60% ни ташкил
этади. Норасмий секторда
хотин
-
қизлар асосан қишлоқ хўжалиги, савдо, меҳмонхона ва овқатланиш
соҳаларида фаолият юритади. Бу соҳаларда меҳнат муносабатлари кўпинча
расмийлаштирилмаган бўлиб, ишчи ҳуқуқлари ва ижтимоий ҳимоянинг йўқлиги
каби муаммолар мавжуд (1)
Talqin va tadqiqotlar ilmiy-uslubiy jurnali
Impact Factor: 8.2 | 2181-
3035 | №
7(65)
~ 158 ~
Норасмий бандликдаги хотин
-
қизлар кўпинча кам маош олади, ижтимоий
кафолатларга эга эмас ва меҳнат бозорида гендер сегрегацияси
,
дискриминация
ва гендер нормалари таъсирида заиф ҳолатда бўлади. Бу уларнинг иқтисодий
мустақиллигига салбий таъсир кўрсатади ва ижтимоий хавфсизликни
пасайтиради (1,2)3,5.
Жаҳондаги иқтисодий инқирозлар, пандемия таъсири ва меҳнат миграцияси
жараёнлари норасмий бандликни ошишига сабаб бўлмоқда. Жумладан, 2022
йилда Ўзбекистонда ҳар ўнта иш ўрнидан тахминан тўрттаси норасмий
ҳисобланган, ва уй меҳнати соҳасида бу кўрсаткич 80% ни ташкил этади (1)3.
Шу сабабли, мамлакатимизда давлат томонидан норасмий бандликни
камайтириш мақсадида ўзини ўзи банд қилишни жорий этиш, аёл
тадбиркорлигини ривожлантириш ва ижтимоий ҳимояни кучайтириш каби чора
-
тадбирлар амалга оширилмоқда. Аммо, гендерга асосланган муаммолар ва
ижтимоий
ҳимоя
тизимининг
камчиликлари
бу
жараённи
мураккаблаштирмоқда15.
Шу тариқа, хотин
-
қизларнинг норасмий бандлиги ижтимоий
-
иқтисодий
жиҳатдан катта хавф ва таҳдидлар туғдириб, уларнинг ҳуқуқий ва ижтимоий
ҳимоясини кучайтириш учун комплекс сиёсий чораларни талаб қилади. Бу
масалада гендер аспектларини инобатга олган ҳолда таҳлил муҳим аҳамиятга эга
(1)3.
Умуман олганда, хотин
-
қизларнинг Ўзбекистондаги норасмий бандлиги
-
ижтимоий таҳлил, хатарлар ва таҳдидларни келтириб чиқаради ва мазкур
ҳодисани қуйидагича изоҳлаш мумкин.
Хотин
-
қизларнинг норасмий бандлиги билан боғлиқ хатарлар:
•
Меҳнат ҳақининг кафолатланмаганлиги ва доимий даромаднинг йўқлиги,
бу айниқса оилавий ёки соғлиқ билан боғлиқ кутилмаган ҳолатларда жиддий
муаммога айланиши.
•
Гендер сегрегацияси ва дискриминация туфайли хотин
-
қизларнинг меҳнат
бозоридаги имкониятлари чекланган бўлиб, бу уларнинг ижтимоий
-
иқтисодий
аҳволини ёмонлаштириши.
•
Ижтимоий ҳимоя тизимининг йўқлиги
-
касаллик ёки она бўлишга оид
таътиллар, ишсизлик нафақалари ва пенсия каби ижтимоий кафолатларга эга
бўлмаслик.
•
Иқтисодий инқироз ва пандемия каби фавқулодда вазиятларда норасмий
секторда ишлаётган хотин
-
қизлар жуда заиф ҳолатда бўлади, бу уларнинг
даромадлари ва иш ўринларининг барқарорлигини хавф остига қўяди.
•
Норасмий
меҳнат
муносабатлари
кўпинча
ҳуқуқий
жиҳатдан
ҳимояланмаган бўлиб, бу эксплуатация ва паст маошга олиб келиши мумкин.
Talqin va tadqiqotlar ilmiy-uslubiy jurnali
Impact Factor: 8.2 | 2181-
3035 | №
7(65)
~ 159 ~
•
Шу тариқа, хотин
-
қизларнинг норасмий бандлиги уларнинг ижтимоий
-
иқтисодий барқарорлигига салбий таъсир кўрсатади ва уларни ҳуқуқий ҳамда
ижтимоий ҳимояни кучайтиришни талаб қилади.
Шунингдек, айниқса меҳнат бозорига кириб келаётган ёш хотин қизларни
ижтимоий ҳимоя қилиш ва уларни иш билан таъминлаш муҳим ҳисобланади.
Хусусан, ёш хотин қизларни меҳнат бозоридаги асосий муаммолари
-
ижтимоий
-
касбий йўналиш бўйича фикрнинг шаклланмаганлиги, бу уларнинг касб
танлашда ва меҳнат фаолиятини бошлашда аниқликка эга бўлмаслигига олиб
келади1,6.
Хотин қизларни ижтимоий ҳолатига таъсир этувчи омиллар:
•
Ёшлар орасида ишсизлик даражаси юқори бўлиб, бу таълим ва меҳнат
бозори ўртасидаги номувофиқлик, малака ва талаблар ўртасидаги фарқлар билан
боғлиқ4,6.
•
Ёшлар меҳнат бозоридаги рақобат кучли, шунингдек, уларнинг иш
тажрибаси ва касбий малакаси камлиги иш топиш имкониятларини чеклайди1,6.
•
Ёшлар учун меҳнат шартлари ва ҳуқуқий ҳимоянинг ўзига хослиги бўлиб,
уларни қўллаб
-
қувватлаш ва ижтимоий ҳимоя тизимларини такомиллаштириш
зарур2,7.
•
Ёшлар меҳнат бозоридаги муаммоларни ҳал қилиш учун комплекс ва
тизимли ёндашув, таълим ва касб
-
ҳунар тайёргарлиги, шунингдек давлат ва
жамоат ташкилотлари ҳамкорлиги муҳим4,6.
•
Шу тариқа, ёшлар меҳнат бозоридаги ўзига хосликлар уларнинг
ижтимоий
-
иқтисодий фаоллигини ошириш ва ишсизликни камайтириш учун
мақсадли сиёсатлар ва чора
-
тадбирларни талаб қилади.
Шу ўринда таъкидлаш жоизки, Ўзбекистонда хотин қизларни расмий
бандлигини таъминлаш ва ижтимоий ҳимоя қилишга қаратилган комплекс чора
-
тадбирлар амалга оширилмоқда. Ушбу чора
-
тадбирлар Ўзбекистонда норасмий
бандликни қисқартириш, аҳолининг ижтимоий
-
иқтисодий аҳволини яхшилаш ва
барқарор ривожланишни таъминлашга хизмат қилади.
2022 йил 1 ноябрдан бошлаб Ўзбекистонда ўзини ўзи банд қилган шахслар
учун фаолият (ишлар, хизматлар) турлари рўйхати кенгайтирилди. Янги
қўшилган фаолият турлари қуйидагиларни ўз ичига олади:
•
Уй ҳайвонлари (қорамол, қўй, эчки, от ва бошқалар) бозорларида
воситачилик хизмати;
•
Автомобиль бозорларида воситачилик хизмати;
•
Риэлторлик хизматлари (ижарага уй топиб бериш, уй сотиб олиш ва
сотишга кўмаклашиш);
•
Уйда сут ва сут маҳсулотларини қайта ишлаш ва сотиш;
Talqin va tadqiqotlar ilmiy-uslubiy jurnali
Impact Factor: 8.2 | 2181-
3035 | №
7(65)
~ 160 ~
•
Маиший буюмларни ижарага бериш (стол
-
стул, идиш
-
товоқ, асбоб
-
ускуна
ва ҳ.к.);
•
Гипс ва ганчдан буюмлар ясаш (уй жиҳозлари, ҳайкаллар);
•
Тош ва тош маҳсулотларидан ёдгорлик, сувенир ва декоратив буюмлар
тайёрлаш;
•
Ёғоч маҳсулотларидан сават, нон маҳсулотлари учун махсус идиш ва
бошқа буюмларни тўқиш;
•
Уй шароитида пилла етиштириш, шахсий томорқа ер участкасида тут
меваси, ниҳоли ва кўчатини етиштириш, ипак мато ва гилам тўқиш ва сотиш;
•
Кулолчилик.
Шунингдек, 2023 йил 1 январдан бошлаб якка тартибдаги тадбиркорларга
умумий қурилиш ва таъмирлаш ишлари (бетон қуйиш, бўёқчилик, сувоқчилик,
ғишт ва кафель териш, перфорация, дурадгорлик, чилангарлик ва бошқа умумий
қурилиш ишлари)ни бажаришга рухсат берилди.
Хулоса ва тавсиялар. Норасмий бандликка қамалганлар учун Ўзбекистонда
қуйидаги дастурлар ва чора
-
тадбирлар ишлаб чиқилмоқда ва норасмий
бандликни камайтиришга қаратилган асосий чора
-
тадбирлар қуйидагилардан
иборат:
•
Маҳаллаларда ишсизликни камайтириш ва норасмий бандлик улушини
қисқартириш мақсадида махсус тартиб ва дастурларни жорий этиш1.
•
2024
–2027 йилларга мўлжалланган камбағалликни қисқартириш ва
бандликни ошириш бўйича давлат дастурларини амалга ошириш, шу жумладан,
Халқаро меҳнат ташкилоти билан ҳамкорликда чора
-
тадбирлар кўриш.
•
Профессионал таълим тизимини такомиллаштириш ва ёшларнинг меҳнат
бозорига тайёргарлигини ошириш орқали уларнинг бандлигини таъминлаш.
•
Нодавлат
нотижорат
ташкилотлари
ва
фуқаролик
жамияти
институтларининг ролини кучайтириш, улар орқали ёшлар ва хотин
-
қизларнинг
ижтимоий фаоллигини ошириш.
•
Давлат ва хусусий сектор ўртасида ҳамкорликни ривожлантириш, ўзини
ўзи банд қилиш ва кичик тадбиркорликни қўллаб
-
қувватлаш, шунингдек,
бандлик марказларини ташкил этиш.
•
Меҳнат бозорида рақамли хизматларни кенгайтириш ва бюрократик
тўсиқларни камайтириш, шу билан бирга солиқ ва бошқа имтиёзларни жорий
этиш1.
•
Камбағалликни
камайтириш
ва
ижтимоий
ҳимоя
тизимини
такомиллаштириш орқали ижтимоий хавфсизликни таъминлаш.
•
Ёшлар ва хотин
-
қизлар учун махсус дастурлар, тренинглар ва малака
ошириш
курсларини
ташкил
этиш,
уларнинг
меҳнат
бозоридаги
рақобатбардошлигини ошириш.
Talqin va tadqiqotlar ilmiy-uslubiy jurnali
Impact Factor: 8.2 | 2181-
3035 | №
7(65)
~ 161 ~
•
Ҳудудларда доимий равишда норасмий бандлик мониторингини ўтказиш,
сўровномалар орқали норасмий бандликни келтириб чиқарувчи омилларни
аниқлаш ва уларни бартараф этиш бўйича чоралар кўриш.
•
Халқаро ташкилотлар билан ҳамкорликда норасмий бандликни таҳлил
қилиш ва камайтириш бўйича тадқиқотлар ўтказиш, илғор хорижий
тажрибаларни ўрганиш ва амалиётга жорий этиш.
•
Ўзини ўзи банд қилган шахслар учун фаолият турларини кенгайтириш ва
бу борада норматив
-
ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини ишлаб чиқиш.
•
Шахсий томорқа ер участкаларида банд бўлган шахсларни ижтимоий
ҳимоя қилиш тизимини жорий этиш ва фаолият турларини кенгайтириш.
•
Давлат дастурлари доирасида камбағалликни қисқартириш ва бандликни
оширишга қаратилган чора
-
тадбирларни амалга ошириш, шу жумладан,
профессионал таълим тизимини такомиллаштириш ва ёшларнинг меҳнат
бозорига тайёргарлигини ошириш.
•
Нодавлат
нотижорат
ташкилотлари
ва
фуқаролик
жамияти
институтларининг ролини кучайтириш, улар орқали ёшлар ва хотин
-
қизларнинг
ижтимоий фаоллигини ошириш.
•
Меҳнат бозорида рақамли хизматларни кенгайтириш ва бюрократик
тўсиқларни камайтириш, шу билан бирга солиқ ва бошқа имтиёзларни жорий
этиш1.
•
Ҳудудларда доимий равишда норасмий бандлик диагностикасини
ўтказиш, маҳаллаларда сўровномалар орқали норасмий бандликни келтириб
чиқарувчи омилларни аниқлаш ва уларни бартараф этиш чораларини амалга
ошириш1.
•
Халқаро ташкилотлар билан ҳамкорликда норасмий бандликни таҳлил
қилиш ва камайтириш бўйича тадқиқотлар ўтказиш, илғор хорижий
тажрибаларни ўрганиш ва уларни амалга жорий этиш.
•
Ўзини ўзи банд қилган шахслар учун фаолият турларини кенгайтириш ва
бу борада норматив
-
ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини ишлаб чиқиш1.
•
Шахсий томорқа ер участкаларида банд бўлган шахсларни ижтимоий
ҳимоя қилиш тизимини жорий этиш, шунингдек, томорқа ер участкасида расмий
банд бўлган шахс сифатида фаолият юритиш учун қонунчилик талабларини
соддалаштириш1.
•
Мавсумий қишлоқ хўжалиги ишларида банд бўлганлар учун бригадалар
ташкил қилиш ва уларни ўзини ўзи банд қилган шахс сифатида рўйхатдан
ўтказиш, шунингдек, бригадалар аъзоларига рағбатлантирувчи тўловлар
бериш1.
Talqin va tadqiqotlar ilmiy-uslubiy jurnali
Impact Factor: 8.2 | 2181-
3035 | №
7(65)
~ 162 ~
•
Хизмат кўрсатиш соҳасида норасмий банд бўлган ва кейинчалик ўз
фаолиятини расмийлаштирган шахсларни рағбатлантириш мақсадида молиявий
имтиёзлар ва субсидиялар тақдим этиш1.
•
Қишлоқ хўжалиги соҳасида норасмий банд бўлган шахсларни
расмийлаштириш учун мавсумий меҳнат шартномаларини жорий этиш ва
ижтимоий солиқ тўловларини камайтириш1.
•
Масофавий ишлаётган ходимлар учун электрон платформа яратиш орқали
қулай шарт
-
шароитлар яратиш1.
Ушбу дастурлар ва чора
-
тадбирлар норасмий бандликни камайтириш,
аниқлаш ва расмийлаштиришга қаратилган комплекс ёндашувни ташкил этади.
Бу кенгайтиришлар норасмий бандликни қисқартириш ва ўзини ўзи банд
қилган шахслар учун янги имкониятлар яратишга қаратилган12.
Умуман олганда, мазкур фаолият турлари норасмий иқтисодий фаолликни
легаллаштириш ва ўзини ўзи банд қилган шахслар учун янги имкониятлар
яратишга қаратилган. Улар меҳнат бозоридаги норасмийликни камайтириш,
даромад манбаларини ошириш ва ижтимоий ҳимояни кучайтиришга хизмат
қилади.
Ўзбекистонда хотин
-
қизларнинг норасмий бандлиги муҳим муаммо бўлиб,
уларнинг ижтимоий ҳимоясизлиги ва меҳнат ҳуқуқлари бузилишига олиб
келади. Бу хавф
-
хатарларни юмшатиш учун норасмий бандликни расмийга
ўтказиш ва аёлларнинг ижтимоий ҳимоясини кучайтириш жуда муҳим. Бу
тадбиркорликни ривожлантириш, касбий таълимни яхшилаш ва қонунчиликни
такомиллаштириш орқали амалга оширилиши керак.
Мақолада фойдаланилган адабиётлар ва манбалар:
1.
https://www.ilo.org/ru/resource/news
2.
Н.Н.Қодиров Ўзбекистонда ёшлар ижтимоий фаоллигини оширишда
фуқаролик жамияти институтларининг иштироки. Монография. –
Тошкент:
DIMAL
нашриёти, 2024.
-
236 бет.
3.
https://ebook.tsue.uz/public/ebooks
4.
https://cyberleninka.ru/article/n/yoshlar-rtasida-ishsizlikning-kelib-chi-
ish-sabablari-va-izhtimoiy-i-tisodiy-o-ibatlari
5.
http://uzscite.uz/wp-content/uploads/2022/03/31-37.pdf
6.
https://iqtisodiyot.tsue.uz/sites/default/files/maqolalar/25_M_Mirzakari
7.
https://ebook.tsue.uz/public/ebooks
8.
https://sirdaryo.kasaba.uz/uzbekiston-respublikasining-mehnat-kodeksi
9.
10.
https://www.lex.uz/uz/docs
/7131782.Ўзбекистон
Республикаси
Talqin va tadqiqotlar ilmiy-uslubiy jurnali
Impact Factor: 8.2 | 2181-
3035 | №
7(65)
~ 163 ~
Президентининг қарори, 30.08.2022 йилдаги ПҚ
-366-
сон. Норасмий бандлик
улушини қисқартириш ҳамда меҳнат ресурслари балансини замонавий
ёндашувлар асосида шакллантириш чора
-
тадбирлари тўғрисида.
11.
https://www.lex.uz/uz/docs
/7131782.Ўзбекистон
Республикаси
Президентининг қарори, 04.10.2024 йилдаги ПҚ
-347-
сон Камбағалликни
қисқартириш ва бандлик соҳасида давлат сиёсатини такомиллаштириш ва
самарадорликни ошириш чора
-
тадбирлари тўғрисида.
12.
https://www.norma.uz
. Ўзбекистон Республикаси Президентининг
қарори, 30.08.2022 йилдаги ПҚ
-366-
сон Норасмий бандлик улушини
қисқартириш ҳамда меҳнат ресурслари балансини замонавий ёндашувлар
асосида шакллантириш чора
-
тадбирлари тўғрисида.
13.
https://www.norma.uz
. Президентнинг 30.08.2022 йилдаги “Норасмий
бандлик улушини қисқартириш ҳамда меҳнат ресурслари балансини замонавий
ёндашувлар асосида шакллантириш чора
-
тадбирлари тўғрисида”ги ПҚ
-366-
сон
қарори.
14.
Ўзбекистон
Республикаси
Давлат
статистика
қўмитаси.
“Ўзбекистонда меҳнат бозори ва бандлик ҳолати.” Тошкент, 2023.
15.
International Labour Organization (ILO). "Women and the World of
Work
in
Uzbekistan."
Geneva,
2021.
16.
Trading Economics. “Uzbekistan Labor Force, Female (% of total labor
force).” 2024.
https://tradingeconomics.com/uzbekistan/labor-force-female-percent-
of-total-labor-force-wb-data.html
17.
World Bank. "Country Gender Assessment: Uzbekistan." 2024.
https://www.worldbank.org/en/country/uzbekistan/publication/country-gender-
assessment-2024
18.
Daryo.uz. “Uzbekistan empowers 251,400 women with jobs in 2024.”
2024.
https://daryo.uz/en/2025/02/05/uzbekistan-empowers-251400-women-with-
19.
UN Women. “Statement on Women’s Unemployment in Uzbekistan.”
2024.
https://daryo.uz/en/2024/05/14/the-unemployment-rate-among-women-is-50-
un-women-executive-director-on-uzbekistans-statistics
20.
CABAR.asia
. “Что не так с политикой Узбекистана в сфере
неформальности на рынке труда.” 2023.
https://cabar.asia/ru/chto-ne-tak-s-
politikoj-uzbekistana-v-sfere-neformalnosti-na-rynke-truda
21.
USAID Uzbekistan. “Economic Opportunities for Women in Rural
Uzbekistan.” 2024.
22.
Ўзбекистон Республикаси Меҳнат вазирлиги. “Ўзбекистонда
Talqin va tadqiqotlar ilmiy-uslubiy jurnali
Impact Factor: 8.2 | 2181-
3035 | №
7(65)
~ 164 ~
норасмий бандликни қисқартириш бўйича давлат дастурлари.” Тошкент, 2024.
23.
Anhor.uz. “Ижтимоий дафтарлар ва аҳолини қўллаб
-
қувватлаш
тизими.”
2023.
24.
Ўзбекистон
Республикаси
Давлат
статистика
қўмитаси.
“Ўзбекистонда меҳнат бозори ва бандлик ҳолати.” Тошкент, 2023.
25.
International Labour Organization (ILO). "Women and the World of
Work
in
Uzbekistan."
Geneva,
2021.
26.
Trading Economics. “Uzbekistan Labor Force, Female (% of total labor
force).” 2024.
https://tradingeconomics.com/uzbekistan/labor-force-female-percent-
of-total-labor-force-wb-data.html
27.
World Bank. "Country Gender Assessment: Uzbekistan." 2024.
https://www.worldbank.org/en/country/uzbekistan/publication/country-gender-
assessment-2024
28.
Daryo.uz. “Uzbekistan empowers 251,400 women with jobs in 2024.”
2024.
https://daryo.uz/en/2025/02/05/uzbekistan-empowers-251400-women-with-
29.
UN Women. “Statement on Women’s Unemployment in Uzbekistan.”
2024.
https://daryo.uz/en/2024/05/14/the-unemployment-rate-among-women-is-50-
un-women-executive-director-on-uzbekistans-statistics
30.
CABAR.asia
. “Что не так с политикой Узбекистана в сфере
неформальности на рынке труда.” 2023.
https://cabar.asia/ru/chto-ne-tak-s-
politikoj-uzbekistana-v-sfere-neformalnosti-na-rynke-truda
31.
USAID Uzbekistan. “Economic Opportunities for Women in Rural
Uzbekistan.” 2024.
32.
Ўзбекистон Республикаси Меҳнат вазирлиги. “Ўзбекистонда
норасмий бандликни қисқартириш бўйича давлат дастурлари.” Тошкент, 2024.
33.
Anhor.uz. “Ижтимоий дафтарлар ва аҳолини қўллаб
-
қувватлаш
тизими.” 2023.
