Talqin va tadqiqotlar ilmiy-uslubiy jurnali
Impact Factor: 8.2 | 2181-3035 | № 1(59)
~ 235 ~
KONSTITUTSIYADA YOSHLARGA OID HUQUQLAR VA
MAJBURIYATLAR
Ne'matov Nursulton Shavkat o'g'li
Toshkent Davlat Agrar Universiteti Huquq va turizm fakulteti Yurisprudensya
yo'nalishi 3-bosqich talabasi
Shodmonov Shoxrux Kamoliddinovich
Toshkent Davlat Agrar Universiteti Huquq va turizm fakulteti Yurisprudensya
yo'nalishi 2-bosqich talabasi
Annotatsiya:
Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasining yangi
Konstitutsiyasida yoshlarga berilgan huquqlar va ularga yuklatilgan majburiyatlar
yoritiladi. Yoshlarga oid davlat siyosatining yangi tamoyillari va amaliyotdagi
o‘zgarishlar tahlil qilinadi. Yoshlarga oid huquqlarni himoya qilish va ularga keng
imkoniyatlar yaratish uchun yangi Konstitutsiya qanday choralar ko‘rganligi
ko‘rsatiladi.
Annotation:
This article discusses the rights granted to young people in the new
Constitution of Uzbekistan and the duties assigned to them. It analyzes the new
principles of state policy toward youth and the changes in practice. The measures
taken by the new Constitution to protect youth rights and provide them with broad
opportunities are highlighted.
Kalit so‘zlar:
Yoshlar, Konstitutsiya, huquqlar, majburiyatlar, ta’lim, ishlash,
ijtimoiy himoya.
Keywords:
Youth, Constitution, rights, duties, education, employment, social
protection.
Yoshlar — har bir davlatning kelajagi, jamiyatning faol qatlamini tashkil
etadigan guruhdir. O‘zbekistonda yoshlar siyosati va ularga oid huquqlarni
ta’minlashga katta ahamiyat qaratilmoqda. 2023-yilda yangilangan Konstitutsiya
yoshlarning huquqlarini yanada mustahkamlash va ularning rivojlanishiga yanada
keng imkoniyatlar yaratish uchun yangi me’yorlarni joriy etdi.
Yoshlar huquqlari
Yangi Konstitutsiyaga ko‘ra, yoshlarning huquqlari quyidagi asosiy tamoyillar
orqali kafolatlanadi:
Ta’lim huquqi: Har bir yoshga ta’lim olish, bilim olish va kasb-hunar o‘rganish
huquqi taqdim etiladi. Bu huquq barcha yoshlar uchun teng imkoniyatlarni
ta’minlashga qaratilgan.
Talqin va tadqiqotlar ilmiy-uslubiy jurnali
Impact Factor: 8.2 | 2181-3035 | № 1(59)
~ 236 ~
Ishlash huquqi: Yoshlar uchun ish bilan ta’minlanish, kasb-hunar o‘rganish va
mehnat qilish huquqi kafolatlangan. Yangi Konstitutsiyada yoshlarning iqtisodiy
erkinligini ta’minlash uchun yangi mexanizmlar joriy etildi.
Ijtimoiy himoya huquqi: Yangi Konstitutsiya yoshlarni ijtimoiy himoya qilish,
ularga sog‘lom va xavfsiz yashash sharoitlarini yaratish bo‘yicha alohida chora-
tadbirlar belgilaydi.
Yoshlarning majburiyatlari
Yoshlar o‘z huquqlari bilan birga, quyidagi majburiyatlarni ham bajarishlari
kerak:
Jamiyatga foydali faoliyat: Yoshlar jamiyatga foydali faoliyat olib borishlari,
davlat va jamiyat manfaatlarini ilgari surishlari kerak.
Huquqiy mas’uliyat: Yoshlar qonunlarga rioya qilish, huquq va erkinliklarni
hurmat qilishlari zarur.
Madaniy va ma’naviy o‘sish: Yoshlar o‘z madaniy va ma’naviy rivojlanishiga
e’tibor berishlari, axloqiy qadriyatlarni hurmat qilishlari kerak.
Yoshlar siyosatining yangi tamoyillari
2023-yilda yangilangan Konstitutsiyada yoshlar siyosati va ularga berilgan
imkoniyatlarga alohida e’tibor qaratilgan. Davlat yoshlarning o‘z potensialini to‘liq
ro‘yobga chiqarishi uchun zarur sharoitlarni yaratadi. Yangi Konstitutsiyada quyidagi
tamoyillar ko‘rsatilgan:
Yoshlarni rivojlantirishga qaratilgan dasturlar: Davlat tomonidan yoshlarni
ta’lim, sport, mehnat va ijtimoiy sohalarda rivojlantirishga qaratilgan dasturlar
amalga oshiriladi.
Yoshlarning ijtimoiy faolligi: Yoshlar siyosati yoshlarning jamiyatda faol
ishtirok etishi, ularning o‘z fikrini bildirish va fuqarolik jamiyatini rivojlantirishda
ishtirok etishiga imkon yaratadi.
Yoshlar uchun ijtimoiy infratuzilma: Yoshlarning ma’naviy va jismoniy
rivojlanishini qo‘llab-quvvatlash uchun ijtimoiy infratuzilma, sport maydonchalari,
madaniy markazlar va kutubxonalar tashkil etiladi.
Amaliy natijalar va istiqbollar
Konstitutsiyadagi o‘zgarishlar yoshlar siyosatini yangi bosqichga ko‘tarish
uchun mustahkam poydevor yaratdi. Yoshlarning huquqlari kengayishi bilan birga,
ularning jamiyatdagi roli yanada ortib bormoqda. Bu borada davlat tomonidan
amalga oshirilayotgan dasturlar va loyihalar yoshlarni jamiyatga yanada faol
qo‘shilishiga yordam bermoqda.
Xulosa:
Yangi Konstitutsiyada yoshlar uchun yaratilgan huquqiy asoslar va
imkoniyatlar ularning kelajagini ta’minlashga xizmat qiladi. Yoshlarning jamiyatdagi
faolligi va ularga keltirilgan imkoniyatlar davlatning ijtimoiy rivojlanishdagi asosiy
Talqin va tadqiqotlar ilmiy-uslubiy jurnali
Impact Factor: 8.2 | 2181-3035 | № 1(59)
~ 237 ~
ko‘rsatkichlaridan biri bo‘lib, mamlakatda barqaror va adolatli jamiyatni
shakllantirishga katta hissa qo‘shadi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi. Toshkent: «O‘zbekiston»,
2023.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining yoshlar siyosatiga doir farmonlari.
www.lex.uz.
3. Yoshlar va jamiyat: huquqiy tahlil. Toshkent, 2023.
