JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 15, issue 02, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
Ostanaqulov Xojiakbar Mansurqul o‘g‘li
Andijon davlat texnika instituti
Axborot tizimlari va texnologiyalari yo‘nalishi 3-bosqich talabasi
Telefon raqam: +998 90 529 24 08
E-mail:
Saydullayeva Dilyora To‘xtasin qizi
Farg'ona Davlat Universiteti
Iqtisodiyot yo‘nalishi 2-kurs magistrant
Telefon raqam: +998 91 115 98 65
E-mail:
KORXONALARDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALARNI JORIY ETISH ORQALI
KO‘LAM SAMARADORLIGIGA ERISHISH
Annotatsiya:
Mazkur maqolada sanoat korxonalarida innovatsion texnologiyalarni joriy etish
orqali ko‘lam samaradorligiga erishish masalasi ilmiy asosda tadqiq qilingan. Unda innovatsion
texnologiyalarning iqtisodiy samaradorlikka ta’siri, ishlab chiqarish jarayonidagi o‘zgarishlar,
korxona rentabelligini oshirishdagi roli tahlil qilinadi. Shuningdek, yirik sanoat korxonalarida
amalga oshirilgan muvaffaqiyatli innovatsion loyihalar misolida ularning amaliy natijalari ochib
berilgan. Metodologik yondashuvlar asosida olingan natijalar muhokama qilinib, bu sohadagi
mavjud muammo va to‘siqlar ham ko‘rib chiqilgan. Xulosa qismida esa innovatsiyalarni
muvaffaqiyatli joriy etish uchun zarur shart-sharoitlar, davlat siyosatining o‘rni va istiqbolli
yo‘nalishlar aniqlab berilgan.
Kalit so‘zlar:
Innovatsion texnologiyalar, sanoat korxonalari, ko‘lam samaradorligi, iqtisodiy
samaradorlik, avtomatlashtirish, raqamlashtirish, ishlab chiqarish tizimi, texnologik
modernizatsiya, mehnat unumdorligi, investitsiya.
Kirish.
Zamonaviy global iqtisodiyotning tezkor rivojlanish sur’atlari, raqobatbardosh bozor
munosabatlarining chuqurlashuvi va ishlab chiqarish texnologiyalarining jadal o‘zgarib
borayotganligi sanoat korxonalarini o‘z strategik faoliyatini tubdan qayta ko‘rib chiqishga
undamoqda. Ayniqsa, ishlab chiqarish sohasida texnologik yangilanishlar, avtomatlashtirish
tizimlari, sun’iy intellekt asosidagi ishlab chiqarish boshqaruvi, raqamli nazorat va
optimallashtirish mexanizmlarining joriy etilishi bugungi kunda har qanday korxonaning
samaradorligiga bevosita ta’sir qiluvchi omil sifatida namoyon bo‘lmoqda. Bu o‘zgarishlar
natijasida sanoat korxonalari an’anaviy ishlab chiqarish yondashuvlaridan voz kechib, yangi,
innovatsiyaga asoslangan texnologik modellar asosida faoliyat yuritishga intilmoqda.
Shu nuqtai nazardan, iqtisodiy terminlarda keng qo‘llaniladigan “ko‘lam samaradorligi”
tushunchasi aynan innovatsiyalar bilan chambarchas bog‘liq bo‘lib, korxonalarning iqtisodiy
quvvatini oshirishda markaziy o‘rin tutadi. Ko‘lam samaradorligi deganda, ishlab chiqarish
hajmi ortgani sari mahsulot birligiga to‘g‘ri keladigan xarajatlarning kamayishi tushuniladi. Bu
holat ayniqsa yirik korxonalarda yaqqol namoyon bo‘ladi, chunki u yerda katta hajmdagi ishlab
chiqarish liniyalari, resurslar va ishchi kuchi bir maromda ishlatiladi. Ammo bu samaraga
erishishning asosiy kaliti — bu innovatsion texnologiyalarni to‘g‘ri va tizimli joriy etishdir.
An’anaviy usullar bilan faoliyat yuritayotgan korxonalar ko‘pincha ko‘lamdan samarali
foydalana olmaydi, bu esa ularning raqobatbardoshligini pasaytiradi.
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 15, issue 02, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
Innovatsion texnologiyalar bu borada ulkan imkoniyatlarni taqdim etadi. Masalan, ishlab
chiqarish jarayonlariga zamonaviy avtomatlashtirilgan uskunalarni joriy etish natijasida inson
omiliga bog‘liqlik kamayadi, jarayonlar barqaror va sifatli kechadi, vaqt va moddiy resurslar
tejab qolinadi. Misol tariqasida, Germaniyada faoliyat yuritayotgan “Siemens” kompaniyasini
keltirish mumkin. U o‘zining sanoat ishlab chiqarish tarmoqlarida “Raqamli Tvins” (Digital
Twins) texnologiyasidan foydalanib, mahsulot sifati va ishlab chiqarish hajmini oshirib, ishlab
chiqarish tannarxini 20 foizgacha kamaytirishga erishgan. Yoki Xitoyning “Huawei”
kompaniyasi o‘z zavodlarida sun’iy intellekt bilan boshqariladigan avtomatlashtirilgan liniyalar
orqali yiliga millionlab qurilmalarni ishlab chiqarib, ko‘lam samaradorligining yorqin namunasi
bo‘lib xizmat qilmoqda.
O‘zbekistonda ham keyingi yillarda sanoatni modernizatsiya qilish, innovatsion yechimlarni
ishlab chiqarishga tatbiq etish bo‘yicha bir qator ijobiy o‘zgarishlar kuzatilmoqda. Masalan,
“UzAuto Motors” kompaniyasi tomonidan yurtimizda avtomobil ishlab chiqarish liniyalariga
robotlashtirilgan texnologiyalar joriy etilgani nafaqat mahsulot sifatini oshirdi, balki ishlab
chiqarish hajmini bir necha barobarga oshirishga imkon berdi. Bu orqali korxona nafaqat ichki
bozorni to‘ldirdi, balki eksport hajmini ham sezilarli darajada oshirdi. Aynan innovatsion
texnologiyalarni joriy etish orqali ko‘lam samaradorligiga erishishning amaliy isboti sifatida
ushbu tajribalarni keltirish mumkin (1-rasm).
1-rasm. UzautoMotorrs kompaniyasi
Mazkur maqola aynan shu jarayonlarning ilmiy tahliliga bag‘ishlangan bo‘lib, sanoat
korxonalarida innovatsion texnologiyalarni joriy etish orqali qanday qilib ko‘lam
samaradorligiga erishish mumkinligi, bu jarayonda qanday iqtisodiy uslublar, strategiyalar va
texnik yondashuvlar qo‘llanilishi kerakligi haqida chuqur tahlillar olib boriladi. Shu bilan birga,
innovatsiyalarni joriy etishdagi to‘siqlar, ularni bartaraf etish usullari va amaliy tajribalar asosida
ilmiy asoslangan takliflar ham keltiriladi. Tadqiqot natijalari O‘zbekiston sanoatining
innovatsion rivojlanish istiqbollarini aniqlashda muhim ahamiyat kasb etadi va korxonalar uchun
yo‘l xaritasi vazifasini o‘tashi mumkin.
Metodologiya.
Ushbu tadqiqotda sanoat korxonalarida innovatsion texnologiyalarni joriy etish
orqali ko‘lam samaradorligiga erishish jarayonini chuqur tahlil qilish uchun bir nechta ilmiy
metodlardan foydalanildi. Tadqiqotning metodologik asosi sifatida tizimli tahlil, taqqoslash,
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 15, issue 02, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
iqtisodiy-statistik tahlil, empirik kuzatuv hamda holat tahlili (case study) metodlari tanlandi. Bu
yondashuvlar innovatsion texnologiyalarning korxona faoliyatiga ta’sirini nafaqat nazariy, balki
amaliy nuqtayi nazardan ham o‘rganishga xizmat qildi. Shuningdek, tadqiqotda zamonaviy
iqtisodiy nazariyalar, jumladan, Yangi institutsional iqtisodiyot, Innovatsion rivojlanish
nazariyalari va Ko‘lam iqtisodiyoti (Economies of Scale) konsepsiyalariga tayangan holda tahlil
olib borildi.
Tadqiqot ob’ekti sifatida O‘zbekiston sanoatida faoliyat yuritayotgan bir nechta yirik korxonalar
— xususan, “UzAuto Motors”, “NAVOIYAZOT”, “Artel” va “AGMK” kabi innovatsion
texnologiyalarni joriy etgan subyektlar tanlab olindi. Ularning texnologik rivojlanish holati,
ishlab chiqarish samaradorligi, tannarx ko‘rsatkichlari va mahsulot hajmidagi o‘zgarishlar 2019–
2024 yillar oralig‘ida statistik ma’lumotlar asosida o‘rganildi. Shuningdek, innovatsiyalar joriy
etilganidan oldingi va keyingi davr ko‘rsatkichlari taqqoslab tahlil qilindi. Bunda Davlat
statistika qo‘mitasi, Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi, hamda korxonalarning rasmiy
yillik hisobotlaridan olingan ochiq ma’lumotlar manba sifatida xizmat qildi.
Ma’lumotlar tahlilida Microsoft Excel, SPSS va Stata dasturlaridan foydalangan holda grafik
tahlil, regressiya tahlili va dinamik o‘zgarishlar tahlili (time series analysis) amalga oshirildi.
Ayniqsa, ishlab chiqarish hajmi va mahsulot tannarxi o‘rtasidagi bog‘liqlikni aniqlash uchun
korrelyatsion tahlil usuli qo‘llanildi. Bundan tashqari, innovatsion texnologiyalar joriy etilishi
natijasida ishchi kuchi samaradorligi, energiya sarfi, ishlab chiqarish vaqti kabi
ko‘rsatkichlardagi o‘zgarishlar sonli ifoda orqali baholandi. Bu orqali ko‘lam samaradorligi
raqamli va amaliy asosda isbotlandi.
Tadqiqotning muhim bosqichlaridan biri sifatida yarim strukturalangan intervyular ham
o‘tkazildi. Jumladan, yuqorida nomi tilga olingan korxonalarda faoliyat yuritayotgan
muhandislar, ishlab chiqarish bo‘limi rahbarlari va texnik direktorlar bilan suhbatlar tashkil etildi.
Ular orqali innovatsion texnologiyalarni joriy etishda duch kelinayotgan muammolar, texnologik
moslashuv, xodimlarni qayta tayyorlash jarayonlari va bu o‘zgarishlarning ishlab chiqarish
samaradorligiga ta’siri haqida muhim ma’lumotlar olindi. Intervyular natijalari sifat tahlili
asosida guruhlashtirilib, tadqiqotning asosiy xulosalarini shakllantirishda qo‘llanildi.
Shuningdek, xalqaro tajriba o‘rganish maqsadida Yevropa Ittifoqi, AQSh, Yaponiya va Janubiy
Koreya sanoat korxonalarida qo‘llanilayotgan ilg‘or texnologiyalar hamda ularning ko‘lam
samaradorligiga ta’siri haqida nufuzli ilmiy jurnallarda chop etilgan maqolalar va xalqaro
tashkilotlar (masalan, OECD, World Bank) hisobotlari tahlil qilindi. Bu xalqaro tajribani
O‘zbekiston sharoitiga moslashtirish imkoniyatlarini aniqlashga xizmat qildi (2-rasm).
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 15, issue 02, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
2-rasm. OECD tashkiloti
Umuman olganda, tadqiqot metodologiyasi ko‘lam samaradorligini nafaqat sonli raqamlar
asosida, balki jarayonlar mazmunini anglash orqali chuqur tahlil qilishga qaratildi. Yondashuvlar
kombinatsiyasi natijasida innovatsion texnologiyalar va ko‘lam samaradorligi o‘rtasidagi
bevosita va bilvosita bog‘liqliklar ochib berildi va ularning iqtisodiy asoslangan tahlili taqdim
etildi.
Natijalar.
Tadqiqot natijalari sanoat korxonalarida innovatsion texnologiyalarni joriy etish orqali
ko‘lam samaradorligiga erishishda sezilarli ijobiy o‘zgarishlar yuz berganini yaqqol namoyon
etdi. Avvalo, innovatsiyalar joriy etilgan korxonalarda mahsulot tannarxi keskin kamaygani
kuzatildi. Masalan, “UzAuto Motors” kompaniyasida 2020-yilda robotlashtirilgan yig‘uv
liniyasini joriy etilgach, avtomobil ishlab chiqarishdagi umumiy tannarx 17 foizga qisqardi. Bu
o‘zgarish kompaniyaning raqobatbardoshligini oshirish bilan birga, mahsulot narxini barqaror
saqlash imkonini ham berdi.
Yana bir muhim natija – ishlab chiqarish quvvatining oshgani. “NAVOIYAZOT” korxonasida
2021-yildan boshlab zamonaviy kimyoviy reaktorlar joriy etilishi natijasida o‘simliklar uchun
mo‘ljallangan mineral o‘g‘itlar ishlab chiqarish hajmi yiliga 280 ming tonnadan 420 ming
tonnaga yetdi. Bu esa 50% o‘sish demakdir. Shu bilan birga, mahsulotlar eksport hajmi ham 30%
ga oshdi, bu esa innovatsion texnologiyalar eksport salohiyatini mustahkamlashini ko‘rsatadi.
Ishchi kuchi samaradorligi bo‘yicha ham ijobiy o‘zgarishlar qayd etildi. “Artel” kompaniyasida
ishlab chiqarish jarayonlariga avtomatlashtirilgan sinov tizimlari joriy etilgach, bitta ishchiga
to‘g‘ri keladigan mahsulot birligi 1,8 baravarga oshdi. Shuningdek, energiya sarfi kamaydi: ilgari
har bir konditsioner birligi uchun 2,4 kVt sarflangan bo‘lsa, yangi texnologiyalar yordamida bu
ko‘rsatkich 1,6 kVt gacha qisqardi. Bu esa atrof-muhitga ta’sirni kamaytirish va ekologik
barqarorlikka xizmat qiladi.
Xalqaro tajriba bilan taqqoslaganda, O‘zbekiston korxonalarida texnologik modernizatsiya
jarayoni hali to‘liq bosqichga chiqmagan bo‘lsa-da, dastlabki natijalar sezilarli darajada ijobiy
ekanini ko‘rsatmoqda. Xususan, Janubiy Koreya va Germaniya kompaniyalarida innovatsiyalar
natijasida ko‘lam samaradorligi 35–50% oralig‘ida oshgan bo‘lsa, O‘zbekistondagi
ko‘rsatkichlar ham bu tendensiyaga yaqinlashmoqda. Bu esa respublika sanoatida innovatsion
rivojlanish yo‘nalishi to‘g‘ri tanlanganini ko‘rsatadi.
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 15, issue 02, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
Umuman olganda, olib borilgan tadqiqotlar shuni ko‘rsatdiki, innovatsion texnologiyalarni izchil
joriy etish sanoat korxonalarida ishlab chiqarish hajmini ko‘paytirish, resurslarni tejash,
mahsulot sifatini oshirish va shu orqali ko‘lam samaradorligiga erishishning asosiy omillaridan
biri hisoblanadi.
2020–2023 yillar davomida O‘zbekiston sanoat korxonalarida innovatsion texnologiyalarni joriy
etish bo‘yicha o‘tkazilgan tahlillar shuni ko‘rsatdiki, bu davr mobaynida umumiy ishlab
chiqarish hajmi 28 foizga oshgan, mahsulot tannarxi esa o‘rtacha 15–20 foizga kamaygan.
Masalan, “UzAuto Motors” korxonasida avtomatlashtirilgan yig‘uv tizimlari orqali ish
unumdorligi 1,7 barobarga oshgan, “NAVOIYAZOT”da esa modernizatsiya hisobiga mahsulot
chiqarish hajmi 50 foizga ko‘paygan. 2022-yil yakunlariga ko‘ra, innovatsiyalarni keng joriy
qilgan 30 ta yirik korxona orasida o‘rtacha energiya sarfi 22 foizga kamaygan bo‘lsa, eksport
hajmi 1,3 milliard AQSh dollaridan 1,7 milliard dollarga oshgan. Bu esa innovatsion
texnologiyalar sanoat korxonalarining ichki va tashqi bozorlardagi raqobatbardoshligini sezilarli
darajada kuchaytirganini ko‘rsatadi (1-diagramma).
1-diagramma. O‘zbekiston innovatsion texnologiyalarining sanoatga ta’siri
Muhokama.
Olib borilgan tadqiqotlar va olingan natijalar asosida sanoat korxonalarida
innovatsion texnologiyalarni joriy etish orqali ko‘lam samaradorligiga erishish imkoniyatlari
keng va istiqbolli ekanligi aniqlandi. Muhokama jarayonida aniqlanganki, innovatsiyalar nafaqat
ishlab chiqarish hajmini oshiradi, balki resurslardan samarali foydalanish, mehnat unumdorligini
ko‘tarish, mahsulot sifatini yaxshilash va ekologik barqarorlikni ta'minlashda ham muhim rol
o‘ynaydi.
Bir tomondan, texnologik yangilanishlar korxonalarga yangi mahsulot turlarini ishlab chiqish va
jahon bozoriga moslashish imkonini beradi. Masalan, “Artel” kompaniyasi tomonidan
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 15, issue 02, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
Yaponiyaning “Mitsubishi” firmasi bilan hamkorlikda ishlab chiqilgan energiya tejamkor
maishiy texnika mahsulotlari xorijiy bozorga eksport qilinmoqda. Bu holat innovatsion
yondashuvning global raqobat muhitidagi ahamiyatini ko‘rsatadi. Boshqa tomondan esa,
avtomatlashtirish va raqamlashtirish jarayonlari orqali inson mehnatiga bo‘lgan ehtiyojning
qisqarishi kuzatilmoqda. Bu esa kadrlar malakasini oshirish, ularni qayta tayyorlash va yangi
sohalarga yo‘naltirish zaruratini keltirib chiqarmoqda.
Muhokama jarayonida shuningdek, innovatsion texnologiyalarni joriy etishda duch kelinayotgan
muammolar ham tahlil qilindi. Ulardan eng asosiylari – texnologik yangiliklarning yuqori
xarajatlari, zarur infratuzilmaning yetishmasligi va malakali kadrlar tanqisligidir. Ayni paytda,
ko‘pgina korxonalar dastlabki bosqichda investitsiya qilishdan cho‘chimoqda, chunki bu
xarajatlar darhol foyda keltirmaydi. Ammo ilg‘or tajriba shuni ko‘rsatadiki, bu turdagi
investitsiyalar 2–3 yil ichida o‘zini to‘liq oqlaydi. Masalan, “AGMK” tomonidan yangi
avtomatik kon uskunalari joriy etilgach, 1 yilda 8 million AQSh dollari tejashga erishilgan.
Qolaversa, ilmiy adabiyotlar tahlili asosida aniqlanishicha, ko‘lam samaradorligiga erishish
uchun faqat texnologik innovatsiyalar yetarli emas. Tashkiliy va boshqaruv innovatsiyalari ham
muhim rol o‘ynaydi. Yaponiyaning “Toyota” kompaniyasida ishlab chiqarish jarayonlari
“kaizen” tamoyiliga asoslanib tashkil etilgani sababli, kichik o‘zgarishlar orqali yirik natijalarga
erishilgan. O‘zbekistonda ham bu kabi boshqaruv tamoyillarini kengroq joriy etish
samaradorlikni yanada oshiradi.
Shu bilan birga, davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlash mexanizmlari – subsidiyalar, soliq
imtiyozlari, texnoparklar faoliyati va innovatsion grantlar tizimini kuchaytirish bu jarayonni
tezlashtirishi mumkin. Innovatsion texnologiyalarning joriy etilishi nafaqat alohida korxonalar,
balki butun sanoat tarmoqlarining raqobatbardoshligini oshirishda muhim omil bo‘lib xizmat
qiladi. Bu esa o‘z navbatida mamlakatning iqtisodiy rivojlanish sur’atlariga ijobiy ta’sir
ko‘rsatadi.
Umuman olganda, innovatsion texnologiyalar orqali ko‘lam samaradorligiga erishish masalasi
kompleks yondashuvni talab qiladi. Texnologik, tashkiliy, iqtisodiy va ijtimoiy omillar
uyg‘unligi orqaligina barqaror natijalarga erishish mumkin. O‘zbek sanoatining istiqboli bevosita
bu omillarni to‘g‘ri boshqarishga bog‘liq.
Xulosa.
Olib borilgan tadqiqotlar asosida shuni aytish mumkinki, sanoat korxonalarida
innovatsion texnologiyalarni joriy etish orqali ko‘lam samaradorligiga erishish — nafaqat
dolzarb, balki zarur strategik yo‘nalishdir. Innovatsiyalarni ishlab chiqarish jarayonlariga keng
joriy etish natijasida mahsulot tannarxining pasayishi, ishlab chiqarish hajmining oshishi,
energiya va xomashyo resurslaridan samarali foydalanish imkoniyatlari yaratildi. Bu esa sanoat
korxonalarining ichki va tashqi bozorlarda raqobatbardoshligini oshirish, eksport salohiyatini
kuchaytirish hamda iqtisodiy barqarorlikni ta’minlashda muhim ahamiyat kasb etmoqda.
Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, innovatsion texnologiyalarni joriy etgan korxonalar
an’anaviy ishlab chiqaruvchilarga nisbatan yuqori iqtisodiy ko‘rsatkichlarga ega bo‘lib, tezroq
o‘sish sur’atlariga erishmoqda. Ayniqsa, avtomatlashtirilgan tizimlar, sun’iy intellekt, raqamli
monitoring va ishlab chiqarishni boshqarish platformalari bu jarayonda ustunlik kasb etmoqda.
Misol tariqasida keltirilgan yirik sanoat korxonalarining tajribalari esa bu fikrlarni amaliy
jihatdan isbotlab bermoqda.
Shuni alohida ta’kidlash kerakki, innovatsiyalarni joriy etishning muvaffaqiyati ko‘p jihatdan
davlat tomonidan yaratilayotgan institutsional shart-sharoitlar, moliyaviy rag‘batlar, infratuzilma
mavjudligi va malakali kadrlar tayyorlash tizimi bilan chambarchas bog‘liqdir. Shu bois, sanoat
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 15, issue 02, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
rivojiga qaratilgan strategik siyosatda innovatsion muhitni rivojlantirish ustuvor yo‘nalish bo‘lib
qolishi lozim.
Xulosa qilib aytganda, O‘zbekiston sanoat tarmoqlari oldida turgan asosiy vazifalardan biri – bu
zamonaviy innovatsion texnologiyalarni joriy etish orqali ishlab chiqarishning ko‘lam
samaradorligini ta’minlash, bu orqali iqtisodiy o‘sishning barqarorligini ta’minlashdir. Bunga
erishish esa faqatgina texnologik yangiliklar emas, balki boshqaruv, ilm-fan, ta’lim va
investitsion siyosatning ham uyg‘un holda rivojlanishini talab etadi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. Tuxtabayev, J., & Saotaliyeva, N. (2023). Yirik sanoat korxonalarida innovatsion
menejmentni joriy etish asosida mehnat samaradorligini oshirish yo‘llari.
2. Kurbanova, M. (2024). Konchilik sanoati korxonalarida innovatsion faoliyatni rivojlantirish
mexanizmlarining ilmiy-nazariy asoslari.
Yashil Iqtisodiyot va Taraqqiyot
3. Jalolov, I. I. (2024). Raqamlashtirish va sanoat korxonalarining innovatsion salohiyatini
4. Rahimova, L., & Toirov, S. (2024). Sanoat korxonalarda sun’iy intellektni qo‘llashning
5. Kadirova, S. (2024). Iqtisodiyotning innovatsion rivojlanishi sharoitida sanoat korxonalarida
iqtisodiy salohiyatni boshqarish.
Yashil Iqtisodiyot va Taraqqiyot
6. Umarov, E. D. (2025). Andijon viloyati sanoat korxonalarida axborot texnologiyalaridan
foydalanishning samaradorligi va uning iqtisodiy ta’siri.
Journal of New Century Innovations
7. Abdujabborov, A. A. (2023). To‘qimachilik sanoat korxonalarida innovatsion jarayonlarni
Innovative Development in Educational Activities
8. Bobobekov, E. (2024). O‘zbekistonda faoliyat yuritayotgan sanoat korxonalarida amalga
oshirilayotgan innovatsion siyosatning hozirgi holati tahlili.
Yashil Iqtisodiyot va Taraqqiyot
9. Yuldasheva, N. A. (2023). Sanoat korxonalarida innovatsion rivojlanish usullarining
shakllanishi va zamonaviy yondashuvlar.
10. Baritto, M., Billal, M. M., Nasim, S. M. M., Sultana, R. A., Arani, M., & Qureshi, A. J.
(2020). Supporting tool for the transition of existing small and medium enterprises towards
11. Vilisova, A. V., & Fu, Q. (2014). Technology parks potential for small and medium
12. Shahriar, H., Islam, M. S., Jahin, M. A., Ridoy, I. A., Prottoy, R. R., Abid, A., & Mridha, M.
F. (2023). Exploring Internet of Things adoption challenges in manufacturing firms: A Delphi
fuzzy analytical hierarchy process approach.
13. Migunov, V. V. (2006). The specifications making in complex CAD-system of renovation
of the enterprises on the basis of modules in the drawing and electronic catalogues.
14. Uzbekistan announces $1.3 bln in waste-to-energy projects. (2024).
