JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 15, issue 02, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
Xumora Mamirova Rahimberdiyevna
Toshkent davlat yuridik universiteti 3-bosqich talabasi
YUKSAK MA’NAVIYAT VA HUQUQIY TAFAKKUR SOHIBI – ABDUMAJIDOV
G’AFUR ABDUMAJIDOVICH!
Yurtimizda huquq sohasiga munosib hissa qo`shgan shunday olimlar borki, ularni nafaqat
xalqimiz, balki butun Markaziy Osiyo taniydi. Xuddi shunday huquqshunos olimlardan biri
Abdumajidov Gʻafur Abdumajidovichdir.
O’zbekiston Respublikasining taniqli huquqshunos
olimi, yuridik fanlar doktori, professor Abdumajidov G’afur Abdumajidovichning huquq
sohasining rivojlanishida qo’shgan hissasi naqadar katta bo’lganini uning asarlari, pedagogik
faoliyat va yuridik sohadagi amaliy ishlari orqali ko’rish mumkin. Gʼafur Abdumajidovning
xalqimiz farovonligi, ilm-maʼrifatni yuksaltirish yoʻlida, ayniqsa, huquq sohasida qilgan ishlari
tahsinga sazovor hisoblanadi. Jumladan, uning bakalavr, aspirantura va doktorlik yillaridagi
ilmiy ish, desertatsiyalari mavzulariga eʼtibor qaratadigan boʻlsak, oʻz davrining murakkab va
muammoli mavzulari ilmiy asoslanganidan xabardor boʻlamiz.
G`.Abdumajidov 1928-yil 28-iyunda Samarqand viloyatida tavallud topgan
.
Gʼafur
Abdumajidovning xalqimiz farovonligi, ilm-maʼrifatni yuksaltirish yoʻlida, ayniqsa, huquq
sohasida qilgan ishlari tahsinga sazovor hisoblanadi. U 1983-yilda
yuridik fanlar doktori
,
1985-yilda
professor
, 1987-yilda Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan
fan arbobi
bo`lgan. 1943-1945-yillarda Oʻzbekiston SSR Adliya Xalq Komissarligi qoshidagi Respublika
yuridik bilim yurtida oʻqigan.
1948-yilda Toshkent davlat yuridik institutini tamomlagan. Aynan shu voqea uning hayotiga tub
burilish yasab, huquq sohasida faoliyat yuritishiga sabab bo`lgan. 1948-yildan -
Oʻzbekiston
SSR Prokuraturasida
o’z faoliyatini olib borgan. Dastab
prokuror yordamchisi
, keyinchalik
Oʻzbekiston SSR Prokurori huzuridagi oʻta muhim ishlar boʻyicha
tergovchi
(1951-1957-yillarda)
bo`lib ishlagan.
Bu vaqt oralig`ida G’.Abdumajidov ilm bilan ham aloqani uzmagan. U 1957-1960-yillarda -
Leningrad davlat universitetining
yuridik fakultetida
kunduzgi aspiranturada ham o`qigani
bunga yorqin misol bo`la oladi. Uning ilmga chanqoqligini 1961-1966 yillarda O‘zbekiston SSR
Fanlar akademiyasi Falsafa va huquq institutida
katta ilmiy xodim
,
sektor mudiri
lavozimlarida
ishlaganligidan ham bilishimiz mumkin.
Huquqshunos olim G’afur Abdumajidov huquq sohasida faoliayati hamda mehnat mahsulini bir
qancha lavozimlarda ishlaganidan ham ko`rishimiz mumkin. U 1974-1991-yillarda SSSR IIV
Toshkent oliy maktabi
kriminalistika kafedrasi mudiri
, 1991-1995 yillarda – O’zbekiston
Respublikasi
Ichki ishlar akademiyasi boshlig’ining o’rinbosari
, 1995-2000 yillarda
O‘zbekiston Respublikasi
Konstitutsiyaviy sudi sudyasi
, so‘ngra Toshkent davlat yuridik
instituti yuridik fakulteti
Jinoyat-protsessual huquqi kafedrasi professori
bo’lib faoliyat
yuritgan. 1961-yilda “Paxtachilik bilan bog‘liq jinoyatlar va ularni tekshirish” mavzusida yuridik
fanlar nomzodi ilmiy darajasini olish uchun, 1983-yilda esa “O‘zbekiston SSSR jinoyatlarini
tergov qilish nazariyasi, qonunchilikni tartibga solish va amaliyoti muammolari (O‘zbekiston
Respublikasi materiallari asosida)” mavzusida yuridik fanlar doktori ilmiy darajasini olish uchun
nomzodlik
dissertatsiyasini
himoya qilgan.
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 15, issue 02, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
F.Abdumajidov yuristik ta'limga oid 600 dan ziyod ilmiy asarlarning muallifi. “Jinoyatlarni
tergov qilishga oid qonunlarning rivojlanishi”, “Dastlabki tergovni takomillashtirish
muammolari”, “Kriminologik lavhalar”, “Tuhmatomuz yumaloq xat mualliflarini fosh etish
taktikasi”, “O’zbekiston davlat va huquq tarixi”, “O’zbekistonda sud hokimiyati: islohotlar
davri”, “Jinoyat huquqi”, “Jinoyat jarayoni”, “Kriminalistika”, “O’zbekiston Respublikasi
Jinoyat-protsessual kodeksiga sharhlar”, “O’zbekiston Respublikasi Jinoyat-ijroiya kodeksiga
sharhlar” kabi asarlar shular jumlasidandir. Uning ilmiy ishlari
MDH mamlakatlari
nashriyatlarida
(Moskva, Sankt-Peterburg, Kiyev, Samara, Irkutsk, Olma-ota va boshqalar)
ham nashr qilingan.
G’. Abdumajidov o’zining ilmiy faoliyatida bir nechta nufuzli mukofotlar bilan taqdirlangan.
Ular jumlasiga quyidagilar kiradi:
1. 08.04.1970 - “
Shavkatli mehnati uchun
” medali.
2. 31.08.1971 - “
Hurmat belgisi
” ordeni.
3. 04.11.1983 – “
Milisiya a’lochisi
” koʻkrak nishoni.
4. 11.10.1984 – “
Halol xizmatlari uchun
” medali.
5. 08.10.1987 – “
Mehnat faxriysi
” medali.
6. 17.12.1987 - “
Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi
” unvoni.
7. 04.07.1991 – “
Faol xizmatlari uchun
” Butunittifoq “
Bilim
” jamiyatining nishoni.
8. 08.08.1992 – “
Mustaqillik”
esdalik nishoni.
9. 20.04.1995 –
“1941-1945 yillardagi urushda fashizm ustidan qozonilgan gʻalabaning 50
yilligi”
medali.
10. 06.05.1995 – “
Shuhrat
” medali.
Isde’dodli olim 2013-yil 28-mart kuni 84-yoshida Toshkent shahrida vafot etdi. Fidoiy ustoz
umrining oxirgi kunlariga qadar Toshkent davlat yuridik instituti va Adliya vazirligi huzuridagi
Yuridiklar malakasini oshirish markazida yetuk yurist kadrlar tayyorlashda va mamlakatimiz
huquqshunoslarini malakasini oshirishda sidqidildan mehnat qildi.
O‘zbekiston Respublikasi fan arbobi, yuridik fanlari doktori, professor G‘afur Abdulmajidov
ilmiy merosi yana uzoq yillar mobaynida o‘zbek huquq ilmiga takomillashtirishda asos bo‘lib
xizmat qiladi. Toshkent davlat yuridik universitetida “
Abdumajidov G‘afur Abdumajidovich”
nomidagi stipendiya joriy etilishi talaba yoshlarning olim hayoti va ilmiy boyligini o’rganishga
yana bir yo’l ochdi.
Xulosa qilib aytganda,
Abdumajidov G‘afur Abdumajidovich
biz – bo’lajak huquqshunoslar
uchun haqiqiy bilim, tafakkur va matonat timsoli bo’lib qoladi.
