JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 14, issue 01, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
Baxavadinova Zamira Muxamattairovna
Bolalar kasalliklari propedevtikasi va poliklinik pediatriya kafedrasi katta o`qituvchisi
Tel: 90 208 05 43
Email:
zamiraxonbaxavadinova@gmail.com
Saxibova Mavlyuda Djurayevna
Bolalar kasalliklari propedevtikasi va poliklinik pediatriya kafedrasi assistenti
tel: 902102906.
Email:
TIBBIYOTDA POLIKLINIK PEDIATRIYANING AHAMIYATI
Annotatsiya:
Poliklinik pediatriya bolalar sog'ligini saqlash, ularning o'sish va rivojlanishini
nazorat qilish, kasalliklarni erta aniqlash va davolash hamda profilaktik choralarga qaratilgan
tibbiy xizmatlar sohasidir. Poliklinik pediatriya shifoxonalarida yoki ixtisoslashgan tibbiyot
muassasalarida bolalarga ko'rsatiladigan tibbiy yordam, vaksinasiyalar, tashxislar va sog'liqni
saqlash maslahatlari orqali amalga oshiriladi.Ushbu tibbiy soha o'z ichiga bolalar uchun
profilaktik tekshiruvlar, kasalliklarning erta aniqlanishi, emlash dasturlari, o'sish va rivojlanish
jarayonlarining monitoringi va kerakli davolash usullarini oladi. Pediatrlar poliklinikalarda
bolaning umumiy salomatligi, jismoniy va ruhiy rivojlanishini nazorat qiladi, shuningdek, ota-
onalarga sog'liqni saqlash bo'yicha muhim tavsiyalar beradi.
Kalit so`zlar:
Poliklinik pediatriyaning ahamiyati, Poliklinikada profilaktika va sog'liqni saqlash,
Poliklinikada bolalar uchun ko'riladigan tibbiy xizmatlar.
Poliklinik pediatriya amaliyotida kasalliklarni tashxislash va davolash sog'liqni saqlashning turli
jihatlarini, jumladan profilaktika, erta aralashuv, o'tkir va surunkali kasalliklarni
boshqarishvaumumiy salomatlikni mustahkamlashni o'z ichiga oladi. Poliklinika sharoitida
ishlaydiganpediatrlar va boshqa sog'liqni saqlash xodimlari bolalarga ta'sir qiladigan turli xil
sharoitlarnibaholash,
diagnostika
qilish
va
boshqarish
uchun
mas'uldirlar
–
kengtarqalganvirusliinfektsiyalardan murakkab surunkali kasalliklargacha. Muhimi, pediatriya
shifokorlari nafaqat bemorlarning jismoniy salomatligi, balki ularning hissiy va ijtimoiy
farovonligiga hame'tiborqaratishlari kerak, chunki bu omillar bolaning umumiy salomatligi va
rivojlanishiga sezilarli ta'sirqiladi. Poliklinik pediatriya amaliyotining asosiy jihatlaridan biri
diagnostika jarayonidir. Bolalartibbiyotida diagnostika ko'pincha yosh bemorlarning o'z
belgilarini ifodalash qobiliyatiningcheklanganligi va kattalarnikiga nisbatan bolalarda kasallik
ko'rinishlarining o'zgaruvchanligi tufaylio'ziga xos yondashuvni talab qiladi. Pediatrik tibbiy
yordam ko'rsatuvchi provayderlar nozikbelgilarva alomatlarni tekshirishda, rivojlanish
bosqichlarini sharhlashda va diagnostika baholashdayoshgamos me'yorlarni hisobga olishda
mohir bo'lishi kerak. Bundan tashqari, pediatriya amaliyotidadiagnostika jarayoni ko'pincha
bolaning kasallik tarixi va alomatlari haqida qimmatli ma'lumotlarnitaqdim etishda hal qiluvchi
rol o'ynaydigan ota-onalar yoki tarbiyachilar bilan hamkorlikni o'zichigaoladi.
Poliklinik pediatriya — bu bolalar sog'ligini saqlash va ularga tibbiy yordam ko'rsatish sohasida
ishlaydigan poliklinikalar va tashxis muassasalaridagi pediatrlarning faoliyatini o'z ichiga oladi.
Ushbu mavzuda maqola yozish uchun bir nechta asosiy yo'nalishlar mavjud:
1. Poliklinik pediatriyaning ahamiyati
Poliklinik pediatriya, bolalar sog'lig'ini muhofaza qilishda qanday rol o'ynaydi?
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 14, issue 01, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
Boshqa tibbiy xizmatlardan farqi va afzalliklari.
Bolalar uchun davolanish va profilaktika choralarining erkin va tezkor usullari.
2. Poliklinikada bolalar uchun ko'riladigan tibbiy xizmatlar
Profilaktik tekshiruvlar va vaksinasiyalar.
Kasalliklarni erta aniqlash va davolash.
O'sish va rivojlanish jarayonlari bo'yicha maslahatlar.
3. Poliklinik pediatriyada ishlaydigan shifokorlarning roli
Pediatr shifokorining kundalik ish faoliyati, uning bolalar va ularning ota-onalari bilan
aloqasi.
Bolalar kasalliklarini tashxislashda ishlatiladigan usullar.
Poliklinik pediatrlar va boshqa tibbiyot mutaxassislari (psixologlar, nevrologlar, dietologlar)
bilan hamkorlik.
4. Bolalar uchun poliklinikada tashkil etilgan xizmatlar va ko'rsatiladigan yordam
Tibbiy yordam: poliklinikalarda qaysi kasalliklar va muammolar davolanadi.
Bolalar uchun profilaktik choralar: immunizatsiya, gigiyena va dietani boshqarish.
Qabulga yozilish va tibbiy yordam olish jarayonlari.
5. Poliklinikada bolalarga tibbiy yordam ko'rsatishdagi zamonaviy texnologiyalar
Poliklinikalarda yangi tibbiy texnologiyalar, masalan, telemeditsina va onlayn
konsultatsiyalar.
Diagnostik asbob-uskunalar va ularning bolalar uchun xavfsizligi.
Poliklinikalarda virtual va mobil ilovalar orqali tibbiy yordam olish imkoniyatlari.
6. Poliklinikada profilaktika va sog'liqni saqlash
Bolalarga tibbiy yordam ko'rsatishda profilaktik tadbirlar va ularning samaradorligi.
Kasalliklarning oldini olishda poliklinikaning roli: vaksinatsiya, parazitlar va allergiyalarni
oldini olish.
7. Ota-onalar va pediatrlar o'rtasidagi hamkorlik
Ota-onalar va pediatrlar o'rtasida ochiq muloqot va ishonchni o'rnatish.
Bolalarning salomatligini yaxshilash uchun ota-onalarga beriladigan maslahatlar va
tavsiyalar.
8. Poliklinikalarda bolalar uchun maxsus xizmatlar
Yangi tug'ilgan bolalarga yoki maxsus ehtiyojlari bo'lgan bolalarga ko'rsatiladigan yordam.
Psixologik yordam va rivojlanishdagi kechikishlarni aniqlash va davolash.
9. Poliklinik pediatriya va jamoatchilik xizmati
Jamoada bolalar salomatligini saqlashni yaxshilash uchun qanday xizmatlar va
ko'rsatiladigan yordam.
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 14, issue 01, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
Mahalliy poliklinikalarda bolalar uchun o'qitish va xabardor qilish tadbirlari.
10. Poliklinik pediatriyaning qiyinchiliklari va kelajakdagi rivojlanish yo'nalishlari
Poliklinik pediatriyada yuzaga keladigan qiyinchiliklar, masalan, bemorlar sonining
ko'payishi, tibbiy resurslarning yetishmasligi va shifokorlar bilan ish yuklamasi.
Poliklinik pediatriyaning kelajagi va bolalar salomatligi tizimidagi innovatsiyalar.
Poliklinik pediatriya – bu tibbiyotning juda muhim sohasidir, chunki u bolalar salomatligini
saqlash va oldini olishga qaratilgan xizmatlarni taqdim etadi. Ushbu mavzularni yoritish orqali
poliklinik pediatriyaning bolalar uchun qanday xizmatlar va yordamlar ko'rsatishini batafsil
tushuntirishingiz mumkin.
Xususan, mamlakatimizda poliklinik pediatriya sohasida so'nggi yillarda bir qator muhim
yangiliklar amalga oshirildi:
1.
Bolalar bo'limlarining poliklinikalarda tashkil etilishi
: 2022 yil 1 maydan boshlab,
poliklinikalarda bolalar bo'limlari ish boshladi. Ular pediatriya yo'nalishi bo'yicha barcha tor
soha mutaxassislari, maktab o'quvchilariga xizmat ko'rsatish uchun shifokor-pediatrlar, bolalar
shifokor-ginekologi, tegishli o'rta tibbiyot xodimlari, vaksinatsiya xonasi xodimlari va pediatriya
hamshiralari bilan ta'minlandi.
2.
Bolalar anesteziologiya-reanimatsiya bo'limlarining tashkil etilishi
: Tuman (shahar)
tibbiyot birlashmalarida bolalar anesteziologiya-reanimatsiya bo'limlari hamda kechayu kunduz
shoshilinch tibbiy yordam ko'rsatuvchi pediatriya postlari joriy etildi.
3.
Respublika ixtisoslashtirilgan pediatriya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi tashkil etilishi
:
Bolalar salomatligini yaxshilash va ilmiy tadqiqotlarni rivojlantirish maqsadida Respublika
ixtisoslashtirilgan pediatriya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi tashkil etildi.
4.
Oliy tibbiyot ta'limida o'zgarishlar
: Oliy tibbiyot ta'limi muddati 1 yilga qisqartirildi,
bunda ijtimoiy-iqtisodiy fanlar bloki 7 foizgacha qisqartirilib, davolash ishi va tibbiyotga oid
fanlar hajmi 85 foizgacha ko'paytirildi.
5.
Bolalar onkologiyasi va gematologiyasi bo'yicha xalqaro hamkorlik
: Bolalar
onkologiyasi va gematologiyasi sohasida xalqaro hamkorlikni rivojlantirish maqsadida xalqaro
anjumanlar va malaka oshirish dasturlari tashkil etildi.
Ushbu yangiliklar poliklinik pediatriya sohasida bolalar salomatligini yaxshilash va tibbiy
xizmatlarni takomillashtirishga qaratilgan muhim qadamlar hisoblanadi.
FOYDALANILGAN ADAABIYOTLAR RO`YXATI:
1.
Boybekov,
S.,
&
Muxammadieva,
M.
(2023).
PEDIATRIYA
AMALIYOTIDAKLINIKFARMAKOLOGIYANING DOLZARB JIHATLARI. Евразийский
журнал медицинскихи естественных наук, 3(4), 96-110.
2. Muhammadjonov, B. B., Aripov, A. N., Aripov, O. A., & Karimov, S. B.
(2023).PEDIATRIYA
AMALIYOTIDA
FABRI
KASALLIGININGETIOLOGIYASI,MUAMMOLARI
VA
UNING
DOLZARBLIGI.
Евразийский журнал медицинскихиестественных наук, 3(10), 35-43.
3.
Shuxrato’g’li,
B.
S.,
&Shuxrato’g,
B.
U.
B.
(2023).
PEDIATRIYAAMALIYOTIDAPSORIAZ KASALLIGI VA TASHXISLASH. Journal of
Universal Science Research, 1(4),249-257.
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 14, issue 01, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
4. Alisherovna, S. N., Negmatovna, T. E., Tolibovna, M. G., Farruxovna, Y. M.,
&Dilshodovna,B.
S.
(2021).
Shoshilinchtibbiyyordamdayoshbemorlardamiokardinfarktiningklinikvadiagnostikxususiyatlari.
Journal of cardiorespiratory research, 1(1), 78-81.
5.
Xoldorovna,
I.
G.
(2023).
YUVENIL
IDIOPATIK
ARTRITNINGKLINIKXUSUSIYATLARI. Лучшиеинтеллектуальныеисследования, 9(1),
