JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 15, issue 01, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
Abdiyeva Zilola Hamdamovna
Osiyo xalqaro universiteti o’qituvchisi
GEOMETRIK MAZMUNDAGI TOPSHIRIQLARNI BAJARISH JARAYONIDA
O'QUVCHI IJODIY FAOLIYATINI OSHIRISH IMKONIYATLAR
Annotatsiya:
Mazkur maqolada umumta'lim maktablarida matematika fanini o‘qitish jarayonida
geometrik mazmundagi topshiriqlardan foydalanish orqali o‘quvchilarning ijodiy fikrlashini
rivojlantirish imkoniyatlari yoritilgan. Geometrik topshiriqlar orqali o‘quvchilarda mustaqil
fikrlash, muammoni hal qilish, mantiqiy va vizual tafakkurni shakllantirish imkoniyatlari tahlil
qilinadi. Tadqiqotda amaliy metodlar asosida o‘quvchilar faoliyatining o‘zgarishi kuzatilib,
metodik tavsiyalar ishlab chiqilgan.
Kalit so‘zlar:
Geometriya, ijodiy faoliyat, topshiriq, didaktika, vizual tafakkur, mantiqiy fikrlash,
metodika, innovatsion yondashuv.
Аннотация:
В данной статье рассматриваются возможности развития творческого
мышления учащихся через использование заданий геометрического содержания в
процессе преподавания математики в общеобразовательной школе. Анализируются
возможности формирования у учащихся самостоятельного мышления, решения задач,
логического и визуального мышления посредством геометрических заданий. В
исследовании, основанном на практических методах, отслеживаются изменения в
деятельности учащихся и разрабатываются методические рекомендации.
Ключевые слова:
Геометрия, творческая деятельность, задание, дидактика, визуальное
мышление, логическое мышление, методика, инновационный подход.
Abstract:
This article explores the opportunities for developing students’ creative thinking
through the use of geometry-based tasks in the process of teaching mathematics in general
education schools. It analyzes how geometric tasks contribute to fostering independent thinking,
problem-solving skills, and both logical and visual reasoning among students. The study, based
on practical methods, observes changes in students' activities and provides methodological
recommendations.
Keywords:
Geometry, creative activity, task, didactics, visual thinking, logical reasoning,
methodology, innovative approach.
KIRISH
Zamonaviy ta’lim tizimida o‘quvchilarni faollashtirish, ularning mustaqil fikrlashi va ijodiy
salohiyatini rivojlantirish dolzarb masalalardan biridir. Ayniqsa, matematika fanining geometriya
bo‘limi bu borada katta imkoniyatlarga ega. Ushbu maqolada geometrik topshiriqlar orqali
o‘quvchilarning ijodiy faoliyatini qanday oshirish mumkinligi yoritiladi.
ASOSIY QISM
1. Geometrik topshiriqlarning turlari:
Amaliy (konstruktiv) topshiriqlar;
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 15, issue 01, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
Tasviriy va grafik asosli topshiriqlar;
Masalalarni modellashtirishga asoslangan topshiriqlar.
2. Ijodiy faoliyatga ta’siri:
O‘quvchilarning mustaqil qaror qabul qilish ko‘nikmalari;
Vizual va mantiqiy fikrlashni rivojlantirish;
Muammoli vaziyatlarga yondashuv uslublarining shakllanishi.
3. O‘quvchilarning motivatsiyasini oshirish:
Interfaol usullar yordamida topshiriqlarni joriy qilish;
Gamifikatsiya elementlaridan foydalanish;
O‘zaro baholash va refleksiya elementlari.
METODLAR
Tajriba-sinov metodlari (nazorat va tajriba guruhlarida o‘quv faoliyati);
Kuzatuv va so‘rovnoma usuli;
Pedagogik diagnostika;
Tahliliy va solishtirma tahlil metodlari.
MUHOKAMA VA NATIJALAR
Tajriba natijalariga ko‘ra, geometrik mazmundagi topshiriqlardan tizimli foydalanilgan sinflarda
o‘quvchilarning ijodiy faoliyati ancha oshgan. O‘quvchilar o‘z fikrlarini erkin ifoda eta olishi,
muammoni turli usullarda hal qilishi, hamkorlikda ishlash ko‘nikmalarining ortgani kuzatildi. Bu
esa ijodiy yondashuvning o‘quvchilarda mustahkamlanishiga xizmat qilgan.
ADABIYOTLAR SHARHI
Karimov A. “Matematik tafakkurni rivojlantirish metodlari”, Toshkent, 2020.
Rahimova N. “Geometriya o‘qitishning innovatsion yondashuvlari”, Andijon, 2022.
Vygotsky L.S. “Fikrlash va ijod”, Moskva, 1971.
Polya G. “How to Solve It”, Princeton University Press.
XULOSA
Geometrik mazmundagi topshiriqlardan samarali foydalanish o‘quvchilarning nafaqat matematik
bilimlarini chuqurlashtirish, balki ijodiy fikrlash ko‘nikmalarini rivojlantirishda muhim omil
hisoblanadi. O‘qituvchilar tomonidan bu topshiriqlarni to‘g‘ri tanlash va metodik yondashuv
asosida tashkil etish orqali ta’lim jarayonining samaradorligini oshirish mumkin.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Abdiyeva, Z. H. (2025). BOSHLANG'ICH SINFLARDA TENGLAMALARNI
YECHISHGA O'RGATISHNING METODIK ASOSLARI. PEDAGOGIK TADQIQOTLAR
JURNALI, 2(2), 321-324.
2. Jo‘Rayeva, D. O. (2024). EDUCATIONAL VIEWS OF PEDAGOGUES TOWARDS THE
ENVIRONMENT.
Экономика и социум
, (4-1 (119)), 194-197.
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – volume 15, issue 01, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
ILMIY METODIK JURNAL
3. Erkinovna, S. D. (2025). BUXORO ADABIY MUHITIDA MUSIQA ILMINING O
‘QITILISHI. Introduction of new innovative technologies in education of pedagogy and
psychology, 2(2), 64-69.
4. Saidova, D. E. (2024, August). ACTIVITIES OF THE JADIDS IN THE FIELD OF
MUSICAL EDUCATION AND EDUCATION. In INTERDISCIPLINE INNOVATION AND
SCIENTIFIC RESEARCH CONFERENCE (Vol. 2, No. 21, pp. 236-246).
5. Erkinovna, S. D. (2025). BUXORO ADABIY MUHITIDA MUSIQAGA OID
QARASHLAR (XIX OXIRI XX ASR BOSHLARIDA). Introduction of new innovative
technologies in education of pedagogy and psychology, 2(2), 47-52.
6. Akbarovna, I. S., & Lola, I. (2025). IJTIMOIY PEDAGOGIK FAOLIYATDA
TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISHNING AHAMIYATI.
ZAMONAVIY TA’LIM
TIZIMINI RIVOJLANTIRISH VA UNGA QARATILGAN KREATIV G’OYALAR, TAKLIFLAR
VA YECHIMLAR
,
7
(75), 201-204.
7. Икромова, С. А., & Джумаева, Ф. Б. (2025). ОБРАЗОВАТЕЛЬНАЯ СТРУКТУРА В
УЗБЕКИСТАНЕ И ЗАРУБЕЖНЫХ СТРАНАХ.
PEDAGOGIK TADQIQOTLAR
JURNALI
,
2
(2), 256-262.
8. Ikromova, S. A. (2025). ART TERAPIYANING RUHIY KASALLIKLARNI
DAVOLASHDAGI O ‘RNI VA SAMARADORLIGI.
PEDAGOGIK TADQIQOTLAR
JURNALI
,
2
(2), 154-157.
9. Бурхонова, Ш. И., Негмаджанов, Б. Б., Раббимова, Г. Т., & Валиев, Ш. Н. (2020).
Сравнительная оценка некоторых результатов операций с применением нижнесрединного
разреза и доступа по Joel-Cohen в неотложной акушерской практике. Достижения науки и
образования, (3 (57)), 79-83.
10. Валиев, Ш. Н., & Негмаджанов, Б. Б. СЛУЧАЙ ПОСЛЕОПЕРАЦИОННОГО
МОЛНИЕНОСНОГО СЕПТИЧЕСКОГО ШОКА, ВЫЗВАННОГО АНАЭРОБНОЙ
ИНФЕКЦИЕЙ У ЖЕНЩИНЫ С АУТОИММУННЫМ ГЕПАТИТОМ. JOURNAL OF
REPRODUCTIVE HEALTH AND URO-NEPHROLOGY RESEARCH, 50.
11. Valiyev, S. CHANGES IN WATER HOLDING CAPACITY OF ARTEMISIA DIFFUSA
IN THE CONDITION OF DIFFERENT SHEEP GRAZING INTENSITIES.
12. Шухрат Насимович Валиев. (2024). ЭФФЕКТИВНОСТЬ ОПЕРАЦИЙ КЕСАРЕВА
СЕЧЕНИЯ В ЗАВИСИМОСТИ ОТ ОПЕРАЦИОННОГО ДОСТУПА В ЭКСТРЕННЫХ
СИТУАЦИЯХ . TADQIQOTLAR.UZ, 51(5), 120-124.
13. УЗБЕКИСТАН, Р. JOURNAL OF REPRODUCTIVE HEALTH AND URO-
NEPHROLOGY RESEARCH.
14. Бурхонова, Ш. И., Негмаджанов, Б. Б., Раббимова, Г. Т., & Валиев, Ш. Н. (2020).
Сравнительная оценка некоторых результатов операций с применением нижнесрединного
разреза и доступа по Joel-Cohen в неотложной акушерской практике. Достижения науки и
образования, (3 (57)), 79-83.
15. Sattorovich, E. Z. (2024). O ‘SMIRLАRDА SUITSIDIАL HОLАTLАRNI KЕLTIRIB
СHIQАRUVСHI IJTIMOIY-PSIXOLOGIK OMILLAR.
PEDAGOG
,
7
(5), 31-37.
