Ilm fan taraqqiyotida raqamli iqtisodiyot va zamonaviy
ta'limning o'rni hamda rivojlanish omillari
5-To’plam 1-son May , 2025
39
BOLALARNING TASVIRIY FAOLIYATINI RIVOJLANTIRISHDA
ZAMONAVIY YONDASHUVLARNING O‘RNI VA SAMARADORLIGI
Sabirxodjaeva Tursunoy Tojitdin qizi
ADU, “Tasviriy va amaliy san’at” kafedrasi katta o‘qituvchisi.
Annotatsiya: Ushbu tezisda bolalarning tasviriy faoliyatini rivojlantirishda
zamonaviy yondashuvlarning o‘rni va samaradorligi yoritildi. Innovatsion
texnologiyalar, interaktiv metodlar va STEAM tizimi orqali tasviriy san’at
darslarini tashkil etish yo‘llari ko‘rib chiqiladi.
Kalit so‘zlar: rasm chizish, tasviriy faoliyat, bolalar, maktabgacha ta’lim,
san’at ta’limi innovatsion yondashuvlar, ijodiy tafakkur.
KIRISH
Tasviriy faoliyat bolalarning tasavvurini boyitadi, ranglar, shakllar va
obrazlar orqali o‘z dunyoqarashini ifodalashga yordam beradi. Bolalar rasm
chizish, bo‘yash, yelimlash kabi mashg‘ulotlar orqali nafaqat ijodiy fikrlashni
rivojlantiradi, balki atrof-muhitdagi narsa va hodisalarga nisbatan o‘z estetik
munosabatini shakllantira boshlaydi.
Maktabgacha yoshdagi bolalar tasviriy faoliyati orqali atrof-muhitni idrok
etish, ijodiy tafakkur qilish va estetik didni shakllantirish imkoniyatiga ega
bo‘ladilar.
Zamonaviy ta’lim tizimida tasviriy san’at darslarida innovatsion
yondashuvlar, interaktiv texnologiyalar va yangi pedagogik usullar muhim
ahamiyat kasb etmoqda.
Ushbu maqolada bolalarning tasviriy faoliyatini rivojlantirishda zamonaviy
yondashuvlarning o‘rni va samaradorligi tahlil qilinadi.
1. Tasviriy faoliyatning bolalar rivojlanishidagi roli
Tasviriy san’at bolalarda quyidagi jihatlarni rivojlantirishga yordam beradi:
Ilm fan taraqqiyotida raqamli iqtisodiyot va zamonaviy
ta'limning o'rni hamda rivojlanish omillari
5-To’plam 1-son May , 2025
40
Ijodiy tafakkur – bolalar turli materiallar bilan ishlash orqali yangicha
fikrlashni o‘rganadilar;
Nozik motorika – rasm chizish, bo‘yash, kesish orqali qo‘l harakatlari
rivojlanadi;
Tasavvur va estetik did – ranglar uyg‘unligi, shakllar muvofiqligi haqida
tushunchalar shakllanadi;
Emotsional ifoda – bolalar o‘z his-tuyg‘ularini vizual obrazlar orqali ifoda
etadilar.
2. Zamonaviy pedagogik yondashuvlar
Maktabgacha ta’lim muassasalarida tasviriy faoliyatni rivojlantirish uchun
quyidagi zamonaviy yondashuvlar qo‘llanilmoqda:
2.1. Interaktiv va texnologik yondashuv
Raqamli texnologiyalar – bolalar planshet yoki interaktiv doskalar
yordamida rasm chizishadi;
Virtual san’at darslari – onlayn dasturlar orqali turli texnikalar bilan
tanishish;
3D texnologiyalar – modellashtirish orqali tasviriy faoliyatni kengaytirish.
2.2. O‘yin orqali o‘qitish
O‘yinli metodlar – bolalar rasm chizish jarayonida turli rollarga kirib,
qiziqarli syujetlarni yaratadilar;
Dramatik san’at bilan integratsiya – hikoyalar asosida rasm chizish orqali
badiiy ifodani rivojlantirish.
2.3. STEAM ta’limi bilan integratsiya
STEAM (Science, Technology, Engineering, Art, Mathematics) yondashuvi
tasviriy faoliyatni ilm-fan va texnologiya bilan bog‘lashga imkon beradi.
Masalan, rasm chizishda simmetriya va matematika elementlarini qo‘llash,
ranglarning fizikaviy xususiyatlarini o‘rganish.
3. Tasviriy faoliyatni baholash va rivojlantirish strategiyalari
Tasviriy faoliyat natijalarini baholashda quyidagi mezonlar qo‘llaniladi:
Ijodiy yondashuv – bolaning yangi g‘oyalar yaratish qobiliyati;
Ilm fan taraqqiyotida raqamli iqtisodiyot va zamonaviy
ta'limning o'rni hamda rivojlanish omillari
5-To’plam 1-son May , 2025
41
Texnik mahorat – materiallar va vositalardan to‘g‘ri foydalanish;
Kompozitsion yechim – rasmning umumiy muvofiqligi va go‘zalligi.
Bolalar tasviriy faoliyatini yanada rivojlantirish uchun:
Ustozlar tomonidan individual yondashuvni qo‘llash;
Bolalarni ijodiy tajriba almashishga jalb qilish;
Ota-onalar bilan hamkorlikda san’at tadbirlarini tashkil etish muhimdir.
XULOSA
Tasviriy faoliyat maktabgacha yoshdagi bolalarning ijodiy rivojlanishida
muhim o‘rin tutadi. Zamonaviy yondashuvlar, jumladan, texnologiyalar,
interaktiv metodlar va STEAM tizimi asosida tasviriy ta’limni boyitish orqali
bolalarning qiziqishi va iste’dodini rivojlantirish mumkin. Maktabgacha ta’lim
tashkilotlarida ushbu yondashuvlarni joriy etish orqali ta’lim sifati yanada
oshiriladi.
Foydalanilgan adabiyotlar
1.Ismoilova,
N. (2015). Maktabgacha ta’limda estetik didni
shakllantirishning zamonaviy usullari. Tashkent: O‘qituvchi.
2
.
Pirogova, N. A. (2016). Tasviriy san’ san’at va maktabgacha ta’limda
uning ahamiyati. Maktabgacha ta’lim jurnali, 4, 45-52.
3. Hasanboyeva G., Qosimova M. "Maktabgacha ta’lim pedagogikasi".
Toshkent, 2022.
4. Vygotsky L.S. "Bolalar ijodiy tafakkuri va rivojlanishi". Moskva, 1984.
5. Gardner H. "Frames of Mind: The Theory of Multiple Intelligences". New
York,
1983.
