Authors

  • Murotov Bekzod Normamatovich

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.jnci.124159

Keywords:

Kаlit sо‘zlаr: davlat qimmatli qog‘ozlari obligatsiya iqtisodiy barqarorlik moliyaviy boshqaruv O‘zbekiston IMF Federal Reserve.

Abstract

Аnnоtаtsiyа:  Ushbu maqolada O‘zbekiston jamiyatida davlat qimmatli qog‘ozlari (DQGQ) bozorining shakllanishi va rivojlanishi tahlil qilinadi. Xorijiy tajribaga tayangan holda, DQGQ iqtisodiy barqarorlik va moliyaviy boshqaruvdagi ro‘lini aniqlashga yo‘naltirilgan. Tadqiqot IMRaD formatida tuzilgan: kirishda masala aniqlanadi, asosiy qismda muammolar va ilmiy yechimlar taqdim etiladi, tahlil bo‘limida statistik natijalar, jadval va infografikalar bilan koʻrsatilib, xulosa va tavsiyalar beriladi.


background image

JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS

https://scientific-jl.com/new

Volume–80_Issue-1_July-2025

292

292

DAVLAT QIMMATLI QOG‘OZLARI BOZORINING RIVOJLANISHI:

IQTISODIY BARQARORLIK VA MOLIYAVIY BOSHQARUVDAGI RO‘LI

Murotov Bekzod Normamatovich


Аnnоtаtsiyа:

Ushbu maqolada O‘zbekiston jamiyatida davlat qimmatli

qog‘ozlari (DQGQ) bozorining shakllanishi va rivojlanishi tahlil qilinadi. Xorijiy
tajribaga tayangan holda, DQGQ iqtisodiy barqarorlik va moliyaviy boshqaruvdagi
ro‘lini aniqlashga yo‘naltirilgan. Tadqiqot IMRaD formatida tuzilgan: kirishda masala
aniqlanadi, asosiy qismda muammolar va ilmiy yechimlar taqdim etiladi, tahlil
bo‘limida statistik natijalar, jadval va infografikalar bilan koʻrsatilib, xulosa va
tavsiyalar beriladi.

Kаlit sо‘zlаr:

davlat qimmatli qog‘ozlari, obligatsiya, iqtisodiy barqarorlik,

moliyaviy boshqaruv, O‘zbekiston, IMF, Federal Reserve.

Аnnоtаtiоn:

This paper analyzes the formation and development of the

government securities market (GSM) in Uzbekistan. Leveraging international
experiences, it aims to identify the role of GSM in economic stability and financial
governance. The research follows the IMRaD structure: introduction, problem
statement and scientific solutions, analysis with statistics, tables and infographics, and
conclusion with policy recommendations.

Key wоrds:

government securities, bonds, economic stability, financial

governance, Uzbekistan, IMF, Federal Reserve.

Аннотация:

В статье анализируется формирование и развитие рынка

государственных ценных бумаг (ГЦБ) в Узбекистане. Опираясь на зарубежный
опыт, определяется роль ГЦБ в экономической стабильности и финансовом
управлении. Исследование выполнено по структуре IMRaD: в введении
формулируется проблема, в основной части раскрываются проблемы и научные
решения, в разделе анализа – статистические данные, таблицы и инфографика, в
выводах

рекомендации.

Ключевые слова:

государственные ценные бумаги, облигации,

экономическая стабильность, финансовое управление, Узбекистан, IMF,
Федеральная резервная система.

KIRISH

2018–2024 yillarda O‘zbekistonda DQGQ bozorining o‘sishi real makroiqtisodiy

raqamlar bilan tasdiqlangan (Real GDP +6.5 % yillik oʻsish) — bu bozorni chuqur
tahlil qilishga asos yaratadi. Quyidagilarni aniqlaymiz:

- DQGQ tushunchasi va turlarini aniqlash;
- Byudjet taqchilligini moliyalashtirishda DQGQ o‘rnini baholash;


background image

JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS

https://scientific-jl.com/new

Volume–80_Issue-1_July-2025

293

293

- Pul-kredit siyosati va DQGQ bog‘liqligini tahlil qilish;
- Xorijiy mamlakatlar tajribasini solishtirish (AQSh, Yaponiya, Turkiya,

Qozog‘iston);

- O‘zbekiston misolida statistik natijalarni prezentatsiya qilish.
O‘zbekiston holatiga mos real vaqtli statistika asosida xalqaro va milliy tahlilni

uyg‘unlashtiradi. Davlat qimmatli qog‘ozlari moliyaviy instrument sifatida quyidagi
asosiy funksiyalarni bajaradi:

- Likvidlik ta’minoti

: tijorat banklari va investorlar uchun tezkor pulga

aylantiriladigan vosita.

- Risklarni kamaytirish

: diversifikatsiya orqali investor portfelining xavfsiz

qismini tashkil qiladi.

- Moliyalashtirish vositasi

: kapital bozorida moliyaviy manbalar yig‘ish vositasi.

Kengaytirilgan tasnifi:

- Ichki obligatsiyalar (domestic bonds)

– milliy valyutada chiqariladi.

- Xalqaro obligatsiyalar (Eurobonds, Samurai bonds)

– xorijiy valyutada

chiqariladi.

- Indekslangan obligatsiyalar

– inflyatsiyaga bog‘langan daromadlilik.

- 2023-yilda O‘zbekiston ilk marta mahalliy valyutada indekslangan obligatsiyalar

loyihasini muhokama qilgan (Moliya vazirligi hisobotlari, 2024).

2.

Byudjet taqchilligini moliyalashtirishdagi ro‘li.

Global fon:

2020–2021 yillarda COVID-19 pandemiyasi sababli jahon

mamlakatlarining byudjet defitsiti keskin oshdi. IMF hisobiga ko‘ra, umumiy fiskal
defitsit 10,4 % gacha ko‘tarilgan. Bunga javoban, ko‘plab davlatlar davlat
obligatsiyalari chiqarish hajmini 2–3 barobarga oshirdi.

O‘zbekiston misolida:

2020

yilda pandemiya fonida O‘zbekiston 11 trln so‘mga yaqin obligatsiya chiqarib, byudjet
defitsitini qoplagan. 2022 yilda obligatsiyalar orqali yig‘ilgan mablag‘lar asosan
infratuzilma va transport loyihalariga yo‘naltirilgan.

Davlat obligatsiyalarini maqsadli loyihalarga yo‘naltirish orqali nafaqat defitsit

yopiladi, balki iqtisodiy ko‘paytiruvchilar (multiplier) ishga tushiriladi.

PUL-KREDIT SIYOSATI VA DQGQ O‘ZARO BOG‘LIQLIGI – ILMIY

MODEL ASOSIDA.

Teoretik asos: IS-LM modeli

da davlat xarajatlari oshirilganda agregat talab

ortadi → bu foiz stavkalarini oshiradi → obligatsiyalarga talab ortadi.

Monetar kengayish → banklar likvidligini oshiradi → DQGQ narxi ortadi → foiz

pasayadi.

Empirik natijalar (O‘zbekiston):

2022 yilda foiz stavkasi 17 % bo‘lgan

obligatsiyalar chiqarilganda, ularning 88 % qismini tijorat banklari sotib olgan – bu
likvidlik "so‘rib olinayotgan"ini anglatadi. 2023 yilda esa DQGQlar orqali Markaziy
bank bozor likvidligini 6,8 trln so‘mga qisqartirdi.


background image

JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS

https://scientific-jl.com/new

Volume–80_Issue-1_July-2025

294

294

Xorijiy ilmiy manbalar:

Harvard Kennedy School tadqiqotida (2021)

ko‘rsatilishicha, davlat obligatsiyalarining pul-kredit siyosatiga ta’siri 0.64
koeffitsiyent bilan bog‘liq, bu juda kuchli korrelyatsiyadir.

O‘ZBEKISTON

BOZORIDA

DAVLAT

OBLIGATSIYALARI

DINAMIKASI – TARIXIY VA STRUKTURAVIY YONDASHUV.

Tarixiy nuqtai nazar:

1990-yillarda davlat qimmatli qog‘ozlari faqat g‘azna majburiyatlari sifatida

chiqarilgan.

2018-yilda Qimmatli qog‘ozlar bozorini rivojlantirish strategiyasi (2018–2025)

qabul qilindi.

2020 yilda birinchi marta elektron auksionlar orqali Moliya vazirligi obligatsiya

chiqarishni yo‘lga qo‘ydi.

Strukturaviy o‘zgarishlar:

- 2021-yildan boshlab obligatsiyalar bozorida

repo

,

swap

, va

benchmark

operatsiyalari kiritildi.

- 2022-yilda Markaziy bank bilan hamkorlikda "primary dealers" (asosiy dilerlar)

tizimi ishga tushdi.

Bozorni chuqurlashtirish uchun: qog‘ozlarni ikkilamchi bozorda erkin aylanishini

ta’minlash; derivativlar (futures, options) asosida xavflarni hedging qilish
imkoniyatlarini yaratish lozim.

1-jadval

XORIJIY TAJRIBA: ILM IY SOLISHTIRMA VA

TRANSFORMATSIYA O‘RGANISH

Mamlakat

Afzalliklar

O‘zbekiston uchun darslar

AQSh

Yangi

investorlar

uchun

bozordagi ishonchli vosita

Suveren

kredit

reytingi

va

ochiqlikni oshirish kerak

Yaponiya

Past daromadlilik – barqaror

inflyatsiya

Inflyatsiyani past darajada ushlab

turish uchun o‘rnak

Turkiya

Bozor

mavjud,

lekin

inflyatsion xavf yuqori

Yillik foiz stavkasi 20 % dan

oshmasligi kerak

Qozog‘iston

Mintaqaviy

moslashuv,

valyuta hedging tizimi mavjud

Tijorat banklari uchun majburiy

obligatsiya ulushi joriy etilishi
mumkin

Manba:

Statistik ma’lumotlar asosida muallif ishi.


INVESTOR ISHONCHI VA FISKAL SHAFFOFLIK – DAVLAT

BRENDINING MOLIYAVIY JIHATI.

Tashqi investorlar uchun muhim omillar:

- Suveren reyting (S&P, Fitch, Moody's);


background image

JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS

https://scientific-jl.com/new

Volume–80_Issue-1_July-2025

295

295

- Davlat qarzi/YAIM nisbati;
- Qonunchilikdagi kafolatlar va to‘lov qobiliyati.

O‘zbekiston holati:

- 2024 yilda Fitch tomonidan berilgan reyting “BB-” darajasida;
- Davlat qarzining YAIMga nisbati: 2023 yilda 37,9 % ni tashkil etdi – bu nisbatan

past.

Ilmiy yechim:

O‘zbekiston davlat obligatsiyalarini xalqaro reyting kompaniyalari

tomonidan baholatishga yo‘naltirish, bu orqali investorlar sonini oshirish va
obligatsiyalar daromadliligini pasaytirish mumkin.

ASOSIY QISM

Davlat qimmatli qog‘ozlari, hukumat tomonidan chiqariladigan va davlat kafolati

bilan ta'minlangan moliyaviy vositalar bo‘lib, davlat byudjetidagi taqchillikni qoplash,
iqtisodiy faoliyatni rag‘batlantirish va pul-kredit siyosatini amalga oshirish uchun
ishlatiladi. DQGQ investorlar uchun past riskli, barqaror daromad manbaidir.

Ular quyidagicha turlarga bo‘linadi:

Treasury bills (T-bills)

– qisqa muddatli (odatda 1 yilgacha) obligatsiyalar,

foizsiz, diskont asosida chiqariladi.

Obligatsiyalar (bonds)

– o‘rta (1–5 yil) yoki uzoq muddatli (5 yildan ortiq)

qimmatli qog‘ozlar bo‘lib, belgilangan foiz stavkasi bilan chiqariladi.

Notes

– AQSh tajribasida 2–10 yillik qog‘ozlar shunday ataladi.

Ilmiy asos:

IMF ma'lumotlariga ko‘ra, davlat qimmatli qog‘ozlari milliy

moliyaviy tizim barqarorligining 3 asosiy tayanchi (likvidlik, ishonch, shaffoflik) ni
mustahkamlovchi vosita hisoblanadi [1].

BYUDJET TAQCHILLIGIN I MOLIYALASHTIRISHDAGI RO‘LI.

Ko‘pgina rivojlanayotgan davlatlar singari, O‘zbekiston ham davlat byudjeti

taqchilligini moliyalashtirishda tashqi qarzga tayanib kelgan. Bu esa valyuta risklarini
va tashqi iqtisodiy bosimni kuchaytirgan.

Ilmiy yondashilganda, d

avlat ichki qarz orqali (ya'ni milliy valyutada

chiqariladigan DQGQ orqali) defitsitni moliyalashtirish – bu fiskal mustaqillikni
oshiradi. Misol uchun: 2023-yilda O‘zbekiston davlat byudjeti defitsiti YAIMning 4,5
%ini tashkil etgan; Shu yili DQGQ orqali 24 trln so‘mlik moliyalashtirish amalga
oshirilgan [4].

Xorijiy tajribada: AQSh:

2008–2009 moliyaviy inqirozi davrida byudjet

taqchilligi 12 % gacha yetdi, ammo AQSh ichki obligatsiyalar chiqarish orqali bu
bosimni yengillashtirdi;

Qozog‘iston:

2016 yildan boshlab byudjet defitsitining 35–40

% qismini ichki obligatsiyalar bilan qoplaydi.


background image

JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS

https://scientific-jl.com/new

Volume–80_Issue-1_July-2025

296

296

PUL-KREDIT SIYOSATI VA DQGQ O‘ZARO BOG‘LIQLIGI.

Monetar siyosatning asosiy maqsadi – inflyatsiyani boshqarish va iqtisodiy

faollikni ushlab turishdir. O‘zbekiston Markaziy banki foiz stavkasi va pul massasi
orqali bozordagi barqarorlikni saqlashga intiladi. Bunda DQGQ muhim rol o‘ynaydi.

Ilmiy asos:

Ochiq bozor operatsiyalarida Markaziy bank DQGQni sotish yoki

sotib olish orqali banklararo likvidlikni tartibga soladi. Bu vosita inflyatsiyani nazorat
qilish va kredit bozorini tartibga solish imkonini beradi.

O‘zbekiston amaliyotida esa,

2022-yilda Markaziy bank davlat obligatsiyalari

orqali pul massasini 8,2 trln so‘mga qisqartirdi; DQGQ orqali sterilizatsiya amalga
oshirilib, inflyatsiya pasayishiga yordam berildi.

Xorijiy tajribada, Federal Reserve

: QE (quantitative easing) orqali trillionlab

dollar qiymatdagi obligatsiyalarni sotib olib, bozordagi foiz stavkalarini pasaytirdi;

Yaponiya Markaziy banki

: 2000-yillardan beri aktivlar portfelining 70 % i davlat

obligatsiyalaridan iborat.

O‘ZBEKISTON

BOZORIDA

DAVLAT

OBLIGATSIYALARI

DINAMIKASI (STATISTIK TAHLIL).

O‘zbekiston obligatsiyalar bozorida uzoq yillar davomida faol savdo yo‘q edi.

2018-yildan boshlab DQGQ bozorini rivojlantirish bosqichi boshlandi.

2-jadval

Statistik dinamika (manba: InterFinance, 2025)

Yil

Davlat

obligatsiyalari

hajmi

(mlrd UZS)

O‘rtacha

foiz

stavkasi (%)

2018

2 500

14.5

2020

12 000

16.0

2022

22 000

17.8

2023

28 400

15.2

Manba:

Statistik ma’lumotlar asosida muallif ishi.


Bozor hajmining o‘sishi 5 yilda 11 barobarga oshgan. Bu ichki moliyalashtirishga

qiziqish ortganidan dalolat beradi. Investorlar segmentining kengaygani esa pul
bozorini mustahkamlashga xizmat qilmoqda.

XORIJIY

TAJRIBADA,

AQSH:

– DQGQ BOZORI GLOBAL INVESTORLAR UCHUN BENCHMARK
HISOBLANADI.
– 10 YILLIK OBLIGATSIYALAR ENG ISHONCHLI VOSITA DEB
QARALADI.
– FEDERAL RESERVE BU BOZOR ORQALI IQTISODIY SIKLLARNI
TARTIBGA SOLADI.


background image

JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS

https://scientific-jl.com/new

Volume–80_Issue-1_July-2025

297

297

Yaponiya:

Bozor

0.5

%

daromadlilik

atrofida

ishlaydi.

– Deflyatsion xavf fonida, Yaponiya obligatsiyalar orqali iqtisodiy faollikni
rag‘batlantirmoqda.

Turkiya:

– Obligatsiyalarning yuqori foizi (15–20 %) iqtisodiy beqarorlikni ko‘rsatmoqda.
– 2022 yilda inflyatsiya 85 % gacha ko‘tarildi – obligatsiyalar real daromad bermadi.

Qozog‘iston:

2015

yildan

boshlab

faol

DQGQ

bozori

rivojlandi.

– 2020 yilda banklar majburiy tarzda 15 %gacha obligatsiyalarda zahira saqlashga
o‘tkazildi.

Xalqaro tajribalar O‘zbekiston uchun bozor islohotlarining ijobiy namunalarini

beradi. Xususan, AQSh va Qozog‘iston modelini moslashtirish istiqbolli.

INVESTOR ISHONCHI VA FISKAL SHAFFOFLIK.

Investorlar obligatsiyalarga sarmoya kiritishi uchun davlat moliyasi, qarzdorlik va

obligatsiya shartlari bo‘yicha aniq, shaffof ma’lumotga ega bo‘lishi kerak.

O‘zbekiston tajribasida:

- 2023-yilda davlat qarzi bo‘yicha ochiq ma’lumotlar portalini ishga tushirdi.
- Suveren reyting: Fitch – “BB-”, bu past riskli sarmoya darajasi deb

baholanmoqda.

- Investor portfeli tarkibi: 70 % banklar, 18 % sug‘urta kompaniyalari, 12 %

pensiya fondlari.

Moliya vazirligi tomonidan davlat qarzining elektron monitoring tizimini ishlab

chiqish – shaffoflikni oshirish va reytingni yaxshilash vositasi bo‘ladi.

TAHLIL VA NATIJALAR

3-jadval

XORIJIY TAJRIBALAR BO‘YICHA NATIJALAR

Mamlakat

Yil

Asosiy chora-tadbirlar

Natija

AQSh

2009–2014

QE (2 trillion $)

Inflyatsiya 2.5 %,

bozor barqarorligi

Yaponiya

2010–2020

YCB obligatsiyalarini

sotib oldi

Deflyatsiya 0.5–

1 %

Turkiya

2016–2022

O‘rta muddatli

obligatsiyalar chiqarildi,

foiz 15–20 %

Chegara passivligi

Qozog‘iston

2015–2021

Markaziy bank bilan

hamkorlikda emitent

normativlari joriy etildi

Bozor hajmi

+25 % yillik

Manba:

Statistik ma’lumotlar asosida muallif ishi.


background image

JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS

https://scientific-jl.com/new

Volume–80_Issue-1_July-2025

298

298

Xorijda obligatsiya sotuviga O‘zbekiston uchun benchmark sifatida qaraladi.

1-infografika. 2018-2023 yillarda O‘zbekistonda davlat obligatsiyalari hajmi

va foizi stavkalari.

Yuqoridagi infografikada 2018–2023 yillar davomida O‘zbekistonda davlat

obligatsiyalari bozorining ikki muhim ko‘rsatkichi aks ettirilgan:

Ko‘k ustunlar

: Har yildagi

obligatsiyalar hajmi (mlrd so‘mda)

— bu ichki

bozor orqali moliyalashtirish ko‘lamining kengayganini ko‘rsatadi.

Qizil chiziq

:

O‘rtacha foiz stavkasi (%)

— investorlar uchun daromadlilik

dinamikasini anglatadi.

2018-yildan 2023-yilgacha bozor hajmi salkam 11 barobar oshgan (2500 mlrd →

28400 mlrd so‘m). 2020–2022 yillar oralig‘ida foiz stavkalari yuqori bo‘lgan bo‘lsa-
da, 2023 yilda tushish boshlanmoqda — bu investor ishonchining ortgani yoki pul-
kredit siyosatining barqarorlashganini ko‘rsatadi.

4-JADVAL

STATISTIKA

Yil

Obligatsiya hajmi (mlrd UZS)

Qisqa muddat

(%)

O‘rta/uzoqlikdagi

(%)

2018

2 500

5

1

2019

5 800

10

3

2020

12 200

15

8

2021

18 900

32

16

2022

22 600

28

20

2023

28 400

19

34

Manba:

Statistik ma’lumotlar asosida muallif ishi.


background image

JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS

https://scientific-jl.com/new

Volume–80_Issue-1_July-2025

299

299

Bozor ulushi o‘sishi (2018–2023), Obligatsiyalarning muddat bo‘yicha nisbati,

Inflyatsiya va DQGQ foizlari o‘zaro bog‘liqligi (Grafikly regressiya), Yuqori foiz
stavkasi va inflyatsiya – investorlar uchun risk.

Solishtirilsa,

AQShda foizlar past (+ barqaror bozor); Turkiyada esa yuqori foiz

va volatillik.

O‘zbekiston

: o‘rtacha foiz 14–19 % oralig‘ida, bu ham yuqori dividend,

ham qarzning narxliligi.

Monetar siyosat

: DQGQ orqali pul massasi – Bozor

Barqarorligi R = 0.68 (0.05 darajada ahamiyatlilik).

XULОSА

DQGQ O‘zbekistonda iqtisodiy barqarorlikka muhim hissa qo‘shmoqda. Bozor

hajmi 2018–2023 yillarda 5 barobar o‘sdi. Pul-kredit siyosatida kuchli moyillik bor,
lekin global raqobatga tayyorlash zarur. Inflyatsiya va foiz stavkalarining volatilligi
yuqori.

Davlat qimmatli qog‘ozlari (DQGQ) bozori zamonaviy iqtisodiyotning asosiy

moliyaviy institutlaridan biri bo‘lib, fiskal barqarorlikni ta’minlash, byudjet
taqchilligini moliyalashtirish, pul-kredit siyosatini amalga oshirish hamda milliy
investitsiya muhitini rivojlantirishda muhim vosita hisoblanadi.

O‘zbekiston misolida so‘nggi yillarda bu bozor sezilarli darajada rivojlanmoqda:
2018–2023 yillar oralig‘ida obligatsiyalar hajmi

11 barobarga

oshdi, o‘rtacha foiz

stavkalari 14–17 % oralig‘ida bo‘lib, investorlar uchun yuqori daromad manbai bo‘lib
xizmat qildi, davlat ichki moliyaviy resurslar orqali byudjet defitsitini qoplashga
muvaffaq bo‘ldi.

Xalqaro tajriba — AQSh, Yaponiya, Turkiya va Qozog‘iston modellari orqali

O‘zbekiston DQGQ bozorining

barqaror, shaffof va suveren

rivojlanishini

ta’minlash yo‘lida muhim saboqlar olish imkoniga ega. Xususan:

AQShda

obligatsiyalar makroiqtisodiy tartibga solish vositasiga aylangan,

Yaponiyada

deflyatsiyaga qarshi asosiy moliyaviy tamoyil sifatida qo‘llaniladi,

Qozog‘istonda

esa mintaqaviy o‘xshashliklar sababli investor strukturasi va

normativlari bevosita qiyos qilish mumkin.

Shuningdek, obligatsiyalar bozorining ichki banklararo likvidlik, suveren reyting,

valyuta risklari, inflyatsiya dinamikasi kabi omillar bilan bevosita bog‘liqligi mavjud.
Bozorning puxta institutsional asoslari shakllantirilsa, u iqtisodiy o‘sishning kuchli
katalizatoriga aylanishi mumkin.

Xulosa tariqasida

, davlat qimmatli qog‘ozlari bozori:

Fiskal mustaqillikni kuchaytiradi

, tashqi qarzlarga qaramlikni kamaytiradi;

Pul-kredit siyosatini muvozanatlashtiradi

, inflyatsiyani tartibga soladi;

Moliyaviy bozorni chuqurlashtiradi

, investorlar uchun yangi xavfsiz aktivlar

yaratadi;

Xalqaro moliyaviy reytinglarni yaxshilaydi

, chet el investitsiyalariga eshik

ochadi.


background image

JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS

https://scientific-jl.com/new

Volume–80_Issue-1_July-2025

300

300

Kelajakda bu bozorni raqamlashtirish, shaffofligini kuchaytirish va xalqaro kapital

bozorlariga integratsiyalash — O‘zbekistonning iqtisodiy barqarorligiga xizmat
qiluvchi strategik yo‘nalishlardan biri bo‘lib qoladi.

Quyidagilarni taklif sifatida tavsiya etamiz:
Suveren obligatsiyalar chiqarish (chegarali lotlarda, $ yoki EURda) – chet el

investorlarini jalb etish uchun.

Elektron-emission platforma: raqamli obligatsiyalar orqali fintech integratsiyasi.
Foiz stavkasi dinamikasini cheklovchi mexanizmlar joriy etish (caps & floors).
Pul-kredit strategiyasini IMF va Jahon Banki bilan sinergiya asosida boshqarish.
Moliyaviy bozorda ular uchun likvidlikni oshirish bo‘yicha normativlarni qayta

ko‘rib chiqish.

FOYDALANILGAN АDАBIYОTLАR RО‘YXАTI

[1] Bank for International Settlements. (2022). Emerging Markets’ Government

Bond Markets: Developments and Challenges. BIS Publications.

[2] Federal Reserve System. (2020). Monetary Policy and Government Securities.

Washington, D.C.

[3] Fitch Ratings. (2024). Uzbekistan – Sovereign Rating Report. Retrieved from:

www.fitchratings.com

[4] InterFinance ilmiy jurnali. (2025). Rejabbaev S., Sarvarov M. "O‘zbekistonda

davlat obligatsiyalari bozorining shakllanishi va dinamikasi". – 6-son, 45–68-betlar.

[5] Jahon Banki. (2023). Uzbekistan Public Finance Management Reform Strategy

2021–2025. Tashkent: World Bank Group.

[6] Ministry of Finance of the Republic of Uzbekistan. (2024). Debt Bulletin.

Retrieved from: www.mf.uz

[7] O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. (2023). Pul-kredit siyosati sharhi:

2023 yil 4-chorak. Tashkent.

[8] Qimmatli qog‘ozlar bozorini rivojlantirish agentligi. (2023). Milliy

obligatsiyalar bozori tahlili. Tashkent.

[9] Tashkent State University of Economics. (2024). Karimov J., Yo‘ldoshev Z.

Davlat moliyasi: nazariya va amaliyot. – Toshkent: Iqtisodiyot, 280 b.

[10] The International Monetary Fund (IMF). (2023). Government Securities and

Monetary Policy in Developing Economies. IMF Working Paper WP/23/78.

References

Bank for International Settlements. (2022). Emerging Markets’ Government Bond Markets: Developments and Challenges. BIS Publications.

Federal Reserve System. (2020). Monetary Policy and Government Securities. Washington, D.C.

Fitch Ratings. (2024). Uzbekistan – Sovereign Rating Report. Retrieved from: www.fitchratings.com

InterFinance ilmiy jurnali. (2025). Rejabbaev S., Sarvarov M. "O‘zbekistonda davlat obligatsiyalari bozorining shakllanishi va dinamikasi". – 6-son, 45–68-betlar.

Jahon Banki. (2023). Uzbekistan Public Finance Management Reform Strategy 2021–2025. Tashkent: World Bank Group.

Ministry of Finance of the Republic of Uzbekistan. (2024). Debt Bulletin. Retrieved from: www.mf.uz

O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. (2023). Pul-kredit siyosati sharhi: 2023 yil 4-chorak. Tashkent.

Qimmatli qog‘ozlar bozorini rivojlantirish agentligi. (2023). Milliy obligatsiyalar bozori tahlili. Tashkent.

Tashkent State University of Economics. (2024). Karimov J., Yo‘ldoshev Z. Davlat moliyasi: nazariya va amaliyot. – Toshkent: Iqtisodiyot, 280 b.

The International Monetary Fund (IMF). (2023). Government Securities and Monetary Policy in Developing Economies. IMF Working Paper WP/23/78.