JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS
Volume–77_Issue-2_May-2025
175
175
O‘SMIRLAR O‘RTASIDA O‘ZARO HAMKORLIKNI
RIVOJLANTIRISHNING PSIXOLOGIK USULLARI
Majidov Jasur Baxtiyarovich
Psixologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD)
Jizzax davlat pedagogika universiteti
Xolmatova Dilorom Vahobjon qizi
Jizzax davlat pedagogika universiteti 2-bosqich magistri
Annotatsiya:
Ushbu maqolada o‘smirlarda o‘zaro hamkorlikni rivojlantirish
texnologiyalari haqida mulohazalar yuritilgan. Shuningdek, o‘smirlarning boshqalar
bilan munosabatining tabiati va shaxslararo munosabatlarda namoyon bo‘ladigan
munosabat uslubi K.Tomass so‘rovnomasi asosida empirik tahlili amalga oshirilgan.
Kalit
so‘zlar:
o‘smirlar, o‘zaro hamkorlik, hamkorlikni rivojlantirish
texnologiyalari, shaxs xususiyatlari, ijtimoiy munosabatlar.
KIRISH.
O‘zaro hamkorlik insonlar o‘rtasidagi ijtimoiy aloqalarning eng muhim
shakllaridan biri bo‘lib, birgalikda faoliyat yuritish, maqsad sari intilish, fikr almashish
va umumiy yechim topishga qaratilgan ijtimoiy-psixologik jarayondir. Bu tushuncha
nafaqat jamoada ishlashni, balki shaxslar o‘rtasidagi muloqot, o‘zaro ishonch,
empatiya va murosaga asoslangan ijtimoiy munosabatlarni anglatadi.
O‘zaro hamkorlikning psixologik mohiyati shundaki, bu jarayon orqali shaxsning
ichki dunyosi ijtimoiy tajriba bilan boyiydi, ijtimoiy rol va vazifalar anglanadi hamda
emotsional intellekt rivojlanadi. Shaxsning jamiyatga moslashuvi va jamoada samarali
ishlay olishi bevosita o‘zaro hamkorlik madaniyatiga bog‘liq.
Zamonaviy jamiyatda o‘smirlar tarbiyasi, ularning ruhiy holati va ijtimoiy faolligi
ta’lim va tarbiyaning asosiy yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. Shu nuqtayi nazardan
qaralganda, o‘smirlarning o‘zaro hamkorlik madaniyatini shakllantirish masalasi
psixologiya va pedagogika sohalarida muhim mavzulardan biri sifatida ko‘tarilmoqda.
O‘zaro hamkorlik — bu faqatgina birgalikdagi ish emas, balki shaxsiy rivojlanish,
muloqot, murosaga kelish, fikr almashish, bir-birini tushunish va ijtimoiy ongni
boyitish vositasidir. Bu jarayon ayniqsa o‘smirlik davrida katta ahamiyat kasb etadi.
O‘zaro hamkorlikning psixologik mohiyati shundaki, bu jarayon orqali shaxsning ichki
dunyosi ijtimoiy tajriba bilan boyiydi, ijtimoiy rol va vazifalar anglanadi hamda
emotsional intellekt rivojlanadi. Shaxsning jamiyatga moslashuvi va jamoada samarali
ishlay olishi bevosita o‘zaro hamkorlik madaniyatiga bog‘liq.
Mavzuga oid adabiyotlar tahlili (Literature review).
Psixolog R. L. Gardner o‘zining «Multiple Intelligences» (1983)
1
asarida o‘zaro
1
Gardner, Howard. Frames of Mind: The Theory of Multiple Intelligences. Basic Books, 1983.
JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS
Volume–77_Issue-2_May-2025
176
176
hamkorlikning ahamiyatiga to‘xtalib, uning ta’kidlashicha, shaxslarning o‘zaro
faoliyatlari va hamkorlikdagi muvaffaqiyatlari nafaqat ularning aqliy salohiyatiga,
balki ularning ijtimoiy va emotsional ko‘nikmalariga ham bog‘liqdir. Gardner,
shuningdek, jamoaviy ishlarda muvaffaqiyatga erishish uchun empatiya, o‘zaro
tushunish va qo‘llab-quvvatlashning asosiy o‘rin tutishini ta’kidlaydi. U o‘zaro
hamkorlik jarayonida ijtimoiy-emotsional intellektning rolini alohida ajratib
ko‘rsatadi.
Shu bilan birga, psixolog V. H. Searle (2004) o‘zining «Collaborative Learning:
Theory and Practice»
2
asarida, o‘zaro hamkorlikning ta’lim jarayonidagi o‘rni va uning
shaxslarning rivojlanishiga ta’sirini tahlil qiladi. U, ayniqsa, o‘smirlik davrida o‘zaro
hamkorlik o‘smirlarning emotsional va ijtimoiy rivojlanishiga katta ta’sir ko‘rsatishini,
bu jarayonda guruh ishlari va ijtimoiy o‘zaro aloqalar psixologik farovonlikni oshirishi
mumkinligini qayd etadi.
Shuningdek, o‘zaro hamkorlikni shakllantirishning psixologik asoslari shaxsning
hissiy-emotsional rivojlanishini, empatiya va o‘zaro muloqotda muvaffaqiyatli bo‘lish
qobiliyatini o‘z ichiga oladi. O‘smirlar o‘rtasida bu ko‘nikmalarning rivojlanishi,
jamoaviy ishlarni bajarishda, guruhlarda ishlashda, o‘zgaruvchan muhitda to‘g‘ri
qarorlar qabul qilishda va muammolarni birgalikda hal etishda katta ahamiyatga ega.
Psixologik nuqtai nazardan, o‘zaro hamkorlikning rivojlanishi o‘smirlarning
ijtimoiy-emotsional muvozanatini yaxshilaydi. Bu, o‘z navbatida, o‘smirlar orasida
tushunmovchiliklarni kamaytiradi, konfliktlarni bartaraf etishga yordam beradi va
jamoada umumiy maqsadga erishish uchun birgalikda ishlashga olib keladi. Shunday
qilib, o‘zaro hamkorlikni shakllantirish o‘smirlarning psixologik salomatligini
yaxshilash, ijtimoiy munosabatlar va shaxsiy rivojlanish uchun muhim vosita
hisoblanadi.
O‘smirlik davri — shaxsning o‘zligini izlash, jamiyatda o‘z o‘rnini topishga
intilish davri bo‘lib, aynan shu paytda o‘zaro hamkorlik shakllanishi va rivojlanishi
psixologik jihatdan juda muhimdir. O‘zaro hamkorlikni shakllantirish jarayonida
o‘smirlarning quyidagi psixologik ko‘nikmalari rivojlanadi:
Empatiya
: O‘zaro hamkorlikni shakllantirishda empatiya — boshqa shaxslarning
hissiy holatini tushunish va unga munosabat bildirish qobiliyati katta ahamiyatga ega.
O‘smirlar bir-birining holatini anglash orqali o‘zaro munosabatlarni yaxshilaydi va
jamoaviy ishlarni samarali bajarishga qodir bo‘ladi. O‘smirlar o‘zaro hamkorlikni
shakllantirishda bir-birining holatini anglash orqali o‘zaro munosabatlarini
yaxshilaydi. Masalan, maktabda guruh ishlari o‘tkazilayotgan paytda, agar bir o‘smir
boshqalarining stressini yoki noxush holatini sezsa, unga yordam berishga harakat
qiladi. Bu o‘zaro tushunishni oshiradi va samarali jamoaviy ishni ta’minlaydi.
Empatiya o‘zaro ishonchni rivojlantiradi, bu esa ijtimoiy aloqalar va jamoaviy
2
Searle, V. H. Collaborative Learning: Theory and Practice. Routledge, 2004.
JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS
Volume–77_Issue-2_May-2025
177
177
ishlarning muvaffaqiyatli bo‘lishiga olib keladi. Psixolog D. Goleman (1995)
3
empatiyaning boshqaruv ko‘nikmalari va ijtimoiy munosabatlar uchun ahamiyatini
ta’kidlaydi. Unga ko‘ra, empatiya nafaqat shaxsiy rivojlanish uchun, balki guruh ishlari
uchun ham zarurdir.
Empatiya o‘smirlarning o‘zaro aloqalarini mustahkamlash va muloqotda
tushunmovchiliklarning oldini olish uchun zaruriy psixologik ko‘nikmadir.
Psixologiya sohasida empatiya ko‘pincha "oqilona hissiyotlar" yoki "ijtimoiy hissiy
idrok" deb ataladi.
Psixolog D. Goleman (1995) empatiyaning ijtimoiy munosabatlar
va boshqaruv ko‘nikmalarining rivojlanishida asosiy rol o‘ynashini ta’kidlaydi.
Kommunikativ ko‘nikmalar
: Muloqot orqali o‘z fikrlarini ifodalash va
boshqalarni tinglash qobiliyati o‘smirlar o‘rtasida o‘zaro hamkorlikning rivojlanishida
muhim rol o‘ynaydi. Samarali muloqot o‘zaro tushunishni ta’minlaydi va konfliktlarni
hal qilishda yordam beradi. Samarali kommunikatsiya — o‘zaro hamkorlik
jarayonining yana bir muhim jihati. Kommunikativ ko‘nikmalar o‘smirlarning
fikrlarini ifodalash va boshqalarni tinglash qobiliyatini o‘z ichiga oladi. O‘smirlar
guruhda ishlashda o‘z fikrlarini aniq ifodalash, boshqalarni tinglash va ularning
fikrlarini hurmat qilishni o‘rganishadi. Misol uchun, o‘smirlar jamoasida loyiha ustida
ishlayotgan bir guruh o‘quvchilar, o‘z fikrlarini ochiq va aniq ifodalashlari, shu bilan
birga, guruhning boshqa a’zolarining fikrlarini ham tinglashlari lozim. Bu jarayon
o‘zaro tushunishni ta’minlaydi va jamoa a’zolarining fikrini qadrlashni o‘rgatadi.
Psixolog J.P. McCarthy (2001) samarali muloqotning ijtimoiy aloqalar va
rivojlanishdagi rolini ta’kidlaydi. Muloqotdagi ochiqlik va hurmat nafaqat o‘zaro
ishonchni mustahkamlaydi, balki konfliktlarni hal qilishda ham yordam beradi.
Kommunikativ ko‘nikmalarni rivojlantirish ijtimoiy integratsiyaning asosiy qismi
bo‘lib, o‘zaro tushunishni ta’minlaydi va konfliktlarni bartaraf etishga yordam beradi.
J.P. McCarthy (2001) o‘zining "Social Communication and Development"
4
asarida
samarali muloqotning o‘sish jarayonidagi rolini batafsil tushuntiradi.
Boshqaruv va kelishuv qobiliyatlari
: O‘zaro hamkorlik shartlarida o‘smirlar
o‘zaro kelishuvga erishish, muammolarni hal qilish va guruhni boshqarish
ko‘nikmalarini rivojlantiradi. Bu ko‘nikmalar ularning jamoaviy ishlarini
muvaffaqiyatli tashkil etishda va ijtimoiy masalalarni hal qilishda yordam beradi.
Boshqaruv va kelishuv qobiliyatlari o‘zaro hamkorlikni shakllantirishda muhim rol
o‘ynaydi. Guruh ishlarida, ayniqsa, turli fikrlar va qarashlar mavjud bo‘lishi mumkin.
Boshqaruv ko‘nikmalariga ega o‘smirlar, agar guruhda kelishmovchilik yuzaga kelsa,
barcha ishtirokchilarni tinglab, muammolarni hal qilish yo‘lini topadilar. Masalan, bir
guruh o‘smirlar loyihani yakunlashda o‘zaro kelishuvga erishishlari va jamoani
muvaffaqiyatli boshqarishlari kerak. Bunday jarayonlar guruhda ijtimoiy masalalarni
3
Goleman, Daniel. Emotional Intelligence: Why It Can Matter More Than IQ. Bantam Books, 1995.
4
McCarthy, J.P. Effective Communication in Social Relationships and Development. Academic Press, 2001.
JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS
Volume–77_Issue-2_May-2025
178
178
hal qilishda o‘zaro yordamni rivojlantiradi va ijtimoiy integratsiyani ta’minlaydi.
Psixolog V. H. Searle (2004) o‘z asarida, guruh ishlarida kelishuv va muammoni hal
qilish ko‘nikmalarining ahamiyatini ta’kidlaydi. O‘smirlar bunday ko‘nikmalarni
rivojlantirgan holda, jamoada samarali hamkorlikni ta’minlash imkoniga ega
bo‘ladilar. Boshqaruv va kelishuv ko‘nikmalari, ayniqsa o‘zaro hamkorlik jarayonida,
ijtimoiy masalalarni hal qilishda muhimdir. Ular guruhda o‘zaro yordamni
rivojlantiradi va jamoaviy maqsadlarga erishishda muhim vositadir.
V. H. Searle
(2004) "Collaborative Learning: Theory and Practice"
5
asarida, guruh ishlarida
muvaffaqiyatga erishish uchun kelishuv va muammoni hal qilish ko‘nikmalarining
zarurligini ta’kidlaydi.
O‘zini anglash va o‘z-o‘zini hurmat qilish
: O‘zaro hamkorlik jarayonida
o‘smirlar o‘zlarining imkoniyatlarini va cheklovlarini tushunishga o‘rganadi. Bu, o‘z
navbatida, ularning o‘ziga bo‘lgan ishonchlarini oshiradi va o‘zaro hurmatni
rivojlantiradi. Shuningdek, o‘zini anglash va o‘z-o‘zini hurmat qilish o‘zaro
hamkorlikni shakllantirishda muhim psixologik omillardir. O‘smirlar o‘zlarining
imkoniyatlarini va cheklovlarini anglashni o‘rganadilar. Bu jarayon ularning o‘ziga
bo‘lgan ishonchini oshiradi va o‘zaro hurmatni rivojlantiradi. Masalan, bir o‘smir
o‘zining kuchli tomonlarini bilib, o‘ziga bo‘lgan ishonchni oshiradi va jamoaviy ishda
samarali qatnashadi. Shu bilan birga, boshqa o‘smirlarning imkoniyatlarini tushunish
va hurmat qilish ham zarurdir. Psixolog A. Bandura (1997) o‘zining "Self-Efficacy:
The Exercise of Control"
6
asarida o‘zini anglash va o‘z-o‘zini hurmat qilishning
ijtimoiy va shaxsiy rivojlanishdagi ahamiyatini ko‘rsatadi. O‘smirlarning o‘zini
anglash, shuningdek, o‘zlarining yutuqlari va muvaffaqiyatlarini baholashda yordam
beradi.
Tahlil va natijalar (Analysis and results)
.
Biz o‘z tadqiqotimizda o‘smirlar o‘rtasida o‘zaro hamkorlik o‘rnatishda namoyon
bo‘ladigan ijtimoiy-psixologik muammolarning namoyon bo‘lishini shaxslar arao
munosabatlarda uchraydigan ziddiyatlar asosida aniqlashga harakat qildik. Jizzax
shahridagi 30-maktab va Sharof Rashidov tumani 23-maktabning o‘smir yoshdagi
o‘quvchilarida
K.Tomassning
“Shaxslararo
munosabatlarni
o‘rganish”
so‘rovnomasidan foydalanib tadqiqot olib bordik.Tadqiqot natijalari quyidagi jadvalda
aks etgan (1jadval).
5
Searle, V.H. Collaborative Learning: Theory and Practice. Springer, 2004.
6
Bandura, A. Self-Efficacy: The Exercise of Control. W. H. Freeman, 1997.
JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS
Volume–77_Issue-2_May-2025
179
179
1-jadval
O‘smirlarda o‘zaro hamkorlik o‘rnatishda shaxslararo munosabatlarning
namoyon bo‘lishi (K.Tomass uslubi bo‘yicha)
Shkala
O‘quvchi
N
O‘rtacha
qiymat
Standard
og’ish
t
Ishonch
darajasi
Raqobat
Sh.Rashidov
59
7,3390
2,17834
2,533
,013*
Jizzax shahri
60
6,3833
1,93182
Hamkorlik
Sh.Rashidov
59
5,2203
1,64073
-,866
,388
Jizzax shahri
60
5,5000
1,87309
Murosachilik
Sh.Rashidov
59
6,3390
1,39717
2,237
,027*
Jizzax shahri
60
5,7167
1,62701
Tortishuvdan qochish
Sh.Rashidov
59
4,3220
1,90680
-
2,733
,007*
Jizzax shahri
60
5,3500
2,18489
Vaziyatga moslashish
Sh.Rashidov
59
6,2373
1,84147
-,923
,358
Jizzax shahri
60
6,5500
1,85422
K. N. Tomas tomonidan ishlab chiqilgan shaxslararo munosabatlarni o‘rganish
metodikasi asosida olib borilgan tahlil natijalariga ko‘ra, 23-maktab o‘quvchilari 30-
maktab o‘quvchilariga nisbatan nizoli vaziyatlardan chiqishda ko‘proq
raqobat
usulini
tanlashga moyil ekani aniqlandi (2,533; p>0,5). Bu holat o‘smirlar o‘rtasida o‘zaro
hamkorlikni shakllantirish va ijtimoiy-psixologik muammolarni bartaraf etishda
muhim ahamiyat kasb etadi. Raqobat usuli, odatda, nizoni yechishda shaxsiy manfaatni
ustun qo‘yish, o‘z fikr va pozitsiyasini qat’iy himoya qilish orqali namoyon bo‘ladi.
Raqobat orqali nizoni hal qilishga moyil bo‘lgan o‘smirlar o‘z nuqtai nazarini asoslab
bera olishga, qat’iyat bilan fikr bildirishga va guruhda yetakchilik qilishga intiladilar.
Bu ularning o‘zaro hamkorlik jarayonida faol ishtirok etishini ta’minlaydi, ayni paytda
ijtimoiy-psixologik muammolarni aniqlash va ularga yechim topishda muhim rol
o‘ynaydi. Xulosa qilib aytganda, 23-maktab o‘quvchilarining raqobatga moyilligi
ularning faol, qat’iyatli, liderlik qobiliyatlariga ega shaxslar ekanidan dalolat beradi va
bu sifatlar o‘zaro hamkorlikni shakllantirish hamda ijtimoiy-psixologik muammolarni
bartaraf etishda samarali vosita bo‘lib xizmat qiladi.
JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS
Volume–77_Issue-2_May-2025
180
180
Murosachilik
shkalasi bo‘yicha Sharof Rashidov tumani 23-maktab o‘quvchilari
nizoli vaziyatlardan chiqishda ushbu usulni ko‘proq tanlashlari aniqlandi (2,237;
p>0,5). Murosachilik — nizoni yechishda qarama-qarshi tomonlarning manfaatlarini
hisobga olib, o‘zaro kelishuvga intilish demakdir. Shu sababli, murosachilikka moyil
bo‘lgan o‘smirlar ijtimoiy-psixologik ziddiyatlarni keskinlashtirmasdan, hamkorlikni
rivojlantirishga yo‘naltiradilar. Bu esa guruh ichida ishonch va o‘zaro yordam muhitini
yaratib, ijtimoiy muammolarning barqaror bartaraf etilishiga imkon beradi. 23-maktab
o‘quvchilarining murosachilikka bo‘lgan moyilligi o‘zaro munosabatlarni sog‘lom
yo‘l bilan boshqarish va ijtimoiy-psixologik muammolarni samarali hal etishda muhim
vosita hisoblanadi. Bu sifatlar o‘smirlar o‘rtasida kuchli hamkorlikni rivojlantirishga
xizmat qiladi.
Shaxslararo munosabatlarni o‘rganish metodikasi natijasiga ko‘ra, 30-maktab
o‘quvchilari 23-maktab o‘quvchilariga nisbatan nizoli vaziyatlardan
tortishuvdan
53%
47%
23-maktab
30-maktab
Ряд1; 23-
maktab; 6,33
Ряд1; 30-
maktab; 5,71
23-maktab
30-maktab
JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS
Volume–77_Issue-2_May-2025
181
181
qochish
orqali chiqib ketishni ko‘proq afzal ko‘rishlari aniqlandi (-2,733; p>0,5).
Tortishuvdan qochish strategiyasi, ayniqsa, kichik nizolar yoki jiddiy bo‘lmagan
kelishmovchiliklarda, ziddiyatni kuchayishidan saqlab, vaqtinchalik tinchlikni
ta’minlashga yordam beradi. Bu yondashuv o‘smirlar orasida noqulay vaziyatlardan
qochish, stress va nizolardan himoyalanishga imkon yaratadi, shu bilan birga o‘zaro
munosabatlarni asrashga xizmat qiladi. 30-maktab o‘quvchilarining tortishuvdan
qochishga moyilligi ularni qisqa muddatda nizolardan himoya qilib, ijtimoiy muhitda
tinchlikni saqlashga yordam beradi. Ammo bu yondashuv ijtimoiy-psixologik
muammolarni barqaror bartaraf etishda samarali bo‘lishi uchun, uni faol muloqot va
murosa strategiyalari bilan birga qo‘llash muhimdir.
Xulosa va takliflar (Conclusion/Recommendations).
O‘zaro hamkorlikning mohiyati va psixologik ahamiyati haqida tahlil
qilganimizda, o‘smirlarning shaxsiy rivojlanishi va jamiyatda muvaffaqiyatli o‘z
o‘rnini topishlari uchun o‘zaro hamkorlikning zaruriyati aniqlandi. O‘zaro hamkorlik
nafaqat guruhda ishlash ko‘nikmalarini rivojlantirish, balki emotsional barqarorlikni
ta’minlashda ham muhim rol o‘ynaydi. O‘smirlar o‘rtasida hamkorlikni rivojlantirish,
ularning hissiy va intellektual salohiyatini kengaytiradi, shu bilan birga, ijtimoiy-
emotsional xavfsizlikni ta’minlaydi. Bu esa o‘smirlarning tengdoshlari va kattalar
bilan kechadigan o‘zaromunosabatlarining ijobiy ketishiga yordam beradi.
Xulosa qilib aytadigan bo‘lsak, o‘zaro hamkorlikni shakllantirish, o‘smirlarning
ijtimoiy va psixologik rivojlanishida asosiy omil bo‘lib, uning samarali bo‘lishi uchun
psixologik yondoshuvlar va metodlarni joriy etish zarur. O‘smirlar o‘rtasida o‘zaro
hamkorlikni shakllantirish, ularning ijtimoiy-emotsional salomatligini saqlashga,
guruh ichida muvaffaqiyatli ishlashga va jamiyatda o‘z o‘rnini topishga yordam beradi.
Ряд1; 23-
maktab; 4,32
Ряд1; 30-
maktab; 5,35
23-maktab
30-maktab
JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS
Volume–77_Issue-2_May-2025
182
182
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI
(REFERENCES)
1.Gardner, Howard. Frames of Mind: The Theory of Multiple Intelligences. Basic
Books, 1983.
Searle, V. H. Collaborative Learning: Theory and Practice. Routledge, 2004.
2.Goleman, Daniel. Emotional Intelligence: Why It Can Matter More Than IQ.
Bantam Books, 1995.
3.
McCarthy, J.P. Effective Communication in Social Relationships and
Development. Academic Press, 2001.
4.
Searle, V.H. Collaborative Learning: Theory and Practice. Springer, 2004.
5.
Bandura, A. Self-Efficacy: The Exercise of Control. W. H. Freeman, 1997.
6.Ikramshikovna, R. I., & Nishanbayevich, D. A. (2025). Regulatory and legal
aspects of first aid in international legislation and in the republic of Uzbekistan.
The
American Journal of Management and Economics Innovations
,
7
(02), 7-16.
7.Режаметова, И. И., & Норбутаев, С. А. (2022). YETIM VA OTA-ONA
QARAMOG‘IDAN
MAHRUM
BO‘LGAN
BOLALARDA
IJTIMOIY
KOMPETENTLIKNI RIVOJLANTIRISH.
ИННОВАЦИИ В ПЕДАГОГИКЕ И
ПСИХОЛОГИИ
,
5
(3).
8.Latipovna, S. M., & Sodirzoda, S. R. (2018). Traditional and modern foreign
language teaching methods.
Вопросы науки и образования
, (10 (22)), 187-190.
9.Saipova, M. (2023). The Results Of The Research On The Perspectives Of
Family Life Of Teenagers Raised In Migrant Families.
European International Journal
of Pedagogics
,
3
(03), 16-20.
10.Saipova, M. (2023). Causes of instability of emotional experiences in modern
adolescents.
Eurasian Journal of Academic Research»(ISSN: 2181-2020)
,
3
(01).
11.Saipova, M. (2023). The Content Of The Psychologist's Work With Children
Of Labor Migrants.
American Journal Of Social Sciences And Humanity
Research
,
3
(02), 72-76.
12.Malohat Saipova, . (2023). THE CONTENT OF THE PSYCHOLOGIST’S
WORK WITH CHILDREN OF LABOR MIGRANTS. American Journal Of Social
Sciences And Humanity Research, 3(02), 72–76.
13.Majidov, J. (2021). ЁШЛАРНИНГ ОИЛАВИЙ ҲАЁТ ҲАҚИДАГИ
ТАСАВВУРЛАРИ ВА ОИЛАВИЙ ҲАЁТДАН ҚОНИҚИШ УЙҒУНЛИГИ
МАСАЛАЛАРИ.
Журнал
Педагогики
и
психологии
в
современном
образовании
,
1
(1).
14.Жасур,
М.
(2022).
ГЕНДЕР
УСТАНОВКАЛАРИ
ВА
ИЖТИМОИЙЛАШУВ ЖАРАЁНИНИНГ ЎЗИГА ХОСЛИГИ.
Involta Scientific
Journal
,
1
(6), 69-77.
15.Мажидов, Ж. Б. (2022). ГЕНДЕР УСТАНОВКАЛАРИ ВА ШАХСНИ
ЎЗИНИ-ЎЗИ
ИДРОК
ЕТИШИ
ЎРТАСИДАГИ
БОҒЛИҚЛИК
МУАММОЛАРИ.
Ученый XXI века
, (5-2 (86)), 19-24.
16.Ж.Мажидов-. (2023). ЛИДЕРЛИК СИФАТЛАРИНИНГ ГЕНДЕР
ПСИХОЛОГИК ХУСУСИЯТЛАРИ. Involta Scientific Journal, 2(4), 293–298.