Vol. 77 No. 2 (2025)

Topical and locally delivered acyclovir (ACV) remain first-line interventions for herpes-related oral mucosal disease, yet their place alongside novel wound-healing strategies has evolved over the past decade. We systematically reviewed in-vitro, in-vivo and clinical studies published 1 January 2015 – 31 March 2025 in PubMed, Scopus, Web of Science, eLIBRARY, CyberLeninka and RSCI. Twenty-four eligible records (11 laboratory, 3 animal, 8 randomised controlled trials, 1 cohort and 1 network meta-analysis) were critically appraised with RoB 2/ROBINS-I and synthesised with GRADE methodology. ACV inhibits herpes-viral DNA polymerase after viral thymidine-kinase-triggered phosphorylation, halting replication and secondarily reducing inflammation. Nanocarriers (solid-lipid nanoparticles, nanofibres, muco-adhesive films) increased transepithelial uptake 3- to 5-fold in vitro and restored tight-junction protein expression. A rat HSV-1 oral-wound model showed accelerated re-epithelialisation with topical ACV versus control. Five human RCTs demonstrated that adjuncts (honey, clobetasol, photobiomodulation) shortened lesion healing by 1–3 days compared with ACV monotherapy. Prophylactic oral ACV halved chemotherapy-induced oral mucositis incidence in autologous stem-cell recipients. Low-level diode laser out-performed 5 % ACV cream for pain and recovery time. Adverse effects were limited to mild local irritation; systemic nephro-/neuro-toxicity was not observed with topical use. Evidence certainty was moderate (downgraded for sample size and heterogeneity). ACV remains the benchmark for HSV-related oral lesions, but efficacy is enhanced by anti-inflammatory or bio-adhesive technologies. Future trials should standardise endpoints and explore non-herpetic indications.

Младший школьный возраст – это период активного развития письменной речи детей, когда формируется правильный и аккуратный почерк. Такой почерк подразумевает каллиграфический самоконтроль, осознанность и каллиграфическую зоркость.

В статье рассматриваются распространённые неисправности рельсов, возникающие в процессе эксплуатации железнодорожных путей. Представлена классификация дефектов, а также анализируются современные методы их диагностики и устранения. Особое внимание уделено механической обработке, сварочным технологиям и замене повреждённых участков. В заключительной части рассматриваются перспективные инновации, направленные на повышение надёжности и долговечности рельсового полотна. Материал предназначен для инженерно-технических работников железнодорожной отрасли и преподавателей профильных дисциплин.

Аннотация. Из водного раствора формиата меди, подкисленного муравьиной кислотой, получено смешаннолигандное комплексное соединение с формамидом и ацетамидом в качестве лигандов. Полу- ченное соединение изучали методами фотометрии и потенциометри- ческого титрования, ИК спектроскопии и термогравиметрии.

Anotatsiya: Ushbu maqolada Floyd-Uorshal algoritmi va uning yo‘l uzunliklarini hisoblashdagi qo‘llanilishi haqida so‘z boradi. Algoritm barcha juft cho‘qqilar orasidagi eng qisqa yo‘llarni aniqlashda ishlatiladi va graf nazariyasida muhim o‘rin tutadi. Dasturiy ta'minotda, marshrutlashda va boshqa ko‘plab sohalarda keng qo‘llaniladi.

Annotatsiya: Ushbu maqolada statik fayllar tushunchasi, ularning vazifalari va veb ilovalarda qo‘llanilishi yoritilgan. Statik fayllar foydalanuvchiga o‘zgarmas shaklda taqdim etiladigan resurslar bo‘lib, ular HTML, CSS, JavaScript, multimedia va shrift fayllarini o‘z ichiga oladi. Maqolada turli dasturlash muhitlarida — HTML/CSS asosida, shuningdek Node.js (Express), Python (Flask) va ASP.NET (C#) platformalarida statik fayllarni qanday xizmat qilish mumkinligi amaliy misollar bilan tushuntirilgan. Maqola axborot tizimlarida foydalanuvchiga tezkor, barqaror va samarali interfeys taqdim etishda statik fayllarning ahamiyatini asoslaydi.

Anotatsiya: Edgar F. Codd tomonidan ishlab chiqilgan relyatsion modelning nazariy asoslari va amaliy qo‘llanilishi batafsil tahlil qilinadi. Relyatsion model — bu ma’lumotlar bazasini jadval ko‘rinishida ifodalashga asoslangan konsepsiya bo‘lib, uning asosiy elementlari sifatida atributlar, kortejlar, kalitlar va domenlar ko‘rib chiqiladi. Maqolada Kodd tomonidan ilgari surilgan 12 ta printsip keng yoritilib, ularning ma’lumotlar yaxlitligi, mantiqiy va fizik mustaqillik, hamda foydalanuvchilar bilan ishlashda tutgan o‘rni izohlanadi. Relyatsion modelning afzalliklari — ma’lumotlarni takrorlanmasligi, tuzilmani oson o‘zgartirish imkoniyati, kuchli integratsiyalashgan so‘rovlar tili (SQL) orqali boshqarilishi kabilar maqola doirasida muhokama qilinadi. Shuningdek, modelning ba’zi kamchiliklari — murakkab bog‘liqliklar, resurslar talabi ham nazardan chetda qolmaydi. Ushbu maqola relyatsion modelning zamonaviy axborot tizimlarida tutgan o‘rnini tushunishga xizmat qiladi.

Anotatsiya:Ushbu maqolada konfiguratsiya bilan ishlashning turli usullari va metodologiyalari ko‘rib chiqiladi. Konfiguratsiya, dastur va tizimning ishlashini boshqarish uchun kerakli sozlamalarni ta’minlovchi muhim komponent hisoblanadi. Maqolada konfiguratsiya fayllari, ularning strukturalari, dinamik konfiguratsiya tizimlari, shuningdek, tizim konfiguratsiyasini o‘zgartirish va optimallashtirish usullari yoritiladi. Konfiguratsiyaning turli formatlari, masalan, XML, JSON, YAML, va ular bilan ishlash usullari hamda konfiguratsiya menejmenti va versiyalash tizimlari haqida batafsil ma'lumot beriladi.

    Annotatsiya:Mazkur maqolada triggerlar tushunchasi, ularning ma’lumotlar bazasi boshqaruv tizimidagi (MBBT) funksional roli, turlari va qo‘llanilish sohalari yoritiladi. Triggerlar yordamida ma’lumotlar yaxlitligi, xavfsizligi va avtomatlashtirilgan boshqaruv jarayonlari qanday amalga oshirilishi izohlanadi. Shuningdek, SQL dasturlash tilida triggerlar yozishning sintaktik va mantiqiy asoslari misollar orqali tahlil qilinadi.

Annotatsiya: Maqolada Buyuk Britaniyada islomshunoslik fanining XIX asrdagi mustamlaka davridan boshlab shakllanishi va rivoji tahlil qilingan. Oksford, Kembrij, London va Edinburg universitetlari huzurida arab tili, Qur’on, islom huquqi va tasavvuf bo‘yicha markazlar tashkil etilgan. Edvard Pokok, Tomas Arnold, Reynold Nikolson, Hamilton Gibb, Bernard Lyuis kabi olimlarning hissasi yoritilgan. Shuningdek, SOAS, Oksford va Exeterdagi markazlar faoliyati ham ko‘rib chiqilgan. Maqola islomshunoslikning G‘arb va musulmon dunyosidagi ahamiyati hamda zamonaviy metodlar bilan integratsiyalashuvini ko‘rsatadi.

Annotatsiya:Maqolada kichik maktab yoshidagi bolalarning psixologik xususiyatlarining rivojlanishi haqida ma’lumot beriladi,Jumladan maqolada kichik maktab yoshidagi bolalarning maktabga tayyorgarlik jarayonida sodir bo'ladigan psixologik o’zgarishlar, haqida ma’lumotlar yoritilgan.

Annotatsiya: Mazkur maqola – bugungi kunda dolzarb bo’lgan tarbiya jarayoni,
sog’lom psixologik muhit , jamiyat va shaxs rivojlanish tahlili, tarbiya jarayonida
ko’p kuzatilayotgan oilalardagi muammolarini o’rganishga mo’ljallangan.

Annotatsiya.  Ushbu maqolada logistika tizimida vaqt resurslaridan samarali foydalanish bo‘yicha zamonaviy texnologiyalarni joriy etish masalalari yoritilgan. Muallif logistika jarayonlarida raqamli texnologiyalardan foydalanish, sun’iy intellekt asosida boshqaruv, real vaqt monitoringi va avtomatlashtirilgan tizimlar orqali xizmat ko‘rsatish samaradorligini oshirish bo‘yicha tahliliy fikrlar beradi. Mavzu iqtisodiy samaradorlik, logistika xavfsizligi va global raqobatbardoshlik nuqtai nazaridan muhim ahamiyat kasb etadi.

Annotatsiya:  Boshlang’ich ta’limda matematika nafaqat bir fan sifatida, balki bolaning umumiy rivojlanishi uchun muhim vosita sifatida o’rganiladi. Matematika darslari bolalarning mantiqiy fikrlashini rivojlantirish, so’z boyligini oshirish, kundalik hayotda foydali bo’lgan ko’nikmalarni shakllantirish va ularning intelektual salohiyatini oshirishda asosiy o’rin tutadi. Boshlang’ich sinf o’qituvchisi sifatida shuni aytish mumkinki, bu fan bolalar uchun tushunarli va qiziqarli bo’lishi kerak.

Annotatsiya: Mazkur maqolada axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining oliy ta’lim tizimidagi roli va ahamiyati tahlil qilinadi. Unda zamonaviy ta’lim jarayonida axborot texnologiyalarining qo‘llanilishi, masofaviy ta’lim, elektron resurslar, virtual laboratoriyalar va raqamli platformalarning imkoniyatlari yoritilgan. Shuningdek, texnologiyalarning ta’lim sifatiga ta’siri, pedagogik metodikalar bilan integratsiyalashuvi hamda mavjud muammolar va ularni bartaraf etish yo‘llari ko‘rib chiqiladi. Maqolada oliy ta’limda raqamli transformatsiyani chuqurlashtirishga qaratilgan takliflar ham ilgari suriladi. Tadqiqot natijalari asosida axborot texnologiyalari yordamida samarali va innovatsion ta’lim muhitini shakllantirish yo‘nalishlari aniqlanadi.

Annotation: This article explores the selection of surgical treatment strategies for congenital esophageal atresia without tracheoesophageal fistula in children—one of the most complex and severe forms of esophageal malformations in neonates. This condition poses significant diagnostic challenges, presents with critical clinical symptoms, and necessitates urgent surgical intervention. The study analyzes various clinical presentations, preoperative diagnostic methods, general condition assessments, and the development of individualized surgical plans tailored to each patient. Special emphasis is placed on thoracic surgical approaches, the use of minimally invasive techniques, gastrostomy, primary versus delayed anastomosis, as well as postoperative care and long-term outcomes. The conclusion underscores that proper selection of the surgical method plays a crucial role in improving survival rates and enhancing the overall quality of life for affected children.

Analysing the pros and cons of a topic is a fundamental part of academic writing and critical thinking. It allows researchers, students, and professionals to examine both the positive and negative aspects of an issue, policy, idea, or phenomenon. This method supports informed decision-making by encouraging balanced and evidence-based reasoning. In educational settings, this practice helps learners structure their arguments effectively and develop independent judgment. Understanding both sides of an issue enables individuals to arrive at more comprehensive conclusions.

Annotatsiya: Ushbu maqolani yozish jarayonida biz nutq aktini o'rganish, nutqning paydo bo'lishi va rivojlanishi, bolalar nutqida nutq kompetensiyasining shakllanishi degan xulosaga keldik: nutq - bu jarayon va natija, shuningdek nutq matnlari, og'zaki va yozma, kitoblar, hikoyalar, qo'shiqlar turli xil ko'rinishda namoyon bo'ladi.

Annotatsiya: Mazkur mavzuda inson tanasining tayanch-harakatlanish tizimi tuzilishi, uning asosiy qismlari va ularning vazifalari haqida ma’lumot beriladi. Tayanch-harakatlanish tizimi suyaklar, bo‘g‘imlar va muskullardan tashkil topgan bo‘lib, organizmga shakl beradi, ichki a’zolarni himoya qiladi va harakatni ta’minlaydi. Suyaklarning shakli, tuzilishi va o‘zaro bog‘lanishi, mushaklarning turlari va ishlash mexanizmi batafsil ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, sog‘lom tayanch-harakatlanish tizimini saqlashning ahamiyati va unga ta’sir etuvchi omillar haqida ham so‘z yuritiladi.

  Mazkur maqolada Oliy o‘quv yurti talabalari tarbiyasida o‘rta asr o‘zbek, tojik va boshqa Markaziy Osiyo mutafakkirlarining falsafiy-pedagogik qarashlari ahamiyati yoritilgan. Xususan, Abu Nasr Forobiy, Abu Rayhon Beruniy, Ibn Sino, Alisher Navoiy kabi allomalarning inson ma’naviyati, axloqiy poklik, bilim va tarbiya haqidagi fikrlari zamonaviy talim jarayonida qanday qo‘llanilishi mumkinligi tahlil qilinadi. Shuningdek, bugungi kun yoshlari orasida ma’naviy qadriyatlarni singdirishda ushbu qarashlardan foydalanishning samaradorligi ham ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotda talabalarning ma’naviy kamolotini ta’minlashda tarixiy-ma’naviy merosning o‘rni alohida urg‘u bilan ta’kidlanadi.

Annotatsiya:Mazkur maqolada matematika fanini o‘qitishda 4K modeli – kreativlik, tanqidiy fikrlash, hamkorlikda ishlash va kommunikativlik ko‘nikmalarini shakllantirish vositasi sifatida tahlil qilinadi. Tadqiqotda 4K modelining dars jarayoniga ta’siri, o‘quvchilarning fanga bo‘lgan qiziqishini oshirishdagi roli va o‘quv jarayonidagi samaradorligi ko‘rib chiqiladi. Empirik kuzatuvlar asosida modelning afzalliklari aniqlanadi.

Annotatsiya:Ushbu maqolada o‘smirlarda o‘zaro hamkorlikni rivojlantirish texnologiyalari haqida mulohazalar yuritilgan. Shuningdek, o‘smirlarning boshqalar bilan munosabatining  tabiati va shaxslararo munosabatlarda  namoyon bo‘ladigan munosabat uslubi  K.Tomass so‘rovnomasi asosida empirik  tahlili   amalga oshirilgan.

Annotatsiya: Mazkur maqolada XIX asr Hindistonidagi mashhur islohotchi va ma’rifatparvar alloma Sayyid Ahmad Xonning ma’rifiy qarashlari tahlil qilinadi. Muallif Sayyid Ahmad Xonning musulmon jamiyatini ilm-fan, tafakkur va zamonaviy ta’lim orqali yangilashga qaratilgan harakatlarini yoritadi. Jumladan, uning Aligarh modeli asosida tashkil etilgan Muhammadan Anglo-Sharq Kolleji faoliyati, “Tahzib al-Axloq” jurnalining nashri orqali ilgari surilgan g‘oyalari, diniy ilmlar va zamonaviy fanlarni uyg‘unlashtirishga bo‘lgan intilishi, hamda ayollar ta’limini yo‘lga qo‘yish borasidagi sa’y-harakatlari tahlil etiladi. Maqolada Sayyid Ahmad Xonning ilg‘or fikrlari o‘z zamonasining ijtimoiy-madaniy kontekstida baholanib, uning bugungi kunda ham dolzarbligini saqlab qolayotgan g‘oyalari ilmiy nuqtai nazardan ko‘rib chiqiladi.

Annotatsiya: Ushbu maqolada bo‘lajak pedagoglarning kreativ fikrlash qobiliyatini shakllantirish va rivojlantirishning pedagogik asoslari, ta’lim jarayonida kreativ yondashuvlarni joriy etishning ahamiyati hamda metodik vositalar yoritilgan. Shuningdek, innovatsion pedagogik texnologiyalarning kreativ fikrlashga ta’siri tahlil qilingan.

Annotatsiya. Mazkur  maqolada  4K  modeli  asosida  boshlang‘ich  sinf o’qish savodxonligidagi hikoya o‘qitish darslarini tashkil qilish haqida yoritilgan. Boshlang‘ich sinflar uchun ushbu zamonaviy  darsliklar  o‘quvchilarni  har  taraflama rivojlantirish, nafaqat bilim,  balki zamonaviy  jamiyatga  oson moslashish  uchun  zarur  bo‘lgan  ko‘nikmalarni shakllantirishga  qaratilgan.  Oʼqitishning  zamonaviy  usullaridan foydalanish   oʼqitish jarayonida yuqori samaradorlikka olib keladi.

Annotatsiya: ushbu maqolada boshlang'ich sinf o'quvchilarining lug'at boyligini oshirish va nutqni rivojlantirishdagi ahamiyati ko'rib chiqiladi. O'qituvchilar o'quvchilarga yangi so'zlar va iboralarni o'rgatishda alifbe davridan boshlab og'zaki va yozma ishlarni amalga oshirishlari zarurligi ta'kidlanadi. O'quvchilarning notanish so'zlarni o'zlashtirish jarayoni, ularning diqqatini lug'at ishlariga jalb qilish va qiziqtirish usullari ham muhokama qilinadi. Maqola, shuningdek, o'quvchilarda vatanparvarlik hissini tarbiyalash va ularning dunyoqarashini shakllantirishda lug'at ishining o'rnini ko'rsatadi.

Annotatsiya: Ushbu maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida fuqarolik tuyg‘ularini shakllantirishning ahamiyati, zamonaviy tarbiya yondashuvlari va ularga asoslangan pedagogik metodlar haqida so‘z yuritiladi. Bolalarda Vatanga muhabbat, milliy qadriyatlarga hurmat, jamiyatga foydali shaxs bo‘lib yetishish kabi fuqarolik fazilatlarini shakllantirish muhimligi yoritiladi.

 O‘zbekiston Respublikasi ta’lim tizimining ustuvor yo‘nalishlaridan biri – shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim asosida barkamol avlodni voyaga yetkazishdir. Bu jarayonda fuqarolik tarbiyasi muhim o‘rin tutadi. Ayniqsa, boshlang‘ich sinf davrida o‘quvchilarda Vatanga muhabbat, milliy qadriyatlarga hurmat, qonunlarga itoatkorlik kabi fuqarolik fazilatlarini shakllantirish nihoyatda dolzarbdir. Mazkur ilmiy ishda zamonaviy tarbiya metodlari asosida fuqarolik tuyg‘ularini shakllantirishning nazariy va amaliy jihatlari tahlil qilinadi.

Annotatsiya: Xitoy va Vetnam Janubi-Sharqiy Osiyoda muhim o‘rin tutuvchi davlatlardir. Ularning ushbu mintaqadagi pozitsiyasi va siyosati turli omillar bilan bog‘liq bo‘lib, geosiyosiy, iqtisodiy va xavfsizlik masalalarini qamrab oladi. Quyida Xitoy va Vetnamning pozitsiyasi va siyosati batafsil bayon etiladi.

Annotatsiya.  Mazkur maqolada bo‘lajak pedagogik kadrlarda axborot madaniyatini shakllantirish va rivojlantirishda klasterli yondashuvlarning didaktik ahamiyati yoritilgan. Klasterli yondashuvlar orqali axborotni tanlash, saralash, tahlil qilish va undan samarali foydalanish ko‘nikmalarini shakllantirish bo‘yicha nazariy va amaliy yondashuvlar tahlil qilinadi. Axborot texnologiyalari bilan ishlashda innovatsion metodlardan foydalanish orqali ta’lim sifatini oshirish yo‘llari asoslab beriladi.

Kirish. Gormonal muvozanatning buzilishi, xususan prolaktin gormonining fiziologik darajadan yuqoriligi (giperprolaktinemiya) ayol organizmida ko‘plab tizimli o‘zgarishlarga olib keladi. Shu jumladan, og‘iz bo‘shlig‘i shilliq qavati va tish to‘qimalarining holati sezilarli darajada yomonlashadi.

Tadqiqot maqsadi: giperprolaktinemiya bilan og‘rigan ayollarda karies va stomatitning tarqalishi va ularning kechish xususiyatlari tahlil qilish.

Ushbu moddada tabiiy va sun'iy ekologiya, ularning asosiy xususiyatlari va farqlari tushunchalari mavjud. Tabiiy ekologik ekologik muhit, atrof-muhit, ekologik ekologik muhit, atrof-muhit inson faoliyati natijasida ishlab chiqilgan va boshqariladigan. Ushbu ikki turdagi ekologik ekologik ahamiyatga ega atrof-muhitning atrof-muhit ahamiyati, inson hayoti va tabiati ta'siri to'g'risidagi maqola. Atrof-muhitni muhofaza qilish va barqaror rivojlanish usullari ham ko'rib chiqiladi.

Annotatsiya: ushbu maqolada asosiy fondlardan samarali foydalanish, mehnat bozorida fondlardan qanday samarali foydalanish, asosiy va aylanma fondlarning sifat ta’rifi,  asosiy vositalar yangilanish darajasining tahlili va asosiy fondlar eskirishi haqida to‘liq ma’lumot berib o‘tilgan.

Annotatsiya:Ushbu maqolada 11–12 yoshdagi futbol darvozabonlarining texnik va taktik ko‘nikmalarini rivojlantirish bo‘yicha olib borilgan tadqiqot natijalari yoritilgan. Tadqiqot davomida maxsus mashg‘ulotlar orqali darvozabonlarning texnik (to‘pni ushlash, sakrash, zarbani qaytarish) va taktik (pozitsiyani tanlash, qaror qabul qilish, o‘yin o‘qish) ko‘nikmalarining rivojlanishi tahlil qilindi. Natijalar diagrammalar orqali ifodalandi va ularning samaradorligi baholandi.

Annotasiyа: Maqolada 1930-1941 yillarda sobiq sovet ittifoqida jumladan O’zbekistondagi gigena, sanitariya epidimiologiya holati, o‘lkada xususan gigienist shifokorlarning yuqumli kasalliklarga jumladan tozalik uchun olib borilgan sanitar-epidimiologik kurashlari faoliyati arxiv materiallari, va ilmiy adabiyotlar asosida atroflicha tahlil qilingan.

Annotatsiya: O‘qish va yozish qobiliyatlari, har bir insonning akademik va kasbiy muvaffaqiyati uchun muhim asos bo‘lib xizmat qiladi. Bu ko‘nikmalar, nafaqat bilim olish va fikrlarni ifodalashda, balki umumiy kommunikatsiya jarayonlarida ham katta ahamiyatga ega. O‘qish va yozish qobiliyatlarini rivojlantirish esa, o‘z navbatida, uzoq muddatda insonning intelektual va ijtimoiy rivojlanishiga hissa qo‘shadi.

Annotatsiya: Mazkur maqolada ona tilining jamiyatdagi o‘rni, uning milliy qadriyatlar va madaniyatni saqlab qolishdagi roli, yosh avlod tarbiyasidagi ahamiyati yoritilgan. Shuningdek, o‘zbek tilining taraqqiyoti, davlat tili sifatida mustahkamlanishi va uni asrash borasida amalga oshirilayotgan ishlar tahlil qilinadi. Maqolada tilga nisbatan ehtiyotkorlik, hurmat va e’tiborning ahamiyati hamda bu boradagi fuqarolik burchi haqida fikr yuritiladi.

Annotatsiya: mazkur maqolada yoshlarni destruktiv axborotlardan himoyasini
ta’minlashning metodologik asoslari tahlil qilinib, xorijiy davlatlari misolida o‘rganib chiqilgan hamda yoshlarni destruktiv axborotlardan psixologik himoyasini ta’minlash yo‘llari aniqlanib, ularning destruktiv axborotlardan himoya usullari tahlil etilgan.

Annotatsiya: Ushbu maqolada talabalarda emotsional so‘nishning ijtimoiypsixologik omillari va uning profilaktikasi masalalari tahlil qilinadi. Emotsional so‘nishning asosiy belgilari, bunga sabab bo‘ladigan ijtimoiy va psixologik omillar, shuningdek, uning oldini olish va yengish bo‘yicha samarali profilaktik choralar ko‘rib chiqiladi. Stressni boshqarish, jismoniy faollik, psixologik qo‘llab-quvvatlash va o‘quv muhitini yaxshilash kabi usullar talabalar uchun emotsional barqarorlikni saqlashda muhim rol o‘ynaydi. Maqola talabalarning psixologik salomatligini mustahkamlash va ularning o‘quv faoliyatida muvaffaqiyatga erishishiga yordam berish uchun tavsiyalarni taqdim etadi.

Annotatsiya: Badiiy gimnastika sportining eng nafis va murakkab turlaridan biri hisoblanadi. Ushbu sport turi nafaqat jismoniy qobiliyatlarni, balki estetikani, ijodkorlikni va ruhiy chidamlilikni ham talab qiladi. Badiiy gimnastikachi qizlarning jismoniy ish qobiliyatini baholash esa ularning sportdagi muvaffaqiyatlari va rivojlanish darajasini aniqlashda muhim ahamiyatga ega. Ushbu maqolada turli tayyorgarlik darajasiga ega bo‘lgan badiiy gimnastikachi qizlarning jismoniy ish qobiliyatini baholash usullari, ularning jismoniy holati va ish qobiliyatining o‘ziga xos xususiyatlari tahlil qilinadi.

Oral translation, or interpreting, is a cognitively demanding task that requires the real-time integration of listening, processing, and speaking under time pressure. This article investigates the cognitive and psychological dimensions that influence interpreter performance, emphasizing key factors such as working memory capacity, attentional control, cognitive load, stress, and emotional regulation. By synthesizing findings from interpreting studies and cognitive psychology, we explore how these elements interact to affect accuracy, fluency, and overall quality in oral translation. The paper also discusses metacognitive strategies interpreters can adopt to mitigate these challenges and outlines pedagogical interventions designed to enhance interpreters' cognitive efficiency and psychological resilience. Insights from this research contribute to the development of comprehensive training programs that integrate both linguistic competence and mental preparedness.

Annotatsiya: Ushbu ishda stress, depressiya, tashvish va boshqa psixologik holatlarning yurak salomatligiga ta’siri, uning normal faoliyati yurakning asosiy fizik xossalariga bog‘liqligi tahlil qilinib, ruhiy barqarorlikning yurak qon tomir tizimiga, shuningdek, psixologik salomatlikni yaxshilash orqali yurak qon tomir kasalliklari profilaktikasini amalga oshirish usullari haqida so‘z yuritiladi.

 Annotatsiya: Ushbu maqolada bilingvizm hodisasi psixolingvistika fanining tarkibiy qismi sifatida tahlil qilinadi. Shuningdek, ikki va undan ortiq tillarni egallagan shaxsning nutq faoliyati, til tanlovi, til almashinuvi va psixik jarayonlar bilan bog‘liq xususiyatlar yoritiladi.

"Muruntov” kon hududidagi suv havzasiga mos tuzilishi va energetik ko‘rsatkichlarining oshirishdagi o‘rni. Ushbu hududning energetik ko‘rsatkichlari bilan birgalikda, iqtisodiy va energetik samaradorlikka erishi tahlili va taklifi.

Аннотация. В статье рассматривается роль нулевых морфем в словообразовательной системе узбекского языка. Анализируются основные теоретические подходы к понятию нулевой морфемы и особенности её проявления в агглютинативной структуре узбекского языка. Выявлены основные функции нулевых морфем, такие как экономия языковых средств, стилистическая вариативность и грамматическая гибкость. Рассматриваются конкретные примеры из разных частей речи, включая существительные, глаголы и числительные, в которых нулевая морфема играет ключевую роль в передаче значений. Подчёркивается значение нулевой морфемы как полноценного элемента морфологической системы и средства словообразования в узбекском языке.

Annotatsiya: Ushbu maqolada emperik ma'lumotlarning ilmiy tadqiqotdagi ahamiyati va ularning turlari yoritilgan. Emperik ma'lumotlar — bu tajriba, kuzatuv va o‘lchovlar asosida olingan faktlarga asoslangan axborotlardir. Maqolada ushbu ma'lumotlarning asosiy turlari: miqdoriy va sifatli ma'lumotlar, shuningdek, ularning yig‘ish usullari va tahlil qilish metodlari haqida umumiy tasavvur beriladi. Tadqiqotchi uchun emperik ma'lumotlarning to‘g‘ri tanlanishi va tahlil qilinishi ilmiy ishonchlilikni ta’minlashda muhim omil ekanligi ta’kidlanadi.

Annotasiya:   Ushbu maqolada nazariy konstrukt tushunchasi haqida olimlar nazariyasi qarashlari va ilmiy tadqiqotlari ayniqsa psixologiya sohasidagi oʻrni haqida tahlil qilinadi.

Annotatsiya: ushbu maqolada ilmiy nazariya tushunchasining mohiyati,  uning psixologiya fanidagi roli va amaliy ahamiyati tahlil qilinadi. Ilmiy nazariya - bu hodisalarni tushuntirish va bashorat qilishga xizmat qiluvchi tizimli tushunchalar majmuidir. Psixologiyada esa bu nazariyalar inson xulq-atvori va ongining murakkab tomonlarini anglash uchun muhim metodologik asos hisoblanadi.

Abstract: Intestinal infections remain a major global health concern, particularly in developing countries. These infections are caused by a wide range of pathogens including bacteria, viruses, and parasites. Despite the availability of treatment options, numerous challenges persist in their effective management. This paper discusses the current issues in treating intestinal infections, including antibiotic resistance, diagnostic limitations, and public health infrastructure deficits.

Abstract: This article analyzes social discontent and political movements from an anthropological perspective. It explores the causes of discontent emerging in society, how it shapes individual and group consciousness, and how it influences political movements. Additionally, the article examines the forms of discontent and mechanisms of movements within various cultural and social environments. By applying analytical methods at the intersection of anthropology and political science, the author highlights the role of human consciousness, traditions, and group interests in the process of social change. The article contributes to a broader understanding of how political activism and collective movements manifest within a wider social context.

Annotatsiya: Yoshlik davri o‘zining mustaqil fikrlashini, shaxsiy maqsadlarni va o‘z-o‘zini anglashni aniqroq shakllantiradigan davrdir. Bu davrda ijtimoiy va kasbiy rivojlanishning yangi bosqichlari boshlanadi, hamda o‘z kelajagi va hayot yo‘li haqida aniqroq qarorlar qabul qilinadi. Shunday qilib, o‘smirlik va yoshlik davrlari inson psixikasining shakllanishidagi muhim bosqichlar bo‘lib, ularning psixologik rivojlanishida o‘ziga xos xususiyatlar va o‘zgarishlar mavjud.

Annotatsiya : Ushbu maqolada gemorragik shokning kelib chiqish sabablari, patofiziologik jarayonlari, klinik belgilari va zamonaviy davolash yondashuvlari yoritilgan. Gemorragik shok – organizmda qon hajmining keskin kamayishi natijasida qon aylanishining yetishmovchiligi bilan kechadigan og‘ir patologik holat bo‘lib, tezkor tashxis va samarali davolash choralari ko‘rilmasa, o‘lim holatiga olib kelishi mumkin. Maqolada ushbu holatning profilaktikasi va tibbiy yordam ko‘rsatish algoritmlari haqida ham fikr yuritilgan.                                  

Annotatsiya: Ushbu maqola qizamiq kasalligining dunyo mamlakatlarida tarqalishi, epidemiologiyasi va oldini olish choralari haqida batafsil ma’lumot beradi. Qizamiq kasalligi yuqori yuquvchan virusli kasallik bo‘lib, asosan bolalar orasida uchraydi. Maqolada qizamiqning etiologiyasi, klinik ko‘rinishi, global epidemiologik holati, asosiy xavf omillari va so‘nggi yillardagi epidemiyalar misollar bilan yoritilgan. Xususan, Yevropa mintaqasidagi qizamiq tarqalishi va vaksina qarshiligi muammolari JSST, ECDC va CDC manbalari asosida tahlil qilingan. Maqola vaksina qoplamini oshirish va jamoatchilikni emlash bo‘yicha ongli qilish zarurligini ta’kidlaydi.

Annotatsiya: Ushbu maqolada taurin moddasining biologik ahamiyati, inson organizmidagi roli va salomatlik uchun foydalari keng yoritilgan. Taurinning yurak, asab tizimi, ko‘z salomatligi, mushaklar, va metabolik jarayonlardagi funksiyalari ilmiy asosda bayon qilinadi. Shuningdek, uning yetishmovchiligi qanday alomatlar bilan namoyon bo‘lishi, qaysi oziq-ovqat mahsulotlari orqali ta'minlanishi, sportchilar va yurak xastalari bilan og‘riganlar uchun foydalari haqida aniq ma'lumotlar berilgan. Maqola O‘zbekiston aholisi iste’mol odatlari bilan bog‘liq statistik ma’lumotlar bilan boyitilgan bo‘lib, sog‘lom ovqatlanish va taurin balansi haqida tushunchani kengaytiradi.

Annotatsiya: Qobiliyatlari bilan chambarchas bog‘liq ekani ta’kidlanadi Maqolada zamonaviy o‘qituvchi modelining asosiy jihatlari — vaqtni samarali boshqarish va liderlik fazilatlari uyg‘unligi yoritiladi. O‘qituvchining dars jarayonidagi muvaffaqiyati uning tashkiliy, rejalashtirish va yetakchilik.

Annotatsiya: Ushbu maqolada o‘qituvchining taym-menejment (vaqtni boshqarish) kompetensiyalarining mazmuni va ularning pedagogik liderlikka ta’siri tahlil qilinadi. Vaqtni to‘g‘ri rejalashtirish, ustuvorliklarni belgilash va samarali boshqarish orqali o‘qituvchi o‘zining kasbiy faoliyatini yuqori darajada olib borishi mumkin. Shuningdek, bunday ko‘nikmalar pedagogning liderlik fazilatlarini rivojlantirishga, jamoani boshqarish va o‘quvchilarga yetakchilik qilish salohiyatini oshirishga xizmat qiladi.

Annotatsiya: Ushbu maqolada tibbiyotdagi terminal holatlar tushunchasi, ularning asosiy klinik belgilari, kasalliklarning kechish xususiyatlari va palliativ yordam ko‘rsatishning zamonaviy yondashuvlari tahlil qilingan. Terminal bosqichga yetgan bemorlarni sifatli parvarish qilish, psixologik qo‘llab-quvvatlash va sog‘liqni saqlash tizimidagi hospice xizmatlari muhimligi yoritilgan. Metodologik asosda tahlil qilingan klinik holatlar asosida samarali palliativ yordam mexanizmlari keltirib o‘tilgan.

Аннотация. В данной статье мы рассмотрели на данный момент наиболее спорный вопрос по методика формирования орфоэпических норм русского литературного языка.

Abstract: This thesis explores the notion of equivalence in translation within the context of English-Uzbek literary translation. Drawing upon theoretical contributions by scholars such as Eugene Nida, J.C. Catford, and Mona Baker, the study analyzes translated literary texts used in academic programs at Andijan State Institute of Foreign Languages. The research highlights how translators balance fidelity and cultural relevance, particularly in educational contexts.

Annotasiya: mazkur maqolada transport xizmatlarini boshqarishning zamonaviy usullari transporti faoliyati va transport tizimini samarali boshqarish, ushbu jarayondagi muammolarni hal etish maqsadida rivojlangan mamlakatlarning logistika ko‘rsatkichlari indeksi, transport infratuzilmasini boshqarishda zamonaviy usullarni tahlil qilish, qiyoslash, analiz, sintez usullari orqali ular faoliyatini rivojlantirish yo‘nalishlari bo‘yicha takliflar berilgan.

Annotatsiya: Maqolada Yevropa mamlakatlarida transport xizmatlarini rivojlantirish bo‘yicha ilg‘or tajribalarni chuqur o‘rganadi. Raqamlashtirish, yashil mobilitet, integratsiyalashgan tizimlar, jamoat transportini modernizatsiya qilish kabi yo‘nalishlar tahlil qilinadi. Maqolada O‘zbekiston transport tizimi uchun tavsiyalar ishlab chiqiladi.

В данной статье проводится комплексный анализ правового регулирования борьбы с киберпреступлениями в сфере электронных платежных систем в Республике Узбекистан в сравнении с международной практикой. Рассматриваются актуальные проблемы уголовно-правовой квалификации и расследования преступлений, связанных с незаконными операциями в платежных системах, включая фишинг, скимминг, компьютерное мошенничество и атаки на банковскую инфраструктуру. Автор анализирует действующее законодательство Узбекистана, выявляет его сильные стороны и существующие пробелы в сфере защиты электронных платежей от киберугроз. Особое внимание уделяется проблемам транснационального характера данных преступлений, что обуславливает необходимость международного сотрудничества правоохранительных органов. На основе анализа передового зарубежного опыта и рекомендаций международных организаций предлагаются конкретные направления совершенствования национального законодательства и правоприменительной практики. Исследование представляет интерес для юристов, специалистов правоохранительных органов и сотрудников служб безопасности финансовых учреждений.

Ushbu maqolada O‘zbekiston sug‘urta bozorining rivojlanish tendensiyalari, mavjud muammolar va ularni hal etishda jahon tajribasini hisobga olishning dolzarbligi yoritilgan. Shuningdek, ilg‘or xorijiy tajribalarni (AQSh, Germaniya, Yaponiya , Hindiston tajribasi) o‘rganish asosida O‘zbekiston sug‘urta tizimini strategik rivojlantirish yo‘nalishlari taklif etiladi.

Annotatsiya: Ushbu maqola energiya tejamkorligi muhimligini va kelajak uchun energiya resurslarini samarali boshqarishning ahamiyatini o‘rganadi. Zamonaviy texnologiyalar va siyosatlarni joriy etish orqali, ekologik muammolarni kamaytirish, iqtisodiy barqarorlikni ta’minlash va insonlar hayot sifatini yaxshilashga qaratilgan chora-tadbirlar taklif etiladi. Maqola, shuningdek, energiya resurslarining oqilona ishlatilishi va qayta tiklanadigan energiya manbalarini keng qo‘llash orqali kelajakda barqaror rivojlanishni ta’minlash imkoniyatlariga e’tibor qaratadi. Bu strategiyalar insoniyatning ekologik va iqtisodiy barqarorligini mustahkamlashda muhim rol o‘ynaydi.

Annotatsiya: Ushbu maqolada islom banklarining global islom moliya sanoatidagi strategik o‘rni, moliyaviy barqarorligi va mintaqaviy rivojlanish dinamikasi tahlil qilingan. Tadqiqotda 2023-yil statistik ko‘rsatkichlari asosida islom banklari aktivlari, moliyalashtirish va depozitlar portfeli, rentabellik va kapital yetarliligi kabi asosiy moliyaviy indikatorlar o‘rganilgan. Maqolada, shuningdek, Fors ko‘rfazi, Sharqiy Osiyo, Yaqin Sharq va boshqa mintaqalarda sektor faoliyatining xususiyatlari ochib berilib, mavjud muammolar va rivojlanish istiqbollari yoritilgan. O'zkazilgan tahlillar natijalari asosida islom banklarining nafaqat shariatga muvofiqlik, balki iqtisodiy jihatdan ham samarali moliya institutlari sifatida shakllanayotganligi asoslangan.

Abstract:  This article discusses the factors influencing the formation of speech culture in future teachers and students. Also, the importance and necessity, content and essence, and specific features of the factors influencing the formation of speech culture in students are reflected.

Annotatsiya: Ushbu maqolada Quyosh tizimining Yer rusumidagi sayyoralari — Merkuriy, Venera, Yer va Marsning asosiy xususiyatlari yoritilgan. Maqolada ushbu sayyoralarning tuzilishi, harorati, atmosferasi, harakat xususiyatlari hamda geologik holati tahlil qilinadi. Yer rusumidagi sayyoralar kichik o‘lchamli, zichligi yuqori va qattiq yuzaga ega bo‘lishi bilan boshqa sayyoralardan ajralib turadi. Tadqiqotda har bir sayyoraning o‘ziga xos jihatlari ko‘rib chiqilib, ularning o‘zaro umumiyliklari va farqlari tahlil qilinadi. Ushbu ma’lumotlar sayyoralarni o‘rganish va kelajakdagi kosmik izlanishlar uchun muhim ilmiy asos bo‘lib xizmat qiladi.

Abstract: This article provides a comprehensive analysis of the role and importance of vaccines in strengthening child health. The effectiveness of vaccines in developing immunity against infections in children and preventing infectious diseases is examined. The article analyzes health literacy, the success of immunization programs, the importance of vaccination against hepatitis B virus, and the role of vaccination in the global health system through medical diplomacy. Research results confirm the importance of vaccination in protecting children's and public health.

Abstract: This article provides a detailed analysis of the importance of nutrition in preventing cardiovascular diseases. Cardiovascular diseases are considered one of the leading causes of death globally, and healthy nutrition is one of the main factors in their prevention. The article examines the impact of dietary fats, salt, sugar, and nutrient balance on heart function, as well as the role of nutritional culture in preventive measures. Research by Kalininа, Chazova, and other scientists is analyzed, scientifically substantiating that healthy nutrition is an effective tool in reducing the development of cardiovascular diseases. The article also provides recommendations for improving nutrition in modern cardiology practice and promotes a healthy lifestyle

Abstract: Rheumatoid arthritis is the most common inflammatory disease of the joints, characterized by erosive symmetrical polyarthritis in combination with systemic immune-inflammatory damage to internal organs. One of the most severe and widespread inflammatory diseases of the joints. Rheumatoid arthritis is a common disease, occurring in all countries in approximately 1% of the total population. New data have shown that respiratory viral infections may increase the risk of autoimmune inflammatory arthritis, such as rheumatoid arthritis. In addition, infections may worsen the disease in patients with inflammatory arthritis.

Annotatsiya: Ushbu maqola korxonalarda innovatsiyalarni joriy etish jarayonlarini boshqarishning nazariy va amaliy jihatlarini o‘rganadi. Innovatsiya tushunchasi, uning turlari va korxonalar uchun ahamiyati tahlil qilinadi. Shuningdek, innovatsion g‘oyalarni yaratish, baholash, loyihalashtirish, amalga oshirish va monitoring qilish bosqichlari, ularni boshqarish usullari va muvaffaqiyat omillari ko‘rib chiqiladi. Maqola yakunida korxonalarda innovatsion faoliyatni samarali boshqarish bo‘yicha amaliy tavsiyalar beriladi.

Annotatsiya: Mazkur maqolada o‘quvchilarni kasb-hunarga yo‘naltirishning dolzarbligi, ta’lim jarayonida ushbu faoliyatning o‘rni, mavjud yondashuvlar, usullar va ilg‘or tajribalar tahlil qilinadi. O‘quvchilarning individual qiziqishlari va qobiliyatlarini aniqlash, ularni mehnat bozoriga tayyorlash, kasb tanlashda ongli yondashuvni shakllantirish bugungi ta’lim tizimining muhim yo‘nalishiga aylangan. Maqolada o‘quvchilarning kasbiy yo‘nalishini aniqlashda psixologik-pedagogik yondashuvlar, maktab va kasb-hunar o‘rtasidagi integratsiyalashuv, amaliyot asosidagi usullar tahlil qilinadi.