MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-27
Часть–1_Июнь –2025
98
TIBBIY XIZMATLARDA NAVBATLARNI RAQAMLASHTIRISH ORQALI
BEMORLAR OQIMINI OPTIMALLASHTIRISH VA XIZMAT
KO‘RSATISH SIFATINI OSHIRISH TIZIMINI ISHLAB CHIQISH
Andijon Davlat Texnika Instituti talabasi,
Rustamova Nodiraxon
Annotatsiya: Ushbu tezisda tibbiy xizmatlarda navbatlarni raqamlashtirish
tizimini yaratish orqali bemorlar oqimini optimallashtirish va xizmat ko‘rsatish
sifatini oshirish imkoniyatlari o‘rganildi. Ish doirasida foydalanuvchilarga qulay
interfeysga ega bo‘lgan onlayn navbatni boshqarish tizimi ishlab chiqildi. Tizim
shifokor va bemor o‘rtasidagi muloqotni yengillashtiradi, kutish vaqtini kamaytiradi
va tibbiyot muassasalari faoliyatini samarali tashkil etishga xizmat qiladi.
Kalit so‘zlar: Raqamlashtirish, tibbiy xizmat, navbat tizimi, bemor oqimi,
onlayn yozilish, axborot texnologiyalari, xizmat sifati, optimallashtirish.
Bugungi kunda raqamli texnologiyalar turli sohalarda, jumladan, sog‘liqni
saqlash tizimida ham keng qo‘llanilmoqda. Aholiga sifatli va tezkor tibbiy xizmat
ko‘rsatish zamon talabi bo‘lib, bu borada navbat kutish jarayonini avtomatlashtirish
dolzarb muammolardan biri hisoblanadi. An’anaviy navbat tizimlarida bemorlar uzoq
vaqt kutishga majbur bo‘lib, bu esa xizmat ko‘rsatish samaradorligini pasaytiradi va
fuqarolarda norozilik uyg‘otadi. Sog‘liqni saqlash tizimida raqamlashtirish
jarayonlarini joriy etish orqali bemorlar oqimini samarali boshqarish, shifokorlarning
ishini tartibga solish hamda kutish vaqtini minimallashtirish mumkin. Ayniqsa, yirik
poliklinika va shifoxonalarda navbatni onlayn boshqarish tizimi katta ahamiyat kasb
etadi. Ushbu ishda aynan shunday masalalarni hal etishga qaratilgan raqamli navbat
tizimi ishlab chiqildi. Ushbu tizim orqali bemorlar o‘zlariga qulay vaqtda shifokor
qabuliga yozilishlari, real vaqtda navbat holatini kuzatishlari, tibbiy muassasa esa
bemorlar oqimi bo‘yicha tahliliy ma’lumotlarga ega bo‘lishi mumkin. Bularning
barchasi sog‘liqni saqlash xizmatlari sifatini oshirish va bemorlar ehtiyojini to‘laqonli
qondirishga xizmat qiladi.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-27
Часть–1_Июнь –2025
99
Tibbiy xizmatlarda navbatlarni boshqarish muammosi asosan resurslarning
yetarlicha taqsimlanmasligi va inson omiliga bog‘liq xatolarga borib taqaladi.
An’anaviy tizimlarda bemorlar qabul uchun qog‘oz yoki shaxsiy tashrif asosida
navbatga yozilishadi, bu esa tizimdagi tartibsizlik, ortiqcha vaqt sarfi va
to‘planishlarga olib keladi. Zamonaviy axborot texnologiyalaridan foydalanish orqali
bu kabi muammolarni bartaraf etish mumkin. Raqamlashtirish shifokor ish jadvalini
oldindan belgilash, bemorlar oqimini tahlil qilish, real vaqt monitoringi orqali xizmat
ko‘rsatishni optimallashtirish imkonini beradi. Elektron navbat tizimlari
foydalanuvchi bilan tizim o‘rtasidagi o‘zaro aloqa darajasini oshirib, insoniy xatolarni
kamaytiradi va jarayonni shaffoflashtiradi.
Ish doirasida yaratilgan raqamli navbat tizimi veb-interfeys orqali ishlaydi.
Tizim HTML, CSS va JavaScript texnologiyalari asosida ishlab chiqilgan bo‘lib,
foydalanuvchilarga intuitiv interfeys va soddalashtirilgan funksiyalarni taqdim etadi.
Asosiy imkoniyatlar quyidagilardan iborat:
1)
Foydalanuvchini ro‘yxatdan o‘tkazish va avtorizatsiyalash;
1)
Bo‘sh vaqtlarga qarab shifokorga yozilish;
1)
Yozilgan vaqt va shifokor haqida bildirishnomalar olish;
1)
Shifokor jadvalini ko‘rish va yangilab borish;
1)
Administrator tomonidan tizimni boshqarish (shifokorlar jadvali,
foydalanuvchi ma’lumotlari, statistika).
Tizim real vaqt rejimida ishlaydi va foydalanuvchi tanlagan vaqtni avtomatik
band qiladi.
Raqamli navbat tizimi quyidagi komponentlardan tashkil topgan:
Foydalanuvchi interfeysi
– bemorlar va shifokorlar bilan muloqotni
ta’minlovchi veb sahifalar.
Jadval moduli
– shifokorlarning haftalik ish grafigini saqlovchi va
yangilovchi qism.
Navbat boshqaruvi
– foydalanuvchilarning yozilgan vaqtlarini hisobga
oluvchi va boshqa foydalanuvchilarga band deb ko‘rsatuvchi modul.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-27
Часть–1_Июнь –2025
100
Statistik tahlil
– bemor oqimi, bandlik darajasi va samaradorlikni
ko‘rsatuvchi grafik yoki raqamli ma’lumotlar shaklida beriladi.
Administrator paneli
– tizimni umumiy boshqarish, foydalanuvchi
huquqlarini aniqlash va muhim sozlamalarni o‘zgartirish imkonini beradi.
Ushbu tezisda tibbiy xizmatlarda navbat kutish muammosini hal qilish uchun
raqamlashtirilgan navbat tizimi ishlab chiqildi. Tizim bemorlar va tibbiy muassasa
o‘rtasidagi aloqani avtomatlashtirib, xizmat sifatini oshirishga xizmat qiladi. Elektron
navbatga yozilish, shifokorlar jadvalini ko‘rish, real vaqt ma’lumotlari bilan ishlash
— bularning barchasi foydalanuvchilar uchun qulaylik yaratadi va sog‘liqni saqlash
tizimining samaradorligini oshiradi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI
1.
Raxmonqulov A., Yo‘ldoshev D.
Axborot tizimlari va texnologiyalari.
–
Toshkent: “Fan va texnologiya”, 2020.
1.
Sattorov B., Qodirov D.
Tibbiyot muassasalarida axborot tizimlarini joriy etish
usullari.
– Andijon: AndMI nashriyoti, 2022.
1.
Alimov A.,
Veb dasturlash asoslari (HTML, CSS, JavaScript).
– Toshkent:
Innovatsion rivojlanish markazi, 2021.
1.
Nishonqulov A.
Tibbiy axborot tizimlarini loyihalash.
– Samarqand: SamDTI,
2019.
1.
Laudon, K.C., & Laudon, J.P.
Management Information Systems: Managing
the Digital Firm.
– Pearson Education, 2021.
1.
Welling, L., & Thomson, L.
PHP and MySQL Web Development.
– Addison-
Wesley, 2020.
1.
WHO Global Strategy on Digital Health 2020–2025.
– World Health
Organization,
1.
The Open Group.
TOGAF® Standard, Version 9.2.
– 2018.
